Fas’dan Güney Yarım Küre’de ortak çıkar mesajıhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/4430666-fas%E2%80%99dan-g%C3%BCney-yar%C4%B1m-k%C3%BCre%E2%80%99de-ortak-%C3%A7%C4%B1kar-mesaj%C4%B1
Rabat’ta yapılan Atlantik Afrika Devletleri Süreci’nin üçüncü bakanlar toplantısının açılış oturumundan bir kare (Şarku’l Avsat)
Fas Dışişleri, Afrika İşbirliği ve Yurtdışında İkamet Eden Faslılar Bakanı Nasır Burita başkent Rabat’ta yaptığı açıklamada, Fas’ın milli çıkarlarının Afrika’nın ortak çıkarlarından uzak olmadığını söyledi. Afrika’nın çıkarlarının da Atlantik Okyanusu’nun ortak çıkarlarıyla asla çatışmadığına ve bu çıkarların “Güney Yarım Küre için gerçek bir vizyonun somutlaştırılmasına izin veren temeller olduğuna” dikkat çekti.
Atlantik Afrika Devletleri Süreci’nin (AASP) üçüncü bakanlar toplantısının açılışında Burita, Fas’ın Atlantik Okyanusu’nu “bir kimlik, bir fırsat ve derinlemesine düşünme ve öngörü için bir alan” haline getirdiğini belirterek “Atlantik Okyanusu her zaman kim olduğumuzla yakından ilişkili olmuştur. Aynı zamanda paylaştığımız şeyleri ve ait olduğumuz alanı da yapılandırmaktadır” dedi. Bu çerçevede “Atlantik Okyanusu’nun Fas için ne kadar önemli olduğuna” dikkat çekti.
Burita, ortak sorunları çözme doğrultusunda mavi ekonomi, enerji ve diğer alanlarda iş birliğini geliştirmek üzere bu bölgedeki birçok fırsatın değerlendirilmesine izin veren etkin bir mekanizma oluşturmak için bir değişiklik yapmanın önemini vurguladı ve “büyük girişimlere sahip bir Afrika kıtası” çağrısında bulundu. Bu hususta Burita “Afrika’yı büyük başarıların alanı haline getirmeyi arzuluyoruz” dedi. Rabat toplantısında kabul edilmek üzere bir eylem programı sunulacağına işaret eden Burita, “Bu eylem programı, Afrika-Atlantik bölgesinde istikrar ve ortak refahı sağlamayı amaçlayan esnek ve dayanışmacı bir ortaklık kurmaya yönelik ortak arzumuzu pekiştiriyor” dedi.
Burita, AASP üçüncü bakanlar toplantısının açılış oturumunda konuşurken (Şarku’l Avsat)
Bu bağlamda Bakan Burita, bu programın hedefleri aracılığıyla bu ortaklığın üç ayağını yansıtması gerektiğini açıklayarak bunları politik ve güvenlik diyaloğu, mavi ekonomi, deniz bağlantısı ve enerji alanlarında iş birliğini artırma ve deniz çevresinin korunması şeklinde özetledi. Ayrıca karşılıklı iş birliğini geliştirmenin, ortak öneme sahip konulara ilişkin vizyon ve eylemlerin birbiriyle uyumunu kolaylaştırmanın ve uluslararası organlarda istişareleri kolaylaştırıp tutumları ortak bir paydada birleştirmenin yanı sıra uluslararası ortaklarla iş birliği çabalarını güçlendirmenin önemine dikkat çekti.
Bu fırsatı değerlendirerek bu girişimin web sitesinin açıldığını duyuran Faslı Bakan şu ifadeleri kullandı:
“Bu dijital platform, vizyonumuzun netliğini artırmamıza izin verecek ve sadece girişim üyeleri ile ortaklar arasında bilgi aktarma aracı olarak değil, aynı zamanda yeni ortaklık arayışları için bir araç olarak hizmet edecek.”
AASP üçüncü bakanlar toplantısının çalışmalarından bir kare (Şarku’l Avsat)
Şarku’l Avsat’ın Fas resmi haber ajansı MAP’tan aktardığı habere göre Burita, toplantının çalışmalarının Rabat 2 Bildirgesi’nin ilanı ile taçlandırılacağını ve bu bildirgenin amacının, Atlantik Okyanusu’na kıyısı olan ülkelerin ortak beklentilerinin uyumlu bir şekilde gerçekleştirilmesi ve bu topluluğun 2022 yılında önceden belirlenen ortak vizyonunun hayata geçirilmesi için Daimi Sekreterliği üç konuyla ilgili grupların çalışma planlarını oluşturmaya başlamaya davet etmek olduğunu söyledi. Ayrıca “Hem Afrika’ya hem de Atlantik Okyanusu’na ait olmak, ikisi arasında bir seçim yapmamız veya birbiriyle kesişen zorluklarla karşı karşıya kalmamız gerektiği anlamına gelmez. Bilakis, bu ikili coğrafi ve jeopolitik bağlılık, zenginliğe sahip olmamıza ve kıtalar arasında bir köprü görevi görmemize yardımcı oluyor” dedi. Bakan, bu ortaklığın Atlantik Okyanusu ve diğer bölgelerdeki girişimlere ve ortaklara da açılması gerektiğine dikkat çekti.
Burita “Eğer yeni ortaklar arayışı şüphesiz yolumuzdaki bir sonraki adım ise, girişimimizin ilerlemesi, ana gücünü, özellikle ilgili tüm ulusal paydaşları dahil etmek suretiyle bu girişime hak ettiği konumu sağlama yeteneğimizden almaktadır” dedi.
Lübnan, yaptırımların Washington ile olan müzakereler üzerindeki olumsuz etkisinden endişe duyuyorhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5276340-l%C3%BCbnan-yapt%C4%B1r%C4%B1mlar%C4%B1n-washington-ile-olan-m%C3%BCzakereler-%C3%BCzerindeki-olumsuz
Lübnan, yaptırımların Washington ile olan müzakereler üzerindeki olumsuz etkisinden endişe duyuyor
İsrail'in güney Lübnan'daki Mefdun kasabasını hedef alan hava saldırısının ardından kasabadan duman yükseliyor (AFP)
Lübnan’da, ABD’nin son yaptırımlarının Washington’da yapılması planlanan güvenlik müzakerelerini olumsuz etkileyebileceği yönünde endişeler dile getiriliyor. Özellikle yaptırımların, güneydeki güvenlik durumu ile devletin yasa dışı silahların denetimindeki rolünü ele alacak Lübnan-ABD-İsrail toplantısından sadece birkaç gün önce gelmesi dikkat çekti.
Bakanlık kaynakları, yaptırımların zamanlamasının “soru işaretleri yarattığını” belirterek, bunun müzakerelerin atmosferini etkileyebileceğini ifade etti. Kaynaklar Şarku’l Avsat’a, ilk kez resmî güvenlik kurumlarında görev yapan subayların yaptırım listesine alınmasının, uluslararası düzeyde talep edilen güvenlik yükümlülüklerinin uygulanması konusunda “derin devlet” kurumlarına verilmiş doğrudan bir mesaj olarak değerlendirildiğini aktardı.
Bu gelişmelere paralel olarak İsrail’in, güney bölgelerinde insansız hava araçları (İHA) kullanımını artırdığı bildirildi. Bunun, askerî baskıyı sürekli kılmayı amaçlayan saha stratejisinin bir parçası olduğu belirtilirken, özellikle yüksek bölgelerdeki üstünlük ile gözetleme ve ateş kontrol kapasitesine dayalı baskı politikasının sürdürüldüğü ifade edildi.
Açıklamalarda, sınır bölgelerinin sürekli baskı ve yoğun gözetim altında tutulmasının hedeflendiği kaydedildi.
İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Sur bölgesinde bulunan iki binanın tahliye edilmesi konusunda uyarıda bulunduhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5276304-i%CC%87srail-ordusu-l%C3%BCbnan%C4%B1n-g%C3%BCneyindeki-sur-b%C3%B6lgesinde-bulunan-iki-binan%C4%B1n-tahliye
İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Sur bölgesinde bulunan iki binanın tahliye edilmesi konusunda uyarıda bulundu
Sur meydanlarından birinde güvercinlere yem atan bir kız (EPA)
İsrail ordusu, dün gece yaptığı açıklamada, “Hizbullah’ın kullandığını” öne sürdüğü Güney Lübnan’ın Sur kentindeki iki binanın vurulması öncesinde tahliye uyarısı yayımladı.
İsrail Ordu Sözcüsü, X platformunda kırmızıyla işaretlenmiş iki binanın yer aldığı bir harita paylaşarak, bina sakinleri ile çevrede yaşayanlara yönelik “acil uyarıda” bulundu. Açıklamada, söz konusu binaların derhal boşaltılması ve en az 500 metre uzaklaşılması istendi.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre sivil savunma ekipleri ve belediye polisi hoparlörlerle halka binaları ve çevresini boşaltmaları çağrısı yaptı. Yerel saatle gece yarısından kısa süre önce yapılan uyarının ardından, bölge sakinlerinin evlerini terk etmeye çalışması nedeniyle caddelerde yoğun trafik oluştu.
Öte yandan, İsrail savaş uçaklarının Beyrut ve güneyden uzak çevre bölgelerin semalarında yoğun uçuş gerçekleştirdiği bildirildi.
Sudan’da Barış Yakın mı? Savaş dördüncü yılında kritik eşiktehttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5276269-sudan%E2%80%99da-bar%C4%B1%C5%9F-yak%C4%B1n-m%C4%B1-sava%C5%9F-d%C3%B6rd%C3%BCnc%C3%BC-y%C4%B1l%C4%B1nda-kritik-e%C5%9Fikte
Sudan’da Barış Yakın mı? Savaş dördüncü yılında kritik eşikte
Kasım 2023’te Sudan-Çad sınırı yakınındaki mülteci kampına bakan bir tepenin üzerinde oturan çocuk. (Reuters)
Üç yılı aşkın süren savaşın ardından Sudan, siyasi ve insani açıdan farklı bir dönemece girmiş görünüyor. Bunun nedeni çatışmaların sona ermesi ya da taraflardan birinin askeri üstünlük sağlaması değil; savaşın sürmesinin maliyetinin artık iç, bölgesel ve uluslararası düzeyde herkesin taşıyabileceği sınırları aşmış olması.
Uluslararası baskının artması, bölgesel diplomatik hareketliliğin yoğunlaşması ve insani çöküşün derinleşmesiyle birlikte siyasi ve medya çevrelerinde aynı soru yeniden gündeme geliyor: Savaş çözüm aşamasına mı yaklaşıyor, yoksa Sudan geçmiştekilere benzer uzun süreli bir çatışmaya mı sürükleniyor?
Sudan’ın tarihi bu konuda iyimser cevaplar vermiyor. Ülkedeki büyük savaşların çoğu onlarca yıl sürdü. Güneydeki ilk iç savaş 17 yıl (1955-1972), ikinci iç savaş 22 yıl (1983-2005), Darfur savaşı ise yaklaşık 17 yıl (2003-2020) devam etti. Bu çatışmaların tamamı nihayetinde diyalog, uzlaşı ve barış anlaşmalarıyla sona erdi. Bu nedenle Sudanlılar, mevcut savaşın da uzun ve açık uçlu yeni bir çatışma dönemine dönüşmesinden endişe ediyor.
Ancak bazı çevreler mevcut savaşın önceki çatışmalardan farklı olduğu görüşünde.
Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında Nisan 2023’te başlayan çatışmalarda taraflar kısa sürede askeri zafer elde edeceklerini düşünüyordu. Ancak savaşın dördüncü yılına girmesi bu beklentinin sınırlarını açık biçimde ortaya koydu.
Hartum’dan Port Sudan’a, Darfur ve Kordofan’dan Mavi Nil bölgesine yayılan çatışmalar hiçbir tarafa kesin üstünlük sağlamadı. Buna karşın ülkeyi dünyanın en ağır insani krizlerinden biriyle karşı karşıya bıraktı.
Uluslararası baskı artıyor
Sahadaki tablo karmaşıklaştıkça uluslararası toplum da Sudan’daki savaşı yalnızca ülke sınırları içinde kalan bir kriz olarak görmemeye başladı. Kızıldeniz’de artan gerilim, Afrika Boynuzu’nda kaosun yayılma ihtimali ile göç ve düzensiz göç dalgalarının büyümesi, Batılı ve bölgesel başkentleri siyasi çözüm baskısını artırmaya yöneltti.
Nisan ortasında Sudan'daki insani krizi görüşmek üzere Berlin'de düzenlenen konferansa katılanlar (X)
Bu çerçevede Berlin’de düzenlenen son konferans önemli bir dönüm noktası oldu. Çok sayıda ülke ve uluslararası kuruluş, Sudan krizinin “askeri yollarla çözülemeyeceği” konusunda görüş birliğine vardı ve kapsamlı müzakere sürecine destek verdi.
ABD ve Avrupa Birliği de özellikle bölgesel istikrarsızlığın büyümesinden duyulan kaygılar nedeniyle ateşkes sağlanması için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı.
ABD Başkanı’nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Danışmanı Massad Boulos da “Sudan’daki çatışmanın askeri çözümü yok” diyerek uluslararası toplumun tarafları müzakere ve ateşkese zorlamak konusunda ortak görüşe sahip olduğunu söyledi. Boulos ayrıca kalıcı ateşkese zemin hazırlayacak insani ateşkesler üzerinde çalışıldığını belirtti.
Bu uluslararası yaklaşım değişikliği çözümün yakın olduğu anlamına gelmese de etkili güçlerin savaşın sürmesinin Sudan devletinin tamamen çökmesine yol açabileceğine giderek daha fazla inandığını ortaya koyuyor. Bu senaryo özellikle komşu ülkeler olmak üzere birçok bölgesel ve uluslararası aktörü endişelendiriyor.
Bölgesel diplomasi hız kazandı
Son aylarda bölgesel diplomatik hareketlilik, savaşın ilk yıllarına kıyasla belirgin şekilde arttı. İlk dönemde çatışma “unutulmuş savaş” olarak tanımlanıyordu.
Şimdi ise Doğu Afrika'daki Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) ve Arap Birliği arasında artan bir koordinasyon dikkat çekiyor. Körfez ülkeleri, Mısır ve Afrikalı aktörler de Sudan’ın parçalanmasını ya da açık bir bölgesel çatışma alanına dönüşmesini engellemek amacıyla girişimlerde bulunuyor.
Bu aktörler, savaşın sürmesinin yalnızca Sudan’ı değil, Kızıldeniz güvenliğini, uluslararası ticaret yollarını ve komşu ülkelerin istikrarını da doğrudan tehdit ettiğinin farkında. Bu nedenle siyasi çözüm artık yalnızca Sudan’ın iç meselesi değil, bölgesel bir zorunluluk olarak görülüyor.
Burhan’dan siyasi çözüme açık mesaj
Sudan içinde ise ordu operasyonların sürdürülmesi yönündeki söylemini korusa da siyasi çözüm ihtimaline kapıyı tamamen kapatmıyor.
Abdülfettah el-Burhan son açıklamalarından birinde, “Silah bırakıp ikna olan herkes için vatanın kapısı açıktır” ifadelerini kullandı.
Gözlemciler bu açıklamayı, olası uzlaşıların önünü açma ya da Hızlı Destek Kuvvetleri içinde ayrışmaları teşvik etmeye yönelik bir mesaj olarak değerlendirdi.
Bununla birlikte Burhan, ordunun “devleti ve kurumlarını yeniden kontrol altına alma” hedefinden vazgeçmediğini de vurgulamayı sürdürüyor. Bu durum, askeri kurumun olası müzakerelerde siyasi ve askeri hedeflerinden geri adım atmak istemediğini gösteriyor.
Dolayısıyla savaşın sona erdirilmesine yönelik baskılar artsa da kapsamlı bir çözüme ulaşmanın hâlâ ciddi zorluklar içerdiği belirtiliyor.
İnsani baskı belirleyici unsur haline geldi
Ancak taraflar üzerindeki en büyük baskının artık askeri ya da siyasi değil, insani olduğu değerlendiriliyor.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası gıda kuruluşları Sudan’ın dünyanın en büyük açlık krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunuyor.
Mayıs 2026 tarihli Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) raporuna göre yaklaşık 20 milyon Sudanlı ciddi seviyede gıda güvensizliği yaşıyor. On binlerce kişi kıtlık riski altında bulunurken birçok bölge insani felaket tehdidiyle karşı karşıya.
Dünya Gıda Programı Genel Direktörü Cindy McCain, Sudan'da "büyük bir insani felaket" yaşanabileceği konusunda uyardı (Reuters)
Cindy McCain, açlık ve yetersiz beslenmenin milyonlarca insanın hayatını tehdit ettiğini belirterek acil uluslararası müdahale çağrısında bulundu.
UNICEF Direktörü Catherine Russell ise sağlık merkezlerine “ağlayamayacak kadar zayıf çocukların” getirildiğini söyleyerek insani durumun trajik boyutlara ulaştığını ifade etti.
Sudan’da savaş karşıtı sesler yükseliyor
Sudan’da savaşın sona erdirilmesini isteyen sesler giderek artıyor. Ancak olası çözümün nasıl şekilleneceği konusunda ciddi görüş ayrılıkları sürüyor.
Orduya yakın bazı analistler, savaşa verilen halk desteğinin azalmasının Hızlı Destek Kuvvetleri’nin devlet içinde paralel bir güç olarak kalmasının kabul edildiği anlamına gelmediğini savunuyor. Bu nedenle olası çözümün birleşik bir askeri kurumun yeniden inşasına bağlı olduğu görüşü öne çıkıyor.
Sudan Kongre Partisi Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreteri Şerif Muhammed Osman ise “Gerçek bir sivil liderlik olmadan ne askeri çözüm mümkündür ne de barış sağlanabilir” diyerek savaşın sona ermesi için kapsamlı bir siyasi uzlaşının şart olduğunu söyledi.
Siyasi analist Muhammed Latif de uluslararası baskılar ve halkın yaşadığı ağır koşullar nedeniyle barışın “hiç olmadığı kadar yakın” olduğunu belirtiyor. Ancak yeni cephelerin açılması ve bölgesel karmaşıklıkların çatışmayı uzatmaya devam ettiğini vurguluyor.
Askeri uzman Tuğgeneral Cemal eş-Şehid ise Sudan’ın iki kritik seçenek arasında bulunduğunu ifade ediyor: Uluslararası baskılar ve askeri yıpranmanın dayattığı siyasi çözüm ya da hiçbir tarafın kesin zafer elde edemediği, devlet kurumlarının yavaş yavaş çözüldüğü uzun süreli savaş modeli.
Eş-Şehid, zamanın artık Sudan’ın lehine işlemediğini ve savaşın uzadığı her gün gelecekteki barışın maliyetini artırdığını söylüyor.
Tüm bu göstergelere rağmen temel sorular hâlâ cevapsız: Sudan’daki savaş gerçekten çözüm öncesi tükenme aşamasına mı ulaştı, yoksa ülke henüz sonu belirsiz uzun bir çatışmanın başlangıcında mı?
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
