ABD Başkanı Joe Biden'ın 2025 mali yılına yönelik 7,3 trilyon dolarlık bütçe teklifinde, zenginler ve büyük şirketlere yönelik vergiler artırılarak bütçe açığının azaltılması ve Amerikalı ailelerin maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor.
Beyaz Saray, 1 Ekim'de başlayacak 2025 mali yılına yönelik hükümet harcamalarını içeren bütçe teklifini, ABD Kongresine sundu.
Biden yönetiminin gelecek mali yıla yönelik bütçe teklifi, 2024 mali yılının 5 ayının geride kalmasına rağmen bazı hükümet kurumlarına finansman sağlayacak bütçe tasarısının hala Kongrede görüşüldüğü bir dönemde geldi.
ABD'de kasımda düzenlenecek başkanlık seçimlerine aylar kala Biden'ın politika vizyonunu da yansıtan bütçe teklifine göre, 2025 mali yılında 5,5 trilyon dolarlık gelir sağlanması hedeflenirken; 7,3 trilyon dolarlık harcama yapılması planlanıyor.
Biden, 2024 mali yılına yönelik bütçe teklifinde 6,9 trilyon dolarlık harcama yapılmasını öngörmüştü.
Savunma bütçesinde yüzde 1'lik artış
Bütçe teklifinde, Rusya'nın Ukrayna'daki ve İsrail'in Gazze'deki savaşı devam ederken savunmaya yönelik harcamalarda 2024 mali yılına kıyasla yüzde 1'lik artış öngörülüyor.
Savunma harcamaları için 2025 mali yılında 895 milyar dolarlık kaynak ayrılıyor. Bu tutarın 849,8 milyar dolarının Savunma Bakanlığına (Pentagon) aktarılması, kalanıyla da diğer bakanlıklar bünyesindeki savunma harcamalarının finanse edilmesi öngörülüyor.
Gelecek mali yıla ilişkin bütçe teklifinde savunma dışı harcamalar için ayrılan kaynağın ise yüzde 6,9 artışla 621 milyar dolara çıkarılması planlanıyor.
ABD'de 2025 mali yılında Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığına 133,8 milyar dolar, Gazi İşleri Bakanlığına 129,3 milyar dolar, Eğitim Bakanlığına 82,4 milyar dolar, Dışişleri Bakanlığına 64,4 milyar dolar, Enerji Bakanlığına 51,4 milyar dolar, Adalet Bakanlığına 37,8 milyar dolar, Tarım Bakanlığına 29,2 milyar dolar, Ulaştırma Bakanlığına 25,4 milyar dolar, İçişleri Bakanlığına 17,8 milyar dolar, Hazine Bakanlığına 14,4 milyar dolar, Çalışma Bakanlığına 13,9 milyar dolar ve Ticaret Bakanlığına 11,4 milyar dolarlık kaynak ayrılması öngörülüyor.
Zenginlere yönelik vergilerin artırılması hedefleniyor
Biden'ın bütçe teklifi, geçen yılda olduğu gibi, bütçe açığının 10 yılda yaklaşık 3 trilyon dolar azaltılmasını hedefliyor.
Bu kapsamda zenginler ve şirketlere yönelik vergilerin artırılmasıyla vergi boşluklarının kapatılması, büyük ilaç ve petrol şirketlerine olan harcamalarla sıkı önlemlerle diğer israf harcamalarının kesilmesi planlanıyor.
Milyarderlerin gelirlerinin en az yüzde 25'ini vergi olarak ödemesinin teklif edildiği bütçenin, büyük şirketler için vergi oranlarının artırılması, büyük çok uluslu şirketlerin vergiden kaçınmalarının önlenmesi gibi kazanımlar getirmesi bekleniyor.
Bütçe teklifinde, kurumlar vergisi oranının yüzde 21'den yüzde 28'e yükseltilmesi önerilirken, gelecek 10 yılda yaklaşık 5 trilyon dolarlık vergi artışı öngörülüyor.
Amerikan halkı için ilaç, çocuk bakımı ve barınma gibi maliyetlerin düşürülmesi, Medicare (65 yaş ve üstü kişiler için federal sağlık sigortası) ve sosyal güvenliğin güçlendirilmesi, vergi adaletini teşvik ederek bütçe açığının kapatılması, ABD'de yatırım yapılması, Amerikalıların yurt içinde ve dışında korunması planlanıyor.
ABD ekonomisinin 2024'te yüzde 1,7 büyümesi bekleniyor
Ekonomik tahminlerin de yer aldığı bütçe teklifinde, ABD ekonomisinin 2024'te yüzde 1,7, 2025'te yüzde 1,8 ve 2026'da yüzde 2 büyüyeceği tahmin ediliyor.
Ülkede enflasyonun, 2024 sonunda yüzde 2,9 ve 2025 ile 2026'da yüzde 2,3 olması öngörülüyor.
ABD'de işsizlik oranının da 2024'te ve 2025'te yüzde 4, 2026'da yüzde 3,9 olması bekleniyor.
Bütçe açığının ise 2024'te 1,9 trilyon dolar, 2025'te 1,8 trilyon dolar ve 2026'da 1,5 trilyon dolar olarak kaydedileceği tahmin ediliyor.
