İsrail’de Yahudilerin mi, Arapların mı çocukları daha fazla?

İsrailli ailelerde ortalama aile üye sayısı 2022’de 3,69 kişiye ulaştı (Reuters)
İsrailli ailelerde ortalama aile üye sayısı 2022’de 3,69 kişiye ulaştı (Reuters)
TT

İsrail’de Yahudilerin mi, Arapların mı çocukları daha fazla?

İsrailli ailelerde ortalama aile üye sayısı 2022’de 3,69 kişiye ulaştı (Reuters)
İsrailli ailelerde ortalama aile üye sayısı 2022’de 3,69 kişiye ulaştı (Reuters)

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu (CBS) verileri, İsrail’deki Arap nüfusta 17 yaş altı çocuğu olan ailelerinin yaklaşık yüzde 59 olduğunu, Yahudi nüfustaki bu oranın ise yüzde 45 olduğunu gösterdi.

Şarku’l Avsat’ın Yedioth Ahronoth gazetesinden aktardığı habere göre, çocuksuz ailelerin oranı Yahudi nüfusunda 29 iken, Arap aileler arasında bu oran yüzde 12 olarak ölçüldü.

Yahudi ve Araplar arasında, 17 yaşın altındaki çocukları olan tek ebeveynli aileler ise yüzde 6 olarak aynı oranda kaydedildi.

CBS verilerine göre, 2022 yılında İsrailli ailelerin ortalama kişi sayısının 3,69 olduğu görüldü.

Yahudi aile sayısı ortalama 3,58 iken, Arap aileler ise ortalama 4,3 üyeye sahipti.

Büyük şehirlerde en yüksek ortalama hane büyüklüğü, hepsi ultra Ortodoks topluluklar olan Beyt Şemeş (4,96), Bnei Brak (4,73) ve Kudüs’te (4,25) görüldü.

Önemli ölçüde daha düşük ortalamalara sahip şehirler arasında Bat Yam (2,91), Tel Aviv (2,98), Ramat Gan (3,05), Haifa (3,09), Herzliya (3,15) ve Rishon LeZion (3,17) yer aldı.

Ultra Ortodoks ailelerde ortalama aile üye sayısı 5,33 kişi, ultra dindar ailelerde 4,79 kişi, dindar ailelerde ise 3,85 kişi oldu.

Laik aileler arasında ortalama kişi sayısı ise 3,18 kişiydi.

2022’de İsrail’de 17 yaşın altında çocuğu olan yaklaşık 143 bin tek ebeveynli aile vardı.

Bu aileler, 265 bin çocuktan oluşan 17 yaşın altında çocuğu olan tüm ailelerin yaklaşık yüzde 12’sini oluşturuyordu.

İsrail’de tek ebeveynli ailelerde 17 yaşın altındaki ortalama çocuk sayısı 1,86 iken, iki ebeveynli ailelerde bu sayı yaklaşık 2,51’di.

17 yaşın altındaki çocukları olan tek ebeveynli ailelerin yaklaşık yüzde 86’sının aile reisi kadınlardı.

Tipik bir İsrailli aile neye benziyor?

2022’de İsrail’de yaklaşık 1,95 milyon çift vardı.

Çiftlerin çoğunluğu (yaklaşık yüzde 94) birbiriyle evliydi.

Geriye kalan yaklaşık 117 bin çift birlikte yaşıyordu. Bunların yaklaşık 109 bini Yahudiydi ve geri kalanı ‘diğerleri’ olarak sınıflandırıldı.

CBS verilerine göre, birlikte yaşayan Yahudi çiftlerin yaş dağılımı evli çiftlere göre daha gençti.

Dini açıdan İsrail’deki aileler

İsrail’deki ailelerin yüzde 47’si laik, yüzde 24’ü geleneksel, yüzde 14’ü dindar ya da çok dindar, yüzde 12’si ultra-Ortodoks ve yüzde 3’ü karma olarak tanımlanıyor.

Arapların ise yüzde 59’u geleneksel, yüzde 30’u dindar ya da çok dindar, yüzde 9’u laik ve yüzde 2’si karma yaşam tarzı yaşıyor.



Guterres: Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya arasındaki yeni START anlaşmasının sona ermesi "kritik bir an"

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)
TT

Guterres: Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya arasındaki yeni START anlaşmasının sona ermesi "kritik bir an"

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (AFP)

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres dün, mevcut anlaşmanın sona ermesinin arifesinde, "uluslararası barış ve güvenlik için kritik bir anda", ABD ve Rusya'yı yeni bir nükleer silah kontrol anlaşmasını hızla imzalamaya çağırdı.

Yeni START anlaşması bugün sona eriyor, bu da hem Moskova'yı hem de Washington'u nükleer cephanelikleri üzerindeki kısıtlamalardan resmen kurtarıyor.

Guterres yaptığı açıklamada, “Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya Federasyonu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin stratejik nükleer cephaneliklerine ilişkin bağlayıcı sınırlamaların olmadığı bir dünyayla karşı karşıyayız” dedi.

NPO START anlaşması ve diğer silah kontrol anlaşmalarının "tüm halkların güvenliğini kökten iyileştirdiğini" ifade etti.

"On yıllarca süren kazanımların bu şekilde sona ermesi, nükleer silah kullanım riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir dönemde, daha kötü bir zamana denk gelemezdi," diye devam etti.

Guterres, Washington ve Moskova'yı "gecikmeden müzakere masasına dönmeye ve alternatif bir çerçeve üzerinde anlaşmaya" çağırdı.

Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın nükleer savaş başlıklarının yüzde 80'inden fazlasını kontrol ediyor, ancak silah kontrol anlaşmaları giderek aşınıyor.

İlk olarak 2010'da imzalanan Yeni START anlaşması, her bir tarafın 1.550 stratejik savaş başlığı konuşlandırmasıyla sınırlandırılmıştı; bu, 2002'de getirilen önceki sınıra göre yaklaşık yüzde 30'luk bir azalmaydı.

Anlaşma ayrıca her iki tarafın da diğer tarafın nükleer cephaneliğinde yerinde incelemeler yapmasına izin veriyordu, ancak bu işlemler COVID-19 pandemisi sırasında askıya alındı ​​ve o zamandan beri yeniden başlatılmadı.


Amerika kıtasında görülen kızamık salgını, PAHO'nun salgın uyarısı yayınlamasına neden oldu

Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)
Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)
TT

Amerika kıtasında görülen kızamık salgını, PAHO'nun salgın uyarısı yayınlamasına neden oldu

Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)
Meksika'da bir kişiye kızamık aşısı yapılıyor (Reuters)

Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO), Meksika'nın en yüksek vaka sayısını bildirmesiyle birlikte, Amerika kıtasında kızamık vakalarında yaşanan artışın ardından dün yeni bir epidemiyolojik uyarı yayınladı. Örgüt, son vakaların %78'inin aşılanmamış kişiler arasında olduğunu belirterek, acil aşılama kampanyaları çağrısında bulundu.

Bu uyarı, Kanada'nın geçen kasım ayında kızamıktan arınmış ülke statüsünü kaybetmesinin ardından geldi; bu durumun ABD ve Meksika için de yakında yaşanabileceği öngörülüyor.

Her iki hükümet de ülkelerindeki salgını kontrol altına almak için iki aylık bir uzatma talep etmiş olsa da durum Trump yönetiminin ocak ayında Dünya Sağlık Örgütü'nden (PAHO'nun ana kuruluşu) çekilmesiyle daha da karmaşık hale geldi.

Mevcut veriler, Kuzey Amerika'daki üç ev sahibi ülkede 2026 Dünya Kupası'nın başlamasına sadece birkaç ay kala, artış eğiliminin devam ettiğini gösteriyor.

2026 yılının ilk üç haftasında, Pan Amerikan Kızamık Örgütü (PAHO), yedi ülkede bin 31 yeni kızamık vakası doğruladı; bu, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla 43 katlık şaşırtıcı bir artış anlamına geliyor.

Şu ana kadar ölüm vakası kaydedilmemiş olsa da vaka yoğunluğu yüksek kalmaya devam ediyor; Meksika 740 vakayla başı çekerken, onu 171 vaka ile Amerika Birleşik Devletleri ve 67 vaka ile Kanada takip ediyor.

Geçen yıl komşu Chihuahua ve Teksas eyaletlerinde yaşanan büyük salgınların ardından, Meksika'nın batısındaki Jalisco eyaleti bu yıl ülkedeki en yüksek vaka sayısını kaydetti.

Amerika Birleşik Devletleri'nde halk sağlığı çalışmaları, vakaların hızla arttığı Güney Carolina'ya kaydı.

Buna karşılık, Meksika hükümeti haftalarca halkı iki dozluk aşıyı yaptırmaya çağırdı.

Yetkililer, havaalanları ve otobüs terminalleri gibi yoğun trafik merkezlerinde seyyar aşı klinikleri kurarken, başkentin belediye başkanı Clara Brugada bu hafta 2 bin yeni aşı ünitesini hizmete açtı.


ABD istihbaratı, yayınlanmasının üzerinden 60 yıl geçtikten sonra "Dünya Gerçekleri Kitabı"nın yayımını durdurdu

"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)
"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)
TT

ABD istihbaratı, yayınlanmasının üzerinden 60 yıl geçtikten sonra "Dünya Gerçekleri Kitabı"nın yayımını durdurdu

"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)
"Dünya Gerçekler Kitabı" o kadar faydalı olduğunu kanıtladı ki, diğer federal kurumlar da onu kullanmaya başladı (Amazon)

CIA, 60 yılı aşkın bir sürenin ardından dün, popüler referans kılavuzu olan Dünya Bilgi Kitabı'nın (World Factbook) yayınını durduracağını açıkladı.

Kurumun internet sitesinde yayınlanan açıklamada, bilgi kitabının sona erdirilmesinin belirli bir nedeni açıklanmadı, ancak karar, Direktör John Ratcliffe'in kurumun temel misyonlarına hizmet etmeyen programları sona erdirme sözünün ardından geldi.

Dünya Bilgi Kitabı (World Factbook), ilk olarak 1962'de istihbarat görevlileri için gizli bir basılı kılavuz olarak yayınlandı. Kitap, ekonomileri, orduları, kaynakları ve toplumları da dahil olmak üzere yabancı ülkelerin ayrıntılı, sayısal bir profilini sunuyordu. Faydası o kadar büyüktü ki, diğer federal kurumlar da kullanmaya başladı ve on yıl içinde gizliliği kaldırılmış bir versiyonu halka sunuldu.

1997'de çevrimiçi ortama geçtikten sonra, The Factbook hızla gazeteciler, genel kültür meraklıları ve akademik araştırmacılar için popüler bir kaynak haline geldi ve yıllık milyonlarca ziyaretçi çekti. Beyaz Saray, Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin başlarında CIA ve NSA'deki personel sayısını azaltmaya yönelmişti; bu da iki kurumun daha az kaynakla daha fazla iş yapmasına neden olmuştu.

CIA, "Dünya Gerçekleri Kitabı"nın yayımının durdurulması kararıyla ilgili olarak dün gönderilen yorum talebine yanıt vermedi.