Kısa bir süre önce Google yerine yapay zeka destekli yeni bir arama motoru kullanmaya başladım.
Akıllı arama motoru
Bir yaşındaki bu arama motorunun adı Perplexity ve kurucuları daha önce OpenAI ve Meta şirketlerinde yapay zeka araştırmalarında çalıştı.
Kısa sürede teknoloji dünyasının en ilginç ürünlerinden biri haline geldi. Teknoloji dünyasının önde gelen isimleri sosyal medyada ondan övgüyle bahsetti ve Google'ın da ilk yatırımcılarından olan Jeff Bezos gibi yatırımcılardan yatırım aldı.
Heyecanla, Perplexity'yi masaüstü ve mobil cihazlarda varsayılan arama motorum olarak kullanarak birkaç hafta geçirdim.
Hem ücretsiz sürümü hem de aylık 20 dolar olan ve kullanıcılara daha güçlü yapay zeka modellerine ve kendi dosyalarını yükleyebilme gibi belirli özelliklere erişim sağlayan ücretli ürün Perplexity Pro'yu test ettim.
Yüzlerce aramadan sonra, Perplexity'nin mükemmel olmasa da oldukça iyi olduğunu söyleyebilirim. Google'dan tamamen kopmaya hazır olmasam da Perplexity gibi yapay zeka destekli arama motorlarının Google'ın arama pazarındaki hakimiyetini gevşetebileceğine ya da en azından onu zorlayabileceğine artık daha fazla inanıyorum.
‘Şaşkınlık’ nerede parlıyor?
İlk bakışta, Perplexity'nin masaüstü arayüzü Google'ınkine çok benziyor: dağınık bir açılış sayfasının etrafında ortalanmış bir metin kutusu. Ancak yazmaya başladığınızda farklılıklar netleşiyor.
Şarku’l Avsat’ın New York Times’tan aktardığına göre Perplexity bir soru sorduğunuzda, bir link listesi sunmuyor. Bunun yerine, sizin için internette arama yapıyor ve bulduklarının bir özetini yazmak için yapay zekayı kullanıyor. Bu cevaplar, yapay zekanın kullandığı kaynakları bağlantılarla açıklıyor ve bunlar da cevabın üzerindeki bir panelde görünüyor.
Perplexity'yi güncel olaylar, alışveriş önerileri ve ev işleriyle ilgili sorular da dahil olmak üzere yüzlerce sorgu üzerinde test ettim. Her seferinde, New York Times ve Reddit gibi sitelerden alıntılarla dolu, genellikle bir veya iki paragraf uzunluğunda, yapay zeka tarafından oluşturulmuş bir yanıt aldım.
Motorun etkileyici özelliklerinden biri, kullanıcıya açıklayıcı sorular sorarak sorguyu daraltmasına yardımcı olan Copilot. Örneğin, iki yaşındaki bir çocuk için doğum günü partisinin nerede düzenleneceğine dair fikir istediğimde bu ‘yardımcı pilot’ bana dış mekan, iç mekan veya her ikisi için de öneri isteyip istemediğimi sordu. İç mekanı seçtiğimde, parti için yaklaşık bir bütçe seçmem istendi. Ancak o zaman bana olası yerlerin bir listesini verdi.
Motor ayrıca her şeyi bilmediğini kabul etme konusunda da iyiydi. Bazen soruma kısmi bir yanıt veriyor ve şöyle bir uyarı veriyordu:
Arama sonuçlarında daha fazla ayrıntı mevcut değil.
Testlerim sırasında, Perplexity'nin en çok belirli bir şirket hakkındaki son haber makalelerini özetlemek veya bana gece geç saatlerde restoran önerileri vermek gibi karmaşık veya açık uçlu aramalar için yararlı olduğunu gördüm.
Ayrıca, genellikle karmaşık ve gezinmesi zor bir web sitesinde gömülü olan aradığım şeyi (örneğin pasaport yenileme talimatları) yanıtladığında da yararlı buldum.
Genellikle belirli kişileri aradığımda veya zaten var olduğunu bildiğim internet sitelerine gitmeye çalıştığımda ya da bir tür arama yapmak istediğimde ise Google'a geçtim.
Perplexity'den toplantı için yol tarifi istediğimde, Google Maps ile entegrasyonu sayesinde Google bana evimden itibaren adım adım yol tarifi verebiliyor. Ancak Perplexity nerede yaşadığımı bilmiyor. Bu yüzden yapabileceği en iyi şey MapQuest ‘MapQuest’ bağlantısı. Yani konum verileri, Google'ın Perplexity'ye göre sahip olduğu pek çok avantajdan yalnızca biri.
Sadece 41 çalışanı olan ve San Francisco'da bir ortak çalışma alanında faaliyet gösteren Perplexity'nin aylık 10 milyon aktif kullanıcısı var. Bu sayı genç bir girişim için etkileyici olsa da Google'ın milyarlarca kullanıcısı yanında cüce kalıyor.
İnternet deviyle rekabet eden küçük bir şirket
Perplexity'nin kârlı bir iş modeli de yok. Şirketin CEO'su Aravind Srinivas, sitenin şu an hiç reklam içermediğini ve 100 bin'den az kişinin premium sürüm için ödeme yaptığını söyledi. Elbette Perplexity, Gmail, Google Chrome, Google Docs ya da Google ekosistemini oluşturan düzinelerce diğer üründen herhangi birinin sürümlerini sunmuyor.
Srinivas, Google'ın zorlu bir rakip olduğuna inanmakla birlikte, küçük ve odaklanmış bir startup'ın onu şaşırtabileceğine inandığını söyledi. Ayrıca "Bana güven veren şey, eğer bizden daha iyi yapmak isterlerse, temelde kendi iş modellerini öldürmek zorunda kalacakları gerçeğidir" dedi.
Peki ya cevap uydurmaya ne dersiniz?
Yapay zekaya dayanan arama motorlarının sorunlarından biri, halüsinasyon görme ya da cevap uydurma eğiliminde olmaları ve bazen kaynaklarından sapmalarıdır. Bu sorun, Google'ın Bard'ının ilk sürümü de dahil olmak üzere pek çok yapay zeka hibrit aramasının peşini bırakmadı ve akıllı sistemlerin kitlesel olarak benimsenmesinin önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam etti.
Yaptığım testlerde, Perplexity'nin cevaplarının çoğunlukla doğru olduğunu ya da daha kesin olmak gerekirse, dayandığı kaynaklar kadar doğru olduğunu gördüm.
Bazı hataları da yok değil. Örneğin Perplexity’e Novak Djokovic'in bir sonraki tenis maçının tarihini sorduğumda, bana oyuncunun çoktan tamamladığı maçın ayrıntılarını verdi. Bir başka sefer, yapay zeka üzerine yeni bir makalenin PDF'sini indirip Perplexity'den bunu özetlemesini istediğimde, üç yıl önce yayınlanmış tamamen farklı bir makalenin özetini aldım.
Srinivas, YZ arama motorlarının hala hata yaptığını kabul etti. Perplexity'nin nispeten küçük ve belirsiz bir ürün olması nedeniyle kullanıcıların Google kadar güvenilir olmasını beklemediğini ve Google'ın doğruluk konusundaki itibarını koruması gerektiği için arama motoruna üretken yapay zeka eklemekte zorlanacağını söyledi.
Kullanıcılar için bir kazanç, yayıncılar için bir kayıp
Her ne kadar Perplexity'yi kullanmaktan keyif almış olsam ve muhtemelen Google ile birlikte kullanmaya devam edecek olsam da haber hikayelerinin, ürün incelemelerinin ve haberlerin kısa ve basit özetlerini sunduğunu görmek umut kırıcıydı.
Günümüzün dijital medya ekonomisinin büyük bir kısmı halen Google'dan gelen bağlantılara tıklayan ve yayıncıların web sitelerinde reklam gösterilen insanların sürekli akışına bağlıdır. Ancak Perplexity ile genellikle bir internet sitesini ziyaret etmeye hiç gerek yoktur. Yapay zeka sizin için göz atar ve ihtiyacınız olan tüm bilgileri doğrudan cevap sayfasında özetlenmiş olarak verir.
Yazarlar, yayıncılar ve çevrimiçi medyaya göz atan insanlar için geleceğin ne getireceği konusunda endişeliyim.
* New York Times haber servisi.
