Maruni Piskoposlar Konseyi’nden Lübnan Genelkurmay Başkanı’nın görev süresinin uzatılmasına tepki

Rai, Berri ve Mikati ile toplantı düzenlenmesi bekleniyor.

Patrik Rai, Le Drian. (NNA)
Patrik Rai, Le Drian. (NNA)
TT

Maruni Piskoposlar Konseyi’nden Lübnan Genelkurmay Başkanı’nın görev süresinin uzatılmasına tepki

Patrik Rai, Le Drian. (NNA)
Patrik Rai, Le Drian. (NNA)

Maruni Patriği Beşara er-Rai’nin, ‘askeri kuruma bir halef atayıp General Joseph Avn’ı emekliye sevk ederek genelkurmay başkanlığındaki boşluğu doldurma’ konusunda esneklik göstermeye başladığını iddia edenler yanılıyor. Bu, Avn’ın görev süresini uzatmaya kararlı olduğunu ve bazı tarafların teşvik etmeye başladığı koşulların aksine konumunu yeniden gözden geçirmesine yer olmadığını bildiren bazı ziyaretçilerinin ortaya attığı bir fikir.

Son iki gün içerisinde Rai’nin bazı ziyaretçileri, Rai’nin General Avn’un görev süresinin uzatılmasına sadık kaldığını ve başkanlık koltuğunun boş olması nedeniyle yeni bir genelkurmay başkanının atanmasına izin verilmediğini açıkladı. Ancak onlara göre siyasi hesaplaşma güdüsü nedeniyle tavrını yumuşattı.

Aynı ziyaretçiler, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada bunun anayasal kurumların düzenini yeniden tesis etmenin tek anahtarı olduğu için Rai’nin hala bir cumhurbaşkanı seçme konusunda ısrar ettiğini belirttiler.

Ayrıca ziyaretçilere göre Rai, cumhurbaşkanlığı yokluğunda yeni bir genelkurmay başkanının atanmasının uygun olmadığını söyledi. Rai’nin General Avn’un görev süresinin uzatılması konusunda tavrından taviz vermeyeceğini belirten ziyaretçiler, “Bu, Maruni Piskoposlar Konseyi’nin gelecek çarşamba günü yapacağı aylık toplantıda ikinci kez odaklandığı bir konu” dedi.

Rai’nin Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri ve yeni bir genelkurmay başkanı atamayı reddetme ve Bakanlar Kurulu kararıyla General Avn’un görevini altı ay süreyle uzatma tutumuna ilişkin anlayışını ilettiği geçici Başbakan Necib Mikati ile sürekli temas halinde olduğunu belirttiler.

Aynı şekilde ziyaretçilere göre Rai, Hizbullah ile de temasını kesilmediğini ve Meclis Başkanı Berri’nin ve Hizbullah’ın teşvikiyle kendisini ziyaret eden Yüksek Şii İslam Konseyi Başkan Yardımcısı Şeyh Ali el-Hatib ile görüşmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Rai, yeni bir genelkurmay başkanının atanmasına karşı çıkmasının nedenlerini ve General Avn’un görev süresinin uzatılmasına ilişkin tavırları da anladığını bildirdi.

Ziyaretçiler, Rai’nin Meclis Başkanı Berri ve Başbakan Mikati ile temasa geçerek Maruni Piskoposlar Konseyi’nin aylık toplantısını beklediğini aktarırken Rai’nin Konsey Başkanı’nın tavrını anlamış olduğunu gösterdiğini ve artık hükümete zaman tanıdığını söylediğini bildirdiler. Ziyaretçilere göre kesin bir karara varılamaması halinde ise genelkurmay başkanlığındaki boşluğun doldurulması meselesi, gelecek ayın ilk yarısında toplanacak olan yasama döneminin gündemine alınacak. Ayrıca bu konuyla ilgili olarak çeşitli parlamento blokları tarafından sunulan bir dizi kanun teklifi bulunuyor ve boşluğun doldurulması için uygun gördüğü noktayı oylamak ise Parlamento Genel Kurulu’na kalmış bir durum.

Ancak aynı ziyaretçiler, Başbakan Mikati’nin Bakanlar Kurulu’na General Avn’un görevden alınmasının ertelenmesi yönünde bir karar alma çağrısında bulunarak kendi gerekliliklerini yerine getirebilirken, Hizbullah’ın ise kendi tavrını belirginleştirmede gecikme yaşadığını söyledi. Her ne kadar Hizbullah’ın gecikmesi ortasında hükümetin zamanı daralmaya başlasa da bu durum, parlamentonun müdahale etmesinin ve ordu liderliğindeki boşluğu doldurmasının yolunu açıyor.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters