Riyad’ın insan hakları raporu uluslararası camiada olumlu karşılandı

Cenevre’deki Birleşmiş Milletler Konseyi huzurunda sunuldu

İnsan Hakları Konseyi’nin önceki oturumundan bir kare (Şarku’l Avsat)
İnsan Hakları Konseyi’nin önceki oturumundan bir kare (Şarku’l Avsat)
TT

Riyad’ın insan hakları raporu uluslararası camiada olumlu karşılandı

İnsan Hakları Konseyi’nin önceki oturumundan bir kare (Şarku’l Avsat)
İnsan Hakları Konseyi’nin önceki oturumundan bir kare (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan’ın kapsamlı periyodik insan hakları raporu, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından olumlu karşılandı. Konsey’e üye ülkelerin temsilcileri, Riyad’ın 2018 ile 2023 yılları arasında elde ettiği sonuçlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bu yıllar arasında Riyad, birçok program, proje, sistem ve mevzuatı ele alarak, her düzeyde büyük bir dönüşümü mümkün kılan Suudi Kalkınma Vizyonu 2030’un kaydettiği ilerleme sonucunda niteliksel ve önemli gelişmelere tanık oldu.

Suudi Arabistan kapsamlı periyodik raporunu, ‘Evrensel Periyodik İnceleme (UPR)’ mekanizması çerçevesinde, Cenevre’deki Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin 45. oturumunda sundu. Rapor, Riyad’ın 2018’de Konsey’de üçüncü raporunu sunmasının ardından dördüncü sunumu.

İnsan Hakları Konseyi önündeki inceleme oturumu, Riyad’ın raporunun sonuçlarının uluslararası düzeyde memnuniyetle karşılanmasına ve birçok ülkeden çeşitli övgülere tanık oldu. ABD, Suudi Arabistan’ın ekonomisini modernleştirme ve toplumunu geliştirme çabalarını memnuniyetle karşıladı. Birleşik Krallık, Suudi Arabistan’ın son incelemeden bu yana kaydettiği gelişmeyi övdü. Daha sonra Kanada kadınların güçlendirilmesine ve işgücü piyasasına katılımlarının arttırılmasına önemli ölçüde katkıda bulunan ‘Vizyon 2030’ uyarınca yapılan son rapordan bu yana Suudi Arabistan’ın sosyal ve yasal reformlar açısından kaydettiği ilerlemeyi memnuniyetle karşıladı. Belçika ise övgülerini kadın hakları alanındaki ilerlemeye yoğunlaştırdı.

fertbh
Cenevre’deki Birleşmiş Milletler genel merkezinde bir tartışma oturumu sırasında Suudi Arabistan İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Dr. Hala et-Tuveyciri (İnsan Hakları Konseyi)

Yorumlar sırasında Arjantin, Suudi heyetini memnuniyetle karşılayıp rapor için teşekkür etti. Ardından Avusturya Suudi heyetine övgüde bulundu. Son incelemeden bu yana tavsiyelerin uygulanması için gösterilen çabalara övgüde bulunuldu. Ukrayna Suudi raporunu takdir etti, Riyad’ın inceleme mekanizmasına olan bağlılığını övdü ve Ukrayna’da barış formülünü uygulamaya yönelik uluslararası çabaları desteklemesi takip etti.

Çin, Suudi Arabistan’ın incelemeye olan bağlılığını tebrik ederek, insan hakları alanındaki çabalarını ve başarılarını övdü. Hırvatistan, Vizyon 2030’da yer alan yasal reformları, özellikle de çocuk işçiliğini ele almak ve önlemek için alınan tedbirleri, çocukları ihmalden koruma alanındaki çabaları ve çalışma alanında ayrımcılıkla mücadele etmek için gösterilen çabaları takdir etti. Fransa, insan hakları alanında yürütülen geniş kapsamlı çabalar çerçevesinde kaydedilen ilerlemeden dolayı Suudi heyetini tebrik etti.

Krallığın raporunun periyodik olarak incelenmesi sırasında yapılan yorumlar, Krallıkta insan hakları alanında kaydedilen net ilerlemeye odaklandı. Kıbrıs, sunum için Krallık heyetine teşekkür etti. Almanya, Krallığın çabalarını övdü ve ardından Finlandiya, Krallığın bu incelemeye olan bağlılığını ve kadın hakları alanında kaydedilen ilerlemeyi övdü. İtalya ise Krallığın ulusal raporunu sunmasını, kadın hakları alanında kaydedilen önemli ilerlemeyi ve yabancı işçilerin haklarını iyileştirmek için alınan önlemleri takdirle karşıladı.

İran, ulusal raporu, yanıtlarını ve aile yasası çıkarılmasının olumlu niteliğine övgüde bulundu ve ayrıca, yabancı işçilerin haklarını koruyan ‘İş Hareketliliği Hizmeti’ konusunda Suudi Arabistan tarafından başlatılan yeni girişimi de memnuniyetle karşıladı.

İrlanda, ulusal raporu sunduğu için Riyad’a gösterilen çabalardan dolayı takdirlerini dile getirdi. Japonya da engelli kişilerin işgücü piyasasına erişimlerinin arttırılması gibi haklarının teşvik edilmesi ve korunması da dahil olmak üzere, son rapordan bu yana Krallığın kaydettiği çabaları ve ilerlemeyi memnuniyetle karşıladı.

Hollanda, ulusal raporu ve Vizyon 2030 çerçevesindeki ekonomik, sosyal ve hukuki reformları, özellikle de kadınların güçlendirilmesi alanında atılan önemli adımları övdü. Rusya Federasyonu, Suudi Arabistan’ın üçüncü raporunun ardından kendisine verilen tavsiyelerin uygulanmasına yönelik çalışmalarını, cinsiyetler arasında eşit ücretler de dahil olmak üzere, kadınların çalışmaya katılımına yönelik fırsatların genişletilmesi ve ayrımcılık ve nefretle mücadele edilmesi başta olmak üzere insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına yönelik ulusal mevzuat geliştirme çabalarını memnuniyetle karşıladı. Ayrıca Krallığın kadınlar, çocuklar, engelliler ve yaşlılar dahil olmak üzere savunmasız grupları destekleme ve koruma çabalarını da memnuniyetle karşıladı.

Meksika, Suudi Arabistan’ın ulusal raporunu takdir etti. Portekiz, kadın ve işçilerin haklarını geliştirmek amacıyla Vizyon 2030 kapsamındaki yasal reformları övdü, raporu sunduğu için Krallığa teşekkür etti, ardından İspanya, Suudi heyetinin çalışmaları memnuniyetle karşıladı. Riyad’ın iş kanununda reform yaparak, kadınları güçlendirerek ve adli, askeri ve güvenlik alanları dahil olmak üzere çalışma alanlarına daha iyi erişime olanak sağlayarak kaydettiği ilerlemeyi övdü. Engelli kişilerin haklarına erişimin arttırılması ve bu hakların korunması için gösterilen çabalara dikkat çekti. Daha sonra İsveç, başta kadın ve kız çocukları hakları olmak üzere ekonomik ve sosyal haklar alanında kaydedilen ilerlemeyi ve hukuk sistemini düzenlemeye yönelik mevcut çabaları takdir ettiğini ifade etti.

Konsey, insan hakları ve yükümlülüklerine ilişkin raporu sunan devleti inceledikten sonra, Birleşmiş Milletler üye devletlerinden her bir devlete, incelenen devletin delegasyonundan önce belirli bir zamanda fikirlerini dile getirme fırsatı veriyor. Evrensel Periyodik İnceleme, kuruluşa üye devletlerin insan hakları yükümlülüklerini yerine getirme uygulamalarını her 4 yılda bir gözden geçirmek amacıyla Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından takip edilen en önemli mekanizmalardan biri sayılıyor. Aynı zamanda katılımcı ülkelere, insan haklarının durumunu iyileştirmek ve bu hakların uygulanmasında karşılaşılan zorlukların üstesinden gelmek için alınan önlemleri sunma fırsatı da sağlıyor.

Evrensel Periyodik İnceleme Çalışma Grubu, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’ne üye devletlerden oluşuyor ve Konsey, 193 Birleşmiş Milletler üye devletinin tamamının raporlarını her 4 yılda bir gözden geçiriyor.

BM Genel Kurulu tarafından Mart 2006’da 60/251 sayılı kararla oluşturulan Evrensel Periyodik İnceleme, üye devletleri her ülkede insan haklarını geliştirmeye, korumaya, desteklemeye ve genişletmeye teşvik etmeyi amaçlıyor.



Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
TT

Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)

Suudi Arabistan, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) el-Kuvek Askeri Hastanesi'ne, Dünya Gıda Programı'na (WFP) ait bir yardım konvoyuna ve yerinden edilmiş sivilleri taşıyan bir otobüse yönelik gerçekleştirdiği suç teşkil eden saldırıları şiddetle kınadı. Bu saldırılar, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu onlarca silahsız sivilin ölümüne ve Sudan'ın Kuzey ve Güney Kordofan eyaletlerindeki yardım tesislerine ve konvoylarına zarar verilmesine yol açtı.

Suudi Arabistan, Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yayınlanan açıklamada, bu eylemlerin tamamen haksız ve tüm insani normların ve ilgili uluslararası anlaşmaların açık bir ihlali olduğunu teyit etti. Krallık, HDK'nin bu ihlallere derhal son vermesini ve uluslararası insani hukuk ve 11 Mayıs 2023'te imzalanan Cidde Deklarasyonu (Sudan'daki Sivillerin Korunmasına İlişkin Taahhüt) uyarınca, ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılmasını sağlama konusundaki ahlaki ve insani yükümlülüğüne uymasını talep etti.

Suudi Arabistan, Sudan'ın birliğini, güvenliğini ve istikrarını, meşru kurumlarının korunmasını ve yabancı müdahaleyi reddettiğini yineledi. Ayrıca, siyasi bir çözümü desteklediklerini iddia etmelerine rağmen, bazı tarafların yasadışı silah, paralı asker ve yabancı savaşçıların sürekli akışını kınadı. Bu davranış, çatışmayı uzatmanın ve Sudan halkının acılarını artırmanın önemli bir faktörüdür.

Sudan Doktorlar Ağı'na göre, HDK'nin Dubeyker bölgesinden Kuzey Kordofan Eyaleti'ndeki el-Rahad şehrine yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırması sonucu, aralarında sekiz çocuk ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi öldü.


Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.