Suudi Arabistan'da dijital dönüşüm... Devam eden bir yolculuğun erken belirtileri

Bu süreci uygulamak için yıllık 12 milyar riyal gerekiyor

Dünyanın en büyük teknik konferansı olan "LEAP" platformu, Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm konusundaki hırsının en açık tezahürlerini temsil ediyordu. (SPA)
Dünyanın en büyük teknik konferansı olan "LEAP" platformu, Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm konusundaki hırsının en açık tezahürlerini temsil ediyordu. (SPA)
TT

Suudi Arabistan'da dijital dönüşüm... Devam eden bir yolculuğun erken belirtileri

Dünyanın en büyük teknik konferansı olan "LEAP" platformu, Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm konusundaki hırsının en açık tezahürlerini temsil ediyordu. (SPA)
Dünyanın en büyük teknik konferansı olan "LEAP" platformu, Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm konusundaki hırsının en açık tezahürlerini temsil ediyordu. (SPA)

Suudi Arabistan, Vizyon 2030 hedefleri doğrultusunda yüksek verimli dijital hizmetler kurarak, entegre bir dijital devlet düzeyine ulaşmak ve yaşam kalitesini yükselterek gelecek vaat eden yatırım ufuklarını başlatmak için dönüşüm yolculuğunda önemli adımlar attı.

Suudi dijital dönüşüm yolculuğu, gelecek vaat eden bir dijital ufka ve dijital hükümetin geleceğini inşa etmeye yönelik kilometre taşlarıyla öne çıkıyor. Bu yolculuk Suudi Arabistan'ı odak noktası vatandaş, mukim, ziyaretçi ve benzer kişi ve kurumlar olan dijital hizmetler ve gelişmiş teknik seçenekler sağlamada etkili ve öncü ülkeler arasına yerleştirmeyi hedefliyor.

Suudi Arabistan'ın dijital hükümete yaptığı harcamaların hacmi yılda 12 milyar riyalin üzerinde (SPA)
Suudi Arabistan'ın dijital hükümete yaptığı harcamaların hacmi yılda 12 milyar riyalin üzerinde (SPA)

Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm yolculuğunda kaydettiği ilerlemenin taşıdığı özellikler, Suudi Arabistan'ın küresel göstergelerde üst sıralara yükselmesine ve özgün bölgesel stratejisini tanıtabilmesi için çeşitli uluslararası etkinliklerde kendisine sabit bir yer ayırmasına katkı sağladı. Ayrıca, dijital performansı artıracak niteliksel bir aşamaya ulaşmak ve bu hedeflere ayak uyduracak dijital altyapıyı geliştirmek için ulaşmak istediği hedeflerin yanı sıra, Suudi Arabistan'ın bu konudaki hırsının önündeki zorlukların ele alınmasına da katkı sağladı. Bu durum, 2021'de Dijital Devlet Kurumu’nun lansmanında, kuruma bireyler ve kuruluşların önünü açma ve verimli ve gelişmiş dijital hizmetlerin sağlanmasını destekleme görevi verdi.

Dijital dönüşüm için yılda 12 milyar riyal

Suudi Arabistan'ın dijital hükümete yaptığı harcamaların hacmi yıllık 12 milyar riyalin (3.2 milyar dolar) üzerinde ve bu, önceki yıllardaki dijital dönüşüm yolculuğunun erken dönem olumlu göstergelerinin ve sonuçlarının başarısına yansımış durumda. Dünya son dönemde teknoloji sektöründe çok büyük bir gelişmeye ve yeni ufuklara geçişe tanık olurken, “Vizyon 2030” dijital dönüşümü önceliklerinin başına yerleştirdi. Hükümet dönüşümünü verimli ve etkili bir şekilde sağlamayı ve hızlandırmayı amaçlayan entegre, kararlı ve pratik bir strateji çizdi. Bu, çeşitli devlet kurum ve kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve desteği ile birçok e-devlet programı ve projesi aracılığıyla gerçekleştirilebilir.

Süreç, temel olarak tüm devlet hizmetlerinin dijital olarak sunulmasını ve kolayca erişilebilir olmasını amaçlamakta. Vizyon 2030, Ulusal Dönüşüm Programı olarak bilinen etkili ve iyi planlanmış bir dönüşüm programı sunmakta. Program, kamu, özel ve kar amacı gütmeyen sektörlerin Vizyon 2030 hedeflerine ulaşmasını sağlayacak ortamı oluşturmayı ve gerekli altyapıyı geliştirmeyi amaçlıyor.

Vizyon, bilgi teknolojisi hizmetleri sektörüne yıllarca yüksek hızlı büyüme sağlar. Yapay zeka, robotik, artırılmış gerçeklik, bulut nesnelerin interneti ve e-ticaret kullanımlarında en gelişmiş pazarların seviyelerine ulaşmak için bulut bilişime dönmeyi ve yeni ve gelişmekte olan teknolojilere ve açık kaynaklı devlet yazılımlarına yatırım yapmayı sağlıyor.

LEAP... Riyad'da küresel dijital dönüşümün öncüleri

Dünyanın en büyük teknik konferansı (LEAP) platformu, Suudi Arabistan'ın gelişmiş dijital çözümler düzeyinde ilerleme kaydetme arzusunun en açık göstergesiydi. Bu yılın şubat ayında düzenlenen ikinci konferansta Riyad, dünyanın dört bir yanından bir grup büyük teknoloji şirketini ve en parlak yenilikçilerden, yatırımcılardan ve en son sürdürülebilir teknolojilerin takipçilerinden oluşan grubu bir araya getirdi. 100 ülkeden yaklaşık 300 bin ziyaretçinin ziyaret ettiği konferans, rekorlara imza atarak çalışmalarını tamamladı. Reklamların ve lansmanların değeri, Suudi Arabistan'ın ekonomik büyümeyi ve hızla gelişen dijital sistemi destekleme arzusunun boyutunu yansıtan 9 milyar doları aştı.

Vizyon 2030, dijital dönüşümü önceliklerinin başına koydu ve bunun için entegre bir strateji planı çizdi (Şarku’l Avsat)
Vizyon 2030, dijital dönüşümü önceliklerinin başına koydu ve bunun için entegre bir strateji planı çizdi (Şarku’l Avsat)

Genel olarak konferans, Suudi Arabistan'daki dijital dönüşümü hızlandırmak ve bölgedeki etkisini yaymak için konferansın lider bir küresel platform olarak rolünü güçlendiren, arzuyla yüklü bir atmosfere ve bunun etkisini, birikmiş kalkınma ve ekonomik zorluklardan kurtulma hırsıyla dolu, güvenli bir geçiş arayan bölgeye yaymaya tanık oldu. Konferansın platformlarında yürütülen tartışmalar, dijital dönüşüme ilişkin küresel trendler üzerine canlı bir diyaloga sahne oldu. Tartışmalar, dijital olgunluk faktörlerine sahip olmaya ve dijital performans düzeylerini geliştirmek için bireylerin, kuruluşların ve altyapıların Suudi yeteneklerini geliştirmeye yönelik ciddi ve niteliksel bir geçişin ortasında olan önemli Suudi deneyimi hakkındaydı.

Devam eden bir yolculuğun erken belirtileri

Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm yolculuğunda kaydettiği erken sonuçlar, devlet kurumlarının performansının verimliliğini artırmak için gelişmiş teknik seçenekleri etkinleştirmek ve Suudi Arabistan'ın vizyoner rönesansı için gelecekteki faydalara ve koşullara uygun bir teknik topluluğun yerelleştirilmesi adına sarf edilen çabayı yansıtıyor. Bu sonuçlar, dijital hükümet alanlarında ilerlemeyi teşvik etmek, bireyler için yaşam kalitesinin geliştirilmesine katkıda bulunmak, rekabet gücünü artırmak, şirketler için iş yapma kolaylığını artırmak ve devlet işlerinin verimliliğini artırmak için gösterilen çabaları da ortaya koyuyor.

Suudi Arabistan, 2022'de e-devlet hizmetleri olgunluk endeksinde Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da birinci oldu

Birleşmiş Milletler'e bağlı Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu'nun (ESCWA) yayınladığı 2022 yılı e-devlet ve mobil hizmetler olgunluk endeksinde Suudi Arabistan birinci sıraya yerleşti. Komisyon, elektronik portallar ve akıllı uygulamalar aracılığıyla sunulan devlet hizmetlerinin olgunluğunu şu üç alt göstergeye göre ölçmekte: Hizmetin mevcudiyeti ve geliştirilmesi, hizmetin kullanımı ve memnuniyeti, hedef kitleye erişim. Endeks raporundaki ölçüm 18 ülkeyi kapsıyordu.

Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm yolculuğunda kat ettiği mesafe, küresel göstergelerde ileri sıralara ulaşmasını sağladı. (İlim)
Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm yolculuğunda kat ettiği mesafe, küresel göstergelerde ileri sıralara ulaşmasını sağladı. (İlim)

Suudi Arabistan yapay zeka endeksinde dünya birincisi

Dünyada 60'tan fazla ülkeyi ölçen Tortoise Intelligence tarafından yayınlanan yapay zekanın küresel sıralamasının göstergelerinden biri olan Yapay Zeka için Hükümet Strateji Endeksi'nde Suudi Arabistan dünyada birinci, Almanya ikinci ve Çin bu endekste üçüncü sırada yer aldı.

SDAIA, Arap dünyasında yazılım mühendisliğinde devlet kurumları düzeyinde bir ilk

Ulusal Bilgi Merkezi tarafından temsil edilen Suudi Veri ve Yapay Zeka Kurumu (SDAIA), Uluslararası “CMMI- Capability Maturity Model Integration” enstitüsünün açıkladığı sınıflandırmaya göre Dünyada sayılı kurumların sahip olduğu 5. seviyesine ulaştığını açıkladı. Böylece Körfez ve Arap ülkeleri arasında bu seviyeye ulaşan ilk devlet kurumu oldu.

SDAIA, veri ve yapay zeka alanında Suudi trendlerine öncülük ediyor ve Vizyon 2030'un hedeflerini gerçekleştiriyor. Ayrıca veri ve yapay zeka için ulusal stratejiyi geliştirmeye yönelik bir girişim paketi başlatmayı, gayret göstererek ülkenin çeşitli sektörlerinde dijital dönüşümü mümkün kılmayı ve bundan en iyi şekilde yararlanmayı amaçlıyor. Dünya Bankası Grubu tarafından yayınlanan 2022 yılı için Dijital Devlet Olgunluk Endeksi verilerine göre Suudi Arabistan da son zamanlarda 198 ülke arasında dünyada üçüncü sırada yer aldı. 20 yılı aşkın bir süre önce lansmanından bu yana Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan e-devlet gelişme endeksinde en yüksek tarihi sonucu kaydetti. Riyad şehri ise dünya çapında 193 şehir arasında “çok yüksek” aralıkta teknoloji ve uygulamaları kullanmada dünyada dördüncü sırada yer aldı.



Mina'daki Ramazan Bayramı'nın özellikleri... Tamamlanmanın sevinci, Ramazan Bayramı ruhuyla tek bir yerde buluşuyor

Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)
Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)
TT

Mina'daki Ramazan Bayramı'nın özellikleri... Tamamlanmanın sevinci, Ramazan Bayramı ruhuyla tek bir yerde buluşuyor

Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)
Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)

Daha Zilhicce ayının onuncu gününün güneşi doğar doğmaz, milyonlarca hacının tekbir ve dualarla doldurduğu kutsal atmosfer bambaşka bir görünüme bürünüyor. Hacılar, küçük tahallülün (Kurban Bayramı'nın birinci günü tıraş olup ihramdan çıkılması ile gerçekleşir) ardından beyaz ihramlarını çıkararak yerlerine sevinç ve şükran dolu kıyafetler giyiyor; hem hac ibadetlerinin büyük bölümünü tamamlamanın huzurunu hem de Kurban Bayramı’nın gelişini kutluyor.

Sabahın ilk saatlerinden itibaren Mina’daki çadır yolları adeta bayram meydanlarına dönüştü. Hac organizasyonları, hacıları bayram tebriği sözleriyle karşılarken, şekerlemeler dağıtıldı ve misafirperverliğin simgesi olarak sıcak Suudi kahvesi ikram edildi.

Hacılar, ibadetlerinin çoğunu tamamlamalarını kutladılar (Fotoğraf: Beşir Salih)Hacılar, ibadetlerini tamamlamalarını kutladılar (Fotoğraf: Beşir Salih)

Hacılar, ibadetlerinin büyük kısmını tamamlamanın sevincini yaşarken, birçok organizasyon farklı kültürlerden yemeklerin sunulduğu bayram sofraları kurdu. Tekbir ve tehlillerin yankılandığı ortam, son günlerin yorgunluğunu hafifleten manevi ve neşeli bir atmosfer oluşturdu.

Bayram sabahında Mina çadırları rengârenk bir mozaik görünümüne büründü. Hacılar birbirlerini ziyaret ederek bayramlaştı, hayatlarının en özel anlarından birini ölümsüzleştirmek için hatıra fotoğrafları çektirdi.

 Hacılar, ibadetlerini tamamlamanı ve mübarek Kurban Bayramı'na ulaşmanın tadını çıkarmanın sevincini ve şükranını yansıtan kıyafetler giymişlerdi (Fotoğraf: Beşir Salih)Hacılar, ibadetlerini tamamlamanı ve mübarek Kurban Bayramı'na ulaşmanın tadını çıkarmanın sevincini ve şükranını yansıtan kıyafetler giymişlerdi (Fotoğraf: Beşir Salih)

 Hacılar, küçük tahallülün ardından beyaz ihram kıyafetlerini çıkarıyor. (Fotoğraf: Beşir Salih)Hacılar, küçük tahallülün ardından beyaz ihram kıyafetlerini çıkarıyor. (Fotoğraf: Beşir Salih)

Kültürlerin buluştuğu eşsiz manzara

Dünyanın başka hiçbir yerinde benzeri görülmeyen bir manzarada, Mina’nın yolları ve hacı çadırları açık hava kültür festivaline dönüştü. İhramdan çıkan hacılar, geleneksel kıyafetleriyle kendi kültürel kimliklerini ve milli geleneklerini yansıttı.

Parlak renkleri ve ince işlemeleriyle Mağrip kaftanları ve celabiyeleri; Sudan ve Pakistan’a özgü beyaz sarıklar ve uzun kıyafetler; neşe ve coşkuyu yansıtan Asya sarileri ve geleneksel kıyafetler aynı ortamda buluşarak zengin ve renkli bir tablo oluşturdu.

Geleneksel beyaz Mısır celabiyesi ve sarığıyla dikkat çeken Mısırlı hacı Mustafa Ahmed, Mina’da ilk kez bayram sabahını milyonlarca Müslümanla birlikte yaşadığını söyledi. Ahmed, geleneksel kıyafetinin birçok hacının ilgisini çektiğini ve kıyafeti hakkında sorular sorduklarını belirtti.

Endonezyalı hacı Susilo ise renkli desenleriyle ünlü “batik” gömleği ve geleneksel siyah “peci” başlığıyla kültürünü yansıttı.

Endonezyalı hacı, “Bugün Mina adeta dünya barışı için kurulmuş bir kültür fuarı gibi görünüyor. Afrika, Güney Asya, Arap, Türk ve Endonezya kıyafetlerini bir arada görüyoruz. Herkes birbiriyle konuşuyor, kaynaşıyor. Bu kutsal mekânda kültürlerimizi yaşatmak, çeşitliliğimizin İslam ümmetinin gücü ve güzelliği olduğunu hissettiriyor” ifadelerini kullandı.


Kral Selman: İki Kutsal Caminin hizmetini ve Kabe’ye gelen hacıları ağırlama şerefini bize bahşettiği için Allah’a şükrediyoruz

(foto altı) İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz (Şarku’l Avsat)
(foto altı) İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz (Şarku’l Avsat)
TT

Kral Selman: İki Kutsal Caminin hizmetini ve Kabe’ye gelen hacıları ağırlama şerefini bize bahşettiği için Allah’a şükrediyoruz

(foto altı) İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz (Şarku’l Avsat)
(foto altı) İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz (Şarku’l Avsat)

İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz bugün yaptığı açıklamada, “Allah’a hamdolsun ki bize İki Kutsal Cami’ye (Haremeyn-i Şerifeyn) hizmet etme ve Beytullah’ın hacılarına ev sahipliği yapma şerefini nasip etti” ifadesini kullandı.

Kral Selman, Allah’tan hacıların hac ibadetlerini, kurbanlarını ve diğer ibadetlerini kabul etmesini diledi.

Kral Selman açıklamasının devamında, “Mübarek Kurban Bayramı’nın gelişi vesilesiyle, bu kutlu vatandaki halkımızın ve tüm İslam ümmetinin bayramını tebrik ediyoruz. Yüce Allah’tan bu bayramı ümmetimiz ve tüm dünya için hayır, barış ve istikrar vesilesi kılmasını niyaz ediyoruz. Bayramınız mübarek olsun” dedi.

Öte yandan hacı adayları, Kurban Bayramı’nın ilk günü olan bugün sabahın erken saatlerinden itibaren Mina’da şeytan taşlama ibadetine başladı. Hacılar, önceden hazırlanan sevk planı kapsamında yoğunluk yaşanmadan Akabe cemresine yedi taş attı.

Hacılar, Kurban Bayramı’nın ilk gününde Akabe cemresine taş atıyor. (Reuters)Hacılar, Kurban Bayramı’nın ilk gününde Akabe cemresine taş atıyor. (Reuters)

Yaklaşık 1,7 milyon hacı, dün güneşin batmasının ardından Hac ibadetinin en önemli rüknü olan Arafat Vakfesi’ni tamamlayarak Müzdelife’ye geçti. Beyaz ihramları içindeki hacıların intikali güvenli şekilde gerçekleştirildi.

Hacıların Arafat’tan Müzdelife’ye geçiş sürecinde güvenlik ve hizmet ekipleri kutsal bölgelerin tamamında yoğun şekilde görev yaptı. Hacılar, Kurban Bayramı sabahına kadar Müzdelife’de konakladıktan sonra bugün Mina’ya hareket ederek Akabe cemresine taşlama, ziyaret tavafı, kurban kesimi ile tıraş olma adımlarını yerine getirecek.

Suudi Arabistan İçişleri Bakanı Prens Abdulaziz bin Suud bin Nayif, Hac organizasyonunda güvenlik, koordinasyon ve hizmet alanlarında sağlanan entegrasyonun, ayrıca kullanılan ileri düzey teknik altyapının hacılara gösterilen ilginin somut göstergesi olduğunu ifade etti. Bakan, söz konusu hazırlıkların güvenlik ve organizasyon planlarının etkin biçimde uygulanmasını güçlendirdiğini, bunun da hacıların güvenliğini sağlayarak ibadetlerini huzur ve kolaylık içinde yerine getirmelerine katkı sunduğunu söyledi.

İçişleri Bakanı dün Devlet Güvenlik Başkanlığı’na bağlı özel güvenlik güçlerini denetledi. Bakan, Hac güvenlik güçleri bünyesinde görev yapan özel birliklerin yürüttüğü çalışmaları takdir ettiğini belirtti.


Hacılar Büyük Şeytan’ı taşlamaya başladı

Hacılar, Kurban Bayramı'nın ilk gününde Cemarat el-Akabe'ye (Büyük Şeytan) taş atıyor (Reuters)
Hacılar, Kurban Bayramı'nın ilk gününde Cemarat el-Akabe'ye (Büyük Şeytan) taş atıyor (Reuters)
TT

Hacılar Büyük Şeytan’ı taşlamaya başladı

Hacılar, Kurban Bayramı'nın ilk gününde Cemarat el-Akabe'ye (Büyük Şeytan) taş atıyor (Reuters)
Hacılar, Kurban Bayramı'nın ilk gününde Cemarat el-Akabe'ye (Büyük Şeytan) taş atıyor (Reuters)

Hacılar bugün, Kurban Bayramı’nın ilk gününde, sabahın erken saatlerinden itibaren Mina’daki şeytan taşlama ritüelini yerine getirmeye başladı. Hacılar, “Büyük Şaytan” olarak bilinen Cemretü’l-Akabe’ye yedi taş atarak ibadetlerini gerçekleştiriyor. Uygulamanın, önceden hazırlanan sevk planı sayesinde düzenli ve akıcı bir şekilde ilerlediği bildirildi.

Kurban Bayramı'nın ilk gününde Cemarat el-Akabe'ye (Büyük Şeytan) doğru ilerliyor (Reuters).Hacılar, Kurban Bayramı'nın ilk gününde Cemarat el-Akabe'ye (Büyük Şeytan) doğru ilerliyor (Reuters).

Hacılar, Cemretü’l-Akabe’ye giden süreçte köprü katlarında herhangi bir izdiham ya da sıkışıklık yaşamadan hareket etti. Güvenlik, sağlık, acil yardım, temizlik ve sivil savunma ekiplerinin yanı sıra güvenlik güçleri de hacıların hareketini düzenlemek için bölgede görev yaptı.

Mina bölgesinde bulunan Cemarat Köprüsü ve çevresindeki alanlarda hareketin kontrollü şekilde, gruplar halinde ve kademeli olarak sağlandığı; hacıların belirlenen katlara yönlendirilerek taşlama yaptıktan sonra konaklama alanlarına düzenli biçimde döndüğü belirtildi.

Trafik akışının da genel olarak sorunsuz olduğu, Mina yollarında araç ve yaya hareketinin esnek ve planlı şekilde sürdüğü belirtildi.

Hacılar, Kurban Bayramı’nın ilk gününde Cemretü’l-Akabe’ye doğru ilerlerken (Reuters)Hacılar, Kurban Bayramı’nın ilk gününde Cemretü’l-Akabe’ye doğru ilerlerken (Reuters)

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre güvenlik personeli ve izciler, hacılara taşlama işlemi için Cemarat Köprüsü'nün alt katlarını kullanmaları ve köprüye giden yollardan ayrılmamaları konusunda tavsiyelerde bulunarak rehberlik ettiler; böylece hacılara rahatlık ve hareket kolaylığı sağlandı.