Süveyda’da protestolar devam ediyor… Kadınların katılımı oranı dikkat çekiyor

Şam ile vilayet arasındaki yolda bir grup genç kontrol noktası kurdu.

Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
TT

Süveyda’da protestolar devam ediyor… Kadınların katılımı oranı dikkat çekiyor

Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)

Süveyda şehrinde Suriye rejimine karşı gösteriler, üst üste dokuz gündür devam ediyor. Halk, Suriye rejiminin devrilmesi, Suriyelilerin yaşam ve ekonomik koşullarının iyileştirilmesi çağrısı yaparak, protestoda ve çeşitli taleplerde bulunuyor.

Süveyda şehrinden ve şehrin köy ve kasabalarından gelenler, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed aleyhine sloganların atıldığı gösterilere katılmak için her gün yerel olarak ‘Onur Meydanı’ olarak bilinen Seer Meydanı’na geliyor. Halk, Esed’in ayrılması, 2254 sayılı kararın uygulanması ve Suriye’de siyasi geçiş çağrısı yapıyor.

Vilayet hakkında yerel haberlerin aktarılmasıyla ilgilenen Süveyda’daki yerel Rassd ağı, protestolara katılan kadınların sayısının her geçen gün artması ve siyasi geçiş talebi için Süveyda meydanlarında seslerinin yükselmesi nedeniyle oturma eylemi meydanlarında kadınların dikkate değer bir varlığının olduğunu bildirdi.

Şam- Süveyda yolunu kesen vatandaşların kontrol noktası (Suwayda 24)
Şam- Süveyda yolunu kesen vatandaşların kontrol noktası (Suwayda 24)

Rassd’a göre Vilayetin kuzey kırsalındaki Şam- Süveyda yolu üzerinde bulunan Hazm köyünde de bazı genç erkekler, vilayetteki yerel gruplar ve bazı dini merciiler arasında anlaşmaya varılarak, içeri girenleri korumak ve acil durumda ayrılmaya yardım etmek ve yardım sağlamak amacıyla bir kontrol noktası kurdu.

Habere göre kontrol noktasının amacı, kimseyi tutuklamak, ordunun veya güvenlik personelinin şehre girişini engellemek değil veya herhangi bir tarafa karşı da kurulmadı. Aksine bölgenin tanık olduğu mevcut koşullar dikkate alındığında olası tehditleri engellemek için önleyici bir tedbir olduğu belirtildi. Kontrol noktasının çalışmaları çerçevesinde, yayaların kimlikleri kontrol ediliyor, geçişlerine izin veriliyor ve yalnızca şüphelenilen araçlar aranıyor.

Şiddetli bir ekonomik kriz yerel para biriminin çökmesine yol açarken, gıda ve temel malzeme fiyatlarında artışa neden oldu. Esed hükümeti, bunun Batı yaptırımlarından kaynaklandığını iddia ediyor.

Esed’in iktidarı elinde tutmasının önündeki en büyük zorluk, Rusya ve İran’ın kararlı desteğiyle on yıldan fazla süren iç savaşı kazanmasının ardından bir zamanlar Esed’in yanında yer alan hükümete sadık bölgelerdeki muhalefetin tırmanması.

Geçen pazar günü Reuters tarafından aktarılana göre daha önce yetkilileri eleştirdiği için tutuklanan tanınmış gazeteci Kenan Vakaf, yetkililerin, yaşam koşullarına karşı artan grev ve protesto çağrılarını kontrol altına almayı amaçlayan önleyici bir hamle olarak, Akdeniz’deki kıyı bölgelerinde güvenlik önlemlerini sıkılaştırdığını söyledi.

Süveyda’daki protestolara katılanlardan biri olan Manaf, “Suriye rejimi gerek Süveyda’da gerekse Suriye’nin geri kalan bölgelerinde Suriyelilerin taleplerini görmezden gelmeye devam ediyor” dedi. Sokağın talepleri karşılanana kadar Süveyda’daki gösterilerin barışçıl şekilde devam edeceğini belirten Manaf, protestoların kamu yararına ve ‘Onurlu Adamlar’ hareketinin önderlik ettiği yerel grupların temsil ettiği dini ve askeri güce aykırı olmayacak şekilde düzenlendiğini dile getirdi.  

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), geçen pazar günü onlarca gencin, özgürlük çağrısı yapılan sloganlar atarak, Süveyda şehrindeki Baas Partisi genel merkezini ve hükümet dairelerini kapattığını bildirdi. Gençler, taleplerine dikkat çekilmesi ve bu talepler gerçekleştirilene kadar gösterilerin sürdürülmesi çerçevesinde çalışanların binaya girişini engelledi.

Cumartesi günü Süveyda protestoları sırasında açılan pankartlar (Suwayda 24- AP)
Cumartesi günü Süveyda protestoları sırasında açılan pankartlar (Suwayda 24- AP)

Bölge sakinleri ve sivil aktivistlere göre Süveyda, çoğu kamu kurumunun kapatılmasına ve toplu taşıma araçlarının grevine tanık oldu. Şehirde işletme faaliyetleri kısmen de olsa yürütülüyor. Kentin nüfusu ise 100 bin kişinin üzerinde.

Yerel haber sitesi Suwayda 24’ün Genel Yayın Yönetmeni Rayan Maaruf, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bu, daha önce hiç yaşanmamış bir sivil ayaklanmadır ve Dürzi topluluğunun ve dini liderlerinin büyük bir kesiminin geniş toplumsal desteğine sahiptir” dedi. Maaruf, özel olarak yetkililerin protestoların boyutu konusunda sessiz kaldığını, ancak sürtüşmeyi önlemek için bazı kontrol noktalarını tahliye ettiğini söyledi.



Gazze ateşkesi: ‘Karşılık bulmayan teklifler’ ve müzakerelerde giderek kötüleşen çıkmaz

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
TT

Gazze ateşkesi: ‘Karşılık bulmayan teklifler’ ve müzakerelerde giderek kötüleşen çıkmaz

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)

Hamas'ın İsrail'in önerisini reddedip Mısır ve Katar'ın başka bir önerisinde ısrar etmesinin ardından Gazze Şeridi'nde ateşkesi yeniden başlatmaya yönelik teklifler, İsrail'in Gazze Şeridi'nin bazı bölgelerindeki kontrolünü genişleten operasyonlarının ortasında durgunluğunu koruyor. Diğer yandan Mısır, Arap ve Avrupa ülkeleri ateşkese giden yolu bulmak için görüşmeler yürütüyor.

Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre bu gerilim, müzakerelerdeki mevcut çıkmazı daha da kötüleştirecek. “Savaşın iki tarafının (Hamas ve İsrail) reddettiği mart ayı başındaki ateşkesin çöküşünden bu yana devam eden Mısır-Katar, İsrail ve ABD önerilerini birleştiren tek bir vizyon yok” diyen uzmanlar, İsrail operasyonlarının genişlemesi ve ABD'nin gerçek bir baskısı olmaması halinde, bu durumun 20 Nisan'daki Paskalya sonrasına kadar devam etmesini bekliyor.

Reuters'e göre İsrail güçleri, kontrol etmeyi amaçladıkları bir ‘güvenlik bölgesi’ ilan ettikleri Refah kentinde enkazın ortasında ilerlerken, yüz binlerce Gazzeli dün savaşın başlamasından bu yana en büyük kitlesel göçlerden birini yaşadı. Bu gelişme, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ordunun ‘Gazze Şeridi'ni bölümlere ayırdığını ve Hamas'a esirleri geri vermesi için baskıyı giderek arttırdığını’ doğrulamasından saatler sonra gerçekleşti. Netanyahu, ordunun güneydeki Han Yunus ve Refah vilayetleri arasındaki ‘Morag eksenini kontrol ettiğini’ vurguladı.

Refah'ı ele geçirmeye yönelik saldırı, İsrail'in ocak ayında yürürlüğe giren ateşkesi sona erdirerek 18 Mart'ta yeniden başlattığı savaşta, sonraki aşamalara ilişkin müzakerelerin ‘çıkmaza’ girmesinin ardından yaşanan büyük bir gerilimi temsil ediyor.

AFP'ye konuşan iki Hamas yetkilisi, gerilimin Hamas'ın İsrail tarafından arabuluculara sunulan bir teklifi reddetmesinden saatler sonra yaşandığını söyledi. Yetkililer, Hamas'tan bir yetkilinin çarşamba günü Reuters'a yaptığı açıklamada da doğruladığı üzere, hareketin ‘İsrail'in arabulucular aracılığıyla sunduğu son öneriyi ele almamaya karar verdiğini, çünkü işgalin Mısır-Katar önerisini bozmayı amaçladığını ve herhangi bir anlaşmayı bozmak istediğini’ bildirdiler.

rg
Yerlerinden edilen Filistinliler Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki evlerine dönüyor. (AP)

İsrail 29 Mart'ta, arabulucular Mısır ve Katar'ın önerisine karşılık, ABD ile tam bir koordinasyon içinde, Gazze Şeridi'nde halen hayatta olduğuna inanılan 24 esirin yarısının ve öldüğüne inanılan 35 esirin yaklaşık yarısının 40 ila 50 gün sürecek bir ateşkes sırasında geri dönmesini içeren bir öneriyi arabuluculara ilettiğini açıkladı.

Kahire daha önce İsrail'in Gazze Şeridi'ne insani yardım girişine izin vermesi ve çatışmaların bir hafta süreyle durdurulması karşılığında, Hamas'ın, aralarında bir ABD vatandaşının da bulunduğu beş esiri serbest bırakmasını önermişti. Şarku’l Avsat’ın AP'den aktardığına göre buna karşılık İsrail de yüzlerce Filistinli mahkûmu serbest bırakacaktı. Bir Hamas yetkilisi o dönemde Hamas'ın ‘olumlu yanıt verdiğini’ söyledi.

Kahire'nin önerisi, Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un 13 Mart'ta ateşkesin 20 Nisan'a kadar uzatılmasını ve 10 esirin serbest bırakılmasını içeren bir öneri sunmasından iki haftadan kısa bir süre sonra geldi. Hamas ise sadece ABD vatandaşlığına sahip İsrailli esir Aidan Alexander'ın serbest bırakılmasını kabul etti.

İsrail ve Filistin konularında uzman Mısırlı akademisyen Prof. Dr. Tarık Fehmi'ye göre Gazze krizi, ‘biri Mısır-Katar, ikincisi İsrail ve üçüncüsü de ABD önerileri olmak üzere bir çatışma sahnesi teşkil ediyor. Bunlar arasında müzakere edilen tek bir yaklaşım ya da vizyon yok. Bu durum, İsrail'in kara harekâtını hızlandırdığı, yeni bir eksen oluşturduğu, kendi şartlarını ve kazanımlarını iyileştirmeyi amaçlayan sıfır toplamlı seçeneklere doğru meseleleri zorladığı bir döneme denk geliyor.’

Fehmi, müzakerelerdeki mevcut çıkmazın İsrail tarafından, en azından Hamursuz (Pesah) Bayramı'ndan önce kırılmasını beklemiyor. Fehmi'ye göre söz konusu gerilim sürerken İsrail'in mahkûmları serbest bırakmaya niyeti yok. Hamas'ın da Mısır-Katar önerisini kabul ettikten sonra, yeni gelişmeler olmadığı sürece kabul edeceği bir şey yok.

dfrgty6u7
İsrail'in Gazze Şeridi'nin orta kesiminde yerlerinden edilmiş insanların barındığı bir sığınağa düzenlediği hava saldırısında yaralanan kişiyi taşıyan Filistinli siviller (Reuters)

Filistin'in eski Mısır Büyükelçisi Berakat el-Ferra, İsrail'in gerilimi artırmak, yeni saldırılar düzenlemek ve Gazze Şeridi'ndeki diğer bölgeleri kontrol etmekle ilgilenmesi, Hamas'ın ise kabiliyetlerinin azalması ve şu anda İsrail'i caydıracak hiçbir şeyi olmaması nedeniyle müzakerelerdeki çıkmazın daha fazla zaman alacağına inanıyor.

Öte yandan Gazze'deki ateşkes sürecine ivme kazandırmak amacıyla Mısır'ın arabuluculuk çabaları devam ediyor. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati dün, Avusturyalı mevkidaşı Beata Meinl-Reisinger ile yaptığı telefon görüşmesinde, ‘krizi sona erdirmenin yollarını ve Mısır'ın ateşkes anlaşmasına geri dönme çabalarının yanı sıra İsrail'in devam eden tırmanışı ışığında çatışmaya sürdürülebilir çözümler bulma çabalarını’ gözden geçirdi. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Abdulati, ‘derhal ateşkes sağlanması ve Gazze Şeridi'ne insani yardımların hızla ulaştırılması için İsrail hükümetine baskı yapılması gerektiğini’ vurguladı.

Çarşamba günü Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safadi ile bir telefon görüşmesi yapan Abdulati, ‘kötüleşen insani durum çerçevesinde, Gazze Şeridi'ndeki ateşkesi sakinleştirmek ve istikrara kavuşturmak için Mısır-Katar çabalarını’ ele aldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Mısırlı mevkidaşı Abdulfettah Sisi de salı günü telefonda ‘Gazze Şeridi'ndeki olası çözümleri’ görüştü.

Fehmi, ‘Mısır'ın bu krizi sona erdirmek, mevcut gerilimi kontrol altına almak ve ciddi ateşkes sağlayacak bir yaklaşıma ulaşmak için çabalarının durmadan devam edeceğine’ inanıyor.

El-Ferra ise ‘Trump yönetiminin Netanyahu üzerinde gerçek ve ciddi bir baskısı olmadan ateşkesin yeniden başlaması konusunda yakın çözümlere ulaşılamayacağına’ inanıyor. El-Ferra ayrıca, ‘Mısır'ın savaşın başından beri gösterdiği çabaların takdire şayan olduğunu ve sürekli çaba sarf ettiğini’ belirtti.