Mısır otomobil piyasasının geleceği belirsiz

Mısırlılar araba sahibi olmanın maliyetini karşılayamıyor (Fotoğraf: Abdulfettah Ferec)
Mısırlılar araba sahibi olmanın maliyetini karşılayamıyor (Fotoğraf: Abdulfettah Ferec)
TT

Mısır otomobil piyasasının geleceği belirsiz

Mısırlılar araba sahibi olmanın maliyetini karşılayamıyor (Fotoğraf: Abdulfettah Ferec)
Mısırlılar araba sahibi olmanın maliyetini karşılayamıyor (Fotoğraf: Abdulfettah Ferec)

Son zamanlarda Mısır'da, bilhassa araba fiyatlarındaki önemli artış ve satış hacmindeki düşüş ışığında, ekonomik krizin ülkedeki otomobil pazarı üzerinde devam eden etkisine ilişkin sorular yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, araba pazarında ciddi bir kriz olduğuna, zirâ ABD dolarının Mısır lirası karşısında yükseldiğine, birçok Mısırlının bir araç satın alarak bakım masraflarını karşılayamadığına dikkat çekiyor.

Mısır'daki Ticaret Odaları Genel Birliği’ne bağlı Otomotiv Şubesi’nin bildirdiğine göre, bu yıl içerisinde otomobil satışlarının hacmi yüzde 75 azaldı. Otomotiv Veri Konseyi’nin (AMIC) raporuna göre, Mısır otomobil pazarının satış hacmi, cari yılda 2022'ye kıyasla yüzde 76 düşüş yaşadı. 2022’de 22 bin 602, bu yıl ise 6 bin 76 satış kaydedildi.

Otomotiv Şubesi üyesi Muntasır Zeytun, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte şu açıklamalarda bulundu:

“Mısır'daki otomobil piyasasında krizin ana nedeni yüksek fiyatlar. Bu yüzden satışlar rekor seviyelerde düştü. Hafif bir ithalat hareketi var. Bazı bayiler ve acenteler, Mısır'dan yurt dışına araba ihraç edebiliyor, böylece diğer arabaları ithal etmek için kullandıkları dolarlardan tasarruf ediyorlar. Yüksek fiyat krizi ikinci el otomobillere de gölge düşürdü. Yaklaşık 300 bin liraya satılan bir otomobil 1 milyonun üzerine çıktı. Mısır'da otomobil satışlarının büyük bir bölümü banka finansmanı yoluyla taksitli olarak gerçekleştiriliyor. Mısır Merkez Bankası, araba taksitinin değerini bir kişinin maaşının yüzde 30 ila 35'i arasında belirliyor. Fiyatların yüksek olması neticesinde birçok kişinin toplam maaşı bu yüzdeyi karşılayamıyor. Bankaların maaşların yetersiz kalması dolayısıyla taşıt kredisi vermeyi reddediyor.”

Kamu Seferberlik ve İstatistik Merkezi’nin bildirdiğine göre, geçtiğimiz yıl Eylül ayında Mısır'ın otomobil ithalatının toplam değeri, 2021'in aynı dönemindeki yaklaşık 207.513 milyon dolar iken yaklaşık yüzde 64.7 (134.396 milyon dolar) düşüşle yaklaşık 73.117 milyon dolar olarak gerçekleşti. Mısır'da ruhsatlı araç sayısı geçen yıl Aralık ayına kadar yüzde 8,9 azaldı. Aralık ayında 10,9 milyon olan ruhsatlı araç sayısı yaklaşık 9,9 milyon araca ulaştı.

Mısır Araba Tacirleri Derneği Genel Sekreteri Halid Saad, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Mısır'daki otomobil piyasası krizi çözülmeyecek. Liranın dolar karşısında değer kaybetmesi göz önüne alındığında yakında bu yönde bir ufuk yok. Bu, ithalat için mali ödeneklerin askıya alınmasına yol açtı. Tam ithalatı açmaktan başka çözüm yok. Bu da ancak dolar düşerse veya sağlam para birimi kullanılabilir hale gelirse gerçekleşir. Pek çok Mısırlı, yüksek yedek parça ve bakım fiyatları dolayısıyla araba sahibi olma maliyetlerini karşılamakta büyük bir sorunla karşı karşıya. Mısır otomobil pazarının yaklaşık yüzde 70'i, en çok satan otomobiller olan ekonomik otomobillere dayanıyor. Önümüzdeki dönemde otomobil piyasasının kafası karışık olmaya devam edecek. Çözümlerin bir kısmı, devletin dolar tasarrufu için yerel üretimi desteklemesinden geçiyor” açıklamalarında bulundu.



Yemen ordusu, cephelerde yeni kazanımlar elde ettiğini ve 875 operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı

Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)
Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)
TT

Yemen ordusu, cephelerde yeni kazanımlar elde ettiğini ve 875 operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı

Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)
Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)

Yemen’de son saatlerde birden fazla cephede eş zamanlı askerî gerilim yaşandı. Ülkenin güneybatısındaki Lahic ve Taiz vilayetlerinden kuzeydeki Marib ve Cevf’e kadar uzanan çatışmalar, Husilerin Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ile Doğu ve Güney bölgelerini hedef alan füze ve İHA saldırılarıyla eş zamanlı olarak gerçeleşti. Yemen hükümet güçlerinin askerî operasyonlarını sürdürdüğü süreçte yaşanan gelişmeler, çatışmaların kapsamının genişlediğini gösteriyor.

Yemenli askerî kaynaklar Şarku’l Avsat’a, Yemen savaş uçaklarının Lahic vilayetinin kuzeyindeki Mukatera ilçesinde Husilere bağlı üst düzey saha komutanlarının toplantısını hedef alan hassas bir hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Saldırının, bölgedeki hareketliliğin izlenmesi ve toplantının konumuna ilişkin istihbarat bilgilerinin elde edilmesinin ardından gerçekleştirildiği belirtildi.

Saldırıda meydana gelen can kaybı ve yaralanmalara ilişkin kesin veriler ile hedef alınan noktada bulunan komutanların kimlikleri henüz netlik kazanmadı.

Söz konusu saldırı, Lahic cephelerinde, özellikle Mukatera, Mudâribe ve Tur el-Baha ilçeleri çevresinde askerî operasyonların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti. Bu bölgelerde son günlerde karşılıklı saldırılar ve çatışmalar yaşanırken, Husilerin Lahic ile Taiz vilayetlerini birbirine bağlayan stratejik mevzilere ve ikmal yollarına ilerleme girişimlerinde bulunduğu bildirildi.

Taiz’de Husilere karşı makineli tüfek kullanan Yemen ordusundan bir asker. (AFP)
Taiz’de Husilere karşı makineli tüfek kullanan Yemen ordusundan bir asker. (AFP)

Yemen hükümet güçleri daha önce Mudâribe cephesindeki stratejik mevzileri, Husilerle yaşanan şiddetli çatışmaların ardından geri aldıklarını açıklamıştı. Çatışmalar sırasında Husilerin askerî mevzilere yoğun saldırılar düzenlediği, ancak hükümet güçlerinin bu saldırıları püskürterek militanları geri çekilmeye zorladığı belirtilmişti.

Marib ve Cevf cephelerinde gelişmeler

Yemen ordusu cumartesi günü yaptığı genel değerlendirmede, Husilere karşı topçu saldırıları, pusu operasyonları, mevzi ve askerî yığınakların hedef alınması ile takviye birliklerine yönelik saldırıları kapsayan 875 farklı askerî operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu.

Açıklamada, Husi unsurlarından 130 kişinin etkisiz hâle getirildiği, aralarında füze fırlatma rampalarının da bulunduğu yaklaşık 50 askerî araç ve ekipmanın imha edildiği veya hasara uğratıldığı belirtildi.

Yemen ordusu Askerî Sözcüsü Albay Macid en-Nüzeyli, operasyonların birden fazla cephede gerçekleştirildiğini, Husilerin mevzileri, takviye birlikleri ve askerî kapasitelerinin hedef alındığını söyledi. Operasyonlara kara birliklerinin yanı sıra hava ve topçu desteğinin de katıldığını belirten Nüzeyli, hükümet güçlerinin devam eden çatışmalar kapsamında Cevf vilayeti ve diğer bölgelerde askerî mevzileri geri almak ve kurtarılan bölgelerin güvenliğini sağlamak amacıyla operasyonlarını sürdürdüğünü kaydetti.

Askerî gerilim Marib cephelerine de yayıldı. Hükümet güçleri, vilayetin bir bölgesinde Husilere ait keşif amaçlı bir İHA'nın düşürüldüğünü açıkladı. Bu gelişmeyle eş zamanlı olarak Husilerin Taiz ve Lahic vilayetlerindeki askerî mevzilere yönelik koordineli kara saldırılarının püskürtüldüğü bildirildi.

Yemen ordusunun topçu birlikleri, Marib'in kuzey cephesinde Husilere ait araçları ve askerî barınakları hedef aldı. Bu operasyonlar öncesinde Mas cephesinde bir başka İHA'nın daha düşürüldüğü belirtildi. Askerî kaynaklara göre operasyonların amacı, Husilerin keşif ve gözetleme kapasitesini, ayrıca hükümet güçlerinin hareketlerini takip etme imkânlarını sınırlandırmak.

Cevf vilayetinde ise hükümet güçleri, Husilerle yaşanan şiddetli çatışmaların ardından yeni bir saha ilerlemesi kaydettiklerini, Kurun Duhayda çevresindeki yüksek noktaları ve stratejik dağ silsilelerini kontrol altına aldıklarını duyurdu. Çatışmalarda Husilerden ölen ve yaralananların olduğu, askerî araç ve ekipmanların imha edildiği, silah ve mühimmat ele geçirildiği bildirildi.

Yemen ordusu, Husilere karşı çeşitli cephelerde 875 askerî operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. (AFP)
Yemen ordusu, Husilere karşı çeşitli cephelerde 875 askerî operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. (AFP)

Bu gelişmeler, Cevf vilayetinin doğu kesimlerindeki yüksek bölgelerde daha önce gerçekleştirilen askerî operasyonların devamı niteliğinde. Hükümet güçleri, bu operasyonlarda önemli güzergâhlara ve stratejik bölgelere hâkim mevzileri ele geçirmiş, Husilerin kontrolündeki vilayet merkezi Hazm kentini çevreleyen savunma hatlarına yaklaşmıştı.

Askerî kaynaklar, yüksek bölgelerin kontrol altına alınmasının hükümet güçlerine hareket alanlarını genişletme, Husi mevzileri üzerindeki baskıyı artırma ve bölgedeki ikmal hatlarını hedef alma imkânı sağladığı değerlendirmesinde bulunuyor.


Irak’taki Kor Mor Gaz Sahası’nda İHA saldırısının ardından üretim durduruldu

Kor Mor Gaz Sahası’na yönelik saldırı, Irak’ın kuzeyindeki elektrik sistemini felç etti. (Arşiv – Reuters)
Kor Mor Gaz Sahası’na yönelik saldırı, Irak’ın kuzeyindeki elektrik sistemini felç etti. (Arşiv – Reuters)
TT

Irak’taki Kor Mor Gaz Sahası’nda İHA saldırısının ardından üretim durduruldu

Kor Mor Gaz Sahası’na yönelik saldırı, Irak’ın kuzeyindeki elektrik sistemini felç etti. (Arşiv – Reuters)
Kor Mor Gaz Sahası’na yönelik saldırı, Irak’ın kuzeyindeki elektrik sistemini felç etti. (Arşiv – Reuters)

Irak Kürdistan Bölgesi’nin en büyük doğal gaz sahalarından biri olan Kor Mor Gaz Sahası’nda, insansız hava aracıyla (İHA) düzenlenen saldırının ardından üretimin durduğu bildirildi.

Irak Kürdistan Bölgesi Elektrik Bakanlığından iki kaynak, bir İHA’nın sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama tankını hedef almasının ardından sahadaki üretimin durduğunu ve halen devam eden bir yangının çıktığını bildirdi. İki güvenlik kaynağı ise sahadan yoğun duman yükseldiğinin görüldüğünü belirtti. Bakanlık kaynakları, saldırının ardından sahada çalışan personelin tesis içerisindeki güvenli bölgelere tahliye edildiğini kaydetti.

Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Ali Zeydi, ilk değerlendirmelere göre saldırıda can kaybı yaşanmadığını açıkladı. Kürdistan Bölgesi Doğal Kaynaklar Bakanlığı ile Elektrik Bakanlığının ortak açıklamasında saldırı “terör eylemi” olarak nitelendirilirken, iki bakanlığın saldırının etkilerini en aza indirmek için çalıştığı belirtildi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre saldırının sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı.

Bölgedeki elektrik üretimi için gerekli doğal gazı sağlayan saha, Kürdistan Bölgesi’nin enerji arzında önemli rol oynuyor. Kürdistan Bölgesi Elektrik Bakanlığı, saldırı nedeniyle bölgedeki elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık 2,8 gigavat (GW) azaldığını bildirdi.

Sahanın işletilmesinde ortak olarak yer alan Dana Gas şirketi, temmuz ayının başlarında güvenilir güvenlik tehditleri ve bölgesel gerilimler nedeniyle sahadaki ana üretim tesislerini geçici olarak kapatmış, aynı ayın ilerleyen günlerinde üretime yeniden başlamıştı.

Irak, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından en fazla etkilenen ülkeler arasında bulunuyor. Bölgede gemilere yönelik saldırılar nedeniyle boğazdaki deniz trafiğinde aksaklıklar devam ediyor. Bağdat yönetimi ise iki ülke arasındaki askerî gerilimin arttığı bir dönemde komşusu İran ve ABD ile ilişkilerinde denge kurmaya çalışıyor.

Bununla birlikte İran, Irak’ın kuzeyinde bulunan İranlı Kürt muhalif gruplara yönelik saldırılar düzenledi. Çatışmaların önceki aşamalarında ise İran destekli Iraklı silahlı gruplar, Körfez ülkelerine yönelik saldırılar gerçekleştirdi.


Mısır, Libya-Türkiye mutabakatına ilişkin hukuki tutumunu yineledi

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, Trablus'ta geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile görüşürken (Mısır Dışişleri Bakanlığı)
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, Trablus'ta geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile görüşürken (Mısır Dışişleri Bakanlığı)
TT

Mısır, Libya-Türkiye mutabakatına ilişkin hukuki tutumunu yineledi

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, Trablus'ta geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile görüşürken (Mısır Dışişleri Bakanlığı)
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, Trablus'ta geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile görüşürken (Mısır Dışişleri Bakanlığı)

Mısır, Libya ile Türkiye arasında imzalanan “Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatı”na ilişkin hukuki tutumunu yineleyerek, deniz sınırlarının belirlenmesi konusunda kendi kaygılarının uluslararası hukuk kuralları ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Kahire yönetimi, bu yaklaşımın iki ülkenin çıkarlarını koruması gerektiğine dikkat çekti.

Mısır'ın bu tutumu, Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati tarafından cumartesi günü Trablus'ta, geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile yaptığı görüşmede dile getirildi. Görüşme, Abdülati'nin Sahel-Sahra Devletleri Topluluğu Yürütme Konseyi'nin 22'nci dönem toplantısına katılmak üzere bulunduğu Trablus'ta gerçekleştirildi.

Mısır, Libya Temsilciler Meclisi'nin Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını onaylamasına karşı çıkıyor. Kahire yönetimi, farklı vesilelerle yaptığı açıklamalarda, anlaşmanın onaylanmasının Mısır açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağını vurgulamıştı.

Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan açıklamaya göre Abdülati, iki ülke arasındaki tarihî ve kardeşlik ilişkilerinden hareketle, deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin süreçte Mısır'ın kaygılarının dikkate alınmasının önemini vurguladı. Abdülati, bunun uluslararası hukuk kuralları ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi doğrultusunda, iki ülkenin ortak çıkarlarını gözeterek gerçekleştirilmesi gerektiğini ve bu konuda mutabakata varıldığını belirtti.

Dibeybe ise Libya-Mısır Ortak Komisyonu'nun deniz sınırları konusunu görüşmek üzere toplanacağını açıkladı.

Şarku’l Avsat’ın Al Qahera News’ten aktardığı habere göre Dibeybe, “Haritaları olanlar bunları sunsun. Diyalog kurmak ve konuyu tartışmak sağlıklı bir yaklaşımdır. Ancak tek taraflı kararlar ve uzlaşmaz tutumlar, iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet edecek hiçbir sonuca ulaştırmaz” dedi.

Açıklamalar, Libya Temsilciler Meclisi'nin geçen ekim ayında Trablus ile Ankara arasında 2019 yılında imzalanan mutabakatı onaylamasının ardından geldi. Söz konusu adım, Mısır, Yunanistan ve Güney Kıbrıs'ın itirazlarına yol açarken, Avrupa'dan da anlaşmaya yönelik geçmişte eleştirel açıklamalar yapılmıştı.

Dibeybe, ekim ayında yaptığı açıklamada da hükümetinin mutabakata ilişkin Mısır'ın kaygılarını dikkate almaya özen gösterdiğini belirtmişti. Bu açıklama, Kahire'nin Libya Temsilciler Meclisi'nin anlaşmayı onaylamasını reddettiğini duyurmasından birkaç gün sonra gelmişti. Gelişmeler, deniz yetki alanları meselesinin iki ülke arasındaki ilişkilerde gündemdeki yerini koruduğunu gösteriyor.

Öte yandan Abdülati ile Dibeybe arasındaki görüşmede Libya'daki siyasi krizin son gelişmeleri de ele alındı. Mısır Dışişleri Bakanı, ülkesinin krizin çözümünde tek çıkış yolu olarak siyasi çözümden yana tutumunu yineledi. Bu çözümün, geniş kapsamlı ulusal uzlaşıya dayanan, Libyalıların sahipliğinde ve liderliğinde yürütülecek kapsayıcı bir diyalog yoluyla sağlanması gerektiğini ifade etti.

Bakanlık açıklamasına göre Abdülati, siyasi çözümün temel referanslarına bağlı kalınmasının önemini vurgulayarak, başta Suheyrat Anlaşması olmak üzere mevcut mutabakatların esas alınması ve dış dayatmalar ile müdahalelerden uzak durulması gerektiğini belirtti.

Abdülati, Libya'nın birliğini koruyacak, devlet kurumlarını muhafaza edecek ve bu kurumların birleştirilmesini destekleyecek bir siyasi uzlaşıya ulaşılmasının önemine işaret ederek, böylece ülkedeki mevcut bölünmüşlüğün sona erdirilmesi gerektiğini kaydetti.

Libya'da, merkezi Trablus'ta bulunan ve Abdülhamid Dibeybe başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti ile Temsilciler Meclisi tarafından görevlendirilen ve Usame Hammad başkanlığındaki hükümet arasında siyasi bölünmüşlük sürüyor. Ülkenin doğusunda ve güneyinin bazı kesimlerinde yönetimi elinde bulunduran Hammad hükümeti, Mareşal Halife Hafter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu'nun nüfuz alanında faaliyet gösteriyor.