İsrail Enerji Bakanlığı geçen perşembe günü ekonomik kaygılar doğrultusunda, Tamar açık deniz gaz sahasındaki ortakların, Mısır’a yıllık ilave 500 milyon metreküp gaz ihraç edebileceklerini duyurdu.
Bu açıklama, İsrail gazının Mısır’a akışının, Aksa Tufanı’nın ardından yaşanan güvenlik huzursuzluğu nedeniyle durmasının ardından tekrar başlamasının ertesi günü yapıldı. Aksa Tufanı, Hamas hareketi tarafından 7 Ekim’de İsrail hedeflerine yönelik gerçekleştirildi.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre İsrailli yetkililer son aylarda daha fazla gazın ihraç edilmesine izin verilip verilmeyeceğini görüşüyordu. Bu bağlamda Bakanlık, “Belirlenen artış yerel pazar için hala yeterli arz bırakıyor” açıklamasında bulundu.
İsrail, 7 Ekim’de Hamas ile savaşının başlamasının ardından ana Tamar gaz sahasını kapattı. Bu durum, geçen yazdan bu yana iç tüketim oranlarında artışla karşı karşıya olan Mısır’daki elektrik sektörü üzerinde ek baskıya yol açtı.
Mısır Bakanlar Kurulu, geçen ekim ayının sonunda yaptığı açıklamada, “Mısır’ın doğal gaz ithalatı, günlük 800 milyon fit küpten sıfıra düştü. Bu da elektrik kesintilerinin sıklığını artırdı” ifadesini kullandı. Kurul ayrıca, hükümetin gaz ithalatındaki azalmaya paralel olarak tüketimin artması sonucunda elektrik kesintisi süresinin arttığını kaydetti.
Mısır, İsrail gazı ithalatının bir kısmını kendi iç ihtiyaçlarını karşılamak için kullanıyor ve fazlasını sıvılaştırılmış doğal gaz ile Avrupa’ya ihraç ediyor.
El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin Uluslararası Çalışmalar Birimi Başkanı ve Enerji Çalışmaları Programı Başkanı Ahmed Kandil, İsrail gazının Mısır’a gönderilen miktarının artırılması konusundaki konuşmaların öncelikle ekonomik ve ticari bir konu olduğunu dile getirdi. Şarku’l Avsat’a konuşan Kandil, “İsrail, gaz üretiminin büyük bir kısmını sıvılaştırılıp yeniden ihraç edilen Mısır’a ihraç etmekten karşılıyor” dedi.
Kandil, İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşının maliyetinin İsrail ekonomisine ağır kayıplar yaşattığına dikkat çektiği açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Bu nedenle, İsrail gaz sahalarında faaliyet gösteren çoğu Amerikan şirketi olan şirketlerin baskılarına ek olarak, daha fazla miktarda gaz ihracatına başvurmak, bu kayıpların telafisine katkıda bulunuyor. Mısırlı şirketlerle sözleşme yükümlülüklerini ihlal etme olasılığının yanı sıra, üretim durmaya devam ettikçe uluslararası borsalardaki hisselerinde düşüş yaşanmasından korkuluyor.”
İsrail Merkez Bankası, Gazze Şeridi’ndeki savaşın hız kazanmasının maliyetinin, İsrail ekonomisine haftada yaklaşık 600 milyon dolara mal olduğu tahmininde bulundu. Gazze’de savaşın başlamasından bir ay sonra yayınlanan bir raporda Merkez Bankası, bu maliyetlerin İsrail ordusunda işgücünün yüzde 8’ini temsil eden yaklaşık 350 bin yedek askerin hizmete çağrılmasının yanı sıra birçok okulun kapatılmasından ve yaklaşık 144 bin işçinin Gazze ve Lübnan sınırlarına yakın bölgelerden tahliye edilmesinden kaynaklandığını belirtti.
Mısır’ın yakın zamanda İsrail doğalgaz ithalatında dalgalanmayla karşı karşıya kalmasının ardından İtalya merkezli Eni şirketi, geçen ay Mısır’dan sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatına bu aralık veya gelecek ocak ayında yeniden başlamayı beklediğini duyurdu.
Mısır’daki Zohr sahası da dahil olmak üzere ülkede bir grup gaz projesini yöneten Eni, Mısır’da enerji talebinde kış mevsiminin başlamasıyla birlikte bir düşüş meydana geldiğini ve bu durumun yurt dışına ihracatın yeniden başlamasına yardımcı olacağını bildirdi.
Mısır, Avrupa’ya ihraç etmek üzere Akdeniz’deki sıvılaştırma istasyonlarında sıvılaştırmak için İsrail gazını ithal ediyor. Kahire, 2021 yılında 7 milyon ton olan 3,5 milyar dolar değerindeki gaz ihracatına kıyasla, 2022 yılında 8 milyon ton (8,3 milyar dolar) ile rekor bir rakama ulaştı. Hükümet verilerine göre gaz ihracatının değerinde yıllık yüzde 171 artış yaşandı.
Mısır Doğal Gaz Holding’in (EGAS) belirttiğine göre Mısır’ın Haziran 2023’te sona eren mali yılda İsrail’den ithal ettiği doğal gaz miktarı, bir önceki 2021-2022 mali yılındaki 191 milyar fit küpten yüzde 42,77 artarak 272,7 milyar fit küp gaza ulaştı.
Mısır’ın ortalama doğal gaz üretimi geçen mali yılda günde 6,2 milyar metreküpe ulaştı. Hükümet verilerine göre ortalama günlük doğal gaz tüketimi yaklaşık 5,9 milyar metreküpe ulaştı. Bu rakamın yüzde 57’si elektrik sektörü, yüzde 25’i sanayi sektörü, yüzde 10’u petrol ve gaz türevleri sektörü, yüzde 6’sı konut sektörü ve yüzde 2'si araç teminine dağıtıldı.
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında yıkılmış evler (AFP)
