عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Sisi’den Gazze'de ‘kalıcı ateşkes’ vurgusu

Dünya Gıda Programı, Şarku’l Avsat’a açıklama yaptı: Ateşkes, yardımın ulaştırılmasına yardımcı oldu.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Macar mevkidaşı Katalin Novak’ı Kahire'de ağırladı. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Macar mevkidaşı Katalin Novak’ı Kahire'de ağırladı. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT
TT

Sisi’den Gazze'de ‘kalıcı ateşkes’ vurgusu

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Macar mevkidaşı Katalin Novak’ı Kahire'de ağırladı. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Macar mevkidaşı Katalin Novak’ı Kahire'de ağırladı. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısırlı ve Katarlı yetkililerin açıkladığı ve Hamas hareketinin de bir doğruladığı bilgilere göre Mısır-Katar arabuluculuğu, Gazze Şeridi'ndeki ‘insani ateşkesi’ salı sabahından başlayarak iki gün daha uzatmayı başardı.

Duyuru, Mısır Basın Enformasyon Kurumu Başkanı Ziya Raşvan’dan geldi. Raşvan dün televizyonda yaptığı açıklamada “Uzatılmış ateşkes, İsrail hapishanelerindeki 30 Filistinli mahkuma karşılık Gazze'de tutuklu bulunan 10 kadın ve çocuğun serbest bırakılmasını da kapsıyor” dedi.

İsrail'in 48 gün boyunca Gazze Şeridi'ni şiddetli bir şekilde bombalamasının ardından, ateşkesin cuma sabahı uygulanmaya başlamasıyla birlikte Mısır, Katar ve ABD'nin çabaları Gazze Şeridi'nde ilk insani ateşkes sonucunu vermiş oldu.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi'nin dün (Pazartesi) Macar mevkidaşı Katalin Novak'ı kabul etmesiyle Kahire, Gazze'deki durumla ilgili gelişmelerle bağlantılı siyasi ve diplomatik hamlelerini sürdürdü. Mısır cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, görüşmede ikili ilişkiler ve özellikle Gazze Şeridi ve Batı Şeria ile ilgili bölgesel meseleler ele alındı. Sisi, kalıcı ateşkesin ve Gazze Şeridi halkına yaşam ihtiyaçlarının karşılanması için mümkün olan en büyük miktarda yardım sağlanmasının önemini vurguladı. Sisi’ye göre ateşkes çatışmanın Batı Şeria'ya sıçramamasını sağlarken aynı zamanda tanık olunan büyük insani acıları da azaltıyor.

Sisi, bölgenin istikrar ve güvenliğinin öncelikle 4 Haziran 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinin uluslararası alanda tanınmasıyla ilişkili olduğunu vurguladı.

Mısır’ın açıklamasında, Macaristan Cumhurbaşkanı’nın ‘Mısır'ın Ortadoğu'da istikrar ve barışın korunmasındaki rolünü takdir ettiği’ belirtildi.

Her iki tarafın da sükunet için çalışmanın gerekliliği konusunda hemfikir olduğu belirtilen açıklamada, Mısır ve Macaristan’ın sivillerin hedef alınmasını kınadığı, zorla yerinden edilmeye karşı olunduğu ve çatışmanın bölgesel olarak genişlememesinin önemini vurguladığı kaydedildi.

Son birkaç günde Avrupalı yetkililerin Kahire'ye ziyaretlerinin sıklığı arttı. Mısır Cumhurbaşkanı pazar günü Slovenya ve Portekiz dışişleri bakanlarını kabul etti. İspanya ve Belçika başbakanlarıyla da cuma günü bir araya gelen Sisi, geçen hafta da Avrupa Komisyonu Başkanı ile görüştü.

Mısır Cumhurbaşkanlığı’nın önceki açıklamalarına göre  görüşmelerde ‘Gazze Şeridi'nde ateşkes ve Filistin sorununa siyasi çözüm bulma çabaları’ üzerinde duruldu.

Ateşkesi uzatma çabaları

Kahire'deki Amerikan Üniversitesi (AUC) Siyaset Bilimi öğretim üyesi Dr. Tarık Fehmi Mısırlı müzakerecinin Gazze Şeridi'ndeki ateşkesi uzatma konusundaki başarısı, geçtiğimiz günlerde yaşanan yoğun hareketlerin bir sonucu olarak geldi. Fehmi, Katarlı müzakerecilerle koordinasyonun yanı sıra, Mısır’ın, ateşkesi uzatma arzusunu dile getiren ABD yönetimiyle üst düzey temaslar gerçekleştiğine dikkat çekti.

Fehmi, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada Mısır'ın ‘savaş sonrası’ aşama için siyasi bir yol başlatmak üzere paralel yollarda ilerlediğini sözlerine ekledi.

Tarık Fehmi şunları söyledi:

Kahire'nin son dönemde Avrupalı yetkililerle gerçekleştirdiği yoğun temas, Mısır'ın Filistin meselesini Avrupalı ortaklara yeniden sunma çabalarını ve krizin başlangıcında İsrail vizyonuna karşı önyargılı davranan birçok Avrupalı gücün pozisyonlarında bir tür denge yaratma girişimini somutlaştırıyor. Avrupa, Filistin meselesinin umut edilen siyasi yolunda ‘vazgeçilmez bir ağırlığı’ temsil ediyor. Kahire de uzun vadeli bir ateşkese vardıktan sonra Filistin meselesinde umut edilen siyasi yolu başlatmayı planlıyor. Bölgede barışın geleceği ve Gazze Şeridi'nin yeniden inşasının tartışılacağı uluslararası bir konferansın düzenlenmesi, önümüzdeki dönemde Mısır-Avrupa eyleminin öncelikleri arasında yer alacak.

Yardımlar gelmeye devam ediyor

Refah kara geçişinde yoğun çalışmalar sürüyor. Ateşkes anlaşmasının uygulanması kapsamında yardım kamyonlarının girmeye devam etmesi halinde sınırdaki saha kaynaklarına göre, yardımlar yakıt (güneş enerjisi ve pişirme gazı) yüklü yedi tankın yanı sıra tıbbi yardım, gıda yardımı, çadır ve su yüklü 200 kamyonu içerecek.

Yabancı uyruklu kişiler ve çifte vatandaşlığa sahip Filistinliler için Gazze'den ve Gazze'ye her iki yönde de geçiş hareketi devam etti ve mahsur kalan Filistinlilerin gönüllü olarak Şerid’e dönmesine olanak tanındı.

HYU6J
Mısır Kızılayı, Refah Sınır Kapısı’ndaki yardım çalışmalarını sürdürüyor. (Mısır Kızılayı)

El Ariş Havalimanı üzerinden Gazze Şeridi'ne gelen uluslararası yardım sevkiyatları karşılanmaya devam ediyor. Suudi Arabistan, Katar, Türkiye, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden dün (Pazartesi) Gazze Şeridi'ne gönderilmek üzere yedi uçak geldi.

Son birkaç saat içinde çok sayıda yaralı Filistinli de Refah Sınır Kapıs’ına ulaştı. Yaralılar tedavi edilmek üzere Mısır hastanelerine naklediliyor.

Mısır Sağlık Bakanı Halid Abdulgaffar, Filistinli mevkidaşı Mai el-Kaila ve Katar Uluslararası İşbirliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Lulva binti Raşid el-Hatır, El-Ariş Hastanesi'nde yaralı Filistinlileri ziyaret ettiler. Ayrıca El-Ariş deniz limanını ziyaretin yanı sıra, sınırdaki tıbbi prosedürleri de incelediler.

Mısır Sağlık Bakanı, Gazze Şeridi'nden Mısır'a gelenlere tıbbi hizmet vermek üzere Refah geçişinde en üst düzey donanıma sahip 150'den fazla ambulansın tahsis edildiğini belirtti. Sağlık Bakanı’nın açıklamasına göre prematüre bebekleri Mısır hastanelerine nakletmek için 35 ambulans kuvözlerle donatıldı. Prematüre bebekler 24 hastanede tedavi görüyorlar. Yaralıların hepsinin durumunun iyi olduğunu bildiren Mısırlı Bakan, onların en yeni tedavi protokolleriyle sağlık hizmeti aldıklarını vurguladı.

SCSCDFRGTH
Filistin Sağlık Bakanı, El-Ariş Hastanesi'nde Mısır Sağlık Bakanı ve Katar Uluslararası İşbirliğinden Sorumlu Devlet Bakanı eşliğinde konuşma yaptı. (Mısır Sağlık Bakanlığı)

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı Sözcüsü Abir Atifa ise ateşkesin uzatılmasının yardım kuruluşlarına daha fazla yardım getirme fırsatı sağlayacağı yönündeki umudunu dile getirdi. Atifa ateşkesin özellikle Gazze Şeridi'nin yoksul bölgelerine yönelik gıda ve nüfusun ihtiyaçlarının daha büyük bir kısmının karşılanması olmak üzere ilk dört günün Şerit sakinlerinin nefes alması ve onlara daha büyük miktarda yardım ulaştırılması için bir fırsat olduğuna dikkat çekti.

Atifa, Şarku'l Avsat'a şu açıklamada bulundu:

 Mısırlı yetkililerle ve Gazze'deki yardım kuruluşlarıyla koordineli olarak yürütülen program, daha büyük miktarlarda yardım girişine imkan tanıdı. Ulaştırılan yardımlar hala nüfusun tüm ihtiyaçlarını karşılamadı. Dağıtım faaliyetleri belli önceliklere göre yürütülüyor. İlk sırada binlerce yerinden edilmiş insanı barındıran hastaneler ve sığınma evleri geliyor. Dağıtılan gıda miktarının çoğu Gazze Şeridi'nin güneyinde, ancak kuzey bölgelerdeki ailelere de ulaşılmaya çalışılıyor.

 

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

SDG’nin devlet kurumlarına entegrasyonu hayata geçirilebilecek mi, yoksa ciddi engellerle mi karşılaşacak?

Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)
Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)
TT
TT

SDG’nin devlet kurumlarına entegrasyonu hayata geçirilebilecek mi, yoksa ciddi engellerle mi karşılaşacak?

Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)
Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Suriye devlet kurumları arasındaki entegrasyon sorunsuz şekilde hayata geçirilebilecek mi, yoksa ciddi engellerle mi karşılaşacak? SDG, on yılı aşkın süredir sahip olduğu askerî ve bazı bölgelerdeki sivil nüfuzdan gerçekten vazgeçecek mi? Washington ve Erbil’in himayesinde 30 Ocak’ta varılan anlaşma tüm boyutlarıyla uygulanabilecek mi, yoksa yalnızca belirli başlıklarla mı sınırlı kalacak?

Şarku’l Avsat’ın görüştüğü isimlerin bir kısmı, metinden uygulamaya geçildiğinde başarı şansının sınırlı olduğunu savunurken; diğer bir kesim ise entegrasyon sürecinin bölgesel ve uluslararası destek altında yürütüldüğü sürece başarısızlık için gerçekçi bir neden bulunmadığı görüşünde.

sdvdfv
Suriye'nin Kamışlı kentinde, ABD askeri araçları, DEAŞ tutuklularını Suriye'den Irak'a taşıyan otobüslere eşlik etti (Reuters)

Sürecin başlangıcı, Kamışlı Uluslararası Havalimanı ile Rümeylan petrol sahasının devlete devredilmesiyle olumlu bir tablo çiziyor. Bu adımda bayrak indirme ya da personel gözaltıları gibi sembolik uygulamalara başvurulmaması, tarafların prensipte sürecin başarıya ulaşmasını istediğini gösteriyor. Suriyeliler, ülkenin yeniden birleşmesini, istikrarın sağlanmasını ve ekonomik canlanmayı umut ederken; geriye kalan ayrıntılar hâlâ soru işaretleri barındırıyor ve yanıtların uygulama aşamasında netleşmesi bekleniyor.

Karşılıklı çıkar

Hurşid Deli – Suriyeli Kürt siyaset analisti

Anlaşmanın sahada uygulanmaya başladığı açıkça görülüyor. Bunun başlıca nedeni, net bir yol haritası ve aşamalı adımlar içermesi. En önemlisi ise hem Suriye hükümeti hem de SDG açısından karşılıklı çıkarların söz konusu olması. Şam yönetimi için temel hedef Suriye’nin yeniden birleşmesi iken, SDG açısından çıkar; güçlerinin yerel bir yapı olarak varlığını sürdürmesi ve kontrol ettiği bölgelerin yönetiminde rol almaya devam etmesi. Bu durum, Kürtlerin gelecek dönemde Suriye siyasal yaşamına katılımını da güvence altına alıyor.

Deli’ye göre anlaşma yalnızca Şam ve SDG’nin çıkarlarıyla sınırlı değil; aynı zamanda uluslararası, bölgesel ve Arap desteğine de sahip. Anlaşma, Washington, Paris ve Erbil’in yoğun diplomatik çabaları sonucunda ortaya çıktı ve bu durum sürece bir tür uluslararası koruma ve garanti sağlıyor.

Bu çerçevede, SDG’nin askerî ve sivil kurumlarının Suriye devlet yapısına entegrasyonunun başarısız olacağına dair somut bir gerekçe bulunmadığı görüşü öne çıkıyor. Elbette bazı teknik ve idari zorluklar ortaya çıkabilir; ancak mevcut siyasi ve sahadaki koşullar, bu engellerin aşılmasına imkân tanıyor.

dsvfr
12 Ocak 2026'da Halep'in Şeyh Maksud mahallesinde SDG ile yaşanan çatışmaların ardından (AP)

Deli, anlaşmanın SDG ve Asayiş’in nüfuzundan tamamen vazgeçmesini öngörmediğini, aksine bu nüfuzun Savunma ve İçişleri bakanlıkları bünyesinde yeniden yapılandırıldığını belirtiyor. Asayiş güçlerine önümüzdeki dönemde temel bir rol verilirken, SDG’nin askerî yapısı Haseke’de üç tugaydan oluşan bir tümen ve Kobani’de Halep güvenlik komutanlığına bağlı bir tugay şeklinde organize edilecek. SDG ve Suriye ordusu birlikleri, şehir merkezlerinden Şeddadi ve Cebel’de belirlenecek noktalara çekilecek.

Bu yeniden yapılanmanın hedeflerinden biri de DEAŞ’la mücadelede yeni ve etkin bir mekanizma oluşturmak. SDG’nin bu alandaki uzun tecrübesi ve uluslararası koalisyonla yürüttüğü iş birliği, entegrasyonu askerî açıdan da anlamlı kılıyor.

Ayrıca SDG ve Asayiş’in  isimleri değişse dahi varlığını sürdürmesi, Kürt bölgelerindeki halk için önemli bir güven unsuru olarak görülüyor. Bu durum, Kürt bileşenin dışlanmadığı bir Suriye vizyonunu destekliyor. Cumhurbaşkanı Şara’nın Kürt meselesine yönelik kapsayıcı yaklaşımı ve bu konuda yayımlanan 13 sayılı kararname de süreci güçlendiren unsurlar arasında yer alıyor.

Uygulamada engeller

Samer el-Ahmed – Doğu Suriye uzmanı gazeteci ve araştırmacı

SDG ile varılan anlaşma iki temel faktörün sonucu. İlki, Suriye ordusunun halk desteğiyle birlikte Cezire bölgesinde sahada güç kazanması ve SDG’ye yönelik birikmiş toplumsal tepki. İkincisi ise özellikle ABD’nin tutumundaki değişim ve SDG’ye verilen siyasî-askerî desteğin azalmasıyla birlikte Şam’ın uluslararası koalisyonla yeniden temas kurması.

Teorik olarak anlaşma, SDG için devlet dışı bir askerî yapıdan ulusal bir çerçeveye geçiş açısından tarihî bir fırsat sunuyor. Aynı zamanda Kürtlerin haklarını Suriye devleti içinde elde etmesinin de önünü açıyor.

Ancak uygulamaya geçildiğinde başarı ihtimali sınırlı görünüyor. Zira SDG’nin fiilî yapısı hâlâ büyük ölçüde PKK’nın etkisi altında. Entegrasyon, PKK açısından bölgesel nüfuz, finansman ve stratejik alan kaybı anlamına geliyor ve bu durum örgütün anlaşmayı isteksizce uygulamasına yol açıyor.

Temel sorun, SDG içindeki Suriyeli bazı liderlerin niyetinden ziyade, karar alma yetkisine sahip olmamaları. Ağır silahların devri, Semalka Sınır Kapısı’nın kontrolü, yabancı unsurların bölgeden çıkarılması ve şehirlerden çekilme gibi kritik dosyalar hâlâ çözümsüz.

Bu nedenle süreç, Şeyh Maksud ve 10 Mart anlaşmalarında olduğu gibi zaman kazanmaya dayalı bir modele dönüşebilir. Kısa vadede askerî çatışma ihtimali düşük olsa da, anlaşmanın uygulanmasını zorlamak için baskı unsuru olarak gündeme gelebilir.

Şam yönetimi ise Haseke üzerindeki tam egemenliği yeniden tesis etme konusunda kararlı. Bu hedefin, barışçıl yollarla ya da gerekirse askerî seçenekle hayata geçirilmesi planlanıyor. Sahadaki ve siyasetteki göstergeler, bu yaklaşımın hem halk desteğine hem de bazı uluslararası aktörlerin örtük onayına sahip olduğunu gösteriyor.

Sivil ortak arayışı

Hüseyin Çelebi – Gazeteci yazar

PKK ve Suriye uzantılarının, sahip oldukları nüfuz ve ayrıcalıklardan kolayca vazgeçmesi gerçekçi değil. Özerk yönetim deneyimi, örgütün yarım yüzyıllık mücadelesinin tek somut kazanımı olarak görülüyor. Bu yapı, Esad yönetiminin devrim sürecinde zorunlu olarak verdiği bir alanın ürünüydü.

Çelebi’ye göre entegrasyon büyük ölçüde şekli kalacak. PKK, idari ve güvenlik yapılarını yeraltına taşıyarak “gölge yönetim” yoluyla etkisini sürdürmeye çalışacak. Tehdit, kadrolaşma ve mali baskılar bu stratejinin araçları olmaya devam edecek.

sdervr
Suriye hükümeti heyetinin Pazar günü Kamışlı Uluslararası Havalimanı'nı yeniden açmak için yaptığı ziyaret sırasında Kürt iç güvenlik güçlerine mensup kişiler havalimanı dışında nöbet tutuyor (Reuters)

Bu nedenle entegrasyonun başarısı, Şam’ın yaklaşımına bağlı. PKK’nın geçmişte imzaladığı anlaşmalara uymadığı biliniyor. Hükümetin yalnızca silahlı güç olduğu için SDG’yi ödüllendirmemesi, buna karşılık Kürt toplumundan sivil ortaklar bularak onları desteklemesi gerektiği vurgulanıyor.

Entegrasyonun önündeki 3 temel engel

El-Mu‘tasım Keylani – Hukuk ve uluslararası ilişkiler araştırmacısı

Haseke’deki entegrasyon süreci, yalnızca idari değil; Suriye krizinin özüne dokunan çok katmanlı bir sınav niteliği taşıyor.

Birinci engel, derinleşmiş güven krizidir. Yıllar süren çatışmalar ve fiilî özerk yönetim deneyimi, hem Kürt toplumunda hem de merkezî otorite çevrelerinde karşılıklı kaygılar yarattı. Bu kriz, yalnızca söylemlerle değil; somut garantiler ve şeffaf mekanizmalarla aşılabilir.

İkinci engel, egemenlik ve güvenlik boyutudur. Çoklu askerî otoriteler ve sınır aşan bağlantılar, ulusal entegrasyonu zayıflatıyor. Silahlı yapılar arasındaki sadakat çatışması sona ermeden kalıcı istikrar mümkün değil.

Üçüncü engel ise ekonomik ve hizmet alanındaki zorluklar. Haseke halkı entegrasyonu, günlük yaşamındaki iyileşmelere göre değerlendirecek. Hizmetlerde ve gelir dağılımında yaşanacak başarısızlıklar, sürecin meşruiyetini hızla aşındırabilir. Ayrıca yerel yönetimden devlet yapısına geçişte net bir ademimerkeziyetçilik vizyonunun olmaması, entegrasyonu biçimsel bir adıma dönüştürme riski taşıyor.

Sonuç olarak Haseke’deki entegrasyon; güven, egemenlik, ekonomi ve yönetişim başlıklarında eş zamanlı sınavlarla karşı karşıya. Bu engellerin aşılması, geçici denge politikalarıyla değil; hukuka dayalı, kapsayıcı ve ulusal bir projeyle mümkün olabilir.

ARAP DÜNYASI

Türkiye ve Ürdün, Gazze’de barış planının uygulanmasının sürdürülmesi gerektiğini belirtti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT
TT

Türkiye ve Ürdün, Gazze’de barış planının uygulanmasının sürdürülmesi gerektiğini belirtti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ürdün Kralı II. Abdullah, Gazze’de barış planının hayata geçirilmesinin önemini, ateşkesin kalıcı biçimde sürdürülmesini, yeniden imar sürecinin başlatılmasını ve bölge halkına insani yardımların kesintisiz ulaştırılmasını ele aldı.

Türk kaynaklara göre, Erdoğan ile Kral II. Abdullah, cumartesi günü İstanbul’daki Dolmabahçe Sarayı’nda bulunan Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nde gerçekleştirdikleri görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkiler ile bunların farklı alanlarda geliştirilme yollarını değerlendirdi; bölgesel ve uluslararası gelişmeleri masaya yatırdı.

Ürdün Kralı’nın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daveti üzerine Türkiye’ye yaptığı kısa ziyaret kapsamında, iki lider önce baş başa bir görüşme gerçekleştirdi, ardından iki ülke heyetlerinin katılımıyla genişletilmiş bir toplantı yapıldı.

Görüşmelerde Gazze’deki son durum ve barış planının ikinci aşamasının uygulanması ayrıntılı biçimde ele alındı. Taraflar, ateşkesin sürdürülmesi gerektiğini vurgularken, devam eden İsrail ihlallerini kınadı; insani yardımların sürdürülebilir şekilde ulaştırılmasının önemine ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine yönelik her türlü girişimin reddedilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Toplantılarda ayrıca Suriye’deki gelişmeler de ele alındı. Erdoğan ve Kral II. Abdullah, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin korunmasının, ülkenin istikrarını sarsmaya yönelik girişimlerin reddedilmesinin ve Suriyelilerin ülkelerine gönüllü ve güvenli şekilde dönüşlerinin sağlanmasının gerekliliğini vurguladı.

Kaynaklara göre, ikili ve genişletilmiş görüşmelerde bölgedeki diğer gelişmeler de değerlendirildi; taraflar, bölgesel istikrarın sağlanması için iş birliği ve ortak çalışma iradesini teyit etti.

efrgt87kı8
Erdoğan ile Ürdün Kralı’nın, iki ülke heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirdiği genişletilmiş görüşmelerden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Görüşmelere Türkiye tarafında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Cumhurbaşkanlığı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç katılırken, Ürdün tarafından da muhatap isimler yer aldı.

Ürdün Kralı’nın Türkiye ziyareti, Türkiye ile Suriye arasındaki Cilvegözü (Bab el-Hava) sınır kapısı üzerinden Türkiye ve Yunanistan’a yönelik kara taşımacılığının 15 yıl aradan sonra yeniden başlatılmasının hemen ardından gerçekleşti.

Ulaştırma bakanlıkları arasında yürütülen ortak koordinasyon ve çabalar sonucunda gümrük ve idari engellerin kaldırılmasıyla hayata geçirilen uygulama kapsamında, cuma günü üç tır deneme amaçlı olarak Türkiye topraklarına giriş yaptı.

Söz konusu adımın, bölgesel kara taşımacılığı haritasında nitelikli bir sıçrama yaratması ve Ürdün’ü, Suriye ve Türkiye üzerinden Avrupa kıtasına bağlayan önemli bir ticaret hattını yeniden canlandırması bekleniyor. Bu hat, Cilvegözü (Bab el-Hava) ve Öncüpınar (Bab es-Selame) sınır kapıları üzerinden işleyecek.

ARAP DÜNYASI

Arap ve İslam dünyası, İsrail’in Batı Şeria üzerinde egemenlik kurma girişimini reddediyor

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
TT
TT

Arap ve İslam dünyası, İsrail’in Batı Şeria üzerinde egemenlik kurma girişimini reddediyor

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)

Suudi Arabistan, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Endonezya, Pakistan, Mısır ve Türkiye dışişleri bakanları, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yasa dışı İsrail egemenliğini dayatmayı, yerleşimleri pekiştirmeyi ve yeni bir hukuki ve idari fiili durum oluşturmayı hedefleyen karar ve uygulamalarını en sert ifadelerle kınadı. Söz konusu adımların, Batı Şeria’nın yasa dışı ilhakına yönelik girişimleri hızlandırdığı ve Filistin halkının zorla yerinden edilmesine yol açtığı vurgulandı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak bildiride, İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde herhangi bir egemenliğinin bulunmadığı bir kez daha yinelendi. Bakanlar, İsrail’in Batı Şeria’da sürdürdüğü yayılmacı politikalar ve hukuka aykırı uygulamaların bölgede şiddeti ve çatışmayı körüklediği uyarısında bulundu.

fevfev
İsrail ordusuna ait buldozerler, Batı Şeria’nın Ramallah kentinin batısındaki Şukba köyünde Filistinlilere ait üç evi yıktı. (AFP)

Bakanlar, bu hukuka aykırı uygulamaları kesin bir dille reddettiklerini belirterek, söz konusu adımların uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu, iki devletli çözümü baltaladığını ve Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları içinde, başkenti Kudüs olan, bağımsız ve egemen bir devlet kurma yönündeki devredilemez hakkına saldırı niteliği taşıdığını vurguladı. Açıklamada, bu uygulamaların bölgede barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik devam eden çabaları da sekteye uğrattığı ifade edildi.

Bakanlar ayrıca, işgal altındaki Batı Şeria’da hayata geçirilen bu yasa dışı uygulamaların hükümsüz ve geçersiz olduğunu, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin özellikle 1967’den bu yana, Doğu Kudüs dahil olmak üzere işgal altındaki Filistin topraklarının demografik yapısını, karakterini ve statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tüm İsrail uygulamalarını kınayan 2334 sayılı kararı başta olmak üzere BM kararlarının açık ihlali anlamına geldiğini kaydetti. Açıklamada, 2024 yılında Uluslararası Adalet Divanı (UAD) tarafından yayımlanan danışma görüşüne de atıf yapılarak, İsrail’in işgal altında bulunan Filistin topraklarındaki politika ve uygulamalarının ve bu topraklardaki varlığının hukuka aykırı olduğu hatırlatıldı.

sdfrg
İsrailli askerler, işgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinde yerleşimcilerin yaptığı bir tur sırasında nöbet tutuyor. (Reuters)

Bakanlar, uluslararası topluma yasal ve ahlaki sorumluluklarını üstlenmesi çağrısını yineleyerek, İsrail’i işgal altındaki Batı Şeria’da tehlikeli tırmanışı ve yetkililerinin kışkırtıcı açıklamalarını durdurmaya zorlaması gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkının ve iki devletli çözüm temelinde, uluslararası meşruiyet kararları ile Arap Barış Girişimi doğrultusunda devletini kurma yönündeki meşru taleplerinin karşılanmasının, bölgede güvenlik ve istikrarı garanti altına alacak adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmanın tek yolu olduğu ifade edildi.