Yemenliler, alım gücündeki düşüş nedeniyle tavuk ürünlerinden kaçınıyor

Husiler, tavuk ürünlerine uygulanan vergi ve harçlardan günlük bir milyon dolar kazanıyor

Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)
Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)
TT

Yemenliler, alım gücündeki düşüş nedeniyle tavuk ürünlerinden kaçınıyor

Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)
Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)

Müşteri azlığı ve alım gücündeki düşüş nedeniyle maddi kayıplara uğrayan Melaçıf, bir hafta önce, Yemen başkenti Sana'daki tavukçuluk dükkanını kapattı. Ekonomik kötüleşme nedeniyle çoğu insanın sadece ekmek sağlamakla yetindiği ve bu durumun yerel pazarda durgunluğa ve talep azalmasına yol açtığı bildiriliyor.

Altı çocuk babası Melaçıf, dükkanını tekrar açma ve daha önceki aylarda olduğu gibi tavuk alımlarını yeniden başlatma konusunda endişelerini dile getiriyor. İnsanların alım yapmaması ve tavukların stokta kalması riskinden korktuğunu belirten Melaçıf, pazardaki durumu günlük olarak takip ediyor; umutla, hatta küçük de olsa bir iyileşme gözlemlemeyi umuyor, ancak şu ana kadar bu çabaları sonuçsuz kalmış durumda.

Yemen'in El-Hudeyde ilinde, bir müşterisine iki tavuk gösteren seyyar satıcı (Getty)
Yemen'in El-Hudeyde ilinde, bir müşterisine iki tavuk gösteren seyyar satıcı (Getty)

Sana ve Husilerin kontrolü altındaki diğer şehirlerdeki çoğu tavuk pazarı, halkın satın alamaması nedeniyle şu anda büyük bir durgunluk ve satış hareketlerinde düşüş yaşıyor. Bu durum, ekonomik ve yaşam koşullarının sürekli kötüleşmesi, maaşların ödenmemesi ve iş fırsatlarının azlığından kaynaklanıyor.

Sana'daki tavuk tüccarları, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamalarda, mallarını ekonomik durgunluktan dolayı satamadıklarından şikayetçi oldular. Bunun nedeni olarak, insanların eskisi gibi tavuk satın almaya şu anda ilgi göstermemelerini; kötüleşen durumların bir sonucu olarak gösteriyorlar.

Miktarı azaltma

Tavuk satışı yapan dükkan sahipleri, pazar hareketlerindeki düşüş nedeniyle, ticaret yaptıkları günlük tavuk miktarlarını azaltmak zorunda kaldıklarını belirtiyorlar. Bu durum, vatandaşların alım gücündeki sürekli düşüş nedeniyle satış yapamama korkularından kaynaklanıyor.

Ebeveynine tavuk yetiştirerek yumurta üretimine yardım eden Yemenli çocuk, Ebyen ilinde (Birleşmiş Milletler)
Ebeveynine tavuk yetiştirerek yumurta üretimine yardım eden Yemenli çocuk, Ebyen ilinde (Birleşmiş Milletler)

Bu zorluklar sadece tavuk eti tüccarları ve satıcıları ile sınırlı kalmıyor, aynı zamanda Sana ve diğer bölgelerde yaşayan milyonlarca insanı da etkiliyor. Bu insanlar daha önce olduğu gibi, hâlâ çocuklarına haftada bir kez bile olsa çeşitli et ürünlerini sağlayamadıklarını ifade ediyorlar.

Eğitim sektöründe çalışan Sana'daki bir memur olan Usame, ailesinin ve kendisinin, sekiz kişiden oluşan ailesiyle birlikte, maddi durumların kötüleşmesi nedeniyle tavuk eti, diğer hayvansal etler ve balık tüketiminden vazgeçtiklerini anlatıyor.

Usame, Şarku’l Avsat’ yaptığı açıklamada, başkentteki çoğu insanın, darbe ve Husi grubunun ateşlediği savaş yıllarında gıda çeşitliliğinden yoksun masalara oturduklarını belirtiyor.

Art arda gelen krizler

Husi grubunun kontrolü altındaki Yemen şehirlerinde yaşayan milyonlarca insan, Husilerin yoksullaştırma politikaları nedeniyle sürekli gıda krizi yaşıyor. Bu politikalar, devlet sektörlerinde çalışan personelin maaşlarının ödenmemesi, temel ve gerekli malzemelerin sıkıntısı gibi krizlerin yaratılmasını ve yakıt, gaz, gıda maddelerinin kara borsaya yönlendirilmesini içeriyor. Bu kara borsa, Husi liderler ve tüccarlar tarafından yönetiliyor.

Amran ilinde yaşayan bir Yemenli, bir yardım kuruluşu tarafından sağlanan gıda yardımını alıyor (EPA)
Amran ilinde yaşayan bir Yemenli, bir yardım kuruluşu tarafından sağlanan gıda yardımını alıyor (EPA)

Bunun yanı sıra, tüccarlar, iş adamları, şirketler ve ticari kuruluşlar üzerinde uygulanan vergi ve haraçlar da var. Bu durum, maliyetlerin fiyatlara yansıtılmasıyla telafi ediliyor, bu da vatandaşın yoksullaşmasına, alım gücünün zayıflamasına ve birçok temel malzeme ve hizmetten vazgeçmek zorunda kalmasına neden oluyor.

Daha önceki bir Birleşmiş Milletler raporu, Husilerin kontrolü altındaki bölgelerde, tavuk ve yumurtası fiyatlarının, kontrol noktalarında tavuk ve yumurtaya uygulanan vergilerin son zamanlarda artmasıyla büyük oranda yükseldiğini doğrulamıştı.

Birleşmiş Milletler Kıtlık Erken Uyarı Ağı'na (FEWSNET)  göre, bu durum milyonlarca ailenin protein ve diğer besin maddelerine erişimini kısıtlıyor. Ayrıca, Birleşmiş Milletler raporu Yemen'deki hayvan fiyatlarının yükseldiğini de belirtiyor.

İşsizler Sana'daki bir ticari kuruluşun avlusunun önünde uyuyor (Şarku'l Avsat)
İşsizler Sana'daki bir ticari kuruluşun avlusunun önünde uyuyor (Şarku'l Avsat)

Raporda, sadece başkent Sana'nın günlük canlı ve dondurulmuş tavuk tüketiminin yaklaşık iki milyon tavuğa ulaştığı belirtiliyor. Husiler ise her bir tavuk için 300 Yemen Riyali (2010 yılına kadar 10 Riyal idi) vergi alıyorlar (Husilerin kontrolündeki bölgelerde dolar yaklaşık 530 Yemen Riyaline denk geliyor).

Birleşmiş Milletler raporuna göre Husiler, sadece başkent Sana'ya giren yaklaşık iki milyon canlı ve dondurulmuş tavuktan (günlük) yaklaşık bir milyon dolarlık vergi ve haraç geliri elde ediyor.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.