İsrail ordusu, Lübnan’dan yapılan füze saldırısında sivillerin yaralandığını duyurduhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/4663681-i%CC%87srail-ordusu-l%C3%BCbnan%E2%80%99dan-yap%C4%B1lan-f%C3%BCze-sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1nda-sivillerin-yaraland%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1
İsrail ordusu, Lübnan’dan yapılan füze saldırısında sivillerin yaralandığını duyurdu
İsrail’in kuzeyindeki İsrail-Lübnan sınırından görülen Dovev’in arkasından dumanlar yükseliyor (Reuters)
İsrail ordusu, İsrail-Lübnan sınırı yakınında bugün tanksavar füzeleri fırlatılması sonucu çok sayıda sivilin yaraladığını bildirdi.
Ordu, bu saldırıya topçu ateşiyle karşılık verildiğini de belirtti.
Şarku’l Avsat’ın Times of Israel gazetesinden alıntı yapan Reuters’tan aktardığı habere göre, İsrail ordusu, söz konusu füzelerin, Lübnan sınırı yakınındaki Dovev yerleşim birimi yakınlarında çok sayıda sivil araca isabet ettiğini açıkladı.
İsrail Ambulans Kurumu Sözcüsü ise İsrail merkezli N12 haber kanalına yaptığı açıklamada, saldırı sonucu biri ağır olmak üzere üç ila beş kişinin yaralandığını söyledi.
Hizbullah, Lübnan sınırındaki Dovev yakınında düzenlenen tanksavar güdümlü füze saldırısının sorumluluğunu üstlendi.
Hizbullah tarafından yapılan açıklamada, “Saldırı, Dovev kışlası yakınında iletişim direkleri, dinleme ve casusluk cihazları kurma sürecinde olan İsrail ordusunun lojistik gücünü hedef aldı” denildi.
Açıklamada, saldırının bir ölü ve bir yaralı da dahil olmak üzere doğrulanmış kayıplarla sonuçlandığı da ifade edildi.
Gazze Şeridi’nde savaşın başlamasının ardından, Lübnan-İsrail sınırında İsrail ordusu ile Hizbullah grubu ve diğer silahlı Filistinli gruplar arasında karşılıklı bombardıman başladı.
İsrail ateşkese rağmen İHA'larla Lübnan'da istihbarat ve psikolojik savaş yürütüyorhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5289636-i%CC%87srail-ate%C5%9Fkese-ra%C4%9Fmen-i%CC%87halarla-l%C3%BCbnanda-istihbarat-ve-psikolojik-sava%C5%9F
İsrail ateşkese rağmen İHA'larla Lübnan'da istihbarat ve psikolojik savaş yürütüyor
İsrail'e ait insansız hava araçları, Lübnan'ın farklı bölgelerinde yaşayan halk üzerinde psikolojik baskı unsuruna dönüştü. (AP)
Ateşkesin yürürlüğe girmesine rağmen, İsrail'e ait insansız hava araçlarının (İHA) uğultusu Lübnan'da güneyden Beyrut'un güney banliyölerine ve Bekaa Vadisi'ne kadar günlük hayatın değişmeyen unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.
Bu uçuşlar artık yalnızca askeri keşif faaliyeti olarak görülmüyor. İsrail'in istihbarat toplama, hedef listesini güncelleme ve ihtiyaç halinde suikast ya da nokta operasyonları gerçekleştirmeye hazır olma stratejisinin temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Bunun yanında İHA'lar, savaşın henüz sona ermediği ve Lübnan hava sahasının hâlâ İsrail'in kontrolü altında bulunduğu hissini canlı tutarak siviller üzerinde sürekli psikolojik baskı oluşturuyor.
Askeri uzmanlar, bu uçuşların sürmesinin, İsrail'in Hizbullah ile mücadelenin henüz sonuçlanmadığı ve silah meselesine nihai bir çözüm bulunmadan hava sahasındaki hareket serbestisini terk etmeyeceği yönündeki yaklaşımını yansıttığı konusunda görüş birliği içinde.
"İHA'lar bitmeyen savaşın parçası"
Güvenlik ve savunma uzmanı Riyad Kahveci, İsrail İHA'larının Lübnan hava sahasındaki yoğun varlığının olağanüstü bir durum olmadığını, bunun İsrail'in ateşkese rağmen Hizbullah'a karşı sürdürdüğü mücadelenin doğal bir parçası olarak gördüğü keşif ve istihbarat faaliyetleri kapsamında değerlendirildiğini söyledi.
Kahveci, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, "İHA'lar Lübnan semalarında kalmaya devam edecek. İsrail bunları sürekli keşif ve gözetleme amacıyla kullanıyor. Güney banliyöleri, Beyrut ve çevresi, güney Lübnan ile Bekaa'daki Hizbullah hareketliliğini bu araçlarla izliyor. İsrail'e göre Hizbullah'la savaş sona ermiş değil. Bugün yaşanan yalnızca bir ateşkes veya gerilimin geçici olarak düşmesidir. İsrail'in bakış açısına göre çatışma devam ediyor" dedi.
İsrail'e ait insansız hava araçları Lübnan semalarından eksik olmuyor. (EPA)
İsrail'in Lübnan hava sahasında serbest hareket ettiğini düşündüğünü belirten Kahveci, "Geçmişte daha çok uzak mesafeden keşif faaliyetlerine ağırlık veriliyordu. Bugün ise donmuş bir savaş süreci yaşanıyor. Suikastlar ve sınırlı askeri operasyonlar devam ettiği için keşif faaliyetleri de İsrail'in askeri faaliyetlerinin ayrılmaz bir parçası olmayı sürdürüyor" ifadelerini kullandı.
Yakın zamanda bu uçuşların sona ermesini beklemediğini belirten Kahveci, "Bunların kısa vadede duracağını kesinlikle düşünmüyorum. Silah meselesine ilişkin bir çözüme ulaşılıncaya kadar devam edecekler. Bu nedenle mevcut aşamada İHA uçuşlarının sona ermesini beklemiyorum" diye konuştu.
Sessiz İHA diye bir şey yok
Teknik açıdan da değerlendirmelerde bulunan Kahveci, kamuoyunda dile getirilen "sessiz İHA" iddialarının gerçeği yansıtmadığını söyledi.
"Sessiz İHA diye bir şey yoktur. Bütün İHA'lar ses çıkarır; fark yalnızca motor tipine bağlı olarak ses seviyesindedir." diyen Kahveci, casusluk amacıyla kullanılan küçük bataryalı İHA'ların daha düşük ses çıkardığını, ancak İsrail'in Lübnan üzerinde kullandığı araçların farklı modellerden oluştuğunu ve keşif-gözetleme görevleri için tasarlandığını ifade etti.
Kahveci, İHA'nın daha yüksek ya da daha düşük ses çıkarmasının tek başına askeri bir anlam taşımadığını belirterek, bunun yalnızca kullanılan platform ve motor tipiyle ilgili olduğunu söyledi.
Keşif ve saldırı görevini birlikte yürütüyorlar
Kahveci, Lübnan üzerinde uçan İsrail İHA'larının tamamının yalnızca keşif amaçlı olmadığını da vurguladı.
Bu araçların kameralarla donatıldığını belirten Kahveci, "Bazıları silahlıdır ve küçük füzeler taşır. Dolayısıyla gerektiğinde doğrudan hedef vurabilirler. Keşif görevinin yanında saldırı kapasitesine de sahiptirler." dedi.
İsrail'e ait insansız hava araçlarının Lübnan semalarındaki varlığı, henüz sona ermeyen savaşın bir parçası olarak görülüyor. (AFP)
İsrail'in bu İHA'ları düşük irtifada yoğun şekilde kullandığını belirten Kahveci, bunun nedeninin Hizbullah'ın hava savunma kapasitesinin oldukça sınırlı olması olduğunu söyledi.
Kahveci, "Her İHA'nın belirli bir görevi vardır. Bazıları belirli kişileri izlerken, bazıları belli bölgeleri gözetler. Her platformun kendine özgü operasyonel görevi bulunuyor." ifadelerini kullandı.
Amaç hedef listesini sürekli güncellemek
Emekli Tuğgeneral Said Kazah da İsrail İHA'larının Lübnan üzerindeki faaliyetlerinin, İsrail'in Hizbullah'la savaşın henüz sona ermediğine inandığını gösterdiğini belirtti.
Kazah, bu İHA'ların aynı anda istihbarat, saldırı ve psikolojik savaş görevleri yürüttüğünü söyledi.
"İHA uçuşlarının ilk mesajı, İsrail'in savaşın hâlâ sürdüğünü göstermek istemesidir. İsrail ile Hizbullah arasındaki savaşın resmen sona erdiği ya da taraflar arasında nihai bir düşmanlıkların sona erdirilmesi anlaşmasının yapıldığı açıklanmış değildir." dedi.
Bu uçuşların amacı yalnızca siyasi mesaj vermeyi hedeflemediğini İfade eden Kazah, "Asıl hedef, hedef bankasını sürekli güncellemektir. Aynı zamanda İsrail'in kendisi açısından tehdit olarak değerlendirdiği her türlü faaliyeti, ister Beyrut'un güney banliyölerinden ister Lübnan'ın başka bölgelerinden kaynaklansın, kesintisiz biçimde izlemektir" ifadelerini kullandı.
İHA'ların her gün hava fotoğrafları çektiğini belirten Kazah, bu görüntülerin önceki kayıtlarla karşılaştırıldığını, daha sonra yapay zekâ sistemleri ve askeri analistler tarafından incelenerek askeri nitelik taşıyan yeni hedeflerin belirlenmeye çalışıldığını söyledi.
Psikolojik savaşın da önemli bir parçası
Kazah, daha düşük ses çıkaran İHA modellerinin bulunduğunu ancak bunların bugün Lübnan üzerinde görev yapan araçların yerine kullanılmasının uygun olmadığını belirtti.
Bunun nedeninin mevcut İHA'ların yalnızca keşif değil, aynı zamanda saldırı görevlerini de yerine getirmesi olduğunu vurgulayan Kazah, bu platformların gelişmiş keşif sistemleri ve füzelerle donatıldığını, böylece tehdit olarak değerlendirilen hedeflere anında müdahale edebildiğini söyledi.
Kazah, İsrail'in bu İHA'ları yalnızca operasyonel gerekçelerle kullanmadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Bu araçlar psikolojik savaşın da önemli bir unsurudur. İsrail, Lübnanlıların İsrail ordusunun hâlâ sahada olduğu, savaşın kapanmadığı ve düşmanlıkların tamamen sona ermesini ve silah meselesinin çözüme kavuşmasını garanti altına alacak nihai bir anlaşma sağlanmadan operasyonlarını durdurmayacağı mesajını sürekli hissetmesini istiyor."
Lübnan ordusu yakında ABD gözetiminde iki pilot bölgede konuşlanacakhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5289634-l%C3%BCbnan-ordusu-yak%C4%B1nda-abd-g%C3%B6zetiminde-iki-pilot-b%C3%B6lgede-konu%C5%9Flanacak
Lübnan ordusu yakında ABD gözetiminde iki pilot bölgede konuşlanacak
Beyrut'taki Refik Hariri Uluslararası Havalimanı yolunda "Önce Lübnan" sloganını taşıyan afişler görülüyor. (AP)
Lübnan, ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ile imzaladığı “Çerçeve Anlaşması” sonrasında, önceki dönemden farklı yeni bir siyasi ve güvenlik sürecine girmeye hazırlanıyor. Bu kapsamda Lübnan ordusunun önümüzdeki saatlerde Bint Cubeyl ilçesine bağlı Frun ile Nebatiye ilçesine bağlı Batı Zutar (Zoutr el-Gharbiye) beldelerinde konuşlanması bekleniyor. Her iki bölge de İsrail'in güvenlik kuşağı olarak gördüğü ve "Sarı Hat" olarak adlandırılan hattın dışında yer alıyor. İsrail, Hizbullah'ın silahsızlandırılması gerçekleşmeden bu güvenlik kuşağından çekilmeyeceğini belirtiyor.
Ordunun konuşlandırılması, ABD ordusuna bağlı gözlemcilerin denetiminde gerçekleştirilecek. Bu gelişme, Washington ile Tahran arasında, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda Cenevre'de imzalanan Mutabakat Muhtırası'nın yorumlanmasına ilişkin görüş ayrılıklarının yeniden sertleştiği bir dönemde yaşanıyor.
Şarku'l Avsat’a konuşan üst düzey bir hükümet kaynağına göre iki beldeye yapılacak konuşlanma, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper gözetiminde gerçekleşecek. Cooper'ın, Tel Aviv'den beraberindeki askeri gözlemci ekibiyle gece saatlerinde Lübnan'a gelmesi bekleniyor. Ekibin görevi, Çerçeve Anlaşması'nda pilot uygulama olarak belirlenen bu iki bölgede Lübnan ordusunun konuşlanmasını kolaylaştırmak olacak.
Kuzey İsrail'de, Lübnan sınırı yakınlarında bir tırın üzerinde taşınan İsrail tankı. (AP)
Aynı modelin, İsrail ordusunun aşamalı olarak boşaltacağı diğer beldelerde de uygulanması planlanıyor. Böylece ABD himayesinde yürütülen Lübnan-İsrail müzakereleri doğrultusunda, Çerçeve Anlaşması'nın gündem maddelerinin hayata geçirilmesi ve nihayetinde İsrail'in Lübnan topraklarının tamamından çekilmesi hedefleniyor.
Frun'un stratejik önemi
Hükümet kaynağına göre Frun, fiilen İsrail ordusunun kontrolünde bulunmasa da İsrail tarafından ateş altına alınarak kuşatılmış durumda. Batı Zutar ise İsrail'in doğrudan kontrolü altında bulunuyor.
Bu iki beldenin pilot bölge olarak seçilmesinin temel nedeni stratejik konumları. Frun, Bint Cubeyl ilçesindeki beldelere açılan ana giriş noktasında yer alırken, Nebatiye ilçesindeki Kakaat el-Cisr beldesine komşu bulunuyor. Ayrıca tepelerinden biri Marjayun ilçesindeki Tayyibe ve Kantara beldelerini görebiliyor. Vadi el-Huceyr de Frun'un coğrafi sınırları içerisinde yer alıyor.
Batı Zutar ise Litani Nehri'nin kuzey kıyısında, güneye hâkim stratejik bir konumda bulunuyor. Bölge, Vadi es-Suluki üzerinden Kantara ve Deyr Süryan beldelerine uzanan bağlantı hattını kontrol ediyor.
Konuşlanma planında değişiklik
Kaynak, başlangıçta Batı Zutar'ın yanı sıra Doğu Zutar, Arnun ve Yahmur eş-Şakif beldelerinin de plana dahil edildiğini söyledi. Ancak İsrail'in bu bölgelerden çekilmeyi reddetmesi üzerine plan değiştirildi.
İsrail'in, Şakif Kalesi çevresindeki işgalini tahkim etmek amacıyla bu bölgelerde kalmak istediğini belirten kaynak, Tel Aviv'in çekilmeyi Hizbullah'ın hâlâ kuşatma altında tuttuğu Ali et-Tahir Tepesi'ni boşaltmasına bağlayıp bağlamadığını sorguladı.
Beyrut'un Trump-Netanyahu görüş ayrılığına yönelik hesabı
Lübnan yönetimi, ABD'den İsrail üzerinde baskı kurmasını ve Şakif Kalesi ile çevresindeki beldelerin boşaltılmasını sağlamasını talep etmeyi sürdürüyor. Böylece Nebatiye'nin üst ve alt mahallelerinin, zaman zaman İsrail ile Hizbullah arasında yaşanan çatışmalardan uzak tutulması hedefleniyor.
Kaynağa göre Beyrut, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki görüş ayrılıklarından yararlanarak Çerçeve Anlaşması'ndaki şartlarını iyileştirmeyi umuyor. Kaynak, iki lider arasındaki farklılıklara rağmen her ikisinin de İsrail'in güneyden çekilmesini Hizbullah'ın silahsızlandırılması şartına bağlama konusunda ortak tutum sergilediğini vurguladı.
Lübnan ve İsrail'in Washington büyükelçileri, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun huzurunda "Çerçeve Anlaşması"nı imzalıyor. (AFP)
Aynı kaynak, Çerçeve Anlaşması'nın Netanyahu üzerinde baskı kurulabilecek en uygun seçenek olduğunu savundu. Özellikle ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun, beşinci tur müzakerelerin başarısızlığa uğramasını önlemek için görüşmeler bir gün uzatıldıktan sonra bizzat devreye girmesinin anlaşmanın sağlanmasında belirleyici rol oynadığını ifade etti.
"Tek seçenek diplomasi"
Kaynak, Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile Başbakan Nevaf Selam yönetiminin, İsrail'in güney Lübnan'dan çekilmesini sağlamak için ABD'nin desteğiyle diplomatik yolu tercih ettiğini belirtti.
Buna karşılık Hizbullah'ın daha önce benimsediği askeri seçeneğin ağır insani ve maddi kayıplara yol açtığını, çok sayıda yerleşim yerinin sistematik biçimde tahrip edildiğini ve halkın yoğun İsrail bombardımanı nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldığını söyledi.
Hizbullah'ın itirazı
Kaynak, Hizbullah'ın Çerçeve Anlaşması'na karşı sert bir siyasi kampanya başlattığını belirterek, milletvekillerinin ve Genel Sekreter Naim Kasım'ın anlaşmayı reddeden açıklamalar yaptığını söyledi.
Kaynak, Hizbullah'ın itirazlarını daha sakin ve kurumsal yöntemlerle dile getirmesi gerektiğini savunarak, bunun yerine hareketin İslamabad'da imzalanan İran-ABD Mutabakat Muhtırası'nı savunduğunu ve Cumhurbaşkanı Avn ile Başbakan Selam'ı bu süreci engellemekle suçladığını ifade etti.
Ayrıca Hizbullah'ın alışılmadık sertlikte bir dil kullandığını, medya üzerinden geniş çaplı ihanet suçlamaları ve tehdit kampanyası yürüttüğünü, Beyrut merkezinde anlaşmayı protesto gösterileri düzenlediğini ve İran-ABD mutabakatının Lübnan'ın işgalden kurtulmasının tek yolu olduğunu ileri sürdüğünü söyledi.
"İran'ı Lübnan denkleminden çıkarma" hedefi
Kaynağa göre Hizbullah'ın Çerçeve Anlaşması'na yönelik saldırılarının temelinde, İran'ın Lübnan dosyasından güvenlik ve askeri açıdan dışlanmasına karşı çıkması bulunuyor.
Kaynak, Hizbullah'ın yürüttüğü kampanyayı, bu kez askeri değil siyasi nitelikte olan "2 Mart sürecine" benzetti. Ayrıca Naim Kasım'ın, Meclis Başkanı Nebi Berri'ye İran'a askeri destek vermeyeceğine dair verdiği söze rağmen, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesine misilleme olarak İsrail'e altı roket fırlatılmasına siyasi destek verdiğini öne sürdü.
Kaynak ayrıca Kasım'a, "Diyalog çağrısını nasıl hayata geçirecek? Milletvekili Hasan Fadlallah'ın Çerçeve Anlaşması'na karşı iç savaş tehdidinde bulunmasıyla bu çağrı nasıl bağdaşabilir?" sorularını yöneltti.
Kaynağa göre Hizbullah, diyalog çağrısını ancak karşı tarafın kendi şartlarını kabul etmesi temelinde yapıyor ve bunların başında İsrail ile doğrudan müzakerelerin reddedilmesi geliyor. Kasım'ın uzlaşı aramak yerine siyasi gerilimi daha da tırmandırdığı ve farklı görüşte olanları ihanetle suçladığı öne sürülüyor.
Lübnan'da iç barış vurgusu
Kaynak, Hizbullah'ın söylemine rağmen Lübnan'daki siyasi aktörlerin büyük çoğunluğunun iç savaşa sürüklenmeyi kesin biçimde reddettiğini söyledi.
Ülkedeki geniş kesimlerin iç barışa bağlı olduğunu belirten kaynak, geçmişte yaşanan iç çatışmaların ve dış güçlerin Lübnan topraklarında yürüttüğü savaşların toplumda derin izler bıraktığını, bu nedenle yeni bir iç savaş çağrısının karşılık bulmayacağını ifade etti.
Öte yandan İran'ın Çerçeve Anlaşması hakkında henüz resmi bir açıklama yapmadığına dikkat çeken kaynak, Tahran'ın kampanyayı bilinçli şekilde Hizbullah'a bırakıp bırakmadığını ve bunun Lübnan'ın İran'ın Beyrut Büyükelçisi Muhammed Rıza Şeybani'nin güven mektubunu geri çekmesini sağlamaya yönelik bir baskı olup olmadığını sorguladı.
Kaynağa göre tüm bu süreçte en önemli güvence yine Meclis Başkanı Nebi Berri olarak görülüyor. Her ne kadar Çerçeve Anlaşması konusunda hükümetle görüş ayrılığı bulunsa da, Berri'nin siyasi anlaşmazlıkların sokağa taşınmasını önleyen en önemli isim olduğu değerlendiriliyor.
Kaynak, Berri'nin daha önce de Hizbullah'ın sokağı kullanarak Başbakan Nevaf Selam hükümetini düşürmesini engellediğini belirterek, Lübnan'da mezhepsel çatışmanın önlenmesinin aşılmaması gereken kırmızı çizgi olmaya devam ettiğini vurguladı.
Lübnan’da gri liste alarmı: Paralel ekonominin tasfiyesi ve şeffaflık krizihttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5289519-l%C3%BCbnan%E2%80%99da-gri-liste-alarm%C4%B1-paralel-ekonominin-tasfiyesi-ve-%C5%9Feffafl%C4%B1k-krizi
Lübnan’da gri liste alarmı: Paralel ekonominin tasfiyesi ve şeffaflık krizi
Cumhurbaşkanı General Joseph Avn başkanlığında Baabda’da Bakanlar Kurulu toplantısı gerçekleştirildi. (Lübnan Cumhurbaşkanlığı)
Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) Lübnan’ı kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede eksiklikler bulunan ülkeler arasında yer alan “gri liste”de yeniden sınıflandırma kararının, sınır ötesi finansal işlemler üzerinde yeni bir etki yaratmadığı; ancak hükümet ve para otoritelerine “paralel ekonomiyi” ve kayıt dışı nakit akışlarını ortadan kaldırmaya yönelik yasal ve idari tedbirleri tamamlamaları için tanınan sürenin sona ermek üzere olduğu belirtildi.
Beyrut’un güney banliyösünde bulunan “El-Kard el-Hasen” kurumuna ait binalardan biri (Arşiv fotoğrafı - AP)
Finansal bir yetkiliye göre, son savaşın insani, yeniden inşa ve ekonomik düzeylerde yarattığı yıkıcı sonuçlar, ilgili makamların özellikle idari, adli ve güvenlik alanlarında gerekli düzenlemeleri yavaşlatmasını kısmen açıklayan “hafifletici bir gerekçe” oluşturdu. Ancak bu durum, paralel ekonominin ürettiği artan şüpheli faaliyetler ve kırılgan finansal sistemin zayıflığının yarattığı riskleri ortadan kaldırmıyor.
Siyasi ve ekonomik süreçlerin iç içeliği
Söz konusu yetkiliye göre siyasi ve ekonomik süreçler arasında karmaşık bir iç içelik ve paralellik bulunuyor. Bu durum, silahın devlet tekeline alınması hedefi ile finansal ve ticari faaliyetlerin meşruiyetinin yeniden tesis edilmesi hedefinin eş zamanlı yürütülmesini gerektiriyor.
Bu çerçevede, uluslararası koşulların açık şekilde karşılanması gerektiği, bunun da dış desteğin mobilize edilmesi ve yeniden inşa sürecine girilmesi için temel olduğu ifade ediliyor. Süreç, aynı zamanda Uluslararası Para Fonu (IMF) programı aracılığıyla ekonomik toparlanma aşamasına geçişi ve ülkenin kredi notu ile finansal itibarı açısından gerilemenin tersine çevrilmesini hedefliyor.
Beyrut’un güney banliyösünde bulunan “El-Kard el-Hasen” kurumuna ait binalardan biri (Arşiv fotoğrafı - AP)
Uluslararası baskıların, özellikle finansal sistem dışındaki kanalları da kapsayan yasa dışı para akışlarının kontrol altına alınmasına odaklandığı belirtiliyor. Bu kapsamda bazı meslek grupları, finans dışı kuruluşlar ve özellikle de Hizbullah ile bağlantılı olduğu iddia edilen yapılar, özellikle de Kard el-Hasen (Karz-ı Hasen ) gibi kurumlar dikkat çekiyor.
Yasal finansal sektörün değerlendirilmesi
Negatif sınıflandırmaya rağmen, Lübnan’daki yasal finansal sektörün uluslararası standartlara uyum sağlayan kapsamlı bir yasal ve idari çerçeveye sahip olduğu belirtiliyor. Merkez Bankası’nın (BDL), fon kaynaklarının ve yönlerinin sıkı şekilde doğrulanması, nakit ve elektronik işlemlerin yalnızca lisanslı bankalar ve şirketler üzerinden yürütülmesi ve adli mekanizmaların finansal suçlarla mücadelede etkinleştirilmesi gibi adımlar attığı ifade ediliyor.
Merkez Bankası yetkilileri, Lübnan’ın gri listeden çıkmasının temel öncelik olduğunu ve bunun sağlanmaması halinde ülkenin küresel finans sisteminde güvenilir bir aktör olamayacağını vurguluyor. Bu durumun yalnızca itibar değil, aynı zamanda muhabir bankacılık ilişkileri ve işlem maliyetleri üzerinde de ciddi etkileri olduğu belirtiliyor.
Beyrut’un Hamra bölgesinde bulunan Lübnan Merkez Bankası (Banque du Liban) genel merkezi (Reuters)
Merkez Bankası Başkanı’nın açıklamalarına göre, ekonomik krizin gerçekçi bir anlatısı paralel ekonomi, yasa dışı para akışları, kara para aklama ve yolsuzluk pratiklerini göz ardı edemez. Banka, şeffaflık, hesap verebilirlik ve finansal açıklık ilkelerine bağlılığını sürdürüyor.
Yapısal reformlar ve denetimler
Merkez Bankası’nın son dönemde kara ekonomiyle mücadele kapsamında uzman şirketlerle çalıştığı, gelişmiş izleme araçları kullandığı, “müşterini tanı (KYC)” standartlarını güçlendirdiği ve şüpheli işlem bildirim mekanizmalarını geliştirdiği ifade ediliyor.
Ayrıca, Maliye ve Adalet Bakanlıkları ile koordinasyon içinde adli denetim süreci başlatıldığı ve bu sürecin Alvarez & Marsal tarafından yürütüldüğü belirtiliyor. Denetimin kapsamı, yalnızca geçmiş hükümetlerin destek programları için yapılan ödemeleri değil, 2023 sonuna kadar olan tüm merkez bankası ödemelerini, bankalara aktarılan uluslararası transferleri ve devlet adına yapılan harcamaları da içeriyor.
Lübnan Cumhurbaşkanı General Joseph Avn’ın Baabda’da Merkez Bankası Başkanı ile görüşmesi (X)
Merkez Bankası’nın İsviçre, Fransa, Almanya, Lihtenştayn, Lüksemburg ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde yürütülen adli soruşturmalarla da iş birliği yaptığı ifade ediliyor.
FATF yükümlülükleri ve eylem planı
FATF’nin son değerlendirmesine göre Lübnan, siyasi düzeyde kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadele sistemini güçlendirme taahhüdünde bulunuyor. Ancak ülkenin ağır ekonomik ve güvenlik koşulları nedeniyle uygulamada ciddi eksiklikler bulunduğu belirtiliyor.
Eylem planı 10 temel başlıktan oluşuyor. Bunlar arasında risk değerlendirmelerinin güçlendirilmesi, terör finansmanı ve kara para aklama risklerinin daha etkin analiz edilmesi, uluslararası adli yardımlaşma süreçlerinin hızlandırılması ve varlıkların geri kazanımı yer alıyor.
Ayrıca finansal olmayan belirli meslek gruplarının daha sıkı denetlenmesi, gerçek faydalanıcı bilgilerinin güncellenmesi, etkili yaptırımların uygulanması ve suçlarla mücadelede daha fazla yargı kararı üretilmesi gerekiyor.
Lübnan Merkez Bankası binasının İsrail hava saldırısında hedef alındığı bölgeyi inceleyen bir adam (AFP)
Plan ayrıca sınır ötesi nakit ve değerli varlık hareketlerinin daha etkin izlenmesini, terör finansmanı soruşturmalarının güçlendirilmesini ve uluslararası bilgi paylaşımının artırılmasını öngörüyor.
Son olarak, hedefe yönelik finansal yaptırımların etkin uygulanması, yüksek riskli sivil toplum kuruluşlarının risk temelli denetimi ve yasal faaliyetlerin engellenmemesi arasında hassas bir denge kurulması gerektiği vurgulanıyor.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
