Rusya, ülkenin kuzeydoğusunda en büyük deniz tatbikatını başlattı

Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)
Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)
TT

Rusya, ülkenin kuzeydoğusunda en büyük deniz tatbikatını başlattı

Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)
Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)

Rus ve Ukrayna kuvvetleri arasında, insansız hava araçları (İHA)  ve füze sistemleri kullandığı büyük ölçekli saldırılarI devam ederken,  Moskova, Pasifik Filosundan binlerce asker ile gemi, denizaltı, uçak, helikopter, kıyı füze sistemleri dahil 50'den fazla askeri teçhizatın katılımıyla ülkenin kuzeydoğu bölgesinde deniz askeri gücünün en büyük tatbikatını başlattı.

Rusya Savunma Bakanlığı, bölgede yıllardır yapılan en büyük tatbikatların daha önce planlanmış bir eğitim operasyonunun parçası olup olmadığı konusunda açıklama yapmaktan kaçındı. Bu tatbikatlar, Rusya'nın son dönemde çeşitli bölgelerde gerçekleştirdiği bir dizi tatbikata benzer şekilde, bölgedeki deniz kuvvetlerini hazır tutmaya yönelik tatbikatlardan olabilir.

Foto: Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)
Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)

Bakanlığın tanımladığı şekliyle "taktik tatbikatların" başlangıcını gösteren video klipler ve fotoğraflar yayınladı. Savunma Bakanlığı açıklamasında, 50 denizaltı ve geminin katılımıyla, katılımcı mürettebatın Avrasya ve ABD  blokları arasındaki Bering Denizi üzerinden kuzey deniz yolunu korumak için eğitim aldığı büyük tatbikatlar gerçekleştirdiği, Bering Denizi’ndeki bir grup sözde düşman gemisini simüle eden hedeflere “Vulcan”, “Granit” ve “Onyx” tipi kanatlı füzeler fırlatıldığı bildirildi.

Yayınlanan verilere göre, "Finval-2023" isimli askeri tatbikata yaklaşık 10 bin Rus askeri katılım sağladı. Bu son yıllarda benzer tatbikatlara katılan en yüksek rakamı temsil ediyor. Rus Hava Kuvvetleri, tatbikatlar sırasında yalnızca varsayımsal bir düşmanın saldırısına karşı koymak için değil, aynı zamanda dalgalanan doğa koşullarıyla yüzleşmek ve bunların gemilerin hareketleri üzerindeki etkilerinin boyutunu bilmek için de eğitim veriyor.

FOTO: Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)
FOTO: Rusya’nın dünkü tatbikatı sırasında atılan füze ( Reuters)

Sahadaki durum

Diğer yandan Moskova dün sabah Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dimitri Medvedev'in, Başkan Vladimir Putin'in isteği üzerine temas hatlarını ziyaret etti. Medvedev, savaşın alışılmadık silahlar kullanılarak hızlı bir şekilde çözülmesi için defalarca çağrıda bulunmuştu. Açıklamaya göre Medvedev, cephenin ileri hattında Donetsk'te sözleşmeli askerlerin eğitim sahasını gezdi.

Moskova, Kırım bölgesini ve Rus başkentinin çevresini hedef alan büyük bir İHA saldırısıyla karşı karşıya olduğunu duyurdu. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna kuvvetlerinin onlarca İHA kullandığı bir saldırıyı önlediklerini bildirdi. Bakanlık verilerine göre, geçtiğimiz gün Rus savunması 27 Ukrayna insansız hava aracını düşürdü. Açıklamada, saldırının dün sabah erken saatlerde meydana geldiği belirtilerek, Rus savunmasının ilhak ettiği Kırım Yarımadası üzerinde ve Moskova bölgesi hava sahasının yanı sıra Ukrayna sınırına yakın Belgorod ve Voronej üzerinde çok sayıda Ukrayna’ya ait İHA düşürdü kaydedildi.

FOTO: Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dimitri Medvedev, 15 Eylül'de bir askere çizgili madalya verdi ( AP)
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dimitri Medvedev, 15 Eylül'de bir askere çizgili madalya verdi ( AP)

Rusya Savunma Bakanlığı, dün gece İngiliz Storm Shadow füze depolarını ve Ukrayna'daki seyreltilmiş uranyum içeren mühimmat depolarını hedef alan yoğun bir füze saldırısı başlatıldığını bildirdi. Bakanlık, Rus güçlerinin son 24 saatte Kiev güçlerinin Donetsk'teki Krasny Liman ekseninde düzenlediği iki saldırıyı püskürterek, yaklaşık 50 Ukraynalı askeri etkisiz hale getirmeyi başardığını açıkladı.

Buna karşılık, Ukrayna gazetesi Zrkalo Nedeli, Odessa ilinin İzmail kentinde çok sayıda patlamanın meydana geldiğini, kısa bir süre sonra Odessa limanının da füze sistemleri ve insansız hava araçlarının kullanıldığı benzer saldırılara maruz kaldığını bildirdi.

FOTO: Savaş hattında imha edilen Rus tankı ( AP)
Savaş hattında imha edilen Rus tankı ( AP)

Ukrayna Savunma Bakanlığı dün sabah, Rusya'nın kendi topraklarına düzenlediği saldırıda savunma sistemlerinin 18 insansız hava aracı ve 17 seyir füzesini düşürdüğünü bildirdi.  Ukrayna Hava Kuvvetleri, Telegram uygulamasından yaptığı paylaşımda, Rusya'nın gece boyunca Ukrayna'nın güneyindeki Odessa ve Mykolaiv bölgeleri üzerine 24 İHA fırlattığını aktardı. Açıklamada Dnipropetrovsk, Poltava ve Khmelnitsky bölgelerindeki 17 füzenin tamamının imha edildiği belirtildi.

Ukrayna daha sonra, aylardır yürüttüğü karşı saldırının bir parçası olarak doğuda yıkılan Bahmut kenti yakınlarındaki iki köyü kurtardıktan sonra, geçtiğimiz hafta ülkenin güneyi ve doğusundaki 7 kilometrekarelik araziyi Rus kuvvetlerinden geri aldığını doğruladı. Geçtiğimiz Haziran ayı başlarında müstahkem Rus hatlarına sorunsuz bir şekilde karşı saldırı başlatan Ukrayna kuvvetleri, son iki haftadır operasyonlarını yoğunlaştırarak güneyde Robotny köyünü, ardından güneyde Andreyevka köyünü geri aldı. Önceki gün ise Klychchevka köyü aylarca süren çatışmanın ardından geri alındı. AFP’nin haberine göre Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Anna Malyar, geçtiğimiz hafta Bahmut bölgesinde iki kilometrekarelik alanın kurtarıldığı ve operasyonların Vrboveh köyünün geri alınması etrafında yoğunlaştığını bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Savaşçılarımız ön saflardaki kahramanlarımız. Her biriyle gurur duyuyorum. Cesaretinden dolayı her tugaya minnettarım” ifadelerini kullandı.

FOTO: Ukraynalı bir asker, siperdeki yaralı arkadaşına su şişesi uzatırken
Ukraynalı bir asker, siperdeki yaralı arkadaşına su şişesi uzatırken

Ukrayna hükümeti, bu ay yeni bir bakanın atanmasının ardından Pazartesi günü altı savunma bakan yardımcısının görevden alınmasına karar verdi. Hükümet, görevden alınmaların gerekçesini açıklamadı. Hükümet tarafından görevden alınanlar arasında, Rusya ile savaşta yaşanan çatışmalarla ilgili defalarca ifade veren Hanna Maliar da var. Ukrayna, iki haftadan kısa bir süre önce Oleksiy Reznikov'un yerine Rustam Umarov'u yeni Savunma Bakanı olarak atadı. Bakanlık, kişisel olarak yolsuzlukla suçlanmamış olmasına rağmen Reznikov'un görevde olduğu dönemde medyada yer alan yolsuzluk suçlamalarını takip ediyor.

Lahey Mahkemesi

Moskova, dün Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'ndan (ICJ) Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin soykırımı önlemek için gerçekleştirildiği iddialarını merkeze alan davayı yargı yetkisi olmaması nedeniyle düşürmesini istedi. İki ülke, Ukrayna'nın Rusya'yı 2022'de topraklarının işgalini haklı çıkarmak için Ukrayna'nın doğusundaki asılsız soykırım iddialarına dayanmakla suçlayan şikayeti sonrasında karşı karşıya geldi. Yüksek mahkemede Rusya'yı temsilen açılış konuşmasını yapan Gennady Kuzmin, “Ukrayna, Rusya'yı soykırım yapmakla suçlamıyor. Ukrayna Rusya'yı soykırımı önleyememek ya da cezalandıramamakla da suçlamıyor. Tam tersine, Ukrayna soykırım olmadığı konusunda ısrar ediyor. Tek başına bu bile davayı reddetmek için yeterli olmalı. Çünkü mahkemenin içtihadına göre, eğer soykırım yoksa, Soykırım Sözleşmesi'nin ihlali de söz konusu olamaz” ifadelerini kullandı.



Nvidia krizi, Singapur'u Çin ve ABD arasında zora soktu

Nvidia hisseleri, Jensen Huang'ın istifası ve casusluk iddialarıyla değer kaybetmişti (Reuters)
Nvidia hisseleri, Jensen Huang'ın istifası ve casusluk iddialarıyla değer kaybetmişti (Reuters)
TT

Nvidia krizi, Singapur'u Çin ve ABD arasında zora soktu

Nvidia hisseleri, Jensen Huang'ın istifası ve casusluk iddialarıyla değer kaybetmişti (Reuters)
Nvidia hisseleri, Jensen Huang'ın istifası ve casusluk iddialarıyla değer kaybetmişti (Reuters)

Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang'la Megaspeed'in eski yöneticisi Alice Huang arasındaki ilişki, ABD'nin Çin'e çip ihracatını engelleme çabalarında Singapur'un rolünü yeniden gündeme taşıdı.

Alice Huang'ın bir dönem yöneticiliğini yaptığı Singapur merkezli Megaspeed, Nvidia'nın Güneydoğu Asya'daki en büyük müşterilerinden biriydi. Ancak firmanın Malezya, Endonezya ve Tayland'daki veri merkezleri üzerinden, ABD'nin kısıtlamalarını delerek Çinli şirketlerin Nvidia çiplerine erişmesini sağladığından şüpheleniliyor.  

BBC'nin analizinde Singapur'un uzun yıllardır ABD ve Çin pazarlarına kolay erişim sağlayan, iş dünyasına açık bir ekonomi olarak konumlandığına dikkat çekiliyor. Yapay zekaya talebin artmasıyla ülke, gelişmiş yarı iletken çiplerin ticaretinde de önemli bir merkez haline geldi.

Haberde, Alice Huang'ın Megaspeed'le bağlantısına ve Çin'e kaçak çip tedarikine ilişkin çarpıcı detaylar sunuluyor. Analize göre Huang, 2019'da bir oyun şirketini ve bağlı kuruluşlarını Çinli 7Road firmasına satmış. Mart 2023'te de 7Road'un Singapur'daki iştiraki, Huang'ı icra direktörü olarak atamış.

Huang'ın, Megaspeed adını alan bu firmanın başında 8 ay görev yaptıktan sonra şirketi Singapurlu bir iş insanına devrettiği belirtiliyor.

Washington merkezli güvenlik araştırması kuruluşu C4ADS, Megaspeed'i devrettikten sonra da Huang'ın başka bir şirket üzerinden firmayla bağlantısını sürdürdüğünü iddia ediyor.

Singapur polisi, aralarında Megaspeed'in de bulunduğu bazı şirketler ve yöneticileri hakkında Şubat 2025'te soruşturma başlatmıştı.

Soruşturmada, ABD merkezli Dell ve Supermicro gibi üreticilerden alınan, Nvidia çipleri içerebilecek sunucuların Singapur üzerinden Malezya'ya gönderilmesi sırasında nihai varış noktaları hakkında yanlış beyanda bulunulup bulunulmadığına odaklanılmıştı. Yetkililer, ekipmanların Malezya dışında başka ülkelere aktarılmış olabileceğinden şüpheleniyordu.

İncelemelerde Alice Huang'ın suç işlediğine yönelik yeterli kanıt bulunamadığı kaydedilmişti.

Ancak Singapur İçişleri Bakanlığı'nın 12 Kasım'da yayımladığı açıklamada, Huang'ın Megaspeed'deki rolüne dair yanıltıcı bilgiler verdiği bildirildi. Bu gerekçeyle Singapur'a yeniden girişinin yasaklandığı duyuruldu. Açıklamada, Huang'ın süreç boyunca Hong Kong'da ikamet ettiği ve casusluk suçlamasıyla soruşturma altında olmadığı da belirtildi.

Singapur, Supermicro'nun soruşturmada işbirliği yapmasını sağlamak amacıyla ABD makamlarından 7 Temmuz 2025'te yardım talebinde bulunmuş. Ancak Singapur İçişleri Bakanlığı, Eylül 2025'ten bu yana ABD Adalet Bakanlığı ve FBI'dan defalarca talepte bulunulmasına rağmen Supermicro konusunda "sınırlı bilgi veya yardım" alındığını aktarıyor.

Singapur hem ABD hem de Çin'le iyi ilişkiler sürdürerek iki süper güç arasındaki rekabetten uzak durmaya çalışıyor. Ancak Nvidia çipleriyle ilgili skandal bu denge politikasını giderek zorlaştırıyor.

Singapurlu siyaset bilimci Chong Ja Ian'a göre Pekin, Singapur'un ABD'nin ihracat kısıtlamalarının uygulanmasına ilişkin soruşturmalar yürütmesini Washington'ın çıkarlarına hizmet etmek olarak yorumlayabilir. Washington ise Singapur'un soruşturma kapsamında ABD'den yeterli destek alamadığı yönündeki açıklamalarını sorumluluğu Beyaz Saray'a yükleme girişimi olarak görebilir.

Nvidia, Jensen Huang hakkında bağımsız inceleme başlatırken casusluk iddialarıyla ilgili FBI da soruşturmasına devam ediyor. Jensen ilişkiyi kabul ederek çalışanlarından özür dilemiş, perşembe günü (12 Kasım) de Nvidia CEO'luğu görevinden istifa etmişti.

Çin ise casusluk iddialarını "karalama kampanyası" diye niteleyerek reddetmişti.

Independent Türkçe, BBC, Straits Times


JD Vance'in 2028 hesabı karıştı: "MAGA öldü"

42 yaşındaki JD Vance, 2028'deki başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağına dair kamuoyuna bir açıklama yapmadı (AFP)
42 yaşındaki JD Vance, 2028'deki başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağına dair kamuoyuna bir açıklama yapmadı (AFP)
TT

JD Vance'in 2028 hesabı karıştı: "MAGA öldü"

42 yaşındaki JD Vance, 2028'deki başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağına dair kamuoyuna bir açıklama yapmadı (AFP)
42 yaşındaki JD Vance, 2028'deki başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağına dair kamuoyuna bir açıklama yapmadı (AFP)

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin 3 Kasım'daki ara seçimlerde yaşadığı ağır yenilginin ardından 2028 başkanlık seçimlerinde aday olma planlarını tekrar gözden geçiriyor.

Adlarının açıklanmaması şartıyla CNN'e konuşan Vance'in yakın çevresinden kaynaklar, başkan yardımcısının siyasi hedefleri, MAGA hareketindeki bölünmeler ve aile hayatının talepleri arasında kararsız kaldığını söylüyor.

Kaynaklara göre en büyük engel, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran savaşıyla yarattığı siyasi ortam. Vance'in müttefikleri, savaş devam ettiği sürece herhangi bir Cumhuriyetçi adayın seçimi kazanmasının zor olacağını savunuyor.

Vance'in bir müttefiki şunları söylüyor:

Mesele JD'nin bunu başarıp başaramayacağı değil. İran savaşı devam ederse herhangi bir Cumhuriyetçi kazanabilir mi? Savaş bitmezse 2028'de hiçbir Cumhuriyetçinin şansı yok.

Ara seçimlerin ardından Vance, X'teki açıklamasında Cumhuriyetçilerin yenilgisinin temel nedeninin İran savaşı ve İsrail'le ilişkiler olduğunu savundu. Washington'ın savaşı sona erdirmeye, hayat pahalılığıyla mücadeleye ve iç sorunlara odaklanması gerektiğini ifade etti.

CNN'e konuşan kaynaklara göre Trump, kamuoyu önünde fazla tepki göstermese de Vance'in açıklamasından rahatsız olmuş.

Vance, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'ye nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması için ara seçimler öncesinde mektup da göndermişti.

Ancak Trump, 12 Kasım'da sosyal medyadaki açıklamasında, Vance'in İran müzakereleri yerine “Demokratların yönetimindeki şehir ve eyaletlerde yaşanan yolsuzluk ve suçlarla mücadeleye” odaklanacağını ifade etmişti.

Bu gelişme, Trump ve Vance arasındaki siyasi gerilimi daha görünür hale getirdi.

Öte yandan analize göre Vance'in şu anki önceliği, ara seçimlerde ağır darbe alan MAGA koalisyonunu yeniden bir araya getirmek.

MAGA hareketine yakın anketçi Rich Baris, Trump'ın ekonomiyi güçlendirme ve yeni savaşlara girmeme vaatlerini yerine getirmemesinin seçmenlerde ihanet duygusu yarattığını söylüyor:

MAGA öldü. Başkan yardımcısının karşılaşacağı sorun, MAGA seçmenlerini yeniden harekete geçirmek ve onlara tekrar inanabilecekleri bir şey sunmak olacak. Zira Cumhuriyetçiler, bu seçmenler nezdinde güvenilirliğini tamamen yitirdi.

Vance ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 2028'de başkanlık yarışında Cumhuriyetçilerin adayları olarak görülüyor. İki isim de şimdiye dek adaylıkla ilgili net bir açıklama yapmadı.

Reuters/Ipsos'un 12 Kasım'da yayımlanan anketine göre Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 45'i Rubio'yu, yüzde 43'ü ise Vance'i 2028 için "mükemmel başkan adayı" olarak gördüğünü söyledi. Cumhuriyetçi Florida Valisi Ron DeSantis ise yüzde 32'lik destek aldı.

Independent Türkçe, CNN, Reuters


Avrupa protestoları kuşaklar arası çatışmaları artırıyor

Fransa geneline yayılan öğrenci protestoları, ülkedeki ekonomik sorunların boyutunu da ortaya koydu (AFP)
Fransa geneline yayılan öğrenci protestoları, ülkedeki ekonomik sorunların boyutunu da ortaya koydu (AFP)
TT

Avrupa protestoları kuşaklar arası çatışmaları artırıyor

Fransa geneline yayılan öğrenci protestoları, ülkedeki ekonomik sorunların boyutunu da ortaya koydu (AFP)
Fransa geneline yayılan öğrenci protestoları, ülkedeki ekonomik sorunların boyutunu da ortaya koydu (AFP)

Avrupa genelinde gençlerin liderliğinde yayılan protestolar kuşaklar arası çatışmaları da belirginleştirdi.

New York Times'ın analizine göre Avrupa çapındaki hükümet karşıtı gösteriler, yaşlanan nüfusun emeklilik ihtiyaçlarıyla genç kuşakların eğitim, barınma ve istihdam talepleri arasındaki uyumsuzlukları ortaya koyuyor.

Fransa'da hükümetin okullara yeterli bütçe ayıramamasını eleştirenlerin bazıları, kaynakların büyük bölümünün emeklilere ayrıldığını savunuyor.

Emekliler ise özellikle kiraların ve yaşam maliyetinin yükseldiği bir dönemde maaşlarının azaltılmasına karşı çıkıyor. Ayrıca maaşlarının yalnızca kendilerini değil, ailelerini de ayakta tuttuğunu söylüyorlar.

Fransa'da lise öğrencilerinin eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle başlattığı eylemler sürüyor. AFP'nin aktardığına göre ülke çapında bugün 50 ila 60 protesto yürüyüşü düzenlenmesi planlanıyor. Paris'te 21 metro durağının kapatılacağı ve yaklaşık 70 bin polisin görevlendirileceği belirtiliyor.

Analizde, Fransa'nın yanı sıra İspanya, Portekiz, Belçika, Almanya, Yunanistan ve İtalya'daki gösterilerde başı çeken genç kuşakların talepleriyle emeklilerin istekleri arasında bir "kuşak çatışması" yaşandığına dikkat çekiliyor.  

Avrupa Birliği'nde emeklilik ödemeleri, sosyal koruma harcamalarının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor. Savunma harcamalarındaki artış ve devlet borçlarının yükselen faiz maliyetleri de hükümetlerin bütçe dengesini sağlamasını zorlaştırıyor. Artan kira ve konut fiyatları ise gençler arasındaki ekonomik adaletsizlik hissini derinleştiriyor.

Avrupa Birliği'nin geçen ay yayımladığı araştırmaya göre, 15-30 yaş grubundakilerin yalnızca yüzde 38'i siyasetçilerin kararlarının uzun vadeli sonuçlarını dikkate aldığını düşünüyor. Gençlerin sadece yüzde 33'ü günümüzde kendi kuşaklarının 30 yıl önceki gençlerle aynı başarı fırsatlarına sahip olduğuna inanıyor.

Öte yandan Avrupa'daki protestolara katılan sol görüşlü gençlerin bir bölümü, emeklilik ve diğer sosyal yardımların zenginlerden ve şirketlerden alınacak daha yüksek vergilerle finanse edilebileceğine dikkat çekiyor.

Sağ görüşlü gruplar ise sosyal yardımların göçmenlere ayrılmasını eleştirerek göç politikalarının sertleştirilmesini istiyor. Bazı gençlerse özellikle varlıklı emeklilerin aldığı maaşların yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.

Independent Türkçe, New York Times, AFP