Endonezya'nın yeni Cumhurbaşkanı Prabovo Subianto kimdir?

Eski general, kendisini sevilen bir figür olarak yeniden şekillendirerek seçimi kazanmış gibi görünüyor

Endonezya'nın yeni Cumhurbaşkanı Prabovo Subianto kimdir?
TT

Endonezya'nın yeni Cumhurbaşkanı Prabovo Subianto kimdir?

Endonezya'nın yeni Cumhurbaşkanı Prabovo Subianto kimdir?

Prabovo Subianto, internette popüler kişiliği ile milyonlarca beğeni aldığı TikTok hesabında kedisi Poppy'yi seven ve harika dans eden sevimli bir dede olarak tanındı. İşte o popüler kişiliği şimdi seçimlerde ona on milyonlarca oy kazandırdı. Rakipleri Endonezya halkını resmî sonuçları beklemeye çağırırken sonuç neredeyse kaçınılmaz. Prabovo, 14 Şubat'ta gerçekleşen Endonezya başkanlık seçimlerinde zaferini ilan etmeye hazırlanıyor.

Şarku’l Avsat’ın Londra merkezli Al Majalla dergisinden aktardığı habere göre resmî sonuçların 20 Mart'a kadar yayınlanmayacağı Endonezya'daki seçimlere yönelik dört kamuoyu yoklama merkezi tarafından gerçekleştirilen resmi olmayan hızlı sayıma göre, oyların yüzde 58'ini alarak ikinci tura çıkmak için gereken yüzde 50 barajını aştı.

Ancak dünyanın üçüncü büyük demokrasisine liderlik etmek üzere aday gösterilen sosyal medya fenomeni, pek çok genç Endonezyalının bilmediği ya da -belki de- umursamadığı çalkantılı bir geçmişe sahip. Endonezya'nın seçildiği varsayılan başkanı kim ve toplumu bu noktaya getiren yol neydi?

Bay Prabovo zengin bir ailede doğdu ama gençlik yıllarını sürgünde geçirdi. Babası Endonezya'nın en ünlü ekonomistlerindendi, ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Sukarno'ya muhalefeti nedeniyle kaçtı ve ailesi, 1970 yılında geri dönüp Endonezya'ya yerleşinceye kadar İngiltere, Singapur ve İsviçre’de yaşadılar. Bay Prabovo, orduya katıldı ve kısaltılmış adıyla COPASS olarak bilinen Endonezya Özel Kuvvetleri’nin komutasını devralana kadar yükseldi.

Prabovo’nun 1983 yılında Endonezya diktatörü Suharto'nun kızıyla evlenmesi, servetini ve bağlantılarını sağlamlaştırmasına yardımcı oldu.

Vefat eden Endonezya diktatörü Suharto'nun kızıyla 1983’te evlenmesi, servetini ve ilişkilerini güçlendirmesine yardımcı oldu. Prabovo'nun Endonezya'nın eski eyaleti Doğu Timor'da işlenen insan hakları ihlalleri ile bağlantılı olduğuna dair iddialar var. Aynı zamanda 1998'de 13’ünün hala kayıp olduğu 20'den fazla demokrasi aktivistinin kaçırılması emrini vermekle de suçlanıyor. Fakat muhalefet suçlamaları yalanlıyor. Protestolar Suharto rejimini tehdit ettiğinde Bay Prabovo askerleriyle birlikte Endonezya'nın başkentine geldi, ancak diktatörlük yine de düştü. Ordu tarafından hızla sınır dışı edildi, eşinden ayrıldı ve tekrar Endonezya'dan kaçtı.

Kendisini Suharto rejimi sonrası demokratik reform döneminin kurbanı olarak tanımlayan Prabovo, ülkesine geri döndü ve 2008'de kendi siyasi partisini kurdu; üç kez Cumhurbaşkanlığına aday oldu. Endonezya'nın şu anki oldukça popüler lideri Jokowi lakaplı Joko Widodo'ya karşı iki kez seçim kaybetti. 2014 ve 2019'da Prabovo, seçimin kendisinden çalındığını iddia etti ve taraftarları sonuçları protesto etmek için sokaklara döküldü, gösterilerde 8 kişi hayatını kaybetti.

Bu durumda eski generalin askeri üniformasını terk ederek ve çoğu zaman öfkeli konuşmalarını yumuşatarak imajını yenilemeye çalışması şaşılacak bir şey değil. Prabovo'nun yeni imajı, nüfusunun beşte dördünü oluşturan büyük bir kısmının akıllı telefona sahip olduğu Endonezya’da sosyal medyada büyük bir başarı elde etti ve halkın desteğini kazanmasına yardımcı oldu.

Mevcut Cumhurbaşkanının oğlunu başkan yardımcısı olarak düşünen Prabovo aynı zamanda Endonezya'nın devasa nikel kaynaklarına dayanan altyapı merkezli bir kalkınma ve sanayi politikası olan “Jokowi ekonomisini” de benimsedi ve Jokowi, kendisinin popülaritesini zafere taşıyan Prabowo aracılığıyla etkisini sürdürmeyi umuyor.

Rakiplerinden 30 kat daha fazla servete sahip olduğu tahmin edilen ve büyük bir seçim fonundan da yardım alan seçilmiş Başkan Prabovo’nun sorunlu geçmişi göz önüne alındığında, Başkan Jokowi'ye razı olması pek mümkün görünmüyor.

Peki ya kendi politikaları? Prabovo, daha önce Endonezyalıları "pirinç ambarındaki aç tavuklara" benzeterek ülkesinin ithal gıdaya daha az bağımlı olmasını istiyor.

DSVDS
Endonezya cumhurbaşkanı adayı Prabovo Subianto oyunu sandıkta kullanıyor

Yetersiz beslenmeyi azaltmak amacıyla okuldaki her öğrenciye ücretsiz süt ve öğle yemeği sağlama sözü verdi. Yıllık ekonomik büyümeyi yaklaşık yüzde 5'ten yüzde 6'ya ve ardından yüzde 7'ye çıkarma taahhüdünde bulundu, ancak bunu gerçekleştirme planları hakkında yalnızca birkaç ayrıntı verdi.

Bazıları eski generalin Jokowi döneminde gerileyen Endonezya demokrasisine daha fazla zarar verebileceğinden endişe ediyor. Prabowo, Endonezya'nın otoriter bir lidere ihtiyacı olduğunu söylemişti. Geçen seçim döneminde rakipleri, genç seçmenlerin siyasetten çok sosyal medyadaki dikkat çekici hilelerle ilgilendiklerinden şikayetçiydi. “Nazik dede”nin takipçilerinin politikayla ilgilenmek yerine cihazlarının ekranlarını karıştırmakla meşgul oldukları ortaya çıktı.

*Bu makale Şarku' Avsat tarafından Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.



İran: Amerika ile olası bir anlaşmaya ilişkin henüz nihai bir karar vermedik

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi (Arşiv- IRNA)
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi (Arşiv- IRNA)
TT

İran: Amerika ile olası bir anlaşmaya ilişkin henüz nihai bir karar vermedik

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi (Arşiv- IRNA)
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi (Arşiv- IRNA)

İran resmi haber ajansının haberine göre, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi dün yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin ABD ile olası bir anlaşma konusunda henüz nihai kararını vermediğini ve müzakerelerde “kırmızı çizgilerinden” taviz vermeyeceğini söyledi.

Bekayi, anlaşmanın ne zaman ve nerede imzalanacağına ilişkin haberlerin şimdilik spekülasyondan ibaret olduğunu, bu konuda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmadığını belirtti.

Müzakere metninin büyük bölümünün tamamlandığını ifade eden Bekayi, ancak ABD’nin görüşmeler süresince tutumunu birçok kez değiştirdiğini kaydetti.


Trump, İran'ın anlaşmayı kabul ettiğini duyurdu

Dün yayınlanan bir hava fotoğrafı, İran'ın Hark Adası'ndaki bir petrol terminalinin geçen şubat ayındaki durumunu gösteriyor (Reuters)
Dün yayınlanan bir hava fotoğrafı, İran'ın Hark Adası'ndaki bir petrol terminalinin geçen şubat ayındaki durumunu gösteriyor (Reuters)
TT

Trump, İran'ın anlaşmayı kabul ettiğini duyurdu

Dün yayınlanan bir hava fotoğrafı, İran'ın Hark Adası'ndaki bir petrol terminalinin geçen şubat ayındaki durumunu gösteriyor (Reuters)
Dün yayınlanan bir hava fotoğrafı, İran'ın Hark Adası'ndaki bir petrol terminalinin geçen şubat ayındaki durumunu gösteriyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada İran’a yönelik planlanan saldırıların iptal edildiğini duyurarak, Tahran’ın bir ön mutabakatın maddelerini “en üst düzeyde” kabul ettiğini söyledi. Trump, anlaşmanın Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Bahreyn, Kuveyt, Mısır ve Ürdün’ün de aralarında bulunduğu bölge ülkelerinden geniş destek gördüğünü belirtti. Anlaşmanın imzalanacağı tarih ve yerin yakında netleşeceğini ifade eden Trump, nihai anlaşma tamamlanıncaya kadar İran’a uygulanan deniz ablukasının yürürlükte kalacağını kaydetti.

Trump’ın açıklaması, saatler önce İran’a karşı “çok güçlü” saldırılar düzenlemekle tehdit ettiği ve İran’ın başlıca petrol ihracat merkezi olan Hark Adası’nın kontrol altına alınabileceği uyarısında bulunduğu sert söylemlerin sonrasında geldi.

Ancak Tahran, Trump’ın açıklamalarını hızla yalanladı. Şarku’l Avsat’ın Devrim Muhafızları’na bağlı Fars Haber Ajansı’ndan aktardığına göre, İran müzakere heyetine yakın bir kaynakn ajansa yaptığı açıklamada, İran’ın ABD ile bir mutabakat zaptına ilişkin “henüz hiçbir metni kabul etmediğini” söyledi.

Sahada ise taraflar dün üst üste ikinci gün karşılıklı saldırılar gerçekleştirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan güçlerinin İran içinde gözetleme ve iletişim tesisleri ile hava savunma unsurlarını hedef aldığını açıkladı. Buna karşılık Devrim Muhafızları, Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’deki Amerikan hedeflerine saldırılar düzenlendiğini duyurdu. Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim de sürüyor.

İran Genelkurmay Başkanlığı Operasyonlar Komutanı Ali Abdullahi, ABD’nin yeni bir saldırısının savaşın daha da genişlemesine ve ticaret ile enerji güvenliğinin tehdit altına girmesine yol açacağını söyledi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da Washington yönetiminin “sonu olmayan bir bataklığa” sürüklendiği uyarısında bulundu.


Netanyahu: Trump, İran’la yapılacak anlaşmanın zenginleştirilmiş nükleer materyallerin ortadan kaldırılmasını içereceğini taahhüt etti

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (EPA)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (EPA)
TT

Netanyahu: Trump, İran’la yapılacak anlaşmanın zenginleştirilmiş nükleer materyallerin ortadan kaldırılmasını içereceğini taahhüt etti

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (EPA)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (EPA)

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Ofisi, yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ABD arasında varılacak herhangi bir anlaşmanın, Tahran’ın elindeki zenginleştirilmiş nükleer materyallerin ülkeden çıkarılmasını içereceği yönünde taahhütte bulunduğunu bildirdi. Açıklamada ayrıca, Trump’ın İran’ın nükleer ve füze programlarının sınırlandırılmasına yönelik taahhütlerinin memnuniyetle karşılandığı belirtildi.

Netanyahu’nun Ofisi, Trump ile gerçekleştirilen telefon görüşmesinin ardından X platformundan yaptığı paylaşımda, “Başbakan, Başkan Trump’ın müzakerelerin sonunda varılacak nihai anlaşmanın; zenginleştirilmiş nükleer materyallerin ortadan kaldırılmasını, uranyum zenginleştirme altyapısının sökülmesini, füze üretimine kısıtlamalar getirilmesini ve İran’ın bölgedeki terör örgütlerine verdiği desteğin sona erdirilmesini içereceği yönündeki taahhüdünden duyduğu memnuniyeti dile getirdi” ifadelerine yer verdi.