Süveyda’da protestolar devam ediyor… Kadınların katılımı oranı dikkat çekiyor

Şam ile vilayet arasındaki yolda bir grup genç kontrol noktası kurdu.

Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
TT

Süveyda’da protestolar devam ediyor… Kadınların katılımı oranı dikkat çekiyor

Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)

Süveyda şehrinde Suriye rejimine karşı gösteriler, üst üste dokuz gündür devam ediyor. Halk, Suriye rejiminin devrilmesi, Suriyelilerin yaşam ve ekonomik koşullarının iyileştirilmesi çağrısı yaparak, protestoda ve çeşitli taleplerde bulunuyor.

Süveyda şehrinden ve şehrin köy ve kasabalarından gelenler, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed aleyhine sloganların atıldığı gösterilere katılmak için her gün yerel olarak ‘Onur Meydanı’ olarak bilinen Seer Meydanı’na geliyor. Halk, Esed’in ayrılması, 2254 sayılı kararın uygulanması ve Suriye’de siyasi geçiş çağrısı yapıyor.

Vilayet hakkında yerel haberlerin aktarılmasıyla ilgilenen Süveyda’daki yerel Rassd ağı, protestolara katılan kadınların sayısının her geçen gün artması ve siyasi geçiş talebi için Süveyda meydanlarında seslerinin yükselmesi nedeniyle oturma eylemi meydanlarında kadınların dikkate değer bir varlığının olduğunu bildirdi.

Şam- Süveyda yolunu kesen vatandaşların kontrol noktası (Suwayda 24)
Şam- Süveyda yolunu kesen vatandaşların kontrol noktası (Suwayda 24)

Rassd’a göre Vilayetin kuzey kırsalındaki Şam- Süveyda yolu üzerinde bulunan Hazm köyünde de bazı genç erkekler, vilayetteki yerel gruplar ve bazı dini merciiler arasında anlaşmaya varılarak, içeri girenleri korumak ve acil durumda ayrılmaya yardım etmek ve yardım sağlamak amacıyla bir kontrol noktası kurdu.

Habere göre kontrol noktasının amacı, kimseyi tutuklamak, ordunun veya güvenlik personelinin şehre girişini engellemek değil veya herhangi bir tarafa karşı da kurulmadı. Aksine bölgenin tanık olduğu mevcut koşullar dikkate alındığında olası tehditleri engellemek için önleyici bir tedbir olduğu belirtildi. Kontrol noktasının çalışmaları çerçevesinde, yayaların kimlikleri kontrol ediliyor, geçişlerine izin veriliyor ve yalnızca şüphelenilen araçlar aranıyor.

Şiddetli bir ekonomik kriz yerel para biriminin çökmesine yol açarken, gıda ve temel malzeme fiyatlarında artışa neden oldu. Esed hükümeti, bunun Batı yaptırımlarından kaynaklandığını iddia ediyor.

Esed’in iktidarı elinde tutmasının önündeki en büyük zorluk, Rusya ve İran’ın kararlı desteğiyle on yıldan fazla süren iç savaşı kazanmasının ardından bir zamanlar Esed’in yanında yer alan hükümete sadık bölgelerdeki muhalefetin tırmanması.

Geçen pazar günü Reuters tarafından aktarılana göre daha önce yetkilileri eleştirdiği için tutuklanan tanınmış gazeteci Kenan Vakaf, yetkililerin, yaşam koşullarına karşı artan grev ve protesto çağrılarını kontrol altına almayı amaçlayan önleyici bir hamle olarak, Akdeniz’deki kıyı bölgelerinde güvenlik önlemlerini sıkılaştırdığını söyledi.

Süveyda’daki protestolara katılanlardan biri olan Manaf, “Suriye rejimi gerek Süveyda’da gerekse Suriye’nin geri kalan bölgelerinde Suriyelilerin taleplerini görmezden gelmeye devam ediyor” dedi. Sokağın talepleri karşılanana kadar Süveyda’daki gösterilerin barışçıl şekilde devam edeceğini belirten Manaf, protestoların kamu yararına ve ‘Onurlu Adamlar’ hareketinin önderlik ettiği yerel grupların temsil ettiği dini ve askeri güce aykırı olmayacak şekilde düzenlendiğini dile getirdi.  

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), geçen pazar günü onlarca gencin, özgürlük çağrısı yapılan sloganlar atarak, Süveyda şehrindeki Baas Partisi genel merkezini ve hükümet dairelerini kapattığını bildirdi. Gençler, taleplerine dikkat çekilmesi ve bu talepler gerçekleştirilene kadar gösterilerin sürdürülmesi çerçevesinde çalışanların binaya girişini engelledi.

Cumartesi günü Süveyda protestoları sırasında açılan pankartlar (Suwayda 24- AP)
Cumartesi günü Süveyda protestoları sırasında açılan pankartlar (Suwayda 24- AP)

Bölge sakinleri ve sivil aktivistlere göre Süveyda, çoğu kamu kurumunun kapatılmasına ve toplu taşıma araçlarının grevine tanık oldu. Şehirde işletme faaliyetleri kısmen de olsa yürütülüyor. Kentin nüfusu ise 100 bin kişinin üzerinde.

Yerel haber sitesi Suwayda 24’ün Genel Yayın Yönetmeni Rayan Maaruf, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bu, daha önce hiç yaşanmamış bir sivil ayaklanmadır ve Dürzi topluluğunun ve dini liderlerinin büyük bir kesiminin geniş toplumsal desteğine sahiptir” dedi. Maaruf, özel olarak yetkililerin protestoların boyutu konusunda sessiz kaldığını, ancak sürtüşmeyi önlemek için bazı kontrol noktalarını tahliye ettiğini söyledi.



Washington, Abbas’ın Genel Kurul’a katılmasını ikinci kez engelledi

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Eylül 2025’te BM Genel Kurulu’na video yoluyla hitap ediyor (EPA)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Eylül 2025’te BM Genel Kurulu’na video yoluyla hitap ediyor (EPA)
TT

Washington, Abbas’ın Genel Kurul’a katılmasını ikinci kez engelledi

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Eylül 2025’te BM Genel Kurulu’na video yoluyla hitap ediyor (EPA)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Eylül 2025’te BM Genel Kurulu’na video yoluyla hitap ediyor (EPA)

ABD yönetimi, üst üste ikinci yıl Filistin Yönetimi ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) yetkililerine gelecek hafta New York’ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’na katılmaları için vize vermeyi reddetti. Bu karar, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Genel Kurul’a bizzat katılmasını engelliyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, “ABD, verdikleri taahhütlere rağmen gerekli reformları gerçekleştirmemeleri ve barış perspektiflerini zayıflatan faaliyetlerini sürdürmeleri nedeniyle, FKÖ üyeleri ve Filistin Yönetimi yetkililerine vize verilmesini engelleyen yaptırımları uzatacaktır” ifadelerini kullandı.

Filistin Yönetimi ise kararı reddederek, uygulamayı “haksız” olarak nitelendirdi.

Şarku'l Avsat'ın aldığı bilgiye göre Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas Genel Kurul’a video yoluyla hitap edecek.


Paris’te Lübnan’a destek için diplomatik ve askeri hareketlilik

Lübnan ve Fransa cumhurbaşkanları ile Ürdün Kralı, dün öğle saatleri öncesinde Lübnan konulu toplantının düzenlendiği Les Invalides Sarayı önünde (AP)
Lübnan ve Fransa cumhurbaşkanları ile Ürdün Kralı, dün öğle saatleri öncesinde Lübnan konulu toplantının düzenlendiği Les Invalides Sarayı önünde (AP)
TT

Paris’te Lübnan’a destek için diplomatik ve askeri hareketlilik

Lübnan ve Fransa cumhurbaşkanları ile Ürdün Kralı, dün öğle saatleri öncesinde Lübnan konulu toplantının düzenlendiği Les Invalides Sarayı önünde (AP)
Lübnan ve Fransa cumhurbaşkanları ile Ürdün Kralı, dün öğle saatleri öncesinde Lübnan konulu toplantının düzenlendiği Les Invalides Sarayı önünde (AP)

Paris’te Lübnan’a destek amacıyla diplomatik ve askeri hareketlilik yaşandı. 17 ülke ve kuruluşun liderleri, genelkurmay başkanları ve üst düzey askeri yetkililerinin katılımıyla Lübnan ordusu ve güvenlik güçlerine destek amacıyla uluslararası hazırlık toplantısı düzenlendi. Toplantı öncesinde Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron bir araya geldi. Ardından Avn, Macron ve Ürdün Kralı II. Abdullah’ın katıldığı üçlü zirvede Lübnan ve bölgedeki gelişmeler ele alındı.

Macron, devletin egemenliğinin güçlendirilmesi amacıyla Lübnan ordusuna destek verdiğini vurgularken, Avn da askeri ve güvenlik kurumlarına yardım edilmesinin ve Fransa’nın Lübnan’la iş birliğini sürdürmesinin önemine dikkat çekti.

Öte yandan, Roma’da İsrail’le yapılacak sekizinci tur müzakerelere hazırlık sürerken Lübnan, “pilot bölge” olarak belirlenen alanın Ali et-Tahir tepelerini ve çevredeki yerleşimleri kapsayacak şekilde genişletilmesini değerlendiriyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu kapsamda, ABD’nin desteğiyle uluslararası bir gözlem noktası kurulması ve aynı anda Lübnan ordusunun bölgede konuşlandırılması planlanıyor.

Bu düzenlemenin, ordunun bölgedeki kontrolünün ve bölgenin “Hizbullah” silahlarından arındırılmış olduğunun doğrulanmasına yönelik bir mekanizmanın parçası olması öngörülüyor. Lübnan ise ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve İsrail’in ihlallerine son verilmesi konusunda ısrarcı.


Şam’dan akaryakıt fiyatlarında geri adım: Sübvansiyonlu motorin 115 Suriye lirası

Şam'daki bir benzin istasyonu (Reuters)
Şam'daki bir benzin istasyonu (Reuters)
TT

Şam’dan akaryakıt fiyatlarında geri adım: Sübvansiyonlu motorin 115 Suriye lirası

Şam'daki bir benzin istasyonu (Reuters)
Şam'daki bir benzin istasyonu (Reuters)

Suriye Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir, sübvansiyonlu motorinin litre fiyatının 115 Suriye lirası (0,94 dolar)  olarak belirleneceğini açıkladı. Beşir, bakanlığın vatandaşların üzerindeki ekonomik yükü hafifletirken akaryakıt arzının sürekliliğini güvence altına alacak alternatifler üzerinde çalıştığını söyledi.

Beşir, Suriye Petrol Şirketi Üst Yöneticisi Yusuf Kablaavi ile birlikte bugün (Perşembe) düzenlediği basın toplantısında, petrol sektöründeki son gelişmeler ve mevcut dönemde alınan tedbirler hakkında bilgi verdi. Beşir, vatandaşların geçim yükünü hafifletmek amacıyla farklı fiyat ve özelliklere sahip çeşitli motorin türlerinin piyasaya sunulacağını belirtti. Bakan ayrıca Suriye Petrol Şirketinin yönetim ve denetiminde, ham petrol işleme kapasitesi günlük 35 bin varile ulaşan bir dizi yerel elektrikli rafinerinin yeniden faaliyete geçirileceğini söyledi.

Petrol Ürünleri ve Maden Kaynakları Fiyatlarını Belirleme Daimi Komitesi, geçen pazar günü petrol ürünleri için yeni ve geçici bir fiyat listesi yayımlamıştı. Suriyeliler, bölgesel ve küresel gelişmelerden etkilenen karar kapsamında fiyatların yüzde 25 ila 40 arasında artırılmasına şaşırmıştı.

Karar, özellikle ekonomik, idari, güvenlik ve yaşam koşullarına ilişkin karmaşık sorunlarla karşı karşıya bulunan Suriye'nin doğu ve kuzey bölgelerinde geniş çaplı halk tepkisine yol açtı. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın zaten ağır olan günlük yaşam maliyetlerine yansıması endişesi tepkileri daha da artırdı.

dfvbgh
Suriye'nin kuzeyindeki El Bab kentinde protestocular, artan yakıt fiyatlarını protesto etti. (AFP)

Şarku’l Avsat’ın SANA'dan aktardığı habere göre  basın toplantısında konuşan Beşir, çarşamba günü Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldiğini ve vatandaşların üzerindeki yükü hafifletecek bir dizi uygulanabilir alternatifin ele alındığını söyledi. Beşir, kullanım alanına göre farklı özellik ve fiyatlara sahip çeşitli motorin türlerinin piyasaya sunulması yönündeki önerinin kabul edildiğini belirterek, böylece piyasadaki tek bir yüksek özellikli ve yüksek maliyetli ürüne olan bağımlılığın sona erdirileceğini ifade etti.

Enerji Bakanı, “Enerji fiyatlarındaki artışın vatandaşların yaşamına, tarım, üretim ve hizmet sektörlerine doğrudan yansıdığının farkındayız. Sorumluluğumuz yalnızca petrol ürünlerini temin etmekle sınırlı değil, aynı zamanda yükleri hafifletecek ve arzın sürekliliğini koruyacak çözümler aramayı da kapsıyor” dedi.

Beşir, bakanlığın başta ısınma, tarım ve destekten yararlanması gereken kesimler olmak üzere belirlenen alanlarda kullanılmak üzere sübvansiyonlu motorini litre başına 115 Suriye lirasından satışa sunacağını açıkladı. Bakan ayrıca ulaştırma ile üretim ve hizmet sektörlerindeki kullanımlar için uygun özelliklere sahip motorinin litre başına 150 liradan piyasaya sunulacağını bildirdi.

Beşir, bakanlığın günlük 35 bin varile kadar ham petrol işleme kapasitesine sahip bir grup elektrikli rafineriyi yeniden faaliyete geçirme kararı aldığını belirtti.

xcdfgh
Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Çarşamba akşamı Enerji Bakanı ile sektörün durumu ve yakıt dosyası hakkında görüştü (SANA)

Bakan, ham petrol ürünlerinin maliyetinin hazır petrol ürünlerine kıyasla daha düşük olduğunu ifade ederek elektrik üretiminde kullanılmak üzere aylık yaklaşık 140 milyon dolar tutarında gaz satın alındığını kaydetti.

Suriye'nin çeşitli ülkelerden günlük 5 milyon 300 bin metreküp gaz ithal ettiğini belirten Beşir, elektrik üretimi için gaz alımının aylık 140 milyon dolara mal olduğunu ve hazineye ilave yük getirilemeyeceğini söyledi.

Beşir, elektrik borçlarının birikmesi ve petrol ürünlerinden kaynaklanan zararların yatırım projeleri ile yatırım harcamalarını etkilediğini belirterek elektrik faturalarının ödenmemesi ve şebekeye yönelik usulsüz müdahalelerin Suriye Elektrik Şirketinin zararlarını artırdığını ifade etti.

Bakan, “Devlet, sosyalist ekonomi sisteminden serbest piyasa sistemine geçiş politikası benimsedi. Bunun beraberinde getirdiği zorlukların farkındayız” dedi.

Beşir, “Banyas Rafinerisinin yeniden faaliyete geçmesi ve yerli üretimin artırılması, petrol ürünleri fiyatlarına olumlu yansıyacak” ifadeleriyle açıklamalarını tamamladı.

Rafinerilerden çıkan ürünler belirli istasyonlarda satılacak

Suriye Petrol Şirketi Üst Yöneticisi Yusuf Kablaavi ise Enerji Bakanlığı ile uygulama mekanizmalarını görüştükten sonra söz konusu tedbirlerin hayata geçirilmesine yönelik uygulama planını hazırlamaya başladıklarını söyledi.

Kablaavi, geçen dönemde teknik ve uygulamaya ilişkin ayrıntıların incelendiğini, sürecin sorunsuz şekilde yürütülmesi ve hedeflenen sonuca ulaşılması için karşılaşılabilecek engellerin aşılması üzerinde çalışıldığını belirtti.

bghju
Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir, Perşembe günü Suriye Petrol Şirketi CEO'su Yusuf Kablavi ile basın toplantısı düzenledi (Bakanlık hesabı)

Teknik ve idari hazırlıkların tamamlanma durumuna bağlı olarak uygulama adımlarının önümüzdeki günlerde başlamasını umduğunu ifade eden Kablaavi, uygulamanın ayrıntılarının aşamalı olarak açıklanacağını kaydetti.

Kablaavi, rafinerilerde işlenen petrol ürünlerinin illerde belirlenen akaryakıt istasyonları tarafından satılacağını doğruladı.

Yeni fiyat listesi 13 Eylül'de yayımlandı

Petrol Ürünleri ve Maden Kaynakları Fiyatlarını Belirleme Daimi Komitesi, 13 Eylül'de petrol ürünleri için yeni ve geçici bir fiyat listesi yayımlamıştı.

Enerji Bakanlığı daha sonra yaptığı açıklamada, Suriye'de petrol ürünleri fiyatlarının yükselmesinin, Banyas Rafinerisinin bakıma alınmasıyla eş zamanlı olarak bu ürünlerin küresel piyasalardan temin maliyetinde yaşanan olağanüstü artıştan kaynaklandığını bildirdi. Bakanlık, fiyat değişikliğinin geçici olduğunu ve arzın sürekliliğini sağlamakla birlikte ürünlerin iç piyasada bulunabilirliğini güvence altına almayı amaçladığını belirtti.

Bakanlık, Suriye piyasasının benzin, motorin ve fuel oilin küresel tedarik maliyetlerindeki artıştan etkilendiğini açıkladı. Banyas Rafinerisinin yaklaşık iki ay sürecek kapsamlı bakıma alınmasının ise hazır petrol ürünlerinin ithalatına olan ihtiyacı geçici olarak artırdığı kaydedildi.