Senusi, 17 Şubat göstericilerinin öldürüldüğü operasyonlara katıldığını yalanladı

Kaddafi’nin istihbarat direktörü, Trablus Temyiz Mahkemesi karşısına çıktı.

Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)
Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)
TT

Senusi, 17 Şubat göstericilerinin öldürüldüğü operasyonlara katıldığını yalanladı

Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)
Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)

Libya’nın devrik lideri Cumhurbaşkanı Muammer Kaddafi döneminin Askeri İstihbarat Direktörü Abdullah es-Senusi, 2011’deki 17 Şubat Devrimi sırasında protestocuların öldürüldüğü ve bastırıldığı operasyonlara katılımıyla ilgili mahkeme tarafından kendisine yöneltilen suçlamayı reddetti.

Senusi’nin avukatı Ahmed Neşad, müvekkilinin ilk kez pazartesi sabahı davanın uzun süre ertelenmesinin ardından kapalı bir televizyon dairesinde Trablus Temyiz Mahkemesi huzuruna çıktığını söyledi. Neşad’a göre Senusi, eylemcileri öldürmek de dahil olmak üzere 25’ten fazla suçlamayla suçlandı

dyju
Abdullah es-Senusi’nin avukatı Ahmed Neşad. (Şarku’l Avsat)

Neşad, dört buçuk saat süren oturumun detayları hakkında Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Senusi, mahkeme tarafından kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddetti. Daha sonra savunması ile Senusi’nin tutukluluk koşullarını ve mevcut sağlık durumunu anlattığı konuşmasını dinledim.”

Eski rejimin en güçlü isimlerinden biri olarak kabul edilen Senusi (73 yaşında), 2011 yılında Kaddafi rejimini deviren 17 Şubat Devrimi sırasında ‘protestocuları bastırmak’ suçlamasıyla yargılanıyor.

Geçen yıl Trablus Temyiz Mahkemesi, Senusi ve Kaddafi’nin özel koruma şefi Mansur Dav’un duruşmasını, başkentteki Mitiga Cezaevi’nde bulunan Senusi’nin mahkeme karşısına çıkmasını kabul etmeyen Özel Caydırıcılık Gücü milislerinin reddi nedeniyle 13 kez başka bir tarihe erteledi.

Senusi’nin destekçileri, Özel Caydırıcılık Gücü komutanı Abdurrauf Kara’yı ‘Senusi’yi rehin tutmakla’ suçluyor ve bunu da gardiyanların ‘serbest bırakılması halinde popülerliğinden’ korkmalarına bağlıyor.

Neşad, mahkemeye müvekkilinin sağlık durumuyla ilgili bilgi vermesinin ardından daha önce sağlık kurulu tarafından onaylanan ‘sağlık nedeniyle tahliye kararına’ uyulmasını istedi. Avukat, duruşmanın öğleden sonraya ertelendiğini ve kalan sanıkların savunmalarının dinlenmesi için de davanın önümüzdeki şubat ayının 5’ine ertelendiğini belirtti.

Senusi, 2015 yılında 17 Şubat Devrimi göstericilerini bastırdığı suçlamasıyla idam cezasına çarptırılmıştı. Ancak 2019’un sonunda başkent Trablus’taki bir mahkeme, Ebu Salim Hapishanesi davasında diğer sanıklarla birlikte benzer bir karardan onu beraat ettirdi. Daha sonra ülkenin Yüksek Mahkemesi, yaklaşık bir yıl önce kararı bozdu ve davayı yeni bir ceza dairesine sevk etti.

Albay Senusi, Kaddafi’nin ikinci eşi Safiyye Farkaş’ın kardeşiyle evli. 42 yıl sonra sona eren saltanatı boyunca Kaddafi’ye çok yakın olan çemberin içerisinde yer aldı. Ancak nihayetinde kendisini, milislerin pençesinde buldu.

kö7ıölı8
Magariha kabilesinin ileri gelenlerinden Şeyh Harun Arhuma. (Şarku’l Avsat)

Senusilerin mensubu olduğu Magariha kabilesi, onun davasında yaşanan dikkate değer gelişmeye sevindi. Kabilenin ileri gelenlerinden Şeyh Harun Erhuma, geçen pazar günü Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Mahkeme, babamız Abdullah’ı 17 Şubat davası kapsamında dinledi. Gençlerin öldürülmesiyle ilgili konuşmalara gelince, kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddetti” dedi.

Ailesi ve kabilesine göre Senusi’nin sağlığı kötü durumda. Şeyh Harun da bunu doğrulayarak, “Senusi, kalp hastalığı karaciğer kanserinden mustarip. Sorumluluk, Dibeybe hükümetinde. Başına kötü bir şey gelirse farklı bir tavrımız olur” ifadelerini kullandı.

Şeyh Harun, “Gelecek haftaki oturumu bekleyeceğiz. Abdullah’la ilgili güzel bir haber duyarsak memnun oluruz. Duymazsak da bir eylem daha yaparız” dedi ancak daha fazla ayrıntı vermedi.

Kabilesine mensup olan kişi sayısının yarım milyonu aştığını belirten Şeyh şu ifadeleri kullandı:

Güneyde kontrolümüz altında olan ve ayaklarımızın altından geçen su hatları ile birlikte petrol ve gaz kuyuları var. O zaman bir cevabımız olacak. Ülkenin batısında petrol ve su yok. Önümüzdeki hafta başka bir konuşma ve eylem yapacağız.

Kadadfa (Kazazife) kabilesinin bir ileri geleni, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Caydırıcılık Gücü’nün Senusi’nin mahkeme huzuruna çıkmasına izin vermemesinin, hapsedilmesine dair gerçek geçmişin bilinmemesinden kaynaklandığını söyledi. “Neydiler, nasıl oldular bilmiyorlar. Hastalığına ve 2022’de ailesinin yokluğunda kalp stent ameliyatı geçirmesine rağmen onu taciz ediyorlar” ifadesini kullandı.

brbrgt
Libyalı kabileler ve şahsiyetler tarafından imzalanan, Senusi’nin serbest bırakılması için başsavcılığa yapılan eski tarihli bir çağrı. (Arşiv- Ailesinin hesabı)

2022 yılının sonunda geçici Ulusal Birlik Hükümeti’nin Adalet Bakanı Halime Abdurrahman, Mansur Dav’un sağlık durumu nedeniyle serbest bırakılmasını emretti. Ancak Dav’un hapishaneden çıkmasına izin verilmedi.

Halime, geçen yıl bitmeden önce bir açıklama yaparak sessizliğini bozdu. Ülkedeki insan hakları durumu hakkında kısaca konuştu. Ayrıca kendi bakanlığına bağlı olmayan ve başka taraflarca kontrol edilen cezaevlerinin varlığını kabul etti.

Dav, Kaddafi’yi korumakla görevli güvenlik şefi olarak görev yapıyordu ve aynı zamanda Halk Muhafızları’nın da başkanıydı. 20 Ekim 2011’de Sirte’de yakalanmış, ardından Misrata kentinde gözaltına alınmıştı. Yargı süreci sonunda idam cezasına çarptırıldı ancak cezası infaz edilmedi.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.