ABD, Kongre’deki yasama krizi ve siyasi gerilimle geçen haftaların ardından hükümetin kapanmasından kıl payı kurtuldu. Cumhuriyetçi Parti’deki iç çekişmeler de bu haftanın gündemine oturdu.
Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy'nin hükümetin federal hükümete 45 günlük finansman sağlayacak geçici bütçe tasarısını onaylamak için partisindeki muhalifleri görmezden gelme kararı, parti içi muhalefetin tekrar kendisine karşı tavır almasına ve Meclis'ten azledilmesi için baskı yapmalarına yol açtı.
McCarthy'nin Temsilciler Meclisi Başkanlığı'ndaki zaferi 15 oylama oturumunun ardından gelmişti. Muhafazakar Cumhuriyetçi muhalifleri ve destekçileri arasındaki hararetli tartışmalar McCarthy'nin siyasi geleceğini tehlikeye atacağı bir anlaşmanın yapılmasına yol açtı. McCarthy ABD Temsilciler Meclisi üyesi Cumhuriyetçi Matt Gaetz liderliğindeki muhaliflerine, destek vermedikleri bir adım atması halinde koltuğundan edilmesi yönünde oylama yapılması için bir temsilcinin önergesinin yeterli olmasının anahtarını verdi.
Hükümetin bütçe tasarısında, muhafazakâr Cumhuriyetçilerin hararetli seçim sürecinde vurgulamaya çalıştığı sınır güvenliğine yönelik finansman sağlanması maddesi yer almadı. Partisinin tüm liderlerini memnun etmek ve hükümetin bütçe tasarısını Demokratların oyları olmadan Cumhuriyetçilerin desteğiyle onaylamak için çok çabalayan McCarthy, bunda başarısız oldu ve hükümetin kapanma saatinden birkaç saat önce Demokratlarla bir anlaşmaya varmak zorunda kaldı. McCarthy, Rusya’nın işgaline karşı Ukrayna savunmasını güçlendirmek için ayrıca Meksika sınırının güvenliğinin finansmanı için hükümete fon sağlama tasarısına Demokratların oyları olmadan yalnızca Cumhuriyetçilerin desteğiyle onay alamadı.
Tasarıya 209 Demokrat temsilci ve 126 Cumhuriyetçi Temsilci destek verirken, Cumhuriyetçi Partiden 90 Temsilci karşı çıktı. Bu rakamlar McCarthy'nin partisi içindeki muhaliflerini çileden çıkardı. Bunun üzerine Cumhuriyetçi Temsilci Matt Gaetz, Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy'nin görevinden düşmesi için önerge sundu.
Cumhuriyetçi bölünmeler
Hiç şüphe yok ki koltuğunu korumak için çok çalışan McCarthy, bu tür bir meydan okumadan kaçışının olmadığını çok iyi biliyor. Tek yapması gereken benzer bir zorlukla yüzleşmekti. McCarthy Amerikan CBS kanalına verdiği röportajda Gaetz hakkında şunları söyledi: “Ben hükümet kapanmasın diye çalışırken, o bizi kapanmaya itmeye çalıştığı için kızgınsa, o zaman bu çatışmayı yaşayalım!” dedi.
McCarthy’nin kaderi Cumhuriyetçi Parti'deki destekçilerinin ona ne kadar destek vereceğine ve Demokratların ona ne kadar sempati duyduğuna bağlı olsa da açıklamasındaki ses tonu, meydan okuma ve güvenle doluydu. Bu türden herhangi bir oylama için Temsilciler Meclisi'nde başkanın görevden alınmasının onaylanması için çoğunluk sağlanması yani 218 oy gerekiyor. Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi'nde 221 oy çoğunluğa sahip. Demokratların kendisini desteklememeye karar vermesi halinde McCarthy'nin oylama sürecinde partisinden 4'ten fazla fire vermemesi gerekiyor.
Nadir hareket
Cumhuriyetçi Parti’deki iç çatışmanın gelecekteki resmine dair bulanıklığı göz önünde bulundurursak Gaetz ve meslektaşları McCarthy'yi görevden almada başarısız olsalar bile şurası kesin ki; Temsilciler Meclisi Başkanı'nın kaderi, iktidarı boyunca sayısı 20'yi geçmeyecek şekilde Cumhuriyetçilerden oluşan küçük bir grubun elinde olacak. Yaptığı tavizli anlaşma konusunda yakınları kendisini uyardı ancak bu anlaşma onun meclis başkanlığına ulaşmasının tek yoluydu.
Gaetz, McCarthy'nin azil önergesini oylamaya sunma sözünü yerine getirirse, bu, ABD tarihinde bu türden bir adımın ikinci örneği olacak. 1910'da yani neredeyse 100 yıl önce, dönemin Meclis Başkanı Joseph Cannon'u destekleyen Cumhuriyetçiler, Meclis’te kendisine verilen desteğin boyutunu göstermek için benzer bir önerge sundular ki bu da mevcut senaryodan farklı bir senaryoydu.
Ukrayna'nın desteklenmesi
Ukrayna’nın Rusya işgaline karşı savunmasını finanse etme maddesini içermeyen bir hükümet bütçesini onaylamak, Temsilciler Meclisi'ndeki gergin atmosferin hafifletmeyecek. Tam tersine, meclisteki Cumhuriyetçilerin neredeyse yarısının Kiev'e sağlanan fonun devam etmesine karşı çıkması, Kongre'nin çalışmalarını haftalarca dondurabilir. Bunun en iyi kanıtı, 170 Cumhuriyetçi temsilcinin Ukraynalıların eğitimi için 300 milyon doların onaylanmasına karşı verdiği oydur.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre bu durum, Beyaz Saray'ın ve Ukrayna'nın Cumhuriyetçi destekçilerinin gelecekteki fonları onaylamak için Demokratların oylarına ihtiyaç duyacakları anlamına geliyor. Bu görev, hararetli seçim sezonunun ve Cumhuriyetçi Parti saflarında Ukrayna'nın finansmanına yönelik artan muhalefet seslerinin ortasında daha da zorlaşacak.
