İsrail Gazze’de sadece Filistinlileri değil tarihi de yok ediyor

Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)
Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)
TT

İsrail Gazze’de sadece Filistinlileri değil tarihi de yok ediyor

Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)
Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)

İsrail, Gazze Şeridi’nde beş aydır süren yıkıcı savaşında sadece insanlara değil, tarihi yapılara da ‘merhamet etmedi’.

ABD Başkanı Joe Biden, Hamas ile İsrail arasında önümüzdeki hafta başında ateşkese varılacağını beklese de, İsrail’in yürüttüğü asıl savaş ‘hafıza ve kimlik’ savaşı olarak görülüyor.

İsrail, savaşta çoğu çocuk ve kadın olmak üzere 30 binden fazla Filistinlinin hayatına mal olan, tüm bir halka karşı katliam gerçekleştirmenin yanı sıra, aynı zamanda Filistin hafızasını ve kimliğini silmeye yönelik eski bir plan çerçevesinde bölgedeki tarihi de silmeyi başardı.

İsrail’in her türlü silahla hedef aldığı Gazze Şeridi, yüzyıllar boyunca Bizans, Roma, Yunan ve Mısır hakimiyetinde önemli bir kültür ve ticaret merkezi oldu ve her medeniyet burada tarihin derinliğini gösteren izler bıraktı.

İsrail merkezli, arkeolojik konularda uzmanlaşmış sol örgüt Emek Shaveh’in X üzerinden yaptığı açıklamaya göre İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ndeki yüzlerce arkeolojik, tarihi ve dinler açısından kutsal alanı hedef aldı.

Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığı habere göre Gazze Şeridi’nde savaş nedeniyle tamamen veya kısmen yok edilen bazı arkeolojik ve kültürel miras anıtları şunlar;

Büyük Ömer Camii 

Filistin’in en önemli, en eski ve en büyük tarihi camilerinden biri olarak kabul edilen Büyük Ömer Camii tamamen yıkıldı.

Gazze’nin Eski Şehir kısmında Daraj mahallesinde yer alan, MS 12. yüzyıla ait bazilika tarzı mimariye sahip cami, 4 bin 100 metrekarelik bir alanı kaplıyordu.

bngtyn
Büyük Ömer Camii (AFP)

Tarihi kayıtlar, güçlü yapısı, mermer sütunları, Memluk ve Osmanlı dönemlerinden kalma kitabe ve süslemeleriyle ünlü olan caminin kademeli olarak inşa edildiğini ve tarihi boyunca farklı kullanımlara sahip olduğunu gösteriyor.

Cami başlangıçta tapınak iken daha sonra kiliseye, İslam fethinden sonra ise camiye çevrildi.

dfvdefv
Büyük Ömer Camii (X)

Seyyid Haşim Camii

Gazze şehrinin kısmen tahrip olmuş önemli tarihi camilerinden biri olan Seyydi Haşim Camii Gazze’nin Eski Şehir kısmında Daraj mahallesinde yer alıyor.

Gazze’nin büyük ve en eski camilerden biri olan cami, 2 bin 400 metrekarelik bir alana sahip.

Seyyid Haşim Camii’nin kubbesinin altında, Gazze’ye yaptığı bir ticaret seferinde ölen, Hz. Muhammed’in büyük dedesi Haşim bin Abdimenaf’ın mezarı olduğuna inanılan bir türbe bulunuyor.

Cami Osmanlı döneminde Memluk mimari tarzında inşa edildi.

rvfr
Seyyid Haşim Camii (X)

Camide kıbleye bakan bir mihrap ve MS 1850 yılında Osmanlı Sultanı Abdülmecid’in himayesinde yenilenen bir minber bulunuyor.

Aziz Porphyrius Rum Ortodoks Kilisesi

Aziz Porphyrius Kilisesi, Eski Gazze şehrinin en eski antik kiliselerinden biri ve en eski mahallelerden biri olan Zeytun mahallesinde yer alıyor.

MS 425 yılında adını aldığı Aziz Porphyrius tarafından yaptırılan kilise, onun mezarını da içeriyor.

sdfdfsr
Aziz Porphyrius Rum Ortodoks Kilisesi (AFP)

Doğrudan hedef alınması sonucu kilise neredeyse tamamen yıkıldı.

Es-Sammara Hamamı 

Tarihi Gazze şehrinin kalbi olan Zeytun mahallesinde yer alan bu hamam, Büyük Ömer Camii’nden sonra en eski ikinci simge yapı olarak kabul ediliyor.

Hamam, Osmanlı döneminde 500 metrekarelik alan üzerine kuruldu, daha sonra Memluk döneminde, Kral Sencer bin Abdullah El-Muaydi döneminde restore edilerek yenilendi.

Adını bir dönem orada çalışan Samiriyelilerden alan hamam, halen çalışır durumda olan tek tarihi hamamdı.

erfgr
Tarihi Sammara Hamamı (Facebook hesabı)

Paşa Sarayı

Eski Şehrin doğu tarafındaki Daraj semtinde yer alan Paşa Sarayı İsrail’in saldırılarında yıkıldı.

İslam mimarisinin simge yapılarından biri olarak kabul saray, ana girişindeki aslan ambleminin varlığından anlaşılacağı üzere, Memluk İslam mimarisine dayandığı söyleniyor.

yhnbytn
Paşa Sarayı (Facebook)

Deyr el-Balah Mezarlığı

Tamamen tahrip olan Deyr el-Balah Mezarlığı, Filistin halkının çeşitli dönemlere ait tarihini yansıtması nedeniyle Gazze’deki en önemli tarihi ve arkeolojik mezarlıklardan biri.

1972-1982 yılları arasında Deyr al-Balah kıyısında çok sayıda arkeolojik kazı yapıldı ve Geç Tunç Çağı’na (M.Ö. 1550-1200) uzanan mezarlık ortaya çıkarıldı.

Bizans Kilisesi

Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye beldesindeki Bizans Kilisesi’nin tarihi MS 444 yılına kadar uzanıyor.

Kilise, İsrail bombardımanında tamamen yerle bir edildi.

yunu7n
Bizans Kilisesi (X)

Zafer ed-Demri Camii

Gazze’nin Şucaiyye bölgesinde yer alan Zafer ed-Demri Camii, en önde gelen tarihi yapılardan biriydi.

Caminin tarihi, Memluk dönemine kadar uzanıyor. İçerisinde içinde Şahab Zafer ed-Demri’nin türbesi bulunuyor.

vrtbtg
Aziz Hilarius Manastırı (Hızır’ın Türbesi)

Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Deyr el-Balah kentinde yer alan tarihi yapı, Bizans döneminde Aziz Hilarius’un (miladi 278-372) Filistin’de yaptırdığı ve ölümüne kadar ikamet ettiği ilk Hristiyan manastırıdır. 

rrb
Hızır’ın Türbesi’nin içi (Facebook)

İsrail ordusu ayrıca, Gazze Şehri'ndeki İngiliz mezarlığını, Deyr el-Balah Müzesi’ni ve Beni Süheyle’deki Hz. Yusuf Türbesi’ni de hedef aldı.



Yapay zeka skandalı Güney Kore Eğitim Bakanı koltuğundan etti

Güney Kore'nin başkenti Seul'deki Kyung Hee Üniversitesinde, yapay zekâ destekli kopya girişimlerini önlemeye yönelik tedbirler kapsamında öğrenciler önlük giyerek yazılı sınava giriyor. (DPA)
Güney Kore'nin başkenti Seul'deki Kyung Hee Üniversitesinde, yapay zekâ destekli kopya girişimlerini önlemeye yönelik tedbirler kapsamında öğrenciler önlük giyerek yazılı sınava giriyor. (DPA)
TT

Yapay zeka skandalı Güney Kore Eğitim Bakanı koltuğundan etti

Güney Kore'nin başkenti Seul'deki Kyung Hee Üniversitesinde, yapay zekâ destekli kopya girişimlerini önlemeye yönelik tedbirler kapsamında öğrenciler önlük giyerek yazılı sınava giriyor. (DPA)
Güney Kore'nin başkenti Seul'deki Kyung Hee Üniversitesinde, yapay zekâ destekli kopya girişimlerini önlemeye yönelik tedbirler kapsamında öğrenciler önlük giyerek yazılı sınava giriyor. (DPA)

Güney Kore Eğitim Bakanı, üniversiteye giriş sınavları öncesinde geçen hafta ortaya çıkan yapay zekâ destekli kopya skandalının ardından bugün (Pazar) istifa ettiğini açıkladı.

Ülkede, her yıl düzenlenen ve üniversiteye girişte belirleyici olan sınavlarda yeni teknolojiler kullanılarak kopya çekilmesine ilişkin endişeler arttı. Vergi muhasebeciliği sınavında birinci olan adayın, sınavda neredeyse tam puan almak için gizli kamera ve akıllı telefon kullandığını itiraf etmesi tartışmaları alevlendirdi.

csdfgt
Öğrenciler, Seul'de Sungkyunkwan Üniversitesinin erken kabul sınavlarının ardından sınav merkezinden ayrılıyor. (AFP)

Yaklaşık dokuz saat süren ve "Suneung" olarak bilinen üniversiteye giriş sınavı, Güney Kore'de saygın üniversitelere girebilmenin ve yüksek maaşlı işlere ulaşmanın en önemli yollarından biri olarak görülüyor. Sınavın, yoğun rekabetin yaşandığı toplumda evlilik şansını dahi artırdığına inanılıyor.

Söz konusu itirafın ardından yetkililer, sınavlarda kopya çekilmesini önlemek amacıyla bir dizi tedbiri hızla devreye soktu. Bu kapsamda kablosuz internet ağları engellendi, düğmelerin gizli kamera içerebileceği endişesiyle öğrencilerin gömlek düğmelerine etiketler yapıştırıldı. Ancak Eğitim Bakanı Choi Kyo-jin, sınav öncesinde kamuoyunun endişelerini gidermekte zorlandı.

xdvfgb
Güney Kore'nin başkenti Seul'de, yıllık üniversiteye giriş sınavının başlamasını bekleyen bir öğrenci dijital cihazlarını plastik bir poşete koyuyor. (AP)

Choi, X hesabından yaptığı açıklamada, "Sınavlar büyük bir olay yaşanmadan tamamlandı. Ancak sorumlu bakan olarak, gerekli hazırlıkları önceden yeterince yapamadığımız yönündeki kamuoyu eleştirilerinden muaf olduğumu düşünmüyorum" ifadelerini kullandı.

Sınavların tamamlanmasının ardından tüm sorumluluğu üstlendiğini belirten Choi, "Sorumluluğun tamamını kabul ediyor ve istifamı sunuyorum" dedi.

xcdsfgth
Bir öğrenci, devlet tarafından düzenlenen Üniversite Akademik Yeterlilik Sınavı'na girmek üzere Seul'deki Chung-Ang Lisesine geldiğinde annesinden destek alıyor. (EPA)

Cumhurbaşkanlığı Ofisi, Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung'un istifayı kabul ettiğini bildirdi.

72 yaşındaki bakan, geçen pazartesi günü parlamentoda düzenlenen oturumda, kopya çekmeye çalışanları tespit etme konusunda yetkililere güvenip güvenmediği yönündeki soruya verdiği yanıt nedeniyle de eleştirilmişti.

Choi, "Yaşım ilerlediği için bunu başarabileceğimden emin değilim" demişti. Bu açıklama ülkede geniş çaplı tepkiye yol açmıştı.

Eğitim Bakanı, sınav öncesinde  düzenlenen basın toplantılarına da katılmadı. Önleyici tedbirleri kamuoyuna açıklama görevini bakan yerine yardımcılarından biri üstlendi.

scdv
Güney Kore'nin başkenti Seul'deki sınav salonlarından birinde, üniversiteye giriş sınavının başlamasını bekleyen öğrencilerin gözlükleri kontrol edilmeyi bekliyor. (Reuters)

Yetkililer, perşembe günü gerçekleştirilen sınavlarda elektronik cihazların kullanımıyla ilgili 111 ihlalin tespit edildiğini açıkladı. Bu ihlallerin yaklaşık yarısı, öğrencilerin teslim etmeleri gerektiği halde yanlarında tuttukları akıllı telefonları tespit etmek amacıyla hükümetin gönderdiği üç uyarı mesajı sayesinde ortaya çıkarıldı.


Endonezya'da şekerleme fabrikasında yangın: 7 ölü, 50 kayıp

Endonezya'nın Banten eyaletindeki şekerleme fabrikasında çıkan yangına müdahale eden itfaiye ekipleri. (AFP)
Endonezya'nın Banten eyaletindeki şekerleme fabrikasında çıkan yangına müdahale eden itfaiye ekipleri. (AFP)
TT

Endonezya'da şekerleme fabrikasında yangın: 7 ölü, 50 kayıp

Endonezya'nın Banten eyaletindeki şekerleme fabrikasında çıkan yangına müdahale eden itfaiye ekipleri. (AFP)
Endonezya'nın Banten eyaletindeki şekerleme fabrikasında çıkan yangına müdahale eden itfaiye ekipleri. (AFP)

Endonezya'nın başkenti Cakarta'nın batısında bulunan bir şekerleme fabrikasında çıkan yangında 7 kişi hayatını kaaybetti, 50 kişiden ise haber alınamıyor. Endonezya arama kurtarma ekiplerinden bir yetkili, bugün (Pazar) yaptığı açıklamada, kayıp işçilere ulaşmak için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

İnsansız hava araçlarıyla (İHA) çekilen görüntülerde, fabrikanın büyük bölümünün yangında kül olduğu ve bazı noktalarda çatının çöktüğü görüldü. Binadan yükselen dumanların sürdüğü görüntülere yansıdı. Kurtarma ekiplerinin paylaştığı fotoğraf ve videolarda ise ekiplerin, kayıplara ulaşmak amacıyla büyük ölçüde yanmış binaya girdiği, bazı bölümlerde küçük çaplı yangınların devam ettiği görüldü. Yerel televizyon kanalları, yakınlarından haber alamayan ailelerin fabrikanın girişinde toplanarak yetkililerden bilgi almaya çalıştığını aktardı.

Polis, yangının ardından fabrikadan 7 kişinin cenazesinin çıkarıldığını, 50 işçinin ise kayıp olduğunu açıkladı.

xcdvf
Endonezya'nın Banten eyaletine bağlı Serang bölgesindeki fabrikada çıkan yangının ardından acil müdahale ekipleri, cenaze torbalarının başında bekliyor. (Reuters)

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı habere göre  Yerel arama kurtarma kurumu yetkilisi Rizki Dwianto, başkent Cakarta'ya yaklaşık 50 kilometre uzaklıktaki Serang bölgesinde bulunan Fonusa Agung Mulya fabrikasında cumartesi öğleden sonra yangın çıktığını söyledi.

Dwianto, “Arama kurtarma ekiplerinin tamamı, sahadaki personelin güvenliğini ön planda tutarak mağdurların yerini tespit etmek için tüm imkanlarıyla çalışıyor” dedi. Yangında yaralanan 4 kişinin de hastane ve yakındaki bir sağlık merkezine kaldırıldığını belirtti.

İtfaiyeye cumartesi günü saat 16.30 sıralarında ihbarda bulunuldu. Yerel Kompas televizyonuna konuşan itfaiye yetkilisi Tobagus Mashfudz, ekiplerin olay yerine ulaştığında binanın tamamının alevler içinde olduğunu söyledi.

cdfrgth
Endonezya'nın Banten eyaletinde çıkan yangında tamamen tahrip olan bir fabrikadan duman yükseliyor (Reuters)

Mashfudz, “Olay yerine vardığımızda yangın geniş bir alana yayılmıştı. Bu nedenle şirketin yangın güvenlik sisteminin düzgün çalışıp çalışmadığını tespit edemedik” ifadelerini kullandı.

Banten Eyaleti Valisi Andra Soni de gece saatlerinde gazetecilere yaptığı açıklamada, yangın sırasında fabrikada yaklaşık 60 kişinin bulunduğunun tahmin edildiğini bildirdi.

Şarkul ‘ Avsat’ın şirketin LinkedIn sayfasından aktardığı  bilgilere göre şekerleme üretimi yapan Fonusa Agung Mulya, Endonezya'nın önde gelen hızlı tüketim ürünleri şirketlerinden Unifam Grubu bünyesinde faaliyet gösteriyor.

fgthy
Endonezya'da yangının ardından kurtarma ekipleri, kayıp işçilere ulaşmak için şekerleme fabrikasında arama yapıyor. (AP)

Yerel Afet Yönetim Kurumu, pazar günü Instagram hesabından yaptığı açıklamada, yangının çıkış nedeninin henüz belirlenemediğini ve olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü duyurdu.

Endonezya'da ölümcül yangınlar sık sık yaşanıyor. Geçen yıl aralık ayında Cakarta'da yedi katlı bir binada çıkan büyük yangında, insansız hava aracı bataryasının patlamasının neden olduğu değerlendirilen olayda en az 22 kişi hayatını kaybetmişti. Polis, 2023 yılında ise ülkenin doğusundaki bir nikel işleme tesisinde meydana gelen patlamada en az 13 kişinin öldüğünü açıklamıştı.


Trump'tan FBI'a yönelik siber saldırıya ilişkin açıklama: Belki de bu sayede bilmediğimiz bazı şeyleri öğreneceğiz

ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
TT

Trump'tan FBI'a yönelik siber saldırıya ilişkin açıklama: Belki de bu sayede bilmediğimiz bazı şeyleri öğreneceğiz

ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, Federal Soruşturma Bürosunu (FBI) hedef aldığı bildirilen siber saldırının bazı olumlu sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Trump, cumartesi günü Fox News'e verdiği röportajda, "Böyle bir şey yaşanmasından hoşlanmıyorum ancak belki de bu sayede, yaşanmasaydı öğrenemeyeceğimiz bazı şeyleri öğreneceğiz." ifadelerini kullandı.

Saldırının, Trump'ın "Rusya komplosu" olarak nitelendirdiği konuya ilişkin bilgileri ortaya çıkarabileceğini belirten ABD Başkanı, FBI'ın 2016 başkanlık seçimleri sürecinde seçim kampanyası ile Rusya arasında olası bağlantılara ilişkin yürüttüğü soruşturmaya işaret etti.

Trump, söz konusu soruşturmaları uzun süredir reddederek bunların siyasi saiklerle yürütülen bir komplo olduğunu savunuyor.

Öte yandan, siber saldırı ile Rusya bağlantılı önceki soruşturmalar arasında ilişki bulunduğuna dair şu ana kadar herhangi bir bulguya rastlanmadı.

Şarku’l Avsat’ın CNN ve Fox News televizyonlarından aktardığı haberlere, bilgisayar korsanlarının FBI bünyesindeki Ulusal Suç Bilgi Merkezi'ni (NCIC) hedef aldı.

ABD genelindeki kolluk kuvvetleri tarafından kullanılan veri tabanı, yakalama kararlarına ilişkin bilgilerin sorgulanması ve kişilerin güvenlik geçmişlerinin kontrol edilmesi amacıyla kullanılıyor.

Söz konusu saldırının, son iki ayda FBI'ı hedef alan ve kamuoyuna yansıyan ikinci siber saldırı olduğu kaydedildi.

Saldırının arkasında kimin bulunduğu ve herhangi bir verinin ele geçirilip geçirilmediği henüz bilinmiyor. FBI ise konuya ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi.

ABD'de son dönemde yaşanan bir dizi teknik aksaklık, olası siber saldırılara ilişkin endişeleri artırdı. Bu kapsamda Microsoft'un Outlook e-posta hizmetinde, hava trafik kontrol sistemlerinde ve bazı bankalarda kesintiler yaşandı.

Buna karşın ABD hükümeti, söz konusu aksaklıkların birbirinden bağımsız olaylar olduğunu ve siber saldırılardan kaynaklandıklarını gösteren herhangi bir kanıt bulunmadığını defalarca açıkladı.