Binyamin Netanyahu hükümetinin, Yair Lapid başkanlığındaki önceki hükümet tarafından Arap toplumunda başlatılan ve ‘Güvenli yol’ olarak bilinen suç önleme programını durdurduğu belirtildi. Bu durum, içinde bulunduğumuz yılda gerçekleşen suç oranlarındaki eşi benzeri görülmemiş artışı açıklıyor.
Şarku’l Avsat’ın Times of Israel internet sitesinden aktardığı haberde, Netanyahu’nun, dört yıl süreyle uygulanması planlanan programı, 2022 yılı sonunda Yair Lapid hükümetinin dağılmasıyla askıya aldığı belirtildi.
Program 2021 yılının ortalarında tasarlanıp uygulamaya konuldu. Programın asıl amacı, suç dünyası üzerinde en büyük etkiye sahip suçluları tespit edip mahkûm etmekti.
Programı denetleyen ve o dönemde Arap toplumunda suçla mücadelede politika koordinatörü rolünü üstlenen Lapid hükümetinin İç Güvenlik Bakan Yardımcısı Yoav Segalovich, “Program, suçlular üzerindeki baskıyı, özellikle mali açıdan yoğunlaştırmak için kapsamlı bir yaklaşım benimsedi. Bu yol, suçluların oyunun kurallarının değiştiğini anlamalarını sağlayarak, cezasızlık duygusuna son verdi” dedi.
Segalovich'e göre program üç yönlü bir yaklaşımı benimsiyordu. Görev güçlerinden biri suç çetelerinin kamu proje ihalelerine sızmasıyla ilgileniyordu. Bir diğer grup finansal kredi verenlerle ilgileniyordu. Üçüncü grup ise, sahte faturaları ve örneğin para birimi olarak kullanılan döviz bozdurma gibi finansal hizmet sağlayıcılarını takip ederek, vergi kaçakçılığı ve kara para aklamayı ele alıyordu.
İsrail'deki Arap toplumunda bu yıl suç oranları eşi benzeri görülmemiş bir şekilde arttı. Şu ana kadar yaklaşık 190 kişinin canına mâl olan olaylar, her geçen gün daha da kanlı hale geliyor. Geçtiğimiz çarşamba günü beşi aynı aileden olmak üzere altı kişi, perşembe günü ise iki kişi hayatını kaybetti.
Polis Genel Müfettişi Kobi Shabtai, “birbirlerini öldürmenin Arapların doğası ve zihniyetinin bir parçası olduğunu” söylerken Arap liderler, İsrail hükümetini suç ortaklığı yapmakla suçluyor.
Ummul Fehm Belediye Başkanı Semir Mehamid, ‘Güvenli yolun’ 2022 yılı sonunda sona ermesinden bu yana, sahadaki gerçekliğin açıkça değiştiğini söyledi.
Mehamid, “Eskiden suçluların araçlarına el konulduğunu görürdük. İsrail Bankası tarafından mali soruşturmalar açılmış, ölü ve yaralıların sayısında azalma olmuş, çözülen vakaların sayısında ise artış yaşanmıştı. Ancak bugün bunu göremiyoruz. Sahada caydırıcılık yok” ifadelerini kullandı.
İsrail hükümetini Arap toplumuyla iş birliği yapmamakla suçlayan Mehamid, Itamar Ben Gvir'in “bakanlık pozisyonuna uygun olmadığını” söyledi. Mehamid, Ben Gvir’le ilgili olarak şu ifadeleri kullandı:
O bir ırkçı ve yerel Arap liderler onunla diyalog kurmak istemiyor. Onun siyasi sermayesi Arap vatandaşların pahasına inşa edildi. Biz onu başarılarına göre yargılıyoruz ve ona verdiğimiz not tam bir başarısızlık. Suç oranları geçen yıldan bu yana iki katına çıktı. Polis tarafından çözülen davalar yüzde 10 düştü ve kolluk kuvvetlerine olan güven ciddi şekilde erozyona uğradı. Polisin, Arap vatandaşlar da dahil olmak üzere tüm vatandaşlara hizmet sağlaması gerekir. Bunun yerine buraya yalnızca egemenlik ve kontrol dayatmak için geldiklerini hissediyoruz.
Suçu önlemenin yalnızca yerel yetkililer tarafından üstlenilemeyeceğini dile getiren Mehamid, bunun öncelikle hükümete, polise ve mali yetkililere düşen bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Mehamid, “Biz yerel liderler olarak fazla bir şey yapamayız ama sonuçta bu onların görevi” dedi.
Mevcut İsrail hükümeti, geçen yıl etkinliğini kanıtlayan Güvenli Yol programının restorasyonuna yanıt vermiyor.
Güvenli yol programının ilk altı ayında rakamlar net bir başarı gösterdi. Polis, bir önceki yıla göre yüzde 90 artışla 188 suçu önledi ve yüzde 40 daha fazla silaha el koydu.
Programın başında belirlenen bin 400 hedef şüpheliden 456'sı bir yıl içinde yakalandı. Ayrıca 2022 yılı sonu itibarıyla 47 finansal hizmet sağlayıcı kapatıldı. On milyonlarca şekel paraya el konuldu. Aralarında tabanca, tüfek, el bombası, patlayıcı madde ve havan mermilerinin de bulunduğu 530’dan fazla silah ele geçirildi.
