Guterres: İsrail bombardımanı Gazze'yi çocuklar için mezarlığa dönüştürdü

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres bir konuşması sırasında, 31 Ekim (AP)
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres bir konuşması sırasında, 31 Ekim (AP)
TT

Guterres: İsrail bombardımanı Gazze'yi çocuklar için mezarlığa dönüştürdü

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres bir konuşması sırasında, 31 Ekim (AP)
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres bir konuşması sırasında, 31 Ekim (AP)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Gazze’nin ‘çocuklar için bir mezarlığa’ dönüştüğünü söyledi. İsrail ile Hamas arasında ‘derhal insani ateşkes’ yapılması çağrısında bulundu. Guterres, BM ve ortaklarının Gazze'deki 2,7 milyon Filistinliye ve Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'daki yarım milyon Filistinliye yardım için 1,2 milyar dolarlık insani çağrısı başlattığını duyurdu.

BM’nin New York'taki genel merkezinde gazetecilere konuşan Guterres, “Gazze’deki kabus, insani krizden çok daha fazlasıdır. Bu insanlık için bir krizdir” ifadelerini kullandı. BM Genel Sekreteri, şiddetli çatışmanın dünyayı ve bölgeyi sarstığını da sözlerine ekledi.

scdfve
İsrail'in Gazze'deki Şifa Hastanesi'nin girişine düzenlediği saldırıda hasar gören bir ambulans (Reuters)

Guterres, İsrail ordusunun kara operasyonları ve ‘sivillerin, hastanelerin, mülteci kamplarının, camilerin, kiliselerin ve BM’ye ait aralarında barınakların da olduğu çeşitli tesislerin’ hedef alındığı aralıksız bombalamalar nedeniyle ‘kimsenin güvende olmadığını’ vurguladı. Guterres, “Hamas'ın 7 Ekim'de gerçekleştirdiği menfur eylemleri bir kez daha mutlak bir şekilde kınadık” dedi. BM Genel Sekteri, Gazze’de tutulan rehinelerin derhal, koşulsuz ve güvenli bir şekilde serbest bırakılması çağrısında bulunduklarını ifade etti.

scdfrgt
İsrail’in cuma günü Batı Şeria'daki El-Fevvar Mülteci Kampı'na yönelik saldırısında öldürülen iki Filistinlinin cenazesinde ağlayan kadınlar (Reuters)

Guterres, Gazze’de her gün kız ve erkek çocuklarının öldürüldüğü ve yaralandığı yönünde basında yer alan haberlere değindi. Son dört haftada, en az 30 yıl içinde yaşanan herhangi bir çatışmada öldürülenden daha fazla gazetecinin ve BM tarihinde benzer bir döneme kıyasla en fazla BM çalışanının öldürüldüğünün de altını çizdi. Mevcut felaketin insani ateşkesi ‘her geçen saat daha acil’ hale getirdiğini vurgulayan Guterres, çatışmanın taraflarının ve hatta uluslararası toplumun, bu insanlık dışı kitlesel acıyı durdurma ve Gazze'ye daha fazla insani yardım sağlanması konusunda acil ve temel bir sorumlulukla karşı karşıya olduğunu kaydetti.

xscdf
İsrail'in Gazze Şeridi'nin güneyindeki evleri hedef alan bombardımanlarının ardından enkaz yığınının ortasında kalan Filistinli çocuklar, 26 Ekim (Reuters)

Guterres, BM ve ortaklarının, Gazze Şeridi'nin toplam nüfusu olan 2,7 milyon kişiye ve Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'daki yarım milyon Filistinliye yardım için 1,2 milyar dolarlık insani yardım çağrısı başlattığını duyurdu.

Refah Sınır Kapısı’nın tek başına ihtiyaç duyulan yardım tırlarını karşılama kapasitesine sahip olmadığını açıklayan Guterres, savaş öncesi günlük 500 tırın giriş yaptığı Gazze’ye son iki haftada 400'den biraz fazla kamyonun giriş yaptığını sözlerine ekledi.

BM Genel Sekreteri, yakıt olmazsa kuvözdeki yeni doğanların ve yaşam destek ünitesine bağlı hastaların öleceği uyarısında bulundu. Guterres, suyun arıtılamadığının ve şebekelere pompalanamadığının altını çizerek derhal insani ateşkes ilan edilmesi talebini yinelediklerini söyledi. Tüm taraflara ‘şimdiden uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki tüm yükümlülüklerine saygı duymaları’ çağrısında bulundu.

xzcdvfg
Cuma günü Batı Şeria'nın El-Halil kentinde İsrail güvenlik güçleriyle yaşanan çatışmalar sırasında yanan lastikleri tekmeleyen Filistinliler (AFP)

Şiddetin tırmanması ve çatışmanın başka yerlere sıçraması konusunda büyük endişeleri olduğunu ifade eden Guterres, Doğu Kudüs dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria'nın kaynama noktasına ulaştığını da sözlerine ekledi.

Çatışmanın daha geniş bir bölgeye yayılması risklerinin ele alınmasının taşıdığı önemin unutulmaması gerektiğini söyleyen Guterres, Irak ve Yemen'in yanı sıra Lübnan ve Suriye’yi de kapsayan ‘gerilim sarmalına’ dikkati çekti.

Bunun yanında anti-semitizm ve Müslümanlara karşı hoşgörüsüzlüğün artmasından duyduğu endişeyi dile getiren Guterres, “Bu acımasız, korkunç ve acı verici yıkım çıkmazından bir çıkış yolu bulmak için derhal harekete geçmeliyiz” dedi. BM Genel Sekreteri, barışa giden yolun ve İsrailliler ile Filistinlilerin barış ve güvenlik içinde yaşadığı iki devletli çözümün önünün açılması için yardım çağrısında bulunduklarını ifade etti.



Berri, İsrail ile "çerçeve anlaşması" konusunda bir uzlaşma sağlanması için baskı yapıyor

Lübnan Parlamentosu Başkanı Nebih Berri (Temsilciler Meclisi Başkanlığı)
Lübnan Parlamentosu Başkanı Nebih Berri (Temsilciler Meclisi Başkanlığı)
TT

Berri, İsrail ile "çerçeve anlaşması" konusunda bir uzlaşma sağlanması için baskı yapıyor

Lübnan Parlamentosu Başkanı Nebih Berri (Temsilciler Meclisi Başkanlığı)
Lübnan Parlamentosu Başkanı Nebih Berri (Temsilciler Meclisi Başkanlığı)

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Lübnan ile İsrail arasında imzalanan ve ülkede görüş ayrılıklarına yol açan, Hizbullah'ın ise kesin bir dille reddettiği "Çerçeve Anlaşması" konusunda uzlaşı sağlanması için girişimlerini sürdürüyor.

Konuya yakın bir kaynak, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, Berri'nin "Çerçeve Anlaşması"na karşı siyasi bir cephe oluşturmayı ya da anlaşmanın iptalini talep eden bir hareket başlatmayı planlamadığını söyledi. Kaynak, bunun 17 Mayıs 1983 Anlaşması'nı düşürmek amacıyla kurulan siyasi cepheye benzer bir girişim olmayacağını belirtti.

Aynı kaynak, Berri'ye yakın isimlerin hükümette görev yapmayı sürdürmesinin, böyle bir siyasi cephenin gündemde olmadığının göstergesi olduğunu ifade etti. Berri'nin ülkeyi bölgesel kamplaşmaların içine çekmek, mezhepsel ayrışmayı derinleştirmek ve  bir iç gerilimi tetiklemek istemediği kaydedildi.

Öte yandan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani'nin dün Beyrut'a gerçekleştirdiği ziyaret, Suriye yönetiminin gerektiği takdirde Hizbullah da dahil olmak üzere Lübnan'daki tüm siyasi aktörlere açık olduğu mesajını verdi.

Şeybani ayrıca, Suriye'nin Lübnan'a yönelik olası bir askeri müdahalede bulunacağı yönündeki endişeleri gidermeye çalışarak, "Suriye'nin Lübnan'da herhangi bir askeri adım atma niyeti bulunmuyor" ifadelerini kullandı.


Cezayir: Yasama seçimlerinde seçmen katılım oranı %20,79'a ulaştı

Cezayir'de parlamento seçimlerinin ardından oy verme merkezinde oyların sayımı (EPA)
Cezayir'de parlamento seçimlerinin ardından oy verme merkezinde oyların sayımı (EPA)
TT

Cezayir: Yasama seçimlerinde seçmen katılım oranı %20,79'a ulaştı

Cezayir'de parlamento seçimlerinin ardından oy verme merkezinde oyların sayımı (EPA)
Cezayir'de parlamento seçimlerinin ardından oy verme merkezinde oyların sayımı (EPA)

Yetkililerden alınan ön verilere göre, dün yapılan Cezayir yasama seçimlerinde oy verme merkezlerinin kapanmasının ardından seçmen katılım oranı yüzde 20,79'a ulaştı; bu rakam, doğrulanması halinde tarihin en düşük oranı olacak.

Cezayir'deki bir seçim merkezinde oyunu kullandıktan sonra mürekkep lekeli parmağını gösteren bir kadın (AFP)

Oyunu kullandıktan sonra mürekkep lekeli parmağını gösteren bir kadın (AFP)

Bağımsız Ulusal Seçim Otoritesi Başkan Vekili Kerim Halfan, söz konusu rakamı dün gece geç saatlerde açıkladı.

Halfan, Facebook'ta kurumun resmi sayfasından yayımlanan açıklamasında, "Bunlar ön verilerdir" ifadelerini kullanarak, sonuçların kesinleşme sürecinde mutlaka değişeceğini belirtti.

Seçimlerin en dikkat çeken özelliklerinden biri, seçime katılımın düşük seviyede kalması oldu. Bağımsız Ulusal Seçim Otoritesi, "seçmenlere oy kullanma haklarını kullanmaları için ilave fırsat tanımak" amacıyla ülke genelinde oy verme süresinin bir saat uzatıldığını duyurdu.

Yaklaşık 25 milyon Cezayirli seçmen, parlamentodaki milletvekillerini belirlemek üzere sandık başına çağrıldı.

Gözlemciler, sürpriz bir gelişme yaşanmaması halinde iktidara yakın partilerin, özellikle de Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin (FLN), seçimlerden galip çıkmasını bekliyor.


Yemen, ekonomik kırılganlığın ortasında bir enflasyon dalgasıyla karşı karşıya

Yemen’deki bir mülteci kampında bulunan bir kadın, ailesi için yemek hazırlamak üzere elinde bir avuç un tutuyor. (AP)
Yemen’deki bir mülteci kampında bulunan bir kadın, ailesi için yemek hazırlamak üzere elinde bir avuç un tutuyor. (AP)
TT

Yemen, ekonomik kırılganlığın ortasında bir enflasyon dalgasıyla karşı karşıya

Yemen’deki bir mülteci kampında bulunan bir kadın, ailesi için yemek hazırlamak üzere elinde bir avuç un tutuyor. (AP)
Yemen’deki bir mülteci kampında bulunan bir kadın, ailesi için yemek hazırlamak üzere elinde bir avuç un tutuyor. (AP)

Yemenliler, bölgedeki istikrarsızlığın gıda, enerji ve taşımacılık maliyetleri üzerindeki baskıyı sürdürmesi nedeniyle yeni bir hayat pahalılığı dalgasına ilişkin uyarıların gölgesinde, ağır yaşam koşullarıyla mücadele etmeye devam ediyor.

Bu gelişme, uluslararası bir endeksin Yemen’i yaşam maliyeti bakımından Arap dünyasının en pahalı ülkeleri arasında göstermesiyle aynı döneme denk geldi. Ekonomik reformlara yönelik olumlu değerlendirmelere rağmen ülkede gelir düzeyi ve satın alma gücü düşük seviyelerde kalmayı sürdürüyor.

Uyarılar, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’ndan (UNCTAD) geldi. Kuruluş, Ortadoğu’daki askeri krizin, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin sona ermesinin ardından dahi bölgesel istikrarsızlığın etkilerinin ortadan kalkmayacağını belirtti. UNCTAD, küresel tedarik zincirlerinde 100 günü aşkın süredir yaşanan geniş çaplı aksaklıklar nedeniyle gıda fiyatları ve ulaştırma sektöründeki olumsuz etkilerin uzun süre devam edeceği uyarısında bulundu.

UNCTAD raporuna göre, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve deniz taşımacılığının normale dönmesi küresel enerji piyasalarındaki baskıyı hafifletebilir. Ancak yaşanan aksaklıkların etkilerinin daha uzun süre hissedilmeye devam edeceği, bunun da başta Yemen olmak üzere kırılgan ekonomilerde yakıt ve tahıl fiyatlarında yeni dalgalanmalara, taşımacılık maliyetlerinin artmasına yol açabileceği belirtildi. Raporda, bu gelişmelerin temel tüketim maddelerinin fiyatlarını yükselterek yoksulluk ve yetersiz beslenme oranlarını artırabileceği ifade edildi.

Söz konusu uyarılar, kullanıcı verilerine dayalı olarak dünyanın şehir ve ülkelerinde yaşam maliyeti ile yaşam kalitesini karşılaştıran en büyük küresel veri platformlarından Numbeo’nun yayımladığı 2026 Yaşam Maliyeti Endeksi ile aynı dönemde geldi. Endekse göre Yemen, yaşam maliyeti açısından dünyada 46’ncı, Arap ülkeleri arasında ise ikinci sırada yer aldı.

Sıralama, ülkede temel mal ve hizmet fiyatlarının yüksek seyretmeye devam ettiğini, buna karşın ücretler, gelir düzeyi ve satın alma gücünde benzer bir iyileşmenin yaşanmadığını ortaya koyarken, yaşam maliyetinin halk üzerindeki yükünün giderek ağırlaştığına işaret etti.

Sürekli yüksek fiyatlar

Yemen’de ortaya çıkan tablo dikkat çekici bir çelişkiye işaret ediyor. Endeks, tüketim malları ve hizmetlerinin fiyatlarını referans şehir olarak kabul edilen ABD’nin New York kentiyle karşılaştırıyor. Yemen'in yaşam maliyeti endeksi bu yıl, geçen yıl kaydedilen 48,4 puanın üzerine çıkarak fiyat seviyelerinde artış yaşandığını gösterirken, ülkenin küresel sıralamadaki yeri ise geriledi.

fbvfrb
Hükümet reformları uluslararası alanda övgü alsa da Yemenliler zorluklardan mustarip olmaya devam ediyor. (AFP)

Endeks yalnızca tüketim malları ve hizmetlerinin fiyatlarını ölçüyor. Gıda ürünleri, restoranlar, ulaşım ve temel hizmetlerin fiyatlarını kapsayan endeks; ücretler, hizmet kalitesi ve satın alma gücünü dikkate almıyor. Konut kiraları ise ayrı bir endeks kapsamında değerlendiriliyor.

Yemen'in geçici başkenti Aden'de yaşayanlar, son dönemde bazı ürünlerde görülen yeni fiyat artışlarından şikâyet ediyor. Zamların şimdilik sınırlı sayıdaki ürünle sınırlı kalmasına rağmen, halk arasında bunun yeni bir hayat pahalılığı dalgasının habercisi olabileceği yönündeki endişeleri artırdığı belirtiliyor.

fdbgrt
Yemen’in Hudeyde (batı) bölgesinden Abyan vilayetine (güney) kadar uzanan, yerinden edilmiş Yemenliler için kurulmuş bir kampın görüntüsü (AP)

Aden’de halkın en çok tükettiği balık türlerinden biri olan ton balığının fiyatlarında artış yaşanırken, kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı temel ilaçların fiyatlarının da yükseldiği ve eczanelerde bulunabilirliğinin azaldığı bildirildi.

Balıkçılar ve balık satıcıları, kuzeyden esen rüzgârların avcılık faaliyetlerini olumsuz etkilediğini, bunun da avlanan ve pazarlara ulaştırılan balık miktarında azalmaya yol açtığını belirtiyor. Sürekli yüksek talebin de etkisiyle balık fiyatlarının yükseldiği ifade ediliyor.

Fiyat artışlarının geçici olacağı yönünde beklentiler bulunsa da bazı temel gıda ürünlerindeki zamlar, halkın yeni bir zam dalgasına ilişkin kaygılarını daha da artırmış durumda.

Gerekli reformlar

Bu gelişmeler ışığında, hasta ve yaşlı bireylerin aileleri özellikle tansiyon ve diyabet ilaçlarında yaşanan yeni fiyat artışlarından şikâyet ediyor. Mühendis Abdulkerim Ganim, aynı zamanda şeker ve tansiyon hastası olduğunu belirterek Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, doktorların önerdiği ilaçların fiyatlarındaki artış nedeniyle yaklaşık iki hafta önce alternatif ilaçlar almak zorunda kaldığını söyledi. Ganim, kısa süre sonra bu alternatif ilaçların da fiyatlarının yükseldiğini ve diğer ilaçların ise eczanelerde büyük ölçüde bulunamaz hale geldiğini ifade etti.

Yaklaşık iki ay önce Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Yemen hükümetiyle 10 yılı aşkın bir aradan sonra gerçekleştirdiği 4. Madde istişareleri ise daha iyimser sinyaller vermişti. IMF, kurumsal kapasitenin güçlenmesini övdü ve ekonominin yıllar süren durgunluğun ardından kademeli bir toparlanma sürecine girdiğini, daralmanın hızının azaldığını ve mali ile parasal reform çabalarının sürdüğünü değerlendirdi.

Bununla birlikte IMF, bu toparlanmayı bazı koşullara bağladı. Mali reformların sürdürülmesi, yönetişimin iyileştirilmesi, daha esnek para politikalarının benimsenmesi ve dış desteğin devam etmesi gerektiğini vurgulayan IMF, aynı zamanda bölgesel gerilimler ve insani krizin ekonomik iyileşmenin önündeki en önemli riskler olmaya devam ettiği uyarısında bulundu.

dfebtr
Yerinden edilmiş Yemenli bir kız çocuğu çay eşliğinde bir parça ekmek yiyor. (AP)

Yemenli ekonomi araştırmacısı Fuad el-Mukatri, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Yemenlilerin satın alma gücündeki sürekli düşüşün temel nedenlerinin başında petrol ihracatının durması olduğunu belirtti. Mukatri, petrolün ülkenin ana döviz kaynağı olduğunu, bunun yanı sıra bütçe açığının genişlemesi, dış rezervlerin azalması, Aden ve Sana arasındaki parasal bölünme ve açıkların daha fazla para basılarak finanse edilmesinin de ekonomik krizi derinleştirdiğini ifade etti.

Mukatri, sürdürülebilir bir ekonomik toparlanma için dış gelir kaynaklarının yeniden devreye sokulması, para politikasının birleştirilmesi ve mali istikrarın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Hayat pahalılığıyla mücadelenin yalnızca ücret artışlarıyla sınırlı kalamayacağını belirten Mukatri, piyasa denetiminin güçlendirilmesi ve yerel üretimin teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. Ekonomik yükün hafifletilmesi, devlet gelirlerinin artırılması ve yerel para biriminin yabancı para karşısında değerinin iyileştirilmesi için ekonomik performansın siyasi kararlarla uyumlu şekilde yürütülmesinin önemine dikkat çekti.