İslam Kültür Başkenti seçilen Bingazi “terörizmin” izlerini temizliyor

Derne’deki sel felaketi nedeniyle etkinlikler yaklaşık 3 ay ertelendikten sonra

Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
TT

İslam Kültür Başkenti seçilen Bingazi “terörizmin” izlerini temizliyor

Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)

Libya’nın doğusunda bulunan Bingazi şehrinin "2024 Yılı İslam Kültür Başkenti" seçilmesi dolayısıyla, halk ve resmi makamlar, Arap ve yabancı ülkeden gelen bir grup diplomatik heyetin de katılımıyla geceyi geniş bir kutlama atmosferinde geçirdi.

Foto: İslam kültürünün başkenti seçilen Bingazi'nin kutlamalarından bir bölüm (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
İslam kültürünün başkenti seçilen Bingazi'nin kutlamalarından bir bölüm (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)

Libya'nın ikinci büyük şehri olan Bingazi, 2014 yılında Halife Hafter’in komuta ettiği Libya Ulusal Ordusu (LUO) başlattığı "Onur Operasyonu" kapsamında terör gruplarıyla çatışmıştı. Yaklaşık 3 yıl süren çatışmalar, kamu ve özel tesislerde büyük hasara yol açtı.

Bingazi'nin "İslam Kültür Başkenti" seçilmesine ilişkin kutlamaların, Libya’nın bağımsızlık kahramanı Ömer el-Muhtar'ın şehadet yıldönümü kutlamalarına denk gelecek şekilde 16 Eylül'de başlaması planlanıyordu. Ancak o dönemde Derne ve ülkenin doğusundaki diğer şehirleri etkileyen sel felaketi buna engel oldu.

Foto: Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)

Pazartesi akşamı Bingazi'de başlayan kutlamalara aydınlar ve sanatçıların yanı sıra, Bingazi ve Libya'nın her yerinden gelen popüler müzik gruplarının katılımıyla, Libya'nın tarihini ve statüsünü yansıtan kültürel miras ve medeniyet öğeleri sunuldu.

Libyalı siyasi analist Yusuf el-Huseyni, Şarku'l Avsat'a yaptığı röportajda "Bingazi bir süre önce istikrara yönelik geniş adımlar atmaya ve kendisini yerel, bölgesel ve hatta belki de uluslararası değere sahip bir Akdeniz şehri haline getirmeye başladı. Bu durum, Libya'nın "2024 yılı İslam Kültür Başkenti" seçilmesine de yansıdı, bu, Libya halkını ve genel ruh halini savaş kültüründen, istikrar ve güvenlik kültürüne taşımak için iyi bir fırsat” dedi.

Foto: Kutlamalara aydın ve sanatçılar katıldı (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
Kutlamalara aydın ve sanatçılar katıldı (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)

2011 yılında kültür başkentlerinin kutlanmasını onaylayan İslam Dünyası Üçüncü Kültür Bakanları Konferansı, 2022 yılında İslam kültürünün başkenti olarak Bingazi'yi seçti.

Libyalılar, Usame Hammad başkanlığındaki Temsilciler Meclisi tarafından atanan hükümetin "Bingazi ve çevresine büyük zarar veren terörizmin etkilerini ortadan kaldırmak için çalışmayı başardığına" ve "Beş köprü inşa etmenin yeni bir aşamanın ilk adımı olduğuna" inanıyor.

Hafter, Temsilciler Meclisi Başkanı Müsteşar Akile Salih, Libya'nın doğusundaki bazı yetkililer ve Hammad eşliğinde Bingazi kentindeki beş köprünün açılışını yaptı.

Foto: Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti seçilmesi kutlamalarından bir bölüm (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)

Bu köprü inşaatları, LUO’nun denetimi altında hükümet, İmar ve İstikrar Komitesi ve İmar Fonu tarafından uygulanan, yeniden inşa ve inşaat projeleri paketi kapsamında yer alıyor.

Libyalı siyasi analist el-Hüseyni "Bu, komşu ülkelere ve uluslararası topluma, istikrarsızlıktan kurtulmaya ve bu hedefi ülke çapına yaymaya başladığımızın göstergesidir” dedi. Bingazi'nin İslam kültürünün başkenti olarak seçilmesinin kutlanmasıyla aynı zamana denk gelen hükümetin Dışişleri Bakanlığı, Bingazi'yi Dijital Güçlendirme Arap Birliği'nin genel merkezi olarak resmen onayladı.

El-Hüseyni, “Tüm bu kültürel ve siyasi göstergelerin, hayalini kurduğumuz şeye, yani tüm Bingazi bölgesini serbest ticaret bölgesine dönüştürmek için yatırımları çekeceğini umduğunu ifade etti. Belki bölgenin rönesansına katkı sağlayabilir, yüklerini hafifletebilir” dedi.

Etkinliklerin açılışında yaptığı konuşmada Hammad, Bingazi'nin İslam dünyasının kültür başkenti seçilmesini şehrin tanık olduğu istikrara bağladı ve "Terörizme karşı savaşın sona ermesiyle birlikte, Bingazi’nin İslami, entelektüel ve edebi tarihine karşı yıkım, cehalet ve dar görüşlülüğe karşı savaş başladı” dedi.

Foto: Bingazi şehri geceyi geniş bir şenlik atmosferinde geçirdi (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)
Bingazi şehri geceyi geniş bir şenlik atmosferinde geçirdi (Bingazi İslam Kültür Başkenti Komitesi Medya Merkezi)

Hammad, "Terörün sivilleri, askeri personeli, yazarları, gazetecileri ve aydınları hedef aldığı zorlu dönemden" bahsederek, "Bingazi'nin seçimi boşuna değildi. Aksine, terörizmden mustaripti, nitelikli insanlarının hedef alındığı bir şehir için bu değerli bir seçimdir” ifadelerini kullandı.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.