Nijerya Cumhurbaşkanlığı, Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu’nun (ECOWAS) diplomatik yola öncelik verse, bile Nijer’deki krizi çözmek için diğer herhangi bir seçeneği dışlamadığını belirtti.
Aynı zamanda bloğa başkanlık eden Nijerya Devlet Başkanı Bola Tinubu’nun Sözcüsü Aguri Ngilal, Tinubu ve Afrika bloğunun liderlerinin diplomatik ve barışçıl yollarla varılan bir çözümü diğer tüm yollardan daha çok tercih ettiklerini söyledi.
ECOWAS’ın herhangi bir seçeneği dışlamadığını söyleyen Ngilal, ECOWAS’ın Perşembe günü yapılması planlanan acil durum zirvesinden çıkacak diğer herhangi bir kararı bekleyerek konumunu koruduğunu da ekledi.
Nijer’de iktidara geçen askeri cunta, ECOWAS liderlerinin Nijer’deki durumu görüşmek üzere yapacakları zirveden iki gün önce, Niamey’e heyet göndermek isteyen ECOWAS’a ‘güvenlik’ gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi.
Nijer Dışişleri Bakanlığı’nın, ECOWAS’ın Niamey’deki temsilciliğine hitaben yazdığı mesajda, “ECOWAS tarafından uygulanan yaptırımların ardından halkın öfkesi ve hoşnutsuzluğu, söz konusu heyetin sakin ve güvenli bir atmosferde karşılanmasına izin vermiyor” ifadeleri kullanıldı.
ECOWAS, 26 Temmuz’da darbeyle devrilen Cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum’u yeniden iktidara getirmek için Nijer’e askeri müdahale tehdidinde bulundu.
ECOWAS liderleri tarafından 30 Temmuz’a kadar verilen 7 günlük süre dolsa da, topluluk diyalog yolunu tercih ettiği için bu uygulanmadı.
Zor diyalog
Nijer ve Sahel’in büyük kısmının altını oyan radikal gruplarla mücadelede Fransa’nın bir ortağı olan ABD, diyalogu teşvik etmeye çalıştı.
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Victoria Nuland, Nijer’i ziyaret ederek bazı cunta yetkilileriyle görüştü.
Nuland, yaklaşık iki hafta önce alıkonulmasından bu yana Niamey’de ev hapsinde tutulan Cumhurbaşkanı Muhammed Bazoum ve Vatanı Koruma Ulusal Konseyi isimli cuntanın liderliğini üstlenen Abdurrahmane Tchiani ile görüşemedi.
Cunta yönetiminin Genelkurmay Başkanı olarak atadığı General Musa Salaou Barmou ve diğer askeri yetkiliyle görüşen Nuland, görüşmeleri ‘son derece samimi ve zaman zaman zor’ olarak nitelendirdi.
Darbeyi bitirmek için bir dizi seçenek sunduğunu dile getiren Nuland, “Bu teklifin hiçbir şekilde dikkate alındığını söyleyemem” dedi.
Aynı şekilde Nuland, darbecilerin Wagner Nijer’e davet edildiğinde, egemenliklerine yönelik oluşturulabilecek risklerin çok iyi farkında olduklarını belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Pazartesi günü Radio France International’a verdiği demeçte, “Kesinlikle diplomasi bu durumu çözmenin en iyi yolu” dedi.
Daha sonra BBC’ye yaptığı açıklamada, Mali’de bulunan Rus Wagner grubunun komşu Nijer’deki istikrarsızlıktan yararlandığı konusunda uyarıda bulundu.
Blinken, “Nijer’de olanlar ya da olacak şeyler Rusya ve Wagner tarafından teşvik edilmedi. Ama avantaj elde etmeye çalıştılar. Wagner grubunun gittiği her yere ölüm, yıkım ve istikrarsızlıklar da gitti” diye ekledi.
Mali ve Burkina Faso ile dayanışma
Batı Afrika’daki protestolar sırasında sık sık hedef alınan eski sömürgeci güç Fransa, bölgedeki ülkelerin Nijer’de demokrasiyi yeniden tesis etme çabalarını desteklediğini duyurdu.
Niamey’in yeni liderlerinin darbeyi kınayan Batı ülkeleri ve Afrika ülkelerinin çoğuyla ilişkileri gerginleşirken, 2020 ve 2022’de iktidarı zorla ele geçiren askerler tarafından yönetilen Mali ve Burkina Faso ile ilişkileri mükemmel.
İki ülke Nijer ile dayanışma içinde olduklarını ifade ederek, Nijer’e ECOWAS tarafından saldırılması halinde, bunun kendilerine ‘savaş ilanı’ anlamına geleceğini vurguladı.
Aynı şekilde, Nijer’deki yeni rejim, Pazar günü Niamey’de Rus bayrakları sallayıp, Fransa ile ECOWAS’ı yuhalayan 30 bin göstericinin desteğine güvenebilir.
