İsrail insan hakları örgütü B'Tselem: Gazze'nin bombalanması savaş suçudur

İsrail’in 23 Ekim'de Deyr el-Balah'ta Gazze'ye düzenlediği bombalı saldırının kurbanlarına ait mezarlık (AP)
İsrail’in 23 Ekim'de Deyr el-Balah'ta Gazze'ye düzenlediği bombalı saldırının kurbanlarına ait mezarlık (AP)
TT

İsrail insan hakları örgütü B'Tselem: Gazze'nin bombalanması savaş suçudur

İsrail’in 23 Ekim'de Deyr el-Balah'ta Gazze'ye düzenlediği bombalı saldırının kurbanlarına ait mezarlık (AP)
İsrail’in 23 Ekim'de Deyr el-Balah'ta Gazze'ye düzenlediği bombalı saldırının kurbanlarına ait mezarlık (AP)

İsrail insan hakları örgütü B'Tselem yaptığı açıklamada, İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştirdiği bombalama operasyonlarının "insanlığa karşı bir savaş suçu teşkil ettiğini ve derhal durdurulması gerektiğini" ifade etti.

B'Tselem'in açıklamasında şu ifadelere yer verildi: “Gazze Şeridi'ndeki büyük yıkımın eşi benzeri görülmemiştir. İsrail'in Şeride binlerce mermi atmasının ardından yerleşim bölgelerinin tamamı yok edildi. İsrail, savaşın başlangıcından bu yana Gazze Şeridi'ne binlerce top mermisi attı. Her bakımdan kapalı olan Gazze sakinlerinin başka bir yere sığınma imkânı yok. Gazze’de hiçbir güvenli oda, barınak veya korunaklı alan yok. Siviller hayatta kalma umuduyla dehşet ve korkuyla bekliyor. Bir milyondan fazla insan güvenli yer arayışıyla evlerini terk etti, bir kısmı kaçış yolunda, bir kısmı da sığındıkları yerlerde öldürüldü. Hamas gibi İsrail ve tüm dünya ülkeleri uluslararası insancıl hukuk hükümlerine uygun hareket etmekle yükümlü.”

sdvfgb
İki Filistinli kadın, Cumartesi günü İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki Refah'ta düzenlediği bombalı saldırının ardından yıkılan bir binanın yakınında yürüyor (AFP)

B'Tselem’in açıklamasında şu ifadeler yer aldı: “Bu yasanın hükümlerini koyan insan hakları örgütleri ya da Filistin yanlısı kuruluşlar değil, bu yasanın hükümleri daha ziyade İsrail dahil tüm ülkelerin fikir birliğine vardığı bir anlayışla koyuldu. Savaşta sivillerin çektiği acıları en aza indirecek, sivillerin mümkün olduğu kadar çatışma alanlarının dışında tutulmasını sağlayacak kurallar da olmalıdır.”

xscdef
İsrail'in cumartesi günü düzenlediği hava saldırısının ardından Gazze'den dumanlar yükseliyor (AFP)

B'Tselem açıklamasının devamında şu ifadeler yer aldı: “Bu hedeflere ulaşmak için onaylanan iki temel prensip vardır. Birincisi, hangi hedeflere saldırılabileceğini belirleyen ayrım ilkesi, ikincisi ise saldırının gerçekleştirilme yöntemini belirleyen orantılılık ilkesi. İsrail'in 2000 yılından bu yana gerçekleştirdiği bombalama operasyonları ve girdiği savaşlar bu iki ilkeye tamamen aykırı bir şekilde yürütülmekte ve savaş suçu teşkil etmektedir. Gazze Şeridi'ndeki büyük yıkımın eşi benzeri görülmemiştir. Yerleşik mahallelerin tamamı yok edildi ve Gazze'deki yetkililere göre en az 16 bin konut tamamen yıkıldı ve en az 11 bin konut da artık oturulamaz hale geldi. Her geçen gün artan korkunç ölü sayısı akıllara sığmıyor. Sağlık Bakanlığı'na göre Gazze Şeridi'nde şu ana kadar 7 binden fazla insan öldürüldü. Ölenler arasında 3 bine yakın çocuk, bin 700'den fazla kadın ve tamamen öldürülen, evleri yıkılan onlarca aile var. 17 binden fazla kişi yaralandı ve yaklaşık 2 bin kişi hâlâ enkaz altında kayıp. Bu verilerin yukarıda belirtilen kanun hükümleriyle tutarlı olması mümkün değil Bombalanan binlerce hedefin her biri Hamas operasyonlarına ‘etkili katkı’ yapması şartıyla bombalanmadı. Hedeflerin yok edilmesi İsrail'e ‘açık bir askeri kazanç’ sağlıyor. Binlerce hedef bu koşulları karşılasa bile binlerce sakinin canına ve malına verilecek zararın orantılı olması gerekliliği de göz önünde bulundurulmuyor. Bu sadece hukuki açıdan yanlış olmakla kalmaz, aynı zamanda ahlaki açıdan da kabul edilemez.”

csdf
Cumartesi günü İsrail'in Gazze'yi bombalamasının yol açtığı yıkımın ortasında Filistinliler (EPA)

İsrail insan hakları örgütü açıklamasında şunları söyledi: “İsrail, bu verilerden yalnızca Hamas'ın sorumlu olduğunu iddia ediyor. Bunun nedeni, halkı canlı kalkan olarak kullanması, evlerinde silah saklaması ve sivil halkın içinden İsrail içindeki sivil hedeflere ateş açmasıdır. Dolayısıyla İsrail’in Hamas'a karşı savaşının bir parçası olarak sivillere de zarar vermekten başka seçeneği yok. Ancak tüm sorumluluğu Hamas'a yüklemenin anlamı, sonuçları ne kadar korkunç ve dehşet verici olursa olsun, İsrail'in yapacağı her türlü eylemin meşru kabul edilmesidir. Bu iddianın gerçeklikle hiçbir alakası yoktur. Her hukukta olduğu gibi uluslararası insancıl hukukta da karşılıklılık ilkesi geçerli değildir. Bir tarafın kanunu ihlal etmesi, diğer tarafa da kanunu ihlal etme hakkını vermez.”

B’Tselem şöyle devam etti: “7 Ekim'de Hamas korkunç savaş suçları işledi. Yüzlerce eylemci ve Gazze Şeridi'nin diğer sakinleri, her yöne ateş ederek İsrail topraklarına girdi. Kasabalara ve sivillerin evlerine girdiler, aileleri ve kutlamalara katılan vatandaşları vurup öldürdüler, evleri yaktılar ve zulümler işlediler. Bin 300'den fazla kişi öldü, binlercesi yaralandı ve birçoğu hala kayıp. Çocuklar, kadınlar ve yaşlıların da aralarında bulunduğu iki yüzden fazla kişi Gazze Şeridi'ne kaçırıldı ve halen burada rehin tutuluyor. Bu suçları haklı göstermenin herhangi bir yolu yoktur ve olamaz; buna yönelik her türlü girişim reddedilmeli ve kınanmalıdır. Ancak bu suçlar, İsrail'in şu anda Gazze Şeridi'nde yaşayan iki milyondan fazla insana uyguladığı yıkımı ve ölümü haklı gösteremez. Sivillere, onların mülklerine ve sivil altyapıya yönelik bu kasıtlı zarar verme eylemleri uluslararası hukuka aykırıdır ve İsrail'in bu eylemlere derhal son vermesi gerekmektedir. Diğer ülkeler gibi İsrail’in de vatandaşlarını savunma görevinin olduğu açıktır. Ancak diğer ülkeler gibi İsrail'in de uluslararası insancıl hukukun getirdiği kısıtlamalara uyma görevinin olduğu da açıktır.”

B’Tselem işgal altındaki topraklarda işgali sona erdirmek için çalışan İsrail merkezliş bir insan hakları kuruluşu. B’Tselem ismi Tevrat’ta yer alan “Tanrı, insanı kendi suretinde yarattı, onu Tanrı’nın suretinde yarattı” (Yaratılış 1:27) ayetinden gelmektedir. B’Tselem, tüm insanların insan haklarına saygı duymanın “evrensel ve Yahudi yükümlülüğü” kapsamında olduğunu savunuyor. 

B'Tselem, 1989 yılında kurulduğundan bu yana İsrail'in işgal altındaki topraklardaki insan hakları ihlallerine ilişkin bilgileri, tanıklıkları, fotoğraf materyalleri ve raporları belgelendirip, araştırma raporları şeklinde yayınlıyor.



Amerikan ordusu için üretilen mermiler, Meksika’daki kartellerin eline geçiyor

Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
TT

Amerikan ordusu için üretilen mermiler, Meksika’daki kartellerin eline geçiyor

Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)

Meksika'da kartellerin kullandığı mermilerin neredeyse yarısının, ABD ordusuna mühimmat üreten fabrikada yapıldığı tespit edildi.

Meksika Savunma Bakanı General Ricardo Trevilla Trejo, salı günkü açıklamasında, 2012'den bu yana yaklaşık 137 bin adet .50 kalibrelik merminin ele geçirildiğini söyledi. 

Uyuşturucu çeteleri tarafından kullanılan bu mermilerin yüzde 47'sinin, ABD'nin Missouri eyaletinde yer alan Lake City Ordu Mühimmat Fabrikası'nda üretildiğini bildirdi.

New York Times'ın haberine göre sözkonusu tesis, Amerikan ordusunda kullanılan tüfekler için mermi üreten en büyük fabrika.

Ayrıca General Trejo, Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'un göreve başladığı Ekim 2024'ten bu yana polislerin ülkede ele geçirdiği 18 bin ateşli silahtan yaklaşık yüzde 80'inin de ABD menşeli olduğunu söyledi. 

Baskınlarda el konan silahlar arasında .50 kalibrelik Barrett tüfekleri, el bombası fırlatıcıları, roketatarlar ve çeşitli kalibredeki makineli tüfekler var.

Meksika'da silah ruhsatları sıkı denetimlere tabi. Silahlar yasal olarak yalnızca Meksika ordusunun işlettiği iki mağazadan satın alınabiliyor. Belirli kalibre ve özelliklere sahip tabancalar ise sadece ordu ve kolluk kuvvetleri tarafından kullanılabiliyor.

Bu önlemlere rağmen Meksika hükümetinin verilerine göre her yıl 200 bin ila 500 bin adet ateşli silah, ABD'den ülkeye kaçak olarak sokuluyor. 

ABD Yüksek Mahkemesi, Meksika hükümetinin Amerikan silah üreticilerine karşı açtığı davayı geçen yıl oybirliğiyle reddetmişti. Kararda, üreticilerin bağımsız perakendecilerin yasadışı satışlarını durdurmamalarının yardım ve yataklık koşullarını karşılamadığı bildirilmişti. 

Diğer yandan mahkemenin açıklamasında, Meksika devletinin şikayetinde savunduğu gibi "silah satışlarının gerçekleştiğine ve üreticilerin bunun farkında olduğuna dair hiçbir şüphe yok" denmişti. 

Meksika hükümeti, Arizona'daki mahkemeye ABD'li 5 silah şirketi hakkında 2022'de bir dava daha açmıştı. Hukuki süreç devam ediyor. 

Cenevre merkezli sivil toplum kuruluşu Uluslararası Organize Suçla Mücadele Küresel Girişimi (GI-TOC) Direktörü Cecilia Farfan Mendez, şunları söylüyor:  

İronik olan, Meksika ve ABD hükümetlerinin aynı şeyi istemesi: Kartellerin yol açtığı ölümleri azaltmak. Ancak suç örgütleri bu kalibredeki tabancalara kolayca erişebildiği sürece ABD, sanki bu şiddetin ortaya çıkmasını destekliyormuş gibi görünüyor.

 Independent Türkçe, New York Times, BBC


İsrail’de Hamas istihbaratı skandalı: Netanyahu hiçbir şey yapmadı

Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
TT

İsrail’de Hamas istihbaratı skandalı: Netanyahu hiçbir şey yapmadı

Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)

İsrail istihbaratı, Hamas'ın büyük bir saldırı düzenleyeceğine dair bilgileri Başbakan Binyamin Netanyahu'ya 2018'de doğrudan iletmiş.

İsrailli medya kuruluşları Ynet ve Yedioth Ahronoth'un aktardığına göre Hamas, 2018-2022'de İsrail'in güneyindeki askeri üsler ve sivil yerleşimlere karşı koordineli bir saldırı planlamış. 

İstihbarat yetkililerinin "Eriha Duvarı" adını verdiği kapsamlı harekat planının, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği Aksa Tufanı saldırısını özetler nitelikte olduğu aktarılıyor. 

New York Times, "Eriha Duvarı" kod adlı 40 sayfalık belgenin, İsrailli yetkililerle paylaşıldığını 2023'teki haberinde bildirmişti. Askeri ve istihbarat yetkililerinin, 2022'de haberdar olduğu planı "hayal ürünü" diye niteleyip gerçekleşmesini çok zor bularak dikkate almadığı öne sürülmüştü. 

Ancak İsrail medyasındaki yeni haberlerde, Başbakan Netanyahu'nun 2018'de planla ilgili birden fazla kez doğrudan bilgilendirildiği ortaya kondu. 

Adlarının paylaşılmaması koşuluyla konuşan yetkililer, "Hamas'ın askeri kanadı, topraklarımızın derinliklerine yönelik geniş çaplı bir saldırı için güç mü topluyor?" alt başlıklı istihbarat raporunun, doğrudan Netanyahu'nun masasına bırakıldığını söylüyor. 

Diğer yandan İsrail Başbakanlık Ofisi, ordunun 7 Ekim'deki başarısızlığına ilişkin devam eden soruşturmada, Hamas'ın saldırı planladığına dair önceden bilgi sahibi olunmadığını iddia etmişti. Ofisin, İsrail Kamu Denetçisi Matanyahu Englman'a gönderdiği açıklamada, "Eriha Duvarı" belgesinin Netanyahu'ya hiç sunulmadığı öne sürülmüştü. 

İsrail İstihbarat Kolordusu'na bağlı Birim 8200'den bazı analistlerin de Hamas'ın saldırı hazırlıklarına dair bilgileri 2018'de orduyla paylaştığı 2023'te ortaya çıkmıştı.  

Kaynaklar, bu planların iç güvenlik teşkilatı Şin Bet tarafından incelendikten sonra doğrudan Netanyahu'ya iletildiğini de savunuyor. 

2022 ve 2023'te "Eriha Duvarı" dosyasının yeni istihbarat bilgileriyle güncellendiği fakat bunların doğrudan Netanyahu'ya ulaşmadığı belirtiliyor. İsrail ordusu ve istihbarat kurumları, Gazze Savaşı'nın fitilini ateşleyen 7 Ekim saldırılarına tüm uyarılara rağmen hazırlıksız yakalandığı gerekçesiyle eleştirilmişti.

Başbakan Netanyahu'ya sunulan istihbaratlarla ilgili bilgi sahibi kaynaklardan biri şunları söylüyor: 

Ordu komutanları parçaları birleştirmekte başarısız olsa bile başbakanın görevi, Hamas'ın hedefleri hakkında yanıt talep etmektir. Netanyahu ise hiçbir şey yapmadı.

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel, Ynet 


Trump, Netanyahu’ya İran’la müzakereleri sürdürme mesajı verdi

 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.
TT

Trump, Netanyahu’ya İran’la müzakereleri sürdürme mesajı verdi

 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşmede nihai bir anlaşmaya varılmadığını, ancak İran’la müzakerelerin sürdürülmesi konusunda ısrarcı olduğunu belirtti.

Trump, Beyaz Saray’da üç saati aşk süren görüşmeyi “son derece verimli” olarak nitelendirerek, ABD ile İsrail arasındaki mükemmel ilişkilerin devam ettiğini vurguladı.

Toplantıda, İran’la yeni bir nükleer anlaşmaya varma ihtimali ele alındı. Trump, müzakerelerin başarıya ulaşmasının tercih ettiği seçenek olduğunu ve bu tutumunu Netanyahu’ya ilettiğini söyledi. Anlaşma sağlanamaması halinde ise “işlerin nereye varacağını göreceğiz” dedi. Trump, İran’ın geçmişte bir anlaşmayı reddettiğini ve bunun “gece yarısı çekici” olarak nitelendirdiği bir darbeyle sonuçlandığını hatırlatarak, Tahran’ın bu kez “daha rasyonel ve sorumlu” davranmasını umduğunu ifade etti.

cd
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun resmi internet sitesinde yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeden bir fotoğraf.

Trump ayrıca Gazze ve genel olarak bölgede “büyük ilerleme” kaydedildiğini savunarak, “Ortadoğu’da barışın fiilen hüküm sürdüğünü” dile getirdi.

Görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner katıldı.

Netanyahu’nun Washington ziyareti, İsrail basını tarafından İran’a karşı stratejik koordinasyon açısından kritik olarak değerlendirildi. Görüşmelerde İran’ın nükleer programının geleceği ve diplomatik sürecin başarısızlığa uğraması halinde İsrail’in askeri hareket serbestisine ilişkin güvenceler öne çıktı.

Netanyahu’nun, müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalmaması; İran’ın balistik füze programı ve bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin de kapsama alınması için Trump yönetimine baskı yaptığı aktarıldı. ABD’nin diplomatik sürece şans tanıma konusundaki ısrarına karşın Netanyahu’nun, olası bir anlaşma durumunda dahi İsrail’in İran’a karşı “hareket özgürlüğünü” koruması gerektiğini savunduğu belirtildi.

ghyju
Tahran’da devrimin 47. yıl dönümü kutlamaları kapsamında sergilenen bir füzenin yanında konuşan iki din adamı (New York Times)

Görüşmede Gazze dosyası da ele alındı. Taraflar, İsrail’in resmen katıldığı “Barış Konseyi” çerçevesinde Gazze’nin yeniden imarına yönelik planın ikinci aşamasındaki ilerlemeyi değerlendirdi.

Beyaz Saray yetkilileri, görüşmenin Trump ile Netanyahu arasında yakın bir uyum sergilediğini ve İran’ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi konusunda ortak vizyon bulunduğunu belirtti. Ancak analistler, iki liderin önceliklerinde farklılıklar olabileceğine dikkat çekti. Trump’ın siyasi kazanım olarak sunabileceği hızlı bir diplomatik anlaşmaya eğilimli olduğu; Netanyahu’nun ise İran’a kısmi tavizler içeren bir mutabakata karşı daha katı şartlar talep ettiği ve askeri seçeneğin masada kalmasında ısrar ettiği ifade edildi.

Netanyahu, görüşmenin ardından Beyaz Saray’dan ayrıldı. Sabah saatlerinde Dışişleri Bakanı Rubio ve ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ile Blair House’ta bir araya gelen Netanyahu, ayrıca Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile de temaslarda bulundu. İsrail’in Washington Büyükelçisi Michael Leiter, görüşmelerde “önemli jeostratejik gelişmelerin” ele alındığını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, söz konusu temasların siyasi ve güvenlik koordinasyonu çerçevesinde gerçekleştirildiğini bildirdi.

Trump, salı günü yaptığı açıklamada anlaşma sağlanmaması halinde İran’a karşı sert adımlar atılabileceğini söylemişti. Axios’a konuşan Trump, Tahran’ın “bir anlaşma yapmak için güçlü istek duyduğunu” savunarak, İran’ın nükleer silah ya da füze sahibi olmasına izin verilmeyeceğini ifade etti. İsrail’in müzakere sürecini sekteye uğratacak adımlar atmasını istemediğini de sözlerine ekledi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de anlaşma sağlanamaması halinde “başka bir seçeneğin” masada olduğunu belirterek, Trump’ın tüm seçenekleri açık tuttuğunu söyledi. Vance, Washington’un önceliğinin İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu, rejim değişikliğinin ise İran halkının vereceği bir karar olduğunu kaydetti.

New York Times, ABD’nin İran’la yürüttüğü dolaylı müzakerelerde ilerleme sağlanmasının zor olduğuna işaret ederken; İsrail’in taleplerinin Washington’da yankı bulduğunu, ancak Tahran’ın balistik füze programı ve bölgesel vekil unsurlar konusunu müzakere kapsamına almaya yanaşmadığını yazdı.

Şarku’l Avsat’ın Wall Street Journal’den aktardığı analize göre ABD yönetiminin İran’a baskıyı artırmak amacıyla İran petrolü taşıyan tankerlerin müsaderesini değerlendiriyor. Ancak böyle bir adımın Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini tehdit edebileceği ve küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açabileceği uyarıları yapılıyor.

Gazete, ABD Hazine Bakanlığı’nın bu yıl 20’den fazla İran petrol tankerine yaptırım uyguladığını ve Beyaz Saray’ın olası müsadereler için hukuki zemin hazırlığı yaptığını aktardı. ABD’li bir yetkili, Trump’ın diplomatik yolu tercih ettiğini ancak görüşmelerin çökmesi halinde alternatif seçeneklerin hazır tutulduğunu söyledi.

ABD Ulaştırma Bakanlığı ise Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’nde ticari gemilere yönelik potansiyel tehditlere karşı uyarıda bulundu.