Asya ve Pasifik'te 2024 gündemini seçimler belirleyecek

Asya, Pasifik ve Uzak Doğu ülkelerinde 2024 yılının liderlik ve genel seçimlerin etkisinde geçmesi bekleniyor

(AA)
(AA)
TT

Asya ve Pasifik'te 2024 gündemini seçimler belirleyecek

(AA)
(AA)

Bangladeş, Tayvan, Pakistan, Endonezya, Rusya ve Güney Kore'deki seçimler bu yılın gündem başlıkları arasında yer alacak.

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi Peru'da, G20 Liderler Zirvesi Brezilya'da düzenlenecek.

İtalya'nın ev sahipliği yapacağı G7 Liderler Zirvesi'ne Güney Kore, Avustralya ve Hindistan katılacak.

AA, bu yılın Asya, Pasifik ve Uzak Doğu ülkelerinde öne çıkan gündem maddelerini derledi.

Ocak

Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Dönem Başkanlığını 1 Ocak'ta Laos devralacak. Liderler Zirvesi "ASEAN: Bağlantıyı ve Dayanıklılığı Artır" mottosuyla yıl içinde ülkenin başkenti Viyentiyan'da düzenlenecek.

Japonya Dışişleri Bakanı Kamikava Yoko 5 Ocak'ta ABD ve Kanada ile Avrupa'da Polonya, Finlandiya, İsveç, Hollanda ve Almanya'yı kapsayan dış geziye çıkacak. Japon Bakan, ziyaretiyle ikili ve bölgesel ilişkileri geliştirmeyi hedefliyor.

Bangladeş'te halk 7 Ocak'ta genel seçimler için sandık başına gidecek. 2018'deki son seçimde oyların yüzde 74,6'sını alan Başbakan Şeyh Hasina liderliğindeki iktidar partisi Awami League'nin 2024 seçimlerini kazanması bekleniyor.

Yaklaşık 800 bin nüfusa sahip Güney Asya ülkesi Butan'da, ilk turu 30 Kasım 2023'te düzenlenen meclis seçimlerinin ikinci turu 9 Ocak'ta gerçekleştirilecek.

Dünyanın en büyük tüketici elektroniği etkinliği "CES 2024" Nvidia, Panasonic, Hisense, Samsung dahil çok sayıda üretici ve geliştiricinin katılımıyla 9-12 Ocak'ta ABD'nin Las Vegas kentinde başlayacak. Etkinlikte, yapay zeka ve sanal gerçeklik ürünleri öne çıkacak.

Tayvan'da liderlik seçimleri 13 Ocak'ta düzenlenecek. Seçimde iktidardaki Demokratik İlerleme Partisi (DPP) adayı Lai Ching-te, Çin yanlısı Çin Milliyetçi Partisi (KMT/Kuomintag) adayı Hou Yu-ih ile Tayvan Halk Partisi (TPP) adayı Ko Wen-je yarışacak.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr, ocak ayında Vietnam'a yapacağı resmi ziyarette, Güney Çin Denizi sorununa yönelik çözüm ve işbirliği fırsatları arayacak. Marcos Jr, ekonomi dahil iki ülke ilişkilerini güçlendirmeyi hedefleyecek.

Güneydoğu Asya'da ada ülkesi Filipinler'de ulusal kalkınmayı artırmak üzere oluşturulan ilk egemen varlık fonu "Maharlika Yatırım Fonu"nun ocak ayı içinde hizmete girmesi planlanıyor.

Malezya'da kraliyet ailesinin "ülkenin yeni kralı" seçtiği Johor Sultanı İbrahim İskender, 31 Ocak itibarıyla tahtına oturacak. Yeni kralın görev süresi 5 yıl.

Şubat

1 Şubat, Myanmar'da ordunun iktidarı ele geçirmesi ve seçimle başa gelen Aung San Suu Çii'nin tutuklanmasının 3. yıl dönümü. Şimdiye kadar 4 kez uzatılan olağanüstü halin (OHAL) bir kez daha uzatılması bekleniyor.

Pakistan Seçim Komisyonunun 22 Aralık 2023'teki açıklamasına göre ülkede genel seçimlerin 8 Şubat'ta düzenlenmesi planlanıyor.

Endonezya'da 200 milyonu aşkın seçmen 14 Şubat'ta Başkanlık Seçimleri için sandık başına gidecek. Seçimde eski Savunma Bakanı Prabowo Subianto, eski Central Java Valisi Ganjar Pranowo ve eski Jakarta Valisi Anies Baswedan yarışacak. Sandıkta çoğunluk elde edilemezse ikinci turun haziranda yapılması planlanıyor.

İletişim teknolojileri sektöründe en büyük sanayi fuarı kabul edilen "Dünya Mobil Kongresi", 26-29 Şubat'ta İspanya'nın Barselona kentinde toplanıyor. Üretken yapay zekanın öne çıkacağı kongrede mobil çip, telekom, bağlantılı otomobiller, bulut ve altyapı teknolojileri ile yeni bilgisayar ve akıllı telefon modelleri tanıtılacak.

Mart

Amerikan Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisince 1929'dan bu yana verilen "Oscar Ödülleri", 10 Mart'ta, ABD'nin Kaliforniya eyaletinde sahiplerini bulacak.

Rusya'da 15-17 Mart'ta başkanlık seçimleri düzenlenecek. Devlet Başkanı Vladimir Putin, mart seçimlerinde aday olacağını açıkladı. Putin, seçilmesi halinde 5. kez koltuğa oturacak. Seçimde Putin haricinde 3 aday daha yarışacak. Kazanan mayısta görevi üstlenecek.

"Asya İçin Boao Forumu" yıllık konferansı 26-29 Mart'ta Çin'in Haynan eyaletinde düzenlenecek. Asya ve Avrupa ülkelerinin liderlerinin foruma katılması bekleniyor.

Japonya Başbakanı Kişida Fumio martta ABD'ye devlet ziyareti düzenleyecek. ABD Başkanı Joe Biden ile görüşecek Kişida'nın ikili savunma işbirliğinin yeni dönem detaylarını ele alması bekleniyor. Kişida'nın, ABD Kongresine hitap etmesi de planlanıyor.

Dünya otomotiv endüstrisinin en eski fuarlarından kabul edilen New York Uluslararası Otomobil Fuarı, 29 Mart-7 Nisan'da düzenlenecek.

Nisan

Formula 1 yarışları, Kovid-19 tedbirleri nedeniyle verilen ara sonrası, 2019'dan bu yana ilk kez Şanghay'da düzenlenecek. F1 2024 sezonunun 4. yarışı 5-7 Nisan'da Japonya'nın Suzuka, 5. yarışı 19-21 Nisan'da Çin Grand Prix'inde yapılacak.

Güney Kore'de parlamento seçimleri 10 Nisan'da düzenlenecek. Güney Kore Devlet Başkanlığına Mayıs 2022'de seçilen Yoon Suk-yeol'un partisi Halkın Gücü (PP) Meclis'teki koltuk sayısını artırmayı hedefliyor.

Dünyanın "en kalabalık demokrasisi" kabul edilen Hindistan'da, 950 milyon kayıtlı seçmen, genel seçimler için ülke genelinde 1 milyonu aşkın sandık merkezinde 1 Nisan-31 Mayıs arası oy kullanacak. Başbakan Narendra Modi liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi (BJP) üçüncü kez 5 yıllık bir dönem kazanmayı amaçlıyor.

Dünyanın en büyük otomobil fuarlarından "Pekin Otomobil Fuarı", 25 Nisan-4 Mayıs'ta düzenlenecek.

Tayland'da muhalefetteki Move Forward Partisi, hükümetin tartışılan dijital para politikasını gerekçe göstererek, nisan ayında düzenlenecek parlamento oturumunda, Ağustos 2023'te başbakanlık koltuğuna oturan Srettha Thavisin aleyhine gensoru verecek.

Mayıs

APEC Dönem Başkanı Güney Amerika ülkesi Peru, APEC üyesi ülkelerin Ticaret Bakanlarını 17-18 Mayıs'ta bir araya getirecek. APEC Turizm Bakanları haziranda, Enerji Bakanları ağustosta, Maliye Bakanları ekimde Peru'da toplanacak.

Haziran

Kuzey Amerika ülkesi Meksika'da halk, başkanlık ve meclis seçimleri için 2 Haziran'da sandığa gidecek.

İtalya'da G7 Liderler Zirvesi 13-15 Haziran'da düzenlenecek. Japonya dahil gelişmiş 7 ülkenin lideri, Puglia bölgesindeki Borgo Egnazia Oteli'nde buluşacak. Zirveye, Güney Kore, Avustralya ve Hindistan liderlerinin de katılması bekleniyor.

Diplomasi zirvelerinden "Shangri La Diyaloğu"nun haziranda Singapur'da düzenlenmesi bekleniyor. İngiltere merkezli "International Institute for Strategic Studies" düşünce kuruluşuna ait zirveye, ABD ve Avrupa'dan savunma bakanları dahil bürokrasi ve sektör liderleri katılacak.

Temmuz

Japonya'nın başkenti Tokyo'da 7 Temmuz'da valilik seçimleri düzenlenecek. Mevcut Tokyo Valisi Koike Yuriko'nun 3. dönemi için adaylığını açıklaması bekleniyor. Daha önce Çevre ve Savunma Bakanlığı yapan Koike, 2016'da ilk seçildiğinde "Tokyo'nun ilk kadın valisi" olmuştu.

Fransa'nın başkenti Paris'te 26 Temmuz-11 Ağustos'ta "2024 Olimpiyat Oyunları" ve 28 Ağustos-8 Eylül'de "2024 Paralimpik Oyunları" düzenlenecek. Olimpiyatlar, Paris'te daha önce 1900 ve 1924 yıllarında yapılmıştı.

Ağustos

Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo, bazı hükümet kuruluşlarını, ülkenin mevcut başkenti Jakarta'dan, yeni başkent Nusantara'ya taşıyacak. Widodo, resmi görev süresinin biteceği ekim ayı öncesinde, 17 Ağustos'ta "Endonezya Kurtuluş Günü" törenlerini yeni başkent Nusantara'da düzenlemeyi planlıyor.

Borneo Adası'nın doğu kıyısındaki yeni başkent Nusantara'da tasarlanan "yeşil, akıllı ve sürdürülebilir bir küresel şehir" mega projesi vasıtasıyla Endonezya, 2060'a kadar "0 karbon" taahhüdünü yerine getirmeyi ve gelişmiş ülkeler arasına girmeyi hedefliyor. Dizayn, altyapı dahil yeni başkent projesinin 5 safhada 2045 yılına kadar bitirilmesi hedefleniyor.

Eylül

Rusya'nın doğusunda yer alan Vladivostok kentinde 3-6 Eylül’de "Doğu Ekonomi Forumu" düzenlenecek.

Çip endüstrisinde dünya çapında üretici ve geliştiricileri bir araya getirecek "Semicon Taiwan" fuarı, 4-6 Eylül'de Tayvan'ın başkenti Taipei'de düzenlenecek. Dünyanın en büyük çip üreticileri Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) ile Applied Materials ve Tokyo Electron da uluslararası fuara katılacak.

Ekim

ASEAN Zirvesi, 2024 Dönem Başkanı Laos'un başkenti Viyentiyan'da 6-11 Ekim'de düzenlenecek.

Endonezya'da şubat seçimlerinde belirlenecek yeni Devlet Başkanı, 2014-2024 arası görevde kalan Joko Widodo'dan liderlik koltuğunu teslim alacak. Yeni Devlet Başkanı ve Başkan Yardımcısı 20 Ekim'de göreve başlayacak.

Kasım

ABD halkı 5 Kasım'da Başkanlık Seçimi için sandık başına gidecek.

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı (COP29), 11-22 Kasım’da Azerbaycan’da düzenlenecek.

Brezilya'nın başkenti Rio de Janeiro'da 18-19 Kasım'da G20 Liderler Zirvesi gerçekleştirilecek. Zirve, Brezilya'da düzenlenecek ilk G20 Zirvesi olacak. "Adil Bir Dünya ve Sürdürülebilir Bir Gezegen İnşası" mottosuyla düzenlenecek zirvede enerji dönüşümü, küresel yönetim reformları ve sosyal katılımcılık gündemleri öne çıkacak.

Singapur Başbakanı Lee Hsien Loong, 2025 yılındaki genel seçimler öncesinde, kasım ayında görevini Başbakan Yardımcısı Lawrence Wong'a teslim edecek. Wong, Kasım 2025 öncesi düzenlenmesi planlanan genel seçimlere kadar Başbakanlığı üstlenecek.

Peru, kasımda, 2024 APEC Liderler Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak. "Güçlendir. Dahil Et. Büyü" mottosuyla düzenlenecek zirvenin gündeminde bağlayıcı ve sürdürülebilir büyüme için ticaret ve yatırım, küresel ekonomiye geçişi teşvik için inovasyon ve dijitalleşme yer alacak. 21 üyeli APEC, Asya-Pasifik bölgesi ülkeleri arasında serbest ticaret fırsatları oluşturmayı hedefliyor.

Aralık

Dünyanın en büyük çip üreticilerinden Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) Japonya'nın güneyindeki Kumamoto'ya kurduğu üretim tesisinden ilk sevkiyatına başlayacak.



Trump: İran ile müzakere tercih edilen seçenektir

İsrail Başbakanı'nın internet sitesinde yayınlanan, Beyaz Saray'da ABD Başkanı ile yaptığı görüşmeye ait fotoğraf.
İsrail Başbakanı'nın internet sitesinde yayınlanan, Beyaz Saray'da ABD Başkanı ile yaptığı görüşmeye ait fotoğraf.
TT

Trump: İran ile müzakere tercih edilen seçenektir

İsrail Başbakanı'nın internet sitesinde yayınlanan, Beyaz Saray'da ABD Başkanı ile yaptığı görüşmeye ait fotoğraf.
İsrail Başbakanı'nın internet sitesinde yayınlanan, Beyaz Saray'da ABD Başkanı ile yaptığı görüşmeye ait fotoğraf.

Beyaz Saray'da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile üç saatten fazla süren bir toplantının ardından, ABD Başkanı Donald Trump dün, İran ile müzakerelerin sürdürülmesi konusundaki ısrarı dışında, İran konusunda aralarında nihai bir anlaşmaya varılamadığını doğruladı.

Trump, toplantıyı “çok verimli” olarak nitelendirerek, Washington ile Tel Aviv arasındaki mükemmel ilişkilerin devam ettiğini vurguladı. Müzakerelerin tercih ettiği seçenek olmaya devam ettiğini teyit ederken, çabaların başarısız olması halinde “ciddi sonuçlar” olacağı konusunda uyarıda bulundu. Trump, Gazze ve genel olarak bölgede “önemli ilerlemeler” olduğuna işaret ederek, “Ortadoğu'da barışın hâkim olduğunu” ifade etti.

Tahran'da, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, devrimin 47. yıldönümü anma töreninde, ülkesinin “nükleer silaha sahip olmak istemediğini” ve nükleer programının barışçıl niteliğini kanıtlayacak “her türlü soruşturmaya” hazır olduğunu belirtti. Ancak, İran'ın “aşırı taleplere boyun eğmeyeceğini” vurguladı ve egemenlik ilkelerinin ihlalini kabul etmeyeceğini belirtti.

İran'ın Dini Lideri'nin danışmanı Ali Şemhani ise İran'ın füze kapasitesinin “kırmızı çizgi” olduğunu ve ABD ile dolaylı görüşmeler bağlamında “pazarlık konusu olamayacağını” söyledi.

Bölgesel olarak, Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad, İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'yi Doha'da kabul etmeden önce Trump ile telefonda gerilimin azaltılması konusunu görüştü.


Amerikan ordusu için üretilen mermiler, Meksika’daki kartellerin eline geçiyor

Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
TT

Amerikan ordusu için üretilen mermiler, Meksika’daki kartellerin eline geçiyor

Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)

Meksika'da kartellerin kullandığı mermilerin neredeyse yarısının, ABD ordusuna mühimmat üreten fabrikada yapıldığı tespit edildi.

Meksika Savunma Bakanı General Ricardo Trevilla Trejo, salı günkü açıklamasında, 2012'den bu yana yaklaşık 137 bin adet .50 kalibrelik merminin ele geçirildiğini söyledi. 

Uyuşturucu çeteleri tarafından kullanılan bu mermilerin yüzde 47'sinin, ABD'nin Missouri eyaletinde yer alan Lake City Ordu Mühimmat Fabrikası'nda üretildiğini bildirdi.

New York Times'ın haberine göre sözkonusu tesis, Amerikan ordusunda kullanılan tüfekler için mermi üreten en büyük fabrika.

Ayrıca General Trejo, Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'un göreve başladığı Ekim 2024'ten bu yana polislerin ülkede ele geçirdiği 18 bin ateşli silahtan yaklaşık yüzde 80'inin de ABD menşeli olduğunu söyledi. 

Baskınlarda el konan silahlar arasında .50 kalibrelik Barrett tüfekleri, el bombası fırlatıcıları, roketatarlar ve çeşitli kalibredeki makineli tüfekler var.

Meksika'da silah ruhsatları sıkı denetimlere tabi. Silahlar yasal olarak yalnızca Meksika ordusunun işlettiği iki mağazadan satın alınabiliyor. Belirli kalibre ve özelliklere sahip tabancalar ise sadece ordu ve kolluk kuvvetleri tarafından kullanılabiliyor.

Bu önlemlere rağmen Meksika hükümetinin verilerine göre her yıl 200 bin ila 500 bin adet ateşli silah, ABD'den ülkeye kaçak olarak sokuluyor. 

ABD Yüksek Mahkemesi, Meksika hükümetinin Amerikan silah üreticilerine karşı açtığı davayı geçen yıl oybirliğiyle reddetmişti. Kararda, üreticilerin bağımsız perakendecilerin yasadışı satışlarını durdurmamalarının yardım ve yataklık koşullarını karşılamadığı bildirilmişti. 

Diğer yandan mahkemenin açıklamasında, Meksika devletinin şikayetinde savunduğu gibi "silah satışlarının gerçekleştiğine ve üreticilerin bunun farkında olduğuna dair hiçbir şüphe yok" denmişti. 

Meksika hükümeti, Arizona'daki mahkemeye ABD'li 5 silah şirketi hakkında 2022'de bir dava daha açmıştı. Hukuki süreç devam ediyor. 

Cenevre merkezli sivil toplum kuruluşu Uluslararası Organize Suçla Mücadele Küresel Girişimi (GI-TOC) Direktörü Cecilia Farfan Mendez, şunları söylüyor:  

İronik olan, Meksika ve ABD hükümetlerinin aynı şeyi istemesi: Kartellerin yol açtığı ölümleri azaltmak. Ancak suç örgütleri bu kalibredeki tabancalara kolayca erişebildiği sürece ABD, sanki bu şiddetin ortaya çıkmasını destekliyormuş gibi görünüyor.

 Independent Türkçe, New York Times, BBC


İsrail’de Hamas istihbaratı skandalı: Netanyahu hiçbir şey yapmadı

Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
TT

İsrail’de Hamas istihbaratı skandalı: Netanyahu hiçbir şey yapmadı

Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)

İsrail istihbaratı, Hamas'ın büyük bir saldırı düzenleyeceğine dair bilgileri Başbakan Binyamin Netanyahu'ya 2018'de doğrudan iletmiş.

İsrailli medya kuruluşları Ynet ve Yedioth Ahronoth'un aktardığına göre Hamas, 2018-2022'de İsrail'in güneyindeki askeri üsler ve sivil yerleşimlere karşı koordineli bir saldırı planlamış. 

İstihbarat yetkililerinin "Eriha Duvarı" adını verdiği kapsamlı harekat planının, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği Aksa Tufanı saldırısını özetler nitelikte olduğu aktarılıyor. 

New York Times, "Eriha Duvarı" kod adlı 40 sayfalık belgenin, İsrailli yetkililerle paylaşıldığını 2023'teki haberinde bildirmişti. Askeri ve istihbarat yetkililerinin, 2022'de haberdar olduğu planı "hayal ürünü" diye niteleyip gerçekleşmesini çok zor bularak dikkate almadığı öne sürülmüştü. 

Ancak İsrail medyasındaki yeni haberlerde, Başbakan Netanyahu'nun 2018'de planla ilgili birden fazla kez doğrudan bilgilendirildiği ortaya kondu. 

Adlarının paylaşılmaması koşuluyla konuşan yetkililer, "Hamas'ın askeri kanadı, topraklarımızın derinliklerine yönelik geniş çaplı bir saldırı için güç mü topluyor?" alt başlıklı istihbarat raporunun, doğrudan Netanyahu'nun masasına bırakıldığını söylüyor. 

Diğer yandan İsrail Başbakanlık Ofisi, ordunun 7 Ekim'deki başarısızlığına ilişkin devam eden soruşturmada, Hamas'ın saldırı planladığına dair önceden bilgi sahibi olunmadığını iddia etmişti. Ofisin, İsrail Kamu Denetçisi Matanyahu Englman'a gönderdiği açıklamada, "Eriha Duvarı" belgesinin Netanyahu'ya hiç sunulmadığı öne sürülmüştü. 

İsrail İstihbarat Kolordusu'na bağlı Birim 8200'den bazı analistlerin de Hamas'ın saldırı hazırlıklarına dair bilgileri 2018'de orduyla paylaştığı 2023'te ortaya çıkmıştı.  

Kaynaklar, bu planların iç güvenlik teşkilatı Şin Bet tarafından incelendikten sonra doğrudan Netanyahu'ya iletildiğini de savunuyor. 

2022 ve 2023'te "Eriha Duvarı" dosyasının yeni istihbarat bilgileriyle güncellendiği fakat bunların doğrudan Netanyahu'ya ulaşmadığı belirtiliyor. İsrail ordusu ve istihbarat kurumları, Gazze Savaşı'nın fitilini ateşleyen 7 Ekim saldırılarına tüm uyarılara rağmen hazırlıksız yakalandığı gerekçesiyle eleştirilmişti.

Başbakan Netanyahu'ya sunulan istihbaratlarla ilgili bilgi sahibi kaynaklardan biri şunları söylüyor: 

Ordu komutanları parçaları birleştirmekte başarısız olsa bile başbakanın görevi, Hamas'ın hedefleri hakkında yanıt talep etmektir. Netanyahu ise hiçbir şey yapmadı.

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel, Ynet