ABD, yeni bir hükümetin kurulacağına dair işaretlerin arttığı Libya’da diplomatik çabalarını önemli ölçüde artırdı.
Bu gelişme, krizin bazı taraflarıyla ayrı ayrı toplantılar düzenleyen ABD’nin Libya Özel Temsilcisi Richard Norland’ın çabalarının sonucunda ne olacağı konusundaki soruları gündeme getirdi.
Şaşırtıcı bir şekilde, Libya Başkanlık Konseyi üyeleri Abdullah El-Lafi ve Musa El-Koni, dün Norland ile yaptıkları görüşmenin ardından, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu (UNSMIL) misyonu çerçevesindeki ‘her türlü kapsamlı siyasi girişimi’ memnuniyetle karşıladıklarını duyurdu.
Bu durum, Norland’ın ortaya attığı bu girişimin gerçekliğine ilişkin soruları da akla getirdi.
Norland son iki gün içinde, Libya krizinin tarafları ve ülkedeki aktörlerle, devlet başkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasına ilişkin gelişmeleri görüştü.
Lafi ve Koni, Norland ve ABD’nin Libya Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Jeremy Brent ile yaptıkları görüşmenin ardından, seçimlerin yapılmasını sağlamak, siyasi bölünmeyi sona erdirmek ve ülkede istikrarı sağlamak amacıyla her türlü birleşik siyasi girişimi desteklemeye hazır olduklarını ifade etti.
Başkanlık Konseyi üyeleri, toplantıda ayrıca ülkedeki siyasi duruma ilişkin son gelişmeleri, siyasi çıkmaza yönelik çözüm yolları ve ortak çıkarları ilgilendiren çeşitli konuları da ele aldı.
ABD’nin başkent Trablus’taki dikkat çekici çabaları ışığında, siyasi çevreler, Norland’ın, BM Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy’in ‘etkili siyasi liderleri diyalog masasına getirme’ önerisini desteklemek için harekete geçtiğini vurguladı.
Ancak, gerekirse seçimlerin yapılmasını denetlemek için Trablus’ta Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti’nin kaldırılması yönünde bir eğilim olduğunu belirtenler de var.
Norland’ın Koni ve Lafi ile yaptığı görüşmeye ilişkin, özellikle ekonomik ve güvenlik açısından güney sınırlarının güvenliğini sağlayarak, ikili işbirliğini geliştirme yollarına ek olarak, ulusal uzlaşma konusundaki gelişmelerin tartışılması dışında başka ayrıntı sızdırılmadı.
Norland ise, ülkesinin Başkanlık Konseyi’nin ‘istikrarı sağlamayı ve seçim sürecine ulaşmayı amaçlayan’ ve önümüzdeki Nisan ayı sonunda Sirte’de yapılması planlanan (kapsayıcı konferansı) düzenleme çabalarına verdiği desteğin devam ettiğini vurguladı.
Koni ve Lafi ile görüşmesi öncesinde Norland, Çarşamba günü Brent ile birlikte Libya Yüksek Devlet Konseyi Başkanı Muhammed Takala ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Toplantıda, Libya siyasi krizinin boyutları, BM elçisinin inisiyatifi, demokratik yol ve istikrarın desteklenmesine yönelik çabalar ile seçim sürecinin başarısı ele alındı.
Norland, büyükelçiliğin X platformundaki hesabı üzerinden yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi;
Maslahatgüzar Brent ve ben, Yüksek Devlet Konseyi Başkanı Takala ile verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Konsey, BM tarafından kolaylaştırılan siyasi süreçte hayati bir role sahiptir. Libyalı aktörlerin, daha istikrarlı ve müreffeh bir Libya’ya giden yolu açmak için çıkmazın üstesinden gelme konusunda yenilikçi yollarını bulmasının zamanı geldi.
Soru işaretlerini daha da artıran bir adımla, Norland dün Libya’daki siyasi ve güvenlik durumuna ilişkin çeşitli konuları tartışmak üzere Ulusal Birlik Hükümeti’ne bağlı İçişleri Bakanı İmad Trabelsi ile Trablus’taki ofisinde bir araya geldi.
Trabelsi yaptığı basın açıklamasında, bakanlığın Libya seçimlerini güvence altına almak ve korumak için tamamen hazır olduğunu ifade etti.
Ancak dikkat çekici olan, Trabelsi’nin ‘ülkede kontrolü ele geçirecek, mevcut bölünmeleri ve geçiş aşamalarını sona erdirecek birleşik bir hükümetin’ seçilmesi gerektiğini söylemesi oldu.
Güney Genel Komutanlığı ile işbirliği ve koordinasyon içinde, güney sınırının güvenliğini sağlamak için ortak bir güvenlik gücünün oluşturulma gerektiğini dile getiren Trabelsi, “Bu gücü oluşturmaya ve anlaşmaya göre herhangi bir kişiyi komuta etmesi için görevlendirmeye hazırız dedi.
Halife Hafter liderliğindeki Ulusal Ordu güçleri, Libya’nın güneyindeki birçok bölgeyi kontrol ediyor.
Trabelsi bakanlığının çabalarından bahsederek, Ras Ajdir kara limanının güvenliğinin sağlanması açısından, İçişleri Bakanlığı’nın güvenlik planlarının geliştirilmesi üzerinde çalışıldığını söyledi.
Organize suçun ortadan kaldırılması ve düzensiz göç olgusunun azaltılması amacıyla, kara ve deniz sınırlarının güvenliğine yönelik planlarında bakanlığın desteklenmesinin önemine de dikkat çekti.
Noland ise Trabelsi ile yaptıkları görüşme hakkında şu açıklamayı yaptı;
Maslahatgüzar Brent ve ben, İçişleri Bakanı ile başkentte güvenliği artırma ve Libya’nın tüm bölgelerinde barış ve istikrarı koruma amaçlı çabaları tartışmak üzere Trablus’ta yararlı bir toplantı yaptık. ABD’nin Libya güvenlik güçlerinin birleştirilmesine verdiği desteği ve bölgesel huzursuzluklar ışığında, özellikle Libya sınırları boyunca bu güçlerin yeteneklerini ve mesleki yeterliliklerini geliştirmek için gösterilen çabaları vurguladık.
Norland, ayrıca görüşmede, Libya’da çalışan sivil toplum kuruluşlarının önemli rolü ve bağımsız Libyalıların nefret söyleminden korunmasının gerektiği konusuna değindiklerini de bildirdi.
Libya’daki siyasi çevreler, Noland’ın hamlelerinin önümüzdeki günlerde çıkmazdan çıkılması ve Libyalı bölünmüş tarafların yakınlaşmasına yol açmasını sabırsızlıkla bekliyor.
