Bilimsel web sitesi Live Science aktardığına göre Ulusal Park Servisi gökbilimcisi Tyler Nordgren, “Yaklaşan güneş tutulması tam olmayacak olsa da muhteşem olabilir. Aynı zamanda bazı garip etkileri yaratabilir” dedi.
Bu gariplikler şunlardır:
-Baily boncukları
Tam veya halka şeklinde bir güneş tutulmasına tanık olursanız, ayın kenarında kolye gibi işlenmiş görünen bir ışık parçası fark edebilirsiniz. Bu fenomen Baily boncukları olarak bilinir. Bu, 1836’da astronom Francis Bailey’nin adını almıştır. Bu olay, güneş ışığının ayın engebeli arazisi ile etkileşiminden kaynaklanır.
Güneş çıkıntıları
Filamentler olarak da bilinen güneş çıkıntıları, güneş yüzeyinden kaynaklanan devasa plazma ve manyetik alan yapılarıdır.
Normalde bu çıkıntıları yerden göremeyiz. Ancak bir tutulma sırasında, bir çiçeğin üzerindeki yapraklar gibi görünen ayın arkasında görünebilirler.
Düşük sıcaklıklar
Ay güneşi kapladığında sıcaklıklar hızla düşebilir. Bunun miktarı yere, yılın zamanına ve tutulma türüne bağlıdır.
Çoğu yerde, toplam tutulma sırasında yaklaşık 5 ila 10 derece Fahrenheit (2,8 ila 5,6 santigrat derece) sıcaklıkta bir düşüş yaşanır, ancak düşüş daha da büyük olabilir. 1834’teki bir gazete, 28 derece gibi oldukça garip bir değişiklik bildirdi.
Halka şeklindeki tutulmalar genellikle sıcaklıkta daha az bir değişiklik yaşar. Nordgren’e bildirdiğine göre bu olayda, sanki güneşin üzerine bir bulut yerleşmiş gibi görünür. Ama güneşin üzerinde bulut yok, bu da onu daha da garip kılıyor.
Değişken rüzgarlar
Sıcaklıklardaki düşüşün yanı sıra tutulma yaşayan bölgelerde rüzgar yönünde bir değişiklik yaşanabilir. İlk olarak, ay güneşi engellemek için yaklaştığında rüzgar sakinleşir. 2016 yılında yapılan bir araştırmaya göre, ay en yüksek kapsama alanına ulaştıktan sonra rüzgarlar aktiviteye dönmeye başlıyor ve genellikle farklı bir yönde esiyor.
Ve bu etki, halka şeklinde ve hatta kısmi tutulmalarla ortaya çıkar.
Hayvanların kafa karışıklığı
Live Science dergisinin bildirdiğine göre, gün ortasında gökyüzü aniden karardığında hayvanların kafası karışabilir.
Radyo dalgalarının karışması
Hem toplam hem de halka şeklindeki tutulmalar, radyo dalgalarının belirli frekanslarıyla karışmasına neden olur. Bunun nedenini kimse tam olarak anlayamamıştır.
Bilim adamları güneşin, dünyanın iyonosferiyle etkileşime girme şekliyle bir ilgisi olabileceğini düşünüyor. 14 Ekim ve 8 Nisan 2024 tarihlerinde Kuzey Amerika’daki bilim adamları ve radyo meraklıları, tutulmanın bu yayınları nasıl etkilediğine dair daha fazla veri toplamak için çalışacak.
Karışık mikroplar
Mikroorganizmalar bile güneş tutulmasının garip hislerine duyarlı olabilir. Hindistan’da tam bir tutulma sırasında laboratuvar petri kaplarında büyüyen bakterilerle ilgili 2011 yılında yapılan bir araştırma, mikropların daha küçük hale geldiğini ve tutulmanın zirvesine yakın farklı şekillerde olduğunu buldu. Ancak, bu sonuçlar henüz tekrarlanmadı.
Garip gölgeler
Tutulma geçtiğinde gözlerin çoğu gökyüzüne kitlenebilir. Ancak yere bakmak için bir dakikanızı ayırın, çünkü delik etkisine neden olan ağaçların ve diğer nesnelerin oluşturduğu küçük gölgeler oluşacaktır.
Gölge aralıkları
Tam tutulma gelmeden saniyeler önce, düz renkli yüzeylerde dalgalı açık ve koyu çizgiler görülebilir.
Nordgren bu durumu şöyle açıklıyor:
Bir yüzme havuzunun dibinde olmak gibi bir şey. Bu gölge bantları bir şekilde bilimsel bir gizemdir ve gökbilimciler hala tam olarak ne olduklarını veya neden bazen ortaya çıktıklarını bilmiyor.
Bazı bilim adamları bu bantların dünya atmosferindeki dalgalı deformasyonların bir tezahürü olabileceğini varsayıyor. NASA’ya göre kayıtları 9. yüzyıla kadar uzanıyor.
Görünür yıldızlar ve gezegenler
Tam bir güneş tutulması sırasında ay, yıldızların ve gezegenlerin gökyüzünde görünmesi için yeterli güneş ışığını engeller. Bununla birlikte, bu gezegenlerin yalnızca en parlakları görünür olacak ve görünümleri o sırada dünyanın konumuna bağlı olacak. Örneğin, 2024’teki tutulma sırasında Venüs ve Jüpiter’i görebilirsiniz.
Nordgren, ne yazık ki halkalı bir tutulma sırasında havanın yeterince karanlık olmayacağını söylüyor. Ama ışık seviyesinin farklı olabileceğinin altını çiziyor.
