Sam Altman'ın OpenAI'dan kovulmasıyla ilgili tüm bilinenler

Altman yönetiminde şirketin değeri yaklaşık 80 milyar dolara ulaştı (OpenAI)
Altman yönetiminde şirketin değeri yaklaşık 80 milyar dolara ulaştı (OpenAI)
TT

Sam Altman'ın OpenAI'dan kovulmasıyla ilgili tüm bilinenler

Altman yönetiminde şirketin değeri yaklaşık 80 milyar dolara ulaştı (OpenAI)
Altman yönetiminde şirketin değeri yaklaşık 80 milyar dolara ulaştı (OpenAI)

Sohbet botu ChatGPT ve görsel üretim aracı Dall-E'yi geliştiren ABD'li yapay zeka firması OpenAI'ın kurucu ortağı ve CEO'su Sam Altman'ın dün gece aniden kovulması teknoloji camiasını çalkaladı.

Altman'ın "yönetim kuruluyla iletişim kurarken samimi davranmadığı" gerekçesiyle görevden alındığı bildirildi.

Şirketten cuma günü yapılan açıklamada, yönetim kurulunun Altman'a güvenini kaybettiği ifade edilirken, görevi baş teknoloji sorumlusu Mira Murati'nin geçici olarak üstlenmesi bekleniyor.

Açıklamada, Altman'ın davranışlarının yönetim kurulunun sorumluluklarını yerine getirmesini engellediği savunuluyor:

Yönetim kurulunun, onun OpenAI'a liderlik etmeyi sürdürme becerisine güveni kalmadı.

Altman ise haberin ardından X'te paylaştığı mesajında, "OpenAI'da geçirdiğim her anı çok sevdim. Kişisel olarak benim için ve umarım biraz da dünya için dönüştürücü bir güç oldu. En önemlisi de böylesine yetenekli insanlarla çalışmak beni mutlu etti" diye yazdı.

Altman yapay zekanın "küresel yüzü" olarak görülüyordu. Kısa süre içinde birçok devlet başkanıyla da bir araya gelen iş insanı, geçen hafta ABD'nin San Francisco kentindeki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği konferansına da OpenAI CEO'su olarak katılmıştı.

Altman'ın ardından şirkette yaprak dökümü

The Verge'ün edindiği bilgilere göre OpenAI çalışanları da haberi kamuoyuyla beraber öğrendi.

Şirketin bir diğer patronu ve kurucu ortağı Greg Brockman'ın da haberin ardından istifa ettiği haberi geldi. Brockman'ın yönetim kurulu başkanlığından ayrılacağı ama şirkette kalacağı belirtildi. İş insanı, "Sam ve ben, yönetim kurulunun bugün yaptıkları karşısında şoke olduk ve üzüldük" ifadelerini kullandı.

Bunun yanı sıra şirketin üç kıdemli araştırmacısının da istifa ettiği öğrenildi. Bu isimlerden Jakub Pachocki şirketin araştırma direktörü olarak görev yapıyor, Aleksander Madry yapay zekadan kaynaklanan potansiyel riskleri değerlendiren ekibi yönetiyor, Szymon Sidor da şirkette 7 yıldır araştırma yürütüyordu.

Altman ve Brockman'ın ayrılmasının ardından kalan yönetim kurulu üyeleri şu şekilde:

Şirketin baş bilim insanı Ilya Sutskever, Quora CEO'su Adam D'Angelo, GeoSim Systems'in eski CEO'su Tasha McCauley ve Georgetown Güvenlik ve Güvenlik Merkezi'nde strateji direktörü Helen Toner.

Microsoft'un bile haberi yokmuş

2020'de CEO'luk görevine getirilen Altman'ın kovulmasının ardındaki gerçek sebebin Microsoft'la yapılan milyarlarca dolarlık yatırım anlaşmasını yönetim kuruluyla müzakere etmeden yapması olduğu da iddialar arasında.

Nitekim Altman'ın, Microsoft CEO'su Satya Nadella'yı şirkete 10 milyar dolar taahhüt etmeye tek başına ikna ettiği konuşuluyordu. Bu hamleyle şirketin değeri neredeyse üç kat artarak 29 milyar dolardan 80 milyar doların üzerine çıkmıştı.

Öte yandan Microsoft söz konusu gelişmenin ardından şirketle ipleri koparmayı tercih etmedi.

xsrt5hy6
Microsoft, OpenAI'la ortaklık kurarken binlerce çalışanını da işten çıkarmıştı (AA)

The Verge'e konuşan Microsoft sözcüsü Frank Shaw, şirkete ortak olmaya devam edeceklerini bildirdi.

Shaw "OpenAIla uzun vadeli bir ortaklığımız var ve Microsoft, yapay zekanın bir sonraki çağını müşterilerimize sunarken Mira ve ekibine bağlı kalmaya devam edecek" ifadelerini kullandı.

Axios'un haberine göreyse Microsoft, şirketin Altman'ı görevden aldığını haberin kamuoyuyla paylaşılmasından sadece bir dakika önce öğrendi.

Spekülasyona açık bir zamanlama

Altman'ın OpenAI'den kovulmasının hemen öncesinde şirketle ilgili bir dizi dikkat çekici gelişme basına yansımıştı.

İlk olarak 6 Kasım'da OpenAI, müşterilerine kendi ChatGPT'lerine oluşturmalarına olanak tanıyan özellikleri duyurmuştu.

9 Kasım'da Microsoft, "güvenlik kaygılarını" gerekçe göstererek çalışanlarının ChatGPT'ye erişimini aniden kesmişti.

15 Kasım'da OpenAI, yeni ChatGPT üyeliklerini dondurmuştu. Sistemin çok yoğun olduğu gerekçe gösterilse de ChatGPT kullanımının aslında azaldığı biliniyor. Similarweb'e göre ChatGPT internet sitesine (chat.openai.com) masaüstü ve mobilden girenlerin sayısı mayıs ve haziran arasında yüzde 9,7 azalmıştı.

Altman güvenlik açığını önemsemedi mi?

İş insanının kovulmasına yönelik teorilerden biri, ChatGPT'nin hızla piyasaya sürülen yeni versiyonlarının ciddi bir güvenlik açığı barındırdığı ve veri sızıntısına yol açabileceği yönünde.

OpenAI'ın bu sorunu kimseye açıklamadığı ama Microsoft'un durumdan haberdar olduğu öne sürülüyor.

Mart ayında, ChatGPT kullanıcıları, birdenbire diğer kullanıcıların özel sohbetlerini görüntüleyebilmeye başlamıştı. Sohbet botuyla ilgili güvenlik açıkları bu olayın ardından daha çok konuşulur hale gelmişti.

Ayrıca bir dizi dev teknoloji firması, çalışanlarının şirket telefonlarından ChatGPT'ye girmesini de yasaklamıştı.

Bu spekülasyona göre Altman'ın sürekli yeni tanıtım ve geliştirmelere öncelik vermesi, önemli güvenlik ve gizlilik testlerinin geri planda kalmasına neden oldu.

Ancak Murati'nin Altman'ın yerine CEO olarak atanması bu teoriyi de sorguya açıyor. Nitekim güvenlikle ilgili herhangi bir sorun nedeniyle CEO'dan önce CTO'nun, yani Murati'nin hesap vermesi beklenir. Kurulun açıklamasında belirtildiği gibi, ürün ve güvenlikten Murati sorumluydu.

Altman OpenAI'a para mı kaybettirdi?

Altman'ın ve onun ardından istifa eden Brockman'ın, yönetim kurulunun hoşlanmayacağını bildiği cesur bir hamle yapmak istemiş olabileceği de iddialar arasında. İkilinin yönetim kurulundan gizli bir yatırım anlaşması yapmış olabileceği konuşuluyor.

Bunun yanı sıra ChatGPT'yi halka açmanın da şirkete ciddi para kaybettirdiği biliniyor. Yönetim kurulunun diğer üyeleri bu durumdan hoşlanmamış olabilir. Daha önce ChatGPT'yle yapılan her sohbetin OpenAI'a ortalama 1-9 cente mâl olduğu bildirilmişti. İleri vadede şirketin bu stratejiyi sürdürmesinin mümkün olmayacağı yorumları yapılıyordu.

Yine de OpenAI'ın aldığı milyarlarca dolarlık yatırım bu kaybı telafi etmeye yetebilir.

Bu noktada akşa şu soru geliyor: Altman kurulun tavsiyesine aykırı davranıp ciddi bir maliyete neden olacak şirket içi gizli proje mi yürüttü?

Yapay zeka felsefesinde anlaşamadılar mı?

San Francisco merkezli OpenAI'ın kurucuları arasında Elon Musk da yer alıyor. Ancak Musk, kuruluştan kısa süre sonra şirketten ayrılmıştı.

ChatGPT'nin piyasaya sürülmesinin ardından şirketi sıklıkla eleştiren Musk, OpenAI'ın kar amacı gütmeme hedefinden saptığını savunuyor. Milyarder, şirketin ürettiği GPT dil modeli serisinin risklerinin de yeterince değerlendirilmediği görüşünde.

Öte yandan Semafor'un konuştuğu kaynaklar, Musk'ın şirketin başına geçmek için Altman'a 2018'de teklif götürdüğünü öne sürmüştü. Altman'ın teklifi kabul etmemesi üzerine Musk'ın şirketten ayrıldığı iddia edilmişti.

Yine de şirketin yönetim kurulu içinde Musk gibi düşünen birilerinin olabileceği öne sürülüyor. Altman'ın şirketi kökenlerinden çok daha kurumsal bir yöne götürdüğü, yasal statüsünü değiştirdiği ve hızla ürün geliştirmeye odaklandığı açık.

Bu durum, Türkçede "açık yapay zeka" anlamına gelen OpenAI'ın açıklığını kaybettiği yorumlarını da beraberinde getirmişti.

Altman, Zuckerberg'den farklı: Hiçbir hisse senedi almamış

11 Mart 2019'da OpenAI, en iddialı yapay zeka modellerini geliştirmek için gereken bilgi işlem gücünü karşılama amacıyla yeterli parayı toplayabilmek için kâr amaçlı bir kuruluş haline geldiklerini duyurmuştu.

Öte yandan Altman o dönemde bir teknoloji patronu için alışılmadık bir karar da vermişti.

Semafor'un haberine göre iş insanı, kâr amacı güden bu yeni kuruluşun hisse senetlerinden hiç almamıştı. Nitekim Altman zaten son derece zengindi, epey başarılı birkaç teknoloji girişimine yatırım yapıyordu ve paraya ihtiyacı yoktu.

Bu durumun da Altman'ın kovulmasını kolaylaştırdığı düşünülüyor.

Fikri mülkiyet ve yasal sorumluluklar ne olacak?

Altman, bu ayın başlarında TechCrunch'a verdiği bir röportajda şirketin yapay zeka araçlarını geliştirirken kullandığı devasa veri kümesinin herhangi bir telif sorununa yol açmasını istemediğini söylemişti.

ChatGPT veya Dall-E gibi yapay zeka sistemleri, internette yer alan milyonlarca görsel ve metinle eğitiliyor. Bu da söz konusu görsel ve metinlerin esas sahiplerinin haklarının ne olacağı sorusunu gündeme getiriyor.

Bu durumun da Altman ve yönetim kurulu arasında bir tartışma başlığı haline gelmiş olması mümkün.

Kripto paraya mı, politikaya mı yoğunlaşacak?

Altman aynı zamanda Worldcoin adlı bir kripto para projesi de geliştiriyor. Projenin 115 milyon dolar yatırım aldığı biliniyor.

Altman temmuz sonunda Worldcoin'i piyasaya sürmüştü.

Kullanıcılar, burada World App uygulamasını indirerek payını rezerve edebiliyor. Ardından bir World ID almaları gerekiyor.

Kimlik anlamına gelen bu ID'yle kullanıcıların, çevrimiçi ortamda gerçek ve benzersiz bir kişi olduğunu kanıtlaması sağlanıyor. Girişim, iris tarama odaklı global blok zinciri tabanlı kimlik tanıma sistemi geliştirmeye odaklanıyor. Diğer bir deyişle kullanıcıların bu kimliği alabilmesi için sisteme gözünü taratması gerekiyor.

Worldcoin, gözü aracılığıyla bir kullanıcının bot mu yoksa insan mı olduğunu tespit eden Orb adlı bir biyometrik görüntüleme/doğrulama cihazı kullanıyor. 

Sistemin göz tanıma üzerine kurulu olması ise veri gizliliğine dair endişeleri gündeme getiriyor.

Diğer yandan Altman'ın, 2024 başkanlık yarışında desteklemeyi planladığı Dean Phillips'in kampanyası için de zaman ayırmak istediği söyleniyor.

Demokrat Partili siyasetçi, 2019'dan bu yana Minnesota'nın 3. kongre bölgesinde ABD temsilcisi olarak görev yapıyor.

Kız kardeşinin iddiaları yeniden gündemde

Altman'ın görevinden uzaklaştırılması, kız kardeşinin daha önce çok konuşulan iddialarını da yeniden gündeme getirdi.

Annie Altman, ağabeyinin duyarsız ve hırslı bir insan olduğu için ailesiyle arasının açıldığını söylemişti. Annie ayrıca "çoğunlukla Sam Altman olmak üzere" biyolojik kardeşleri tarafından cinsel, fiziksel, duygusal, sözlü, mali ve teknolojik tacize uğradığını iddia ediyor.

Sam Altman kimdir?

22 Nisan 1985'te Chicago'da doğan Altman, 2015'te OpenAI'ın kurucuları arasında yer almıştı.

38 yaşındaki girişimci, 19 yaşındayken konum tabanlı bir sosyal ağ mobil uygulaması olan Loopt'un kurucularından olmuştu. Bu uygulamayı daha sonra 43 milyon dolara satmıştı.

Ayrıca 2014'te CEO Yishan Wong'un istifasının ardından 8 gün boyunca ünlü internet forumu Reddit'in de CEO'su olarak görev yapmıştı.

Yararlanılan kaynaklar: The Verge, Hindustan Times, Axios, Reuters, Business Today, Semafor, TechCrunch, Slate, Guardian,Independent Türkçe



Quentin Tarantino, Brad Pitt'e "Senin kariyerini bitiririm" diye çıkışmış

Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)
Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)
TT

Quentin Tarantino, Brad Pitt'e "Senin kariyerini bitiririm" diye çıkışmış

Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)
Brad Pitt ve Quentin Tarantino, 2019'daki Cannes Film Festivali'ne birlikte katılmıştı (Vianney Le Caer/Invision/AP)

Çekimlerinin üzerinden 8 yıl geçse de Bir Zamanlar... Hollywood'da (Once Upon a Time... in Hollywood) gündem olmayı sürdürüyor. 

Filmin oyuncularından Bruce Dern, Quentin Tarantino ve Brad Pitt'le yaşadığı anıyı, kendisini konu alan Dernsie belgeselinin prömiyeri için gittiği Cannes Film Festivali'nde gazetecilere açıkladı.

Doğaçlama yeteneğiyle bilinen tecrübeli aktör, Bir Zamanlar... Hollywood'da setinde de bu kabiliyetini kullandığını aktardı. Görme engelli George Spahn'ı canlandıran oyuncu çekimler sırasında yaşadığı ilginç olayı şöyle aktardı:

Bir Zamanlar... Hollywood'da'da Brad Pitt beni uyandırıyor. Yataktayım, uyanıyorum, biraz sersemim falan. 'Ne olduğunu pek anlamıyorum' dedim. Ona doğru baktım. Kameranın durmasını istedi. Quentin'in yüzündeki ifade… Bir deli ciddiyetine sahipti. 'Brad sen ne yaptın?' dedi. O da 'Kamerayı durdurdum' diye yanıtladı. Bunun üzerine 'Bir daha asla kamerayı durdurayım deme, aksi takdirde kariyerini bitiririm. Bu benim alanım. Eylemi sonlandırma' dedi.

Sonrasında sahnenin tamamlandığını anlatan 89 yaşındaki aktör, "Brad yalnızca 'Söylediği şey senaryoda yoktu' diyebildi" ifadesiyle anısını bitirdi.

Tarantino'nun yazıp yönettiği ve başrollerinde Leonardo DiCaprio, Brad Pitt ve Margot Robbie'nin yer aldığı Bir Zamanlar… Hollywood'da, 2020 Oscar Ödülleri’nde 10 dalda aday gösterilmişti.

Film En İyi Yardımcı Aktör dalında Pitt'e, En İyi Yapım Tasarımı dalındaysa Barbara Ling ve Nancy Haigh'e Akademi Ödülü kazandırmıştı. 

Devam projesi The Adventures of Cliff Booth'u yönetmekten vazgeçip son filmi olması beklenen The Movie Critic'i rafa kaldıran Quentin Tarantino, rotasını tiyatroya kırdı. 

62 yaşındaki sinemacı, kaleme aldığı oyunla yönetmen koltuğuna geri dönmeye hazırlanıyor.

Öte yandan senaryosunu Tarantino'nun yazdığı, yönetmen koltuğundaysa David Fincher'ın oturduğu Brad Pitt'li The Adventures of Cliff Booth, bu yılın sonlarında Netflix kütüphanesindeki yerini alacak.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Variety


Oscarlı yıldız: Gerçekten kötüyüm deyip başrolü bırakmak istedim

Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)
Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)
TT

Oscarlı yıldız: Gerçekten kötüyüm deyip başrolü bırakmak istedim

Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)
Hathaway, Sefiller'deki (Les Misérables) performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar kazanmıştı (A24)

Son günlerde Şeytan Marka Giyer 2'deki (The Devil Wears Prada 2) rolüyle de konuşulan Anne Hathaway, 17 Nisan'da vizyona giren Mother Mary'nin çekimleri sırasında çok zorlandığını açıkladı.

43 yaşındaki aktris; Jack Antonoff, Charli XCX ve FKA twigs'in film için bestelediği şarkıları söyleyip onlarla birlikte dans ettiği görüntüleri izleyince "Gerçekten kötü… Gelip bunu seyretmelerini insanlardan isteyebilir miyim, bilmiyorum" diye düşündüğünü anlattı. 

Oscarlı yıldız, eşi Adam Shulman'a projeden ayrılmak istediğini söylediğini Elle'e verdiği röportajda bildirdi. 

Sonrasında "Kovulursam değil, ayrılırsam utanacak bir durum oluşur" düşüncesine vardığını sözlerine ekledi.

Film için aylarca dans dersi alan aktris, çekimler bittikten sonra bir yıl boyunca sesini de geliştirmiş. 

Post prodüksiyon aşamasında Antonoff'la birlikte stüdyoya döndüğünü belirten Amerikalı, "Başını sallayıp 'Çalışmışsın' dedi" ifadesini kullandı.

Tüm bu çabaya rağmen film, küresel gişe hasılatında 3 milyon dolar barajını bile geçemedi.

Yeşil Şövalye (The Green Knight) ve Bir Hayalet Hikayesi'yle (A Ghost Story) tanınan David Lowery'nin yazıp yönettiği Mother Mary, turnesini varoluşsal bir kriz nedeniyle yarıda bırakan pop yıldızı Mary'nin hikayesini anlatıyor.

Hathaway'in canlandırdığı Mary, yıllar önce imajını şekillendiren eski arkadaşı ve moda tasarımcısı Sam'le (Michaela Coel) yeniden bir araya geliyor.

Kadroda ayrıca Hunter Schafer, Atheena Frizzell, Kaia Gerber, Jessica Brown Findlay, Alba Baptista ve Sian Clifford gibi isimler var.

Temmuzda yayımlanan Vogue röportajında Anne Hathaway, canlandırdığı karakterle ilgili şunları söylemişti:

Senaryoyu okur okumaz fark ettiğim şey, Mary'nin 'oynanacak' bir karakter olmadığıydı. Eğer rolü alırsam, David'in şekillendirebileceği bir malzeme haline gelmem gerekecekti... Acemi olmayı kabul etmeliydim. Bunun beraberinde getirdiği tevazu, her gün sete gelip kötü olacağını bilmek ve bunun normal olduğuna inanmak. 'Kötü' değilsin; sadece acemisin ve öğreniyorsun. Bu zihniyete ulaşmak için bazı şeyleri geride bırakmam gerekti. Dönüştürücü süreçlerin zorluğu gibi, bu da zordu ama bir o kadar da değerliydi.

Independent Türkçe, Deadline, TheWrap


Gözden kaçan ama kahkahası bol 6 komedi dizisi

Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)
Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)
TT

Gözden kaçan ama kahkahası bol 6 komedi dizisi

Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)
Lovesick, hayatının aşkını ararken cinsel yolla bulaşan klamidya hastalığına yakalandığını öğrenen Dylan'la (ortada) en yakın arkadaşları Evie (solda) ve Luke'un (sağda) hikayesini anlatıyor (Netflix)

Ekran karşısında şöyle içten bir kahkaha atıp günün yorgunluğunu üzerimizden atmayı hepimiz hak ediyoruz. Ancak popüler kültürün bitmek bilmeyen "en iyiler" listeleri bazen gerçek keşiflerin önünü kapatabiliyor. Ana akımın ışıltılı dünyasında kendine yer bulamasa da zekasıyla parlayan, kıymetini bilenlerin gönlünde taht kuran diziler aslında hemen yanı başımızda keşfedilmeyi bekliyor. Çok fazla konuşulmasa da seyircisiyle özel bir bağ kuran bu diziler, çoğu zaman en unutulmaz izleme deneyimini sunuyor. Nitekim iyi komedi sadece güldürmekle ilgili değil, bazen insanın sıkışmışlığını, yalnızlığını ve yönsüzlüğünü en dürüst haliyle gösterebilmekle de ilgili.

Spaced'in kendine has absürtlüğü, Crashing'in anlattığı kaotik Londra hayatı, Black Books'un huysuzluğu başlı başına bir mizah biçimine dönüştürmesi, My Name Is Earl'ün karma düzeltme telaşı, klişelere düşmekten sıyrılan Mo'nun göçmenlik bürokrasisiyle dokunaklı dansı ve Lovesick'in modern ilişkilere dair o naif gerçekçiliği... Bahsettiğimiz bu diziler, listemizin gizli kalmış yıldızları. 

Klişelere sıkışmış sitcom dünyasından uzaklaşıp, hafızalara kazınabilecek bu özel dizileri gün yüzüne çıkarıyoruz. Eğer "Bu diziyi neden daha önce izlemedim?" diyeceğiniz bir keşif yolculuğuna hazırsanız, arkanıza yaslanın ve listemize göz atın. Belki de yeni favoriniz tam da burada saklıdır.

Spaced (1999–2001)

Edgar Wright imzasını daha ilk dakikalarından hissettiren Spaced, sıradan bir ev arkadaşlığı hikayesini enerjisi hiç düşmeyen yaratıcı bir komediye dönüştürüyor. Simon Pegg ve Jessica Hynes'in canlandırdığı Tim ve Daisy, sevgili gibi davranarak aynı eve taşınan, 20'lerindeki işsiz güçsüz iki karakter olsa da dizi asıl enerjisini onların etrafında kurulan kaotik dünyadan alıyor. Video oyunlarından paintball savaşlarına, absürt hayal sekanslarından gündelik hayatın küçük krizlerine kadar her bölümde temposu sürekli değişen çılgın bir ritim hissediliyor. 

sdvdsv
İki BAFTA adaylığı bulunan Spaced'deki bazı temalar ve zombi sahneleri, daha sonra Zombilerin Şafağı'na ilham verdi (Channel 4)

Cornetto Üçlemesi'ne giden yolu açan ve Nick Frost gibi isimleri öne çıkaran bu İngiliz klasiği, Wright'ın hızlı kurgusu ve görsel mizah anlayışıyla klasik sitcom formülünden sıyrılıp neredeyse deneysel bir komediye dönüşüyor. Buna rağmen karakterler hiçbir zaman seyirciden kopmuyor. "Neden olmasın?" duygusuyla hareket ederek sıradışı kamera açılarını zekice yazılmış diyaloglarla harmanlarken, izleyicide derin bir bağ ve sempati uyandırmayı da başarıyor. Özellikle Frost ve Michael Smiley gibi yan karakterlerin kattığı enerji, dizinin en önemli unsurlarından biri. 

Bugün hâlâ yeterince keşfedilmemiş olsa da Spaced, modern İngiliz komedisinin en yaratıcı ve etkili işlerinden biri olarak anılmayı rahatlıkla hak ediyor.

IMDb: 8,5
Nereden izlenir: Türkiye'deki abonelik tabanlı yayın platformlarında yer almıyor

Black Books (2000–2004)

Hak ettiği değeri göremeyen komedi dizileri listemize, insansevmezlikle sıcaklığı aynı potada eriten, tam da battaniye altına girip çayınızı yudumlarken izlemelik Black Books'la devam ediyoruz. 

Kitaplarla dolu dağınık bir dükkanın içinde geçen Black Books, ilk bakışta küçük ölçekli bir sitcom gibi görünse de Britanya komedisinin en kendine özgü işlerinden biri. 

Zombilerin Şafağı'ndan (Shaun of the Dead) da hatırlayacağınız Dylan Moran'ın canlandırdığı kitabevi sahibi Bernard Black, insanlardan nefret ediyormuş gibi davranan ama bütün huysuzluğunun altında garip bir samimiyet taşıyan unutulmaz bir karakter. 

egrth
İki BAFTA ödüllü Dylan Moran (en sağda), canlandırdığı huysuz Bernard karakterini yaratırken Dublin'de karşılaştığı gerçek bir sahaftan ilham almış (Channel 4)

Bernard huysuzluğu, bitmek bilmeyen alaycılığı ve zekice iğnelemeleriyle televizyon tarihinin en nevi şahsına münhasır komedi karakterlerinden biri. Onun bu amansız karamsarlığı, yanı başındaki dükkanı işleten sabırlı dostu Fran ve işe yeni giren iyimser yardımcısı Manny'nin eğlenceli dinamikleriyle harika bir durum komedisi dengesine kavuşuyor.

Londra'nın sıradan gündelik hayatını fon olarak kullanırken bir anda absürtleşebilen hikayeleri sayesinde Black Books, klasik sitcom düzenini sürekli bozan bir ritim yakalıyor. Martin Freeman ve Olivia Colman gibi isimlerin konuk oyunculukları da dizinin Britanya komedi dünyasıyla kurduğu güçlü bağı hissettiriyor. 

Eğer hem içinizi ısıtacak hem de kara mizahıyla sizi güldürecek saklı bir hazine arıyorsanız, bu darmadağınık kitabevinin kapısını kesinlikle aralamalısınız zira Black Books hâlâ keşfedilmeyi bekliyor. 

IMDb: 8,4
Nereden izlenir: Türkiye'deki abonelik tabanlı yayın platformlarında yer almıyor

Lovesick (2014–2018)

İlk bakışta yalnızca sıradışı fikriyle dikkat çeken Lovesick, aslında modern ilişkileri şaşırtıcı derecede samimi ve gerçekçi anlatan en özel romantik komedilerden biri. 

Dizi, klamidya teşhisi alan müzmin romantik Dylan'ın durumu eski partnerlerine haber vermek zorunda kalmasını merkezine alırken, her bölümde eski ilişkilerin nasıl başlayıp nasıl sona erdiğini geri dönüşlerle anlatıyor. Bu yapı izleyicide hem eğlenceli hem nostaljik yer yer de buruk bir tat bırakıyor. Bu yapı sayesinde Lovesick, sadece romantik bir hikaye değil; aynı zamanda 20'li yaşların kafa karışıklığını, bağlanma korkusunu ve yalnızlık hissini çok doğal biçimde yakalıyor. 

dsergrt
Johnny Flynn (solda), Antonia Thomas (sağda) ve Daniel Ings'i (ortada) başrollerde buluşturan Lovesick, 2014'te Channel 4'da ilk yayımlandığında Scrotal Recall adıyla çıkış yapmıştı (Channel 4 / Netflix)

Johnny Flynn'in sakin ama kırılgan performansı, Antonia Thomas ve Daniel Ings'in enerjisiyle birleşince karakterler kısa sürede yakın arkadaşlarınız gibi gelmeye başlıyor. 

Mizahı çoğu zaman ince ve gündelik detaylardan beslenen dizi, romantik komedilerde sık görülen yapay dramatik tuzaklara düşmeden duygusal olmayı başarıyor. Lovesick son yılların en zarif, en içten ve hak ettiği değeri görememiş komedilerinden biri.

IMDb: 8
Nereden izlenir: Netflix

Mo (2022–2025)

Sizi Netflix'in nasıl konumlandıracağını tam olarak çözemediği ancak türler arasında rahatça dolaşan saklı cevher Mo'yla tanıştırmak isteriz. Filistinli komedyen Mo Amer ve Ramy'nin yaratıcısı Ramy Youssef'un imzasını taşıyan dizi, Houston'da bir mülteci ailesinin Amerika'daki sıkışmışlık hissini anlatıyor. Mo, göçmenlik hikayelerini klişelere sığınmadan anlatabilen nadir dizilerden biri ve bunu yaparken mizah duygusunu hiç yitirmiyor.

xsdvfgrth
44 yaşındaki komedyen Mo Amer, 2009'da nihayet ABD vatandaşlığı almadan önce, Teksas'ta mülteci olarak 20 yıl boyunca yasal bir belirsizlik içinde yaşadı (Netflix)

Göçmenlik bürokrasisi, ailevi sorumluluklar ve travmalar arasında mekik dokuyan yapım, "Amerikalılık" fikrini köksüzlük, yerel sokak mizahı ve politik eleştirilerle harmanlayan tam bir çelişkiler komedisi. Diziyi benzerlerinden ayıran en büyük özellik, bir yandan gerçekçi bir göçmenlik hikayesini anlatırken diğer yandan sürreal dokunuşlarla hikayeyi neredeyse mitolojik bir boyuta taşıyabilmesi. Mo Amer'in hem zeki hem de karizmatik performansı, izleyiciyi sistemin kırık dökük parçaları arasında hayatta kalmaya çalışan bu adamın dünyasına anında ortak etmeyi başarıyor. 

Derdini anlatırken vaaz vermeyen, temposu yüksek ve derinliğiyle sizi yakalayan bir komedi arıyorsanız, Mo'nun Houston sokaklarındaki hayatta kalma çabasına mutlaka göz atmalısınız.

IMDb: 7,9
Nereden izlenir: Netflix

My Name Is Earl (2005–2009)

Karma fikrini merkezine alan My Name Is Earl, ilk bakışta absürt ve fazlasıyla "küçük ölçekli" görünen hikayesini zamanla televizyonun en sıcak ve samimi komedilerinden birine dönüştürdü. 

Dizi, küçük çaplı bir suçlunun piyangoyu kazandığı gün geçirdiği kazanın ardından hayatını tamamen değiştirme kararı almasıyla başlıyor. 

Jason Lee'nin Earl Hickey rolündeki ikonik performansına Jaime Pressly, Ethan Suplee ve Eddie Steeples gibi güçlü bir yardımcı oyuncu kadrosunun eşlik etmesi, dizinin o kendine has neşeli ve samimi havasını perçinliyor. Earl, hayatı boyunca kırdığı insanlardan tek tek özür dilemeye çalışırken dizi de her bölümde hem eğlenceli hem şaşırtıcı derecede duygusal bir hikaye anlatıyor. 

sdgth
Earl'ü canlandıran 56 yaşındaki Jason Lee (solda), Şöhrete Bir Adım (Almost Famous) ve Vanilla Sky gibi filmlerdeki rolleriyle de tanınıyor (NBC)

"Redneck" mizahına yaslanmasına rağmen karakterleri hiçbir zaman küçümsememesi, dizinin bugün hâlâ sevgiyle hatırlanmasının en büyük nedenlerinden biri. Komedi unsurunu ahlaki derslerle şaşırtıcı bir dengeyle birleştiren dizi, zaman zaman saçma sapan ama her daim pozitif mesajlar veren bölümleriyle izleyiciye bambaşka bir dünyanın kapısını aralıyor. 

Yaratıcı geri dönüş sahneleri ve her karakterin derinliğiyle televizyon tarihinin en iyi niyetli kara mizah örneklerinden biri olmasına rağmen ne yazık ki ekranlara apar topar veda etmesi dizinin en büyük talihsizliği olmuştu. 

Cevapsız kalan hikayesi can sıksa da My Name Is Earl, hak ettiği değeri görememiş en içten, yaratıcı ve içimizi ısıtan komedilerden biri olarak hafızamızda.

IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Disney+ 

Crashing (2016)

Yolumuza Phoebe Waller-Bridge'in efsanevi Fleabag öncesinde kaleme alıp başrolünde yer aldığı gizli cevheri Crashing'le devam ediyoruz. Yalnızca 6 bölümden oluşan bu mini dizi, Londra'nın fahiş kiralarından kaçmak için terk edilmiş eski bir hastanede birlikte yaşayan genç yetişkinlerin kaotik hayatlarına, karmaşık ilişkilerine ve yönsüzlük hissine odaklanıyor.

Waller-Bridge'in canlandırdığı eksantrik Lulu karakterinin gelişiyle dengeleri bozulan bu toplulukta, günümüz yıldızlarından Jonathan Bailey ve Damien Molony gibi isimlerin canlandırdığı, kusurlarla dolu ama aralarındaki kimya su götürmez olan bir arkadaş grubu bizi karşılıyor. 

sdergt
Whitechapel'daki eski Royal London Hastanesi'nde çekilen Crashing'in senaryosu, Phoebe Waller-Bridge'in kaleme aldığı iki ayrı kısa oyundan türedi (Channel 4 / Netflix)

Fleabag kadar deneysel ya da karanlık olmasa da Crashing, yetişkinliğe geçiş sürecindeki kaybolmuşluk hissini sıcak, komik ve samimi bir dille anlatan, göz ardı edilmiş komedilerden biri.

Karakterlerin büyük yüzleşmelerin eşiğine gelip söylenmemiş kelimelerin ardına saklandığı anlar, yetişkinliğin getirdiği kaybolmuşluk ve kimlik arayışı hissiyle nefis bir şekilde birleşiyor. 

Çabucak biten, temposu yüksek ve modern ilişkilerin karmaşasını samimi bir dille anlatan bir komedi arıyorsanız, Waller-Bridge'in ukulele eşliğinde söylediği uydurma şarkılara hazırlıklı olun ve bu hastanenin kapısını mutlaka aralayın.

IMDb: 7,6
Nereden izlenir: Netflix