Irak'taki siyasi partiler ve bloklar, Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu'nun parti kayıtların temmuz ayı başında başlamasına karar vermesine rağmen, resmi duyuru tarihinden önce erkenden vilayet meclisi seçimlerine aday olmaya hazırlanıyor.
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani de geçtiğimiz günlerde hükümetinin bu yılın sonunda yapılacak yerel seçimlere hazırlanmaya devam ettiğini bildirdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Sudani, Birleşmiş Milletler (BM) Irak Özel Temsilcisi Jeanine Hennis-Plasschaert ile yaptığı görüşmede şunları söyledi:
“Hükümet, seçim hazırlık dosyası çalışmalarına devam ediyor ve önümüzdeki seçimlerin başarıya ulaşması için gerekli tüm şartları ve ortamları sağlamaya yönelik çalışmalarına başladı.”
Sudani'nin güvenceleri
Sudani'nin açıklamaları, Irak parlamentosunun IKBY’nin üç vilayeti dışında 18 vilayetin 15'ini kapsayan vilayet meclisi seçimlerinin tarihi olarak 6 Kasım'ı belirlemesi sonrasında geldi. Sudani'nin verdiği güvenceler, 10 yıl ertelendikten sonra bu seçimlerin yapılması için gerçek rekabetin başladığının resmi duyurusu gibi görünürken, siyasi güçler seçimlere girmek için gerekli hazırlıkları yapmaya devam ediyor. Sadr Hareketi’nin hayaleti, Sadrcıların katılımı ile yokluğu arasındaki çelişkili konumların ortasında, bu seçimlere güçlü bir şekilde hükmediyor.
Siyasi güçler, parlamentonun ülkenin genel bütçesini onaylamakta gecikmesi nedeniyle yerel seçimlerin planlanan tarihte yapılma olasılığını sorgulamıştı. Parlamentoda geniş bir temsile sahip olan ana güçler ile hareketleri sokaktaki Sadr Hareketi’nin dengesine bağlı olan küçük ve sivil güçler arasında da bir çatışma yaşanıyor. Zira küçük güçler, büyük güçlerin daha fazla oy almak için daha fazla para kullanmak amacıyla bütçeyi tasarladıklarına inanıyor.
Sadr ve yok olan mevcut
Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr ise, adı açıklanmayan bir Sadrcı liderin Sadrcıların seçime üç listeyle katılacağını söylemesine rağmen hareketinin yaklaşan yerel seçimlere katılma olasılığı konusundaki tutumunu henüz açıklamadı. Adı gizli tutulan liderin söylediklerini ne Sadr'ın ofisi ne de hareketin başka bir siyasi yapısı yalanladı veya doğruladı.
Bu nedenle Sadr Hareketi’nin hayaleti, özellikle Sadr'ın Bağdat'ta ve orta ve güney vilayetlerinde büyük bir rakip olduğu Şii güçler düzeyinde en baskın olanı olmaya devam ediyor. Ayrıca Sadr'ın yokluğundan veya varlığından büyük ölçüde etkilenen sivil güçler, şimdi de Sadrcılar katılsa da katılmasa da yaklaşan yerel seçimlere katılmaya hazırlandıklarını açıkladılar. Bu, yaklaşan seçimlerin ittifak haritasını değiştirmenin yanı sıra çatışma ve katılım açısından da şiddetli geçeceği anlamına geliyor. Belirleyici kriter, önümüzdeki ayın başlarında Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu'na kayıtlı olan birimler olmaya devam ediyor.
Şartlı siyasi anlaşma
Vilayet meclisi seçimlerinin yapılmasının, Sudani liderliğindeki mevcut hükümeti destekleyen Kanun Devleti Koalisyonu’nun ana taraflarını oluşturan Şii, Sünni ve Kürt siyasi güçleri tarafından imzalanan siyasi anlaşmanın bir parçası olması dikkat çekici olarak nitelendi. 2021 seçimlerinde 73 sandalyeyle birinci olmasına rağmen Haziran 2022'de parlamentodan çekilen Sadr Hareketi ise siyasi anlaşmanın bir parçası değil. Seçimlere katılıp katılmama meselesi, siyasi mutabakat belgesiyle ilgili olduğu kadar, vilayet seçimlerinin anayasal olmasıyla da ilgili.
Ana siyasi güçler (Şii Koordinasyon Çerçevesi, Sünni Egemenlik İttifakı ve Kürt güçleri), hükümet desteği karşılığında bu taraflardan her biri için talepler içerdiğinden şartlı bir siyasi anlaşma imzalamıştı.
Hükümete destek veren bu koalisyon, mali bütçenin onaylanması öncesindeki tartışmalarda, Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi'nin bazı maddelere itiraz etmesiyle zorlu bir sınava tabi tutulsa da bütçe oylandı ve bazılarının kırılgan olduğunu düşündüğü koalisyon bundan etkilenmedi.
Bütçeyi geçirmeyi kabul eden Sünni güçler, her zaman Başbakan'ın direktiflerine bağlılıklarını teyit ediyorlar. Ancak şimdi siyasi anlaşma belgesindeki taleplerinden biri olan genel af yasasına yapılan önemli itirazların ardından kamuoyunun önünde bir sınavla karşı karşıya kalıyorlar.
