عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Mısır’ın Gazze ile ilgili arabuluculuk çabaları durdu mu?

Biden, Tel Aviv’den bazı liderlerle arasında anlaşmazlık olduğunu doğruladı.

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah, İsrail bombardımanları sonucu dumanla kaplandı. (AFP)
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah, İsrail bombardımanları sonucu dumanla kaplandı. (AFP)
TT
TT

Mısır’ın Gazze ile ilgili arabuluculuk çabaları durdu mu?

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah, İsrail bombardımanları sonucu dumanla kaplandı. (AFP)
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah, İsrail bombardımanları sonucu dumanla kaplandı. (AFP)

Washington’ın Gazze Şeridi’ndeki askeri operasyonlarını sürdürmesi için Tel Aviv yönetimine sağladığı sınırsız desteğe rağmen ABD Başkanı Joe Biden, kendisi ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki ilişkilerde anlaşmazlıkların olduğuna dair imada bulundu. Biden, yıllar içinde ve günümüzde her birinin kendi payına düşen anlaşmazlıklara sahip olduğuna dikkat çekti.

Biden açıklamalarını, Yahudilerin bayramı münasebetiyle geçen pazartesi akşamı Beyaz Saray’da düzenlenen resepsiyon sırasında yaptı. Açıklamasında, İsrail’in zor bir durumda olduğunu ve bazı İsrailli liderlerle anlaşmazlıkları bulunduğunu dile getirdi. Gözlemcilerin aktardığına göre bu, Gazze Şeridi’ndeki operasyonlarını durdurması için ABD’nin İsrail’e tanıdığı mühlette geri sayımın başladığını gösteren önemli bir sinyal niteliğinde. Ayrıca Mısır- Katar arabuluculuğu tarafından yürütülen ve ‘insani bir ateşkese ve İsrail ile Hamas hareketi arasında yeni bir esir takasına’ olanak tanıyacak ciddi müzakerelerin de yolunu açıyor.

Kararlı güvenceler

ABD Başkanı, İsrailli liderlerle anlaşmazlıklara değinirken, Washington’ın Tel Aviv’e sağladığı desteğin gücüne ilişkin kararlı güvenceler de ortaya koyuldu. Öyle ki Biden, İsrail liderliğiyle görüş ayrılıkları ne olursa olsun, ‘bağımsız Yahudi devletine olan bağlılığının’ sarsılmaz olduğunu vurguladı. İsrail’e yardımın Hamas hezimete uğrayana kadar devam edeceğini de söyleyen Biden, ancak aynı zamanda kamuoyunun İsrail’in güvenliği için tehlikeli bir değişime uğrayabileceği konusunda da uyardı.

Fotoğraf Altı: İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ndeki tıbbi konvoylara katı kısıtlamalar getiriyor. (Reuters)
İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ndeki tıbbi konvoylara katı kısıtlamalar getiriyor. (Reuters)

Biden, ABD’nin ‘Gazze’de halen rehin tutulanları serbest bırakmak, Filistinlilere insani yardım sağlanmasını hızlandırmak ve İsrailli dostlarına sivillerin hayatlarını korumaları gerektiğini vurgulamak’ için çalışmaya devam edeceğini belirtti.

Diğer yandan İsrail Başbakanı Netanyahu, Washington ve Tel Aviv’in Gazze’deki savaşın sonraki aşaması konusunda aynı fikirde olmadıklarını itiraf etti. Netanyahu dün yaptığı açıklamada ABD’nin İsrail’in ‘Hamas’ı ortadan kaldırma ve Filistin hareketi tarafından tutulan tutukluları geri getirme’ hedeflerini desteklediğini söylerken, ancak iki müttefikin Gazze’deki savaşın sonraki aşaması konusunda aynı fikirde olmadıklarına dikkat çekti.

Görüş ayrılıkları

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin İsrail konusunda çalışmalar yürüten uzmanı Said Akaşa, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede ABD yönetimi ile İsrail hükümeti arasındaki anlaşmazlıklar hakkında konuşmanın zor olduğunu belirtirken, “Ancak savaşın yönetimi ve Netanyahu hükümetinin ulaşmaya çalıştığı hedeflerle ilgili bazı konularda görüş ayrılıkları var” dedi. Akaşa, söz konusu ayrılıkların mevcut savaşın patlak vermesinden önce ortaya çıktığını, ancak bunların ABD yönetiminin Tel Aviv’e ateşi kesmesi için büyük baskı uygulamasına yol açacağını hayal etmenin zor olduğunu söylediği açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Aksi takdirde Washington, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki operasyonlarını tamamlamasının önünü açmak için Güvenlik Konseyi’ndeki (BMGK) veto hakkını kullanmazdı.”

Fotoğraf Altı: İsrail’in Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah bölgesine yönelik bombardımanı sürüyor. (AFP)
 İsrail’in Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah bölgesine yönelik bombardımanı sürüyor. (AFP)

İsrail meseleleri uzmanı, aynı zamanda bu görüş ayrılıklarının, askeri harekatla değil, yalnızca Mısır-Katar arabuluculuğuyla ulaşılan bir hedef olduğu göz önüne alındığında ABD’nin ‘her iki ülkeden de esir takasını içeren bir anlaşmayı da içeren insani bir ateşkesin önünü açarak bir sonraki aşamaya geçme’ arzusunun bir göstergesi olabileceğine dikkat çekti. Said Akaşa, görüş ayrılıklarının varlığının, Washington’un Tel Aviv’e baskı yapamayacağı anlamına gelmediğine, zira ABD’nin İsrail’in kararını kontrol edebilecek tek güç olduğunun altını çizdi.

Veto hakkı

ABD, geçen hafta BMGK’nın Gazze’de ateşkes kararı vermesini engellemek için veto yetkisini kullanmıştı. ‘Biden yönetiminin İsrail’e mutlak desteği ve İsrail’in meşru müdafaa hakkına bağlılığı’ nedeniyle ABD’de ve uluslararası sahnede karşılaştığı eleştirilere rağmen bu, 7 Ekim’de İsrail ile Filistinli direniş grupları arasında çatışmaların başlamasından bu yana Washington’ın Gazze’de ateşkese varılmasını engellemek için veto hakkını ikinci kez kullanması oldu.

Aynı şekilde Filistin’in eski Kahire büyükelçisi Barakat el-Farra, ABD- İsrail anlaşmazlıklarına ilişkin konuşmaları ‘değerlendirmede abartı olabilecek bir durum’ olarak nitelendirdi. Mevcut ABD yönetiminin İsrail’e çeşitli düzeylerde benzeri görülmemiş destek sağladığını belirten Farra, Şaraku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“ABD’nin Gazze Şeridi’ndeki soykırım savaşını sürdürmesi için İsrail’e sağladığı askeri ve siyasi destek ile diplomatik korumanın miktarı, Washington’ı bu savaşın ortağı haline getiriyor. Dolayısıyla seçim yılına girmeden önce ABD’de, hatta Demokrat Parti koridorlarında yönetimin karşılaştığı eleştirileri hafifletmeye çalışıyor olabilir.”

Mısır- Katar temasları

Filistin’in eski Kahire Büyükelçisi, İsrail’in tüm engellerine ve ateşkes bozulmadan önceki son müzakere turlarından çekilmesine rağmen, Mısır ve Katar’ın insani ateşkes sağlanmasına yönelik arabuluculuk temaslarının durmadığına inandığını ifade etti. Barakat el-Farra, “İsraillilerin daha fazla sivil öldürmekten başka gerçek bir başarı elde edememesi nedeniyle müzakereler bir sonraki aşama olacak” dedi.

Fotoğraf Altı: Yardım yüklü kamyonlar, Gazze Şeridi’ne Refah Sınır Kapısı’ndan geçerek giriş yapıyor. (Mısır Kızılayı)
Yardım yüklü kamyonlar, Gazze Şeridi’ne Refah Sınır Kapısı’ndan geçerek giriş yapıyor. (Mısır Kızılayı)

Mısır ve Katar, 24 Kasım’da Mısır- Katar- ABD arabuluculuğuyla varılan ateşkesin uzatılmamasının ve ateşkesin yalnızca bir hafta sürmesinin ardından, Gazze Şeridi’nde kötüleşen insani krizin ortasında yeni bir ateşkese varmak için çabalamaya devam edeceklerini duyurmuştu.

İsrail, daha önce Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen, Katarlı yetkililerin yanı sıra Mısır, ABD ve İsrail istihbarat teşkilatları başkanlarının da katıldığı ve ateşkesi uzatma yollarının ele alındığı üst düzey güvenlik toplantılarından çekilmişti. Ayrıca İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir, ateşkesin uzatılması halinde hükümetten çekilme uyarısında bulunmuştu. İsrail ise çatışmaları durdurmak için Hamas tarafından alıkoyulan herkesin serbest bırakılmasını ve hareketin liderlerinin İsrail ordusuna teslim olmasını şart koşmuştu. Buna karşılık Hamas, düşman İsrail’in saldırganlığını tamamen durdurmadığı ve güçlerinin Gazze Şeridi’nin tamamından çekilmediği sürece yeni bir müzakereye girmeyeceğini açıklamıştı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında
TT
TT

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında

İbrahim Hamidi

Washington, Kürdistan’a uzaktan bakabilir, ne zaman müdahale edeceğine ve ne zaman geri çekileceğine kendisi karar verebilir. Ancak Kürtler coğrafyalarından, tarihlerinden ve onlarca yıla, sınırları aşan “Amerikan ihanetlerinin” bıraktığı acı hatıralardan uzaklaşamaz.

Washington’ın gözünden Irak Kürdistan Bölgesi’nin haritası oldukça açık görünüyor: Petrol ve doğal gaz sahaları, boru hatları, şirketler ve yatırımlar, İran, Türkiye ve Suriye ile sınırlar ve terörle mücadelede bir ortak. Ancak sahadaki tablo çok daha karmaşık. Bağdat’la yaşanan kanlı çatışmalar, isyanlar ve iç savaşlarla dolu bir geçmiş, siyasi, sınıfsal ve aşiret temelli mücadeleler, iktidarı nesilden nesile devreden ancak kendi aralarında da rekabet eden aileler, kendilerine ait silahlı güçleri, güvenlik birimleri ve nüfuz alanları bulunan partiler... Bütün bunlara, coğrafyanın ve komşuların dayattığı koşullardan kaynaklanan derin bir mağduriyet duygusu da eşlik ediyor.

ABD, tarihsel ihanetlerin ve coğrafi baskıların acısını hâlâ yaşayan toplumlarda geçici ziyaretler ve kısa süreli varlıklarla kendi çıkarlarını koruyabilir mi? Irak Kürdistanı’nda Süleymaniye ile Erbil arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla bu soru bir kez daha gündeme geldi.

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, birkaç gün önce Londra’da kendisine Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasındaki anlaşmazlıklar sorulduğunda bu konudaki yaklaşımını ortaya koydu. Barrack, krizi “aileler arasındaki bir dizi anlaşmazlık” olarak nitelendirerek taraflara “aşiret kaynaklı ihtilafları” geride bırakma çağrısı yaptı. İki tarafa verdiği tavsiye ise “Bu meseleyi aşın” oldu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi, önceliklerin belirlenmesi konusunda oldukça netti. Gaz sahasına yönelik saldırılar kabul edilemezdi. Bölgeye gelir sağlayan Amerikan ve uluslararası şirketler de iç çekişmelerin rehinesi hâline gelmemeliydi.

Ancak Washington’ın yatırımları aksatan bir anlaşmazlık olarak gördüğü mesele, Kürtler açısından uzun bir çatışma tarihinin devamı niteliğinde. Kürtler arasındaki bölünme ne petrol ve doğal gazla ne de bugün Barzani ve Talabani aileleri arasındaki rekabetle başladı. Bu ayrışmanın kökleri, Kürt hareketi içindeki derin görüş farklılıklarına; geleneksel liderliklerle modern siyasi akımlar, kırsal kesimle kentler, zenginlerle yoksullar, aşiret yapısıyla sol hareketler ve toplumu örgütleme ve Kürtlere liderlik etme konusundaki iki farklı anlayış arasındaki mücadeleye uzanıyor.

Kürdistan Demokrat Partisi, Molla Mustafa Barzani’nin tarihsel liderliğiyle, toplumsal ve aşiret ağlarıyla özdeşleşti. Parti, meşruiyetinin önemli bir bölümünü silahlı mücadele geçmişinden ve Barzani liderliğinin ulusal sembol niteliğinden aldı. Celal Talabani liderliğinde kurulan Kürdistan Yurtseverler Birliği ise milliyetçi ve sol akımlardan beslenen, Süleymaniye’de güçlü bir toplumsal ve siyasi tabana sahip farklı bir siyasi eğilimi temsil ediyordu. Fikirsel ve toplumsal farklılıklar gerçekti. Bu farklılıklar, Kürt hareketi içinde zamanla kendi iktidar ve nüfuz kurumlarını oluşturan iki ayrı siyasi kimliğin şekillenmesinde etkili oldu.

1990’lı yıllarda patlak veren Brakuji, (Kürt iç savaşı)mevcut yaraları daha da derinleştirdi. Bölge iki ayrı yönetime bölünürken iç hesaplaşmalar, Bağdat, Tahran, Ankara ve Şam’ın müdahaleleriyle iç içe geçti. Söz konusu başkentler, bir Kürt oluşumunun ortaya çıkmasına karşı çıkıyordu. Washington, iki parti arasında anlaşma sağlanması için devreye girdi. İki yönetim yeniden birleştirildi ancak kurumların bütünleşmesi eksik kaldı. Güvenlik birimleri, silahlı kuvvetler ve çıkar ağları, Erbil ve Süleymaniye’deki iki nüfuz merkezi arasında bölünmüş olarak varlığını sürdürdü.

Burada dikkat çekici bir çelişki ortaya çıkıyor. Yaklaşık 30 yıl önce iki parti arasında uzlaşma sağlanmasına yardımcı olan ve 2003’te Bağdat’ın işgalinden birkaç yıl önce yönetimlerin birleştirilmesine katkıda bulunan Washington ile bugün Irak’tan çekilmiş, ekonomik ilişkiler, yatırımlar ve DEAŞ’a karşı hava gücü varlığı üzerinden nüfuzunu pekiştirmeye çalışan Washington aynı değil.

Yaralarla dolu bir topluma uzlaşma dayatmak mümkün olabilir. Ancak barışmayı sağlamak başka bir meseledir. Makamlar, bakanlıklar ve kaynaklar paylaştırılabilir, anlaşmalar imzalanabilir, ortaklıklar kurulabilir ve hükümetler oluşturulabilir. Fakat bir müttefikin tavsiyesiyle hafıza silinemez, liderlerin tokalaşmasıyla güvensizlik ortadan kaldırılamaz.

Bölünmenin şekillenmesinde coğrafya da önemli rol oynadı. İki partinin iç dinamikleri farklı köklere dayanırken dış ittifakları da birbirinden ayrıştı. Saddam Hüseyin sonrasında Bağdat’taki siyasi sistem değişti ancak merkezi yönetim ile Kürdistan Bölgesi arasındaki sorunlar değişmedi.

Süleymaniye, bölgenin doğusunda, İran sınırına daha yakın bir konumda bulunuyor. İki taraf arasındaki ilişkiler onlarca yıl öncesine uzanıyor. Bu ilişkiler yalnızca siyasi bir tercih değildi; coğrafyanın yanı sıra güvenlik, ticaret ve güç dengelerinin de dayattığı bir sonuçtu.

Buna karşılık Erbil ve Duhok, bölgenin kuzey ve batısında yer alıyor. Barzani ailesinin nüfuz alanları, sınır kapıları, ticari geçiş noktaları ve petrol ihracat hatları üzerinden Türkiye ile bağlantılı. Türkiye ile Kürt hareketi arasındaki karmaşık tarihsel geçmişe rağmen Ankara ile Erbil arasındaki ilişkiler zamanla stratejik bir ortaklığa dönüştü.

Benzer şekilde, “Yeni Suriye” ile Erbil arasındaki ilişkiler de Süleymaniye aleyhine gelişti. Süleymaniye, Beşşar Esed yönetimiyle daha güçlü ilişkilere sahipti. Şam ise artık Erbil’e, Talabani ailesinin müttefiki olan Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG) zayıflatmadaki rolü üzerinden bakıyor.

Böylece iki parti arasındaki rekabet, yalnızca ikili anlaşmazlıkların belirlediği bir mesele olmaktan çıktı. Irak’ta nüfuz mücadelesi veren ancak dört ülkeye yayılan bir Kürt oluşumunun kurulmasını engelleme konusunda ortaklaşan bölgesel güçlerin dengelerinden de etkilenmeye başladı.

Burada bir başka çelişki daha ortaya çıkıyor. Washington, enerji ve güvenlik alanındaki çıkarlarını korumak için birleşik bir Kürdistan Bölgesi istiyor. Ancak coğrafya, iki partiyi farklı dış ilişkiler kurmaya yönelterek aralarındaki bölünmeyi derinleştiriyor.

Ziyaretçi ile komşu arasında temel bir fark var. ABD gelir ve gider. Ancak İran, Türkiye ve Suriye komşu ülkelerdir; yönetimleri değişse de hiçbir yere gitmezler. Washington’daki yönetimler değişir, öncelikler farklılaşır, ABD’nin bölgedeki varlığı azalabilir ya da genişleyebilir. Fakat coğrafya değişmez. Hükümetler, ittifaklar ve öncelikler ne kadar değişirse değişsin Süleymaniye İran’ın, Türkiye ve Suriye ise Erbil ile Duhok’un komşusu olmaya devam edecek.

Barrack’ın Londra’dan verdiği bir tavsiyeyle aşılabileceğini düşündüğü aile içi anlaşmazlık, Kürt dağlarından, vadilerinden ve tünellerinden bakıldığında varoluşsal bir denklem olarak görülüyor.

Washington, Kürdistan’a uzaktan bakabilir, ne zaman müdahale edeceğine ve ne zaman geri çekileceğine kendisi karar verebilir. Ancak Kürtler coğrafyalarından, tarihlerinden ve onlarca yıla, sınırları aşan “Amerikan ihanetlerinin” bıraktığı acı hatıralardan uzaklaşamaz. Onlar, kalıcı komşularıyla ve tavsiyelerle ortadan kaldırılamayacak bölünmelerle birlikte yaşamak zorunda.

Barrack gelir ve gider. O, geçici bir müttefiktir. Komşular ise kalıcıdır; nesilden nesile varlıklarını sürdürür, hiçbir yere gitmezler.

DAHA FAZLA OKU

Irak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'de, Kürt bayrağı ve Peşmerge güçlerinin adının yer aldığı grafitiler (4 Ekim 2026, AFP)

Irak Kürdistan Bölgesi yol ayrımında: İç bölünme tarihî kazanımları aşındırma tehdidi oluşturuyor

ARAP DÜNYASI

Ürdün'de kiliseye saldırı düzenleyen 3 kişi idam cezasına çarptırıldı

Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)
Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)
TT
TT

Ürdün'de kiliseye saldırı düzenleyen 3 kişi idam cezasına çarptırıldı

Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)
Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)

Kerek kentinde 9 kişinin hayatını kaybettiği, 25 kişinin yaralandığı saldırının failleri hakkında idam kararı verildi

Ürdün Devlet Güvenlik Mahkemesi, ülkenin güneyindeki Kerek kentinde bir kiliseye düzenlenen ve 9 kişinin hayatını kaybettiği, 25 kişinin yaralandığı saldırıyı gerçekleştiren 3 sanığı idam cezasına çarptırdı.

Ürdün ordusundan yapılan açıklamada, Devlet Güvenlik Mahkemesinin pazar sabahı, 23 Ekim'de Kerek vilayetine bağlı Hamud beldesinde gerçekleştirilen terör saldırısının failleri hakkında idam kararı verdiği belirtildi.

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı habere göre sanıkların birden fazla kez ve birlikte hareket ederek insanların ölümüne neden olan terör eylemleri gerçekleştirmek, silah ve mühimmat kullanarak terör eylemlerinde bulunmak, terör eylemlerinde kullanmak amacıyla silah ve mühimmat bulundurmak, silahlı terör eylemleri gerçekleştirmek amacıyla komplo kurmak ve terör örgütünün fikirlerini yaymak suçlarından mahkum edildi.

Kararın kanun gereği Temyiz Mahkemesine taşınabilecek. Ürdün Kralı 2. Abdullah, saldırının faillerinin "en ağır şekilde cezalandırılacağını" açıklamıştı.

Üç saldırgan, 23 Ekim'de öğle saatlerinde ülkenin güneyindeki Kerek vilayetinde bulunan Hamud Kilisesi'nde taziyeye katılanlara otomatik silahlarla saldırmıştı. Kilisenin önünde toplanan kalabalığa ateş açan saldırganlar, demir kapıların kapatılması üzerine içeriye girememişti. Saldırı sırasında çok sayıda kadın ve yaşlı, saldırganlardan korunmak amacıyla kiliseye sığınmıştı.

Olayın ardından kaçan saldırganlar, güvenlik güçlerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda 3 gün sonra yakalanmıştı. Yetkililer, şüphelilerin ikisinin kardeş, üçüncüsünün ise enişteleri olduğunu ve tamamının Ürdün vatandaşı olduğunu bildirmişti. Zanlıların "tekfirci" ideolojiyi benimsediği belirtilmişti.

Yaklaşık 11 milyon nüfusa sahip Ürdün'de Hristiyanlar, nüfusun yaklaşık yüzde 3'ünü oluşturuyor. Hristiyan toplumu, ülkedeki Sünni çoğunlukla birlikte dini ibadetlerini genel olarak barış ortamında sürdürüyor.

Yaklaşık 375 bin kişinin yaşadığı Kerek vilayetinde, Halsa ve Hicazin gibi önemli Hristiyan aşiretleri bulunuyor.

Kerek vilayeti, 2016 yılında da çoğunluğu terör örgütü DEAŞ'a atfedilen bir dizi saldırıya sahne olmuştu. Bu saldırıların en kanlısı, aralık ayında bir güvenlik merkezi ve polis devriyelerini hedef almıştı. Saldırıda 7 güvenlik görevlisi ve bir turistin de aralarında bulunduğu 10 kişi hayatını kaybetmişti.

Saldırının ardından Kerek Kalesi'ne sığınan 4 silahlı kişi, güvenlik güçleriyle girdikleri çatışmada öldürülmüştü.

ARAP DÜNYASI

Şam yönetimi, Halep kırsalında coğrafi bağlantıyı yeniden tesis ederek on yıllık fiilî bölünmüşlüğe son veriyor

Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)
Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)
TT
TT

Şam yönetimi, Halep kırsalında coğrafi bağlantıyı yeniden tesis ederek on yıllık fiilî bölünmüşlüğe son veriyor

Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)
Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)

Suriye Arap Ordusu Askerî Mühendislik Dairesi’ne bağlı ağır iş makinelerinden oluşan bir konvoy, 255 şehir ve köyde toprak setlerin kaldırılması ve hendeklerin doldurulması projesine katılmak üzere dün Halep’in doğu kırsalındaki (Kuzey Suriye) Münbiç bölgesine hareket etti. Toplam 841 kilometrelik bir alanı kapsayan proje, çatışma yılları boyunca söz konusu bölgelerde yaşanan fiilî bölünmüşlüğe son vermeyi, devlet otoritesini pekiştirmeyi ve bölgelerin idari ve ekonomik açıdan yeniden bütünleşmesini amaçlıyor.

Suriye Acil Durumlar ve Afet Yönetimi Bakanlığı, Halep Valiliği ile iş birliği içinde yürütülen “Direnişin Yankısı” projesinin, askerî tahkimatların ve bunların kalıntılarının ortadan kaldırılmasını, zarar gören bölgelerin yeniden rehabilite edilmesini ve şehirler ile köyler arasındaki ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yolların açılmasını hedeflediğini bildirdi. Bakanlık, çalışmaların hizmet şartlarının iyileştirilmesine, hedef bölgelerde normal hayatın ve istikrarın yeniden tesisine katkı sağlayacağını belirtti.

fvgthy
“Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşaması kapsamında hendekler dolduruluyor. (Acil Durumlar Bakanlığı)

Projenin ikinci aşamasına yönelik çalışmalar, geçtiğimiz perşembe günü Münbiç ve kırsalında başladı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre 7 ay sürmesi planlanan çalışmalar, bölgelerin mayınlardan ve savaş kalıntılarından arındırılması yoluyla güvenlik ve emniyetin güçlendirilmesini, bölge sakinlerinin evlerine dönüşünün kolaylaştırılmasını ve çiftçilerin tarlalarına ulaşarak tarımsal faaliyetlerine yeniden başlamasını sağlamayı amaçlıyor.

Bu adım, projenin geçtiğimiz temmuz ayının başında Halep’in kuzey kırsalında, özellikle Azez ve çevresinde başlatılan ilk aşamasının devamı niteliğini taşıyor. Türkiye sınırına yaklaşık 7 kilometre mesafedeki bölgede yürütülen ilk aşamanın 12 Kasım'da tamamlandığı açıklanmıştı. Çalışmalar kapsamında 202 kilometrelik toprak set ve hendek temizlenirken, yaklaşık 33 köy ve kasabanın yeniden birbirine bağlanması ve sivillerin bölgedeki hareketliliğinin kolaylaştırılması sağlandı.

Projenin ikinci aşamasının Münbiç ve kırsalında yürütülmesi, bölgenin taşıdığı siyasi ve coğrafi önem nedeniyle özel bir anlam taşıyor. Eski rejimin devrilmesinden önce bölge, çatışan üç askerî gücün kesiştiği ve sıcak temas noktalarından biri olarak öne çıkıyordu. Münbiç kenti ve çevresi, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Münbiç Askerî Meclisi'nin kontrolündeyken, kuzey ve batıda Türkiye destekli Suriye Millî Ordusu (SMO) bünyesindeki gruplar, güneyde ise eski rejim güçleri ile Rusya ve İranlı müttefikleri konuşlanmıştı.

Bu askerî konuşlanma, yüzlerce kilometrelik hendeklerin kazılmasına, çift katlı toprak setlerin oluşturulmasına ve dört ana hat boyunca mayın tarlalarının döşenmesine yol açtı. Söz konusu hatlar kuzeyde Sacur Nehri yatağından Cerablus yönüne, batıda Ureymime beldesi çevresinden el Bab yönüne, güneyde Ebu Kehf bölgesinden Deyr Hafir yönüne, doğuda ise Fırat Nehri'nin batı yakasındaki Tişrin Barajı ve Kara Kozak Köprüsü çevresine kadar uzanıyordu.

Bu engellerin kaldırılmasıyla Halep'in doğusu ile kuzeyi arasındaki hayati ulaşım ve ticaret güzergâhlarının yeniden birbirine bağlanması, uzun yıllardır erişime kapalı veya yasaklı olan tarım arazilerinin yeniden kullanıma açılması hedefleniyor.

“Direnişin Yankısı” projesinin iki aşaması, Suriye hükümeti ile SDG arasında 29 Ocak 2026 tarihinde imzalanan anlaşmanın uygulanma süreciyle eş zamanlı olarak yürütülüyor. Anlaşma; bölünmüşlüğün sona erdirilmesini, bölgelerin idari ve ekonomik açıdan bütünleştirilmesini, devletin Suriye topraklarının tamamında kontrolü sağlamasını ve zorla yerinden edilenler ile göç etmek zorunda kalanların uygun koşullar oluşturulduktan sonra evlerine dönüşünü güvence altına almayı amaçlıyor.

vfbgyh
Suriye'nin kuzeyindeki Münbiç'te bulunan eski ABD askerî üssü. (Arşiv – Reuters)

Bu çerçevede, Azez ve çevresinde, Tel Rıfat ve Afrin bölgeleriyle sıcak temas hattını oluşturan toprak setlerin kaldırılması, coğrafi temas hatlarının fiilen sona erdirilmesi ve Suriye toprakları arasındaki bağlantının yeniden kurulması açısından önemli bir güvence oluşturdu. Projeyi yürüten yetkililer, Suriye coğrafyasının yeniden bütünleştirilmesine yönelik bu gelişmeyi Suriye Arap Haber Ajansı'na (SANA) değerlendirdi.

Suriye meselesini takip eden gözlemciler ise Suriye ordusuna bağlı birliklerin Münbiç gibi stratejik bir bölgede tahkimatları kaldırmasının, devletin sahadaki kontrolünü pekiştirmeye ve yerleşim alanları ile tarım bölgelerindeki askerî unsurları azaltmaya yönelik açık siyasi mesajlar taşıdığı görüşünde. Bu adımın sınır güvenliğine ve bölgesel ticaret hareketliliğinin canlanmasına olumlu yansıyacağı değerlendiriliyor.