Türkiye ve Yunanistan, entegre bir Avrupa füze savunma sistemi oluşturmayı amaçlayan Almanya liderliğindeki savunma girişimine katılım belgesini resmen imzaladı.
Avrupa Gökyüzü Kalkanı Girişimi’ne (ESSI) niyet beyanı, Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Yunan mevkidaşı Nikos Dendias tarafından Belçika'nın başkenti Brüksel'deki NATO karargahında imzalandı.
Güler bunu ‘NATO'nun ihtiyaçlarının karşılanması yönünde önemli bir adım’ olarak değerlendirdi.Türkiye'nin Almanya'nın öncülük ettiği bu girişime geniş bir yelpazedeki ulusal kaynaklarla katkıda bulunmaya hazır olduğunu vurguladı.
Milli Savunma Bakanlığı Perşembe gecesi NATO savunma bakanları toplantısının oturum aralarında bu girişime niyet imzaladıktan sonra Güler'in Yunan mevkidaşı ile kısa görüşmelerde bulunduğunu duyurdu.
Avrupa'nın hava savunmasını güçlendirme yönündeki hamlesi ilk olarak Almanya Başbakanı Olaf Scholz tarafından 2022'de yapılan bir konuşmada duyurulmuştu.
ESSI ile üye devletlerin Avrupa gökyüzünü korumak için birbirleriyle entegre çeşitli savunma sistemlerini toplu olarak satın alması hedefleniyor.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Alman projesi esasen üç hava savunma sistemine dayanıyor: Kısa menzilli savunma için Alman IRIS-T sistemi, orta menzilli savunma için ABD Patriot sistemi ve orta menzilli savunma için ABD-İsrail Arrow-3 sistemi.
NATO, Türkiye ve Yunanistan'ın katılımının ardından projeye katılan Avrupa ülkesi sayısının, geçtiğimiz yılın ortasında projeye katılan iki tarafsız ülke olan İsviçre ve Avusturya'nın da aralarında yer almasıyla 17'ye çıktığını duyurdu.
Buna karşın Fransa, İtalya ve Polonya gibi diğer önemli Avrupa ülkeleri bu ortak savunma projesine katılmaya karşı. Fransa, her Avrupa ülkesinden kendisini Avrupa silahlarıyla korumasını talep ediyor.
Türkiye, ABD Patriot hava savunma sistemini veya NATO müttefiklerinden herhangi bir sistemi temin etmekte zorluklarla karşılaştı ve bu da onu Rus S-400 hava savunma sistemini almaya itti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz kasım ayında Berlin'e yaptığı ziyarette, Ankara'nın girişime katılmak üzere imza atmasından önce savunma iş birliğini görüşmüştü.
İki komşu NATO üyesi; Türkiye ve Yunanistan son aylarda özellikle Doğu Akdeniz ve Ege Denizi adalarındaki çatışmalar ile Kıbrıs meselesi konusunda sorunlar yaşıyor. Erdoğan geçen aralık ayı sonlarında Atina'ya yaptığı ziyaret sırasında Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey toplantılarının yeniden başlaması da dahil birçok tartışmalı konuda istişarede bulunmak üzere önemli adımlar attı.
Ankara ve Atina, tartışmalı konuların diyalog yoluyla çözülmesi yönündeki eğilimin güçlendirilmesinde ilerleme yönündeki isteklerini teyit ediyor.
Diğer yandan Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjarto, ülkesinin önümüzdeki temmuz ayında yapılacak Avrupa Birliği dönem başkanlığı sırasında, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 1995 yılında imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması’nın modernizasyonuna yönelik müzakerelerin yeniden başlatılması için çalışacağını bildirdi.
Szijjarto, Ankara'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yaptığı görüşme sonrasında Türkiye olmadan doğal gaz tedariğinin mümkün olmadığını, bu konuda en önemli ülkenin Türkiye olduğunu vurguladı.
Macaristan ve Avrupa güvenliği açısından Türkiye'nin anahtar role sahip bir ülke olduğunu belirten Szijjarto, "Bugün Avrupa, AB önünde yığılan zorlukları Türkiye ile iş birliği olmadan bu zorluklarla mücadelede baş edemeyiz” dedi.
Macar Bakan ayrıca, “Yasa dışı göçmenlerin Avrupa'ya ulaşmasını engelleyemezsek, Avrupa'yı kaybedeceğiz, biz bunu istemiyoruz” diyerek, bunun için sürekli olarak yasa dışı göç baskısına karşı Türkiye'yi desteklediğini kaydetti.
Bunun yanı sıra Türkiye'nin terörizme karşı atılan adımlarını ve Rusya ile Ukrayna arasındaki arabuluculuk çabalarını takdir ettiğini, ülkesinin aynı Türkiye gibi iki ülke arasında barışı sağlamak istediğini belirtti.
