İslam sanatlarından izler taşıyan "İstanbul Mushafı" tamamlandı

İslam sanatlarından izler taşıyan "İstanbul Mushafı" tamamlandı
TT

İslam sanatlarından izler taşıyan "İstanbul Mushafı" tamamlandı

İslam sanatlarından izler taşıyan "İstanbul Mushafı" tamamlandı

Asr-ı Saadet'ten bugüne bütün İslam tarihi ve İslam coğrafyasını merkeze alan "İstanbul Mushafı", Kur'an-ı Kerim'in 10 cilt olarak el ile yazılmasını ihtiva ediyor.

İslam medeniyetinin 15 asırlık seyrine "Mushaf Sanatları Tarihi" yönünden bakmayı amaçlayan çalışma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teklif ve himayeleri ile gerçekleştirildi.

Ebadı 365'e 559 milimetre olan ve tamamı 850 sayfadan oluşan el yazma orijinal altın nüsha eser, ilim adamlarına ve İslam medeniyetlerine verdiği desteklerden dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a takdim edilecek.

"Kur'an-ı Kerim etrafında nasıl bir medeniyet örgüsü var, bunu göstermeye çalıştık"

AA muhabirine esere ilişkin açıklamada bulunan Hüseyin Kutlu, projenin aslında 8 yıllık değil, 15 asırlık bir mesele olduğunun altını çizerek, "Biz 15 asrın birikimini ortaya koymuş oluyoruz. Bu 15 asrın birikimini yeni bir anlayışla, 10 ciltte gösterdik. Bizden önceki üstatların kanatlarıyla uçuyoruz." dedi.

İslam medeniyetinin bugün yok farz edildiğini belirten Kutlu, şöyle devam etti:

"Biz belli bir süre sonra İslam ümmetinden olduğumuzu inkar etmedik ama İslam medeniyetinden olmadığımızı veya böyle bir medeniyetin olmadığını farz ederek, 'Batı medeniyetindeniz' dedik. Oysaki İslam medeniyeti fonksiyonunu yitirmiş değil. Bunu göstermek ve buna işaret etmek için İslam ümmetinin ana kaynağı olan Kur'an-ı Kerim etrafında nasıl bir medeniyet örgüsü var, bunu göstermeye çalıştık. Dolayısıyla Asr-ı Saadet'ten, Efendimizin döneminden günümüze kadar ve bütün İslam coğrafyasını içine alan bir bakış açısıyla Kur'an-ı Kerim yazımı, tezhiplenmesi, cildi, rahlesi, muhafazası, mürekkebi, kağıt yapımı ile 'Mushaf Sanatları Tarihi' hüviyetini ortaya çıkaran bir eser ortaya koyduk. Bu çalışma ile işaret etmek istediğimiz şey 'İslam medeniyetinin farkına varınız. Bu hazineyi keşfediniz. Kendinize kendiniz gibi yol çiziniz. Başkalarını taklidi bırakınız.' hikaye budur."

Eserin belgeseli yapılacak ve her ciltteki çalışmalar birer kitap olarak kaleme alınacak

Usta sanatkar, projeyi 40 yıldır gönlünde demlediğini dile getirerek, "Bunun kuvveden fiile çıkması Cumhurbaşkanımızın işaretiyle, onun teşvik ve himayeleriyle oldu. Tabii yazmak için kağıda ihtiyaç vardı. Dünyanın her tarafından el yapımı kağıtlar getirttik. Fakat bunlar bizi tatmin etmedi. Çünkü eskitmeye konulduğu zaman bozulmalar gördük. Boyalarda da hakeza aynı şeyleri müşahede ettik. Dolayısıyla biz kağıt yapımına da karar verdik. Nasıl yapıldığını biliyoruz ama tecrübemiz yoktu. Allah'ın yardımıyla bu konuda da çok güzel neticeler aldık ve kendi yaptığımız kağıda Kur'an-ı yazdık." diye konuştu.

Eserde mürekkepleri de tamamen doğal malzemelerden kendilerinin hazırladığını aktaran Kutlu, şunları kaydetti:

"Baskıyı da burada gerçekleştirdik. Henüz bu baskı tekniği başka bir yerde yok. Bu ofset baskı falan değil. Çok özel bir baskı. Gördüğünüz gibi orijinaliyle tıpkıbasımı arasında çok uzman kişiler farkı anlayabilir. Çünkü aharlı, orijinal el yapımı kağıtlara baskı yapıyoruz. Kısa zamanda bu çalışmaları anlatmak çok zor. Çalışmanın belgeseli yapılacak. Ayrıca belki çalışmanın her sayfasını anlatan bir kitap çıkacak. İnşallah umduğumuz şeylere nail oluruz."

İslam diyarının önemli şehirlerinden getirilen bitki dalları eserin kağıt hamuruna katıldı

Hüseyin Kutlu, çalışmanın tüm aşamalarını 66 kişilik bir ekiple birlikte Bilim Kültür ve Sanat Derneğinde (BİKSAD) tamamladıklarına işaret ederek, "66 rakamının ebced hesabında rakamsal karşılığı İsmi Celal'in karşılığıdır. Yani Allah lafzı hesaplandığı zaman ebced karşılığı 66 tutar." dedi.

İstanbul Mushafı'nda kullanılan el yapımı kağıdın hamurunun da çok özel olduğunu vurgulayan Kutlu, şu bilgileri verdi:

"Çalışmaya ayrı bir ruhaniyet katsın diye Mekke'den, Medine'den, Kudüs'ten, Semerkant'tan, Buhara'dan yani İslam diyarının mukaddes bilinen makamlarından dut, gül dalları vesaire getirtildi. Kabukları soyuldu ve dövülerek Mushaf'ın hamuruna karıştırıldı. Bu bir teberrük. Yani bu farklı bitkilerin, ağaç dallarının bir araya gelip Mushaf'a hamur olması gibi, ümmetin de bir araya gelip bir güç oluşturması için fiili bir duadır. Ayrıca zemzem, Eyüp Sultan Hazretleri'nin kuyusundan alınmış su, İbrahim Aleyhisselam'ın doğduğu mağaradan su, Nil nehrinden Peygamber Efendimizin mübarek saçlarını yıkadığı suyun çoğaltılmışından boyalara suların katılmasıyla da bir teberrük yapılmış oldu."

"Hedefimiz İslam coğrafyasındaki önemli sanat merkezlerini ele almaktı"

Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü'nden Doç. Dr. Şehnaz Biçer ise eserin ortaya çıkmasında multidisipliner bir ekibin çalıştığına dikkati çekerek, "8 yıl boyunca içinde maceralar yaşadığımız, çok zorlandığımız uzun bir yol aldık. Geleneğimizden gelen bazı değerleri de bu projede yeniden canlandırdık diyebilirim. Örneğin el yapımı kağıt ve boyalarımız gibi." değerlendirmesini yaptı.

Biçer, geçmişte de Kur'an-ı Kerim'in farklı farklı Mushaflar olarak yazıldığını söyleyerek, "Bizim hedefimiz İslam coğrafyasındaki önemli sanat merkezlerini ele almaktı. En doğuda Babür'den en batıdaki Endülüs'e kadar bu geniş coğrafyada üslup geliştirmiş ve kitap sanatlarına önem vermiş sanat merkezlerini ele aldık. Tabii bunları ele alırken dünya müzelerinden dokümanlar topladık. Ayrıca Topkapı Sarayı ve Türk İslam Eserleri Müzesi de bize son derece desteklerini sundular. Oralarda da eserler üzerinde inceleme yapma şansımız oldu." dedi.

İslam sanat tarihindeki üsluplardan ilham alarak İstanbul Mushafı'na tezhipleri nakşettiklerini ifade eden Biçer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Mushaf'ta ilk cildimiz Kur'an'ın indirildiği tarihten başlıyor. O süreçte İslam coğrafyasında henüz üslup oluşturulmadığından, biz her cildin başında zahriye ve serlevhası da yaptığımız için o dönemi nasıl değerlendirebiliriz diye çok düşündük. Hırka-i Şerif Camisi'ndeki Peygamber Efendimizin hırkası bir fikir olarak düşünüldü ve ilk iki sayfamız o hırkanın desenleri analiz edilerek tasarlandı. Hatta ayetler bittikten sonra konan durak dediğimiz işaretler de o hırkanın düğmelerine ait yapıldı. Böylelikle eseri ilk açtığınızda Peygamber Efendimizin hırkasıyla karşılaşacaksınız ve son ciltte de son sayfa Topkapı Sarayı'ndaki Hırka-i Şerif'in bulunduğu mekanın çinilerinden esinlenilerek yapıldı."

Böyle bir projede yer almaktan dolayı kendini şanslı hissettiğini dile getiren Biçer, çalışmayı dünya müzelerinde de sergilemeyi arzu ettiklerini sözlerine ekledi.

İstanbul Mushafı hakkında

Mushaf'ın kağıtlarının yapımında 200 tabaka kağıt için toplamda 800 bin organik yumurtanın akı kullanıldı. Yapılan kağıtların aharlanması için de benzeri olmayan bir aharlama makinası icat edildi.

İstanbul Nakkaşhanesi'nde bin adet özel tıpkı basımı da yapılan Mushaf'ın ölçüleri orijinaliyle aynı olarak hazırlandı. Toplam 10 cilt olan eserde, her cildin dış kapak, iç kapak, zahriye ve serlevhası dönem özelliğini taşıyan farklı şekillerde tasarlandı.

Kufi, maşrık kufisi, tezyini kufi, kayrevan kufisi, mağribi, muhakkak, reyhani, sülüs, nesih, ta'lik ve icaze olmak üzere 11 farklı hat çeşidi kullanılan eserde, yine her biri farklı olmak üzere 62 adet sayfa tasarımı yapıldı.

İslam sanatlarına katkı sunmayı amaçlayan eserin 59'a 45 milimetre ebadında aharlı el yapımı kağıtlara aynı baskı tekniğiyle tek cilt halinde de herkesle buluşması adına hazırlanacak.

Çalışma, 1. cilt Asr-ı Saadet'ten başlayarak, Emevi, Abbasi, Büyük Selçuklu, Gazneli, Anadolu Selçuklu, 1. dönem Anadolu Beylikleri ve Eyyubi, 2. cilt Memluk, 3. cilt Endülüs ve Mağrib, 4. cilt İlhanlı, 5. cilt Akkoyunlu ve Karakoyunlu Türkmen, 6. cilt Timur dönemi, 7. cilt Delhi Sultanlığı ve Babürlü, 8. cilt Safevi, 9. cilt 2. dönem Anadolu Beylikleri ve 16. yüzyıla kadar Osmanlı, 10. cilt ise 16. yüzyıldan 21. yüzyıla kadar Osmanlı üslubunu içeriyor.



“Acımasız Kadınlar”: Edebiyat tarihinin unuttuğu kadın yazarlar

Aphra Behn
Aphra Behn
TT

“Acımasız Kadınlar”: Edebiyat tarihinin unuttuğu kadın yazarlar

Aphra Behn
Aphra Behn

İngiliz kadın edebiyatı yalnızca Jane Austen ve Brontë kardeşlerden ibaret değil. Yağmurlu bir kır evinin penceresinden dışarıyı izleyen, evlilik ya da miras konusunda verilecek kararı bekleyen İngiliz kadını klişesinin ötesinde, cesaretleri ve sıra dışı zekâlarıyla öne çıkan çok sayıda kadın yazar bulunuyor. Aşk, evlilik, para, iktidar, aile, kölelik ve kimlik gibi konuları kaleme alan bu yazarlar, edebiyat tarihinin hafızasından silindi ya da tarihin kıyısına itildi.

Yazar ve araştırmacı Constance Gane, yeni kitabı “Ladies impitoyables” (Acımasız Kadınlar) ile İngiliz kadın edebiyatına farklı bir perspektiften yaklaşıyor. Le Cherche Midi Yayınevi tarafından yayımlanan kitapta amaç, edebiyat dünyasının büyük isimlerinin önemini inkâr etmek değil, roman sanatında öncü olmalarına rağmen okul müfredatlarında ve popüler edebiyat listelerinde kendilerine yeterince yer bulamayan kadın yazarları yeniden gündeme taşımak.

dcfrgthy
Constance Gane'nin “Acımasız Kadınlar” adlı kitabının kapağı

Kitap, kırsal bölgelerde yalnızlık içinde yaşamış kadınların romantik bir portresini sunmuyor. Downton Abbey ve Bridgerton gibi dizilerin yaygınlaştırdığı İngiliz evi imgesini yeniden üretmekle de yetinmiyor. Aksine, aşkın bir hapishaneye dönüştüğü, evliliğin ekonomik ve siyasi bir kuruma dönüştüğü, aile duvarlarının ardında ise tahakküm, ikiyüzlülük ve intikam ilişkilerinin gizlendiği dünyaları kaleme alan kadınların hikâyelerini ortaya koyuyor.

Bu yazarları Jane Austen ve Brontë kardeşler gibi dünya çapında edebiyat simgelerine dönüşen klasiklerden ayıran yalnızca daha az tanınmaları değil. Çoğu, eserlerinde daha sert bir üslup benimsemiş ve toplumsal kurallara daha az boyun eğmişti. Romanları her zaman evlilikle sonuçlanan aşk hikâyelerini ya da romantik trajedileri anlatmıyordu. Bunun yerine güç ilişkilerini, kimliğin nasıl inşa edildiğini ve kendi hayatının sahibi olmaya çalışan kadınların ödediği bedelleri sorguluyordu.

Onların edebiyattaki yenilikçi yönü de burada ortaya çıkıyor. Bu kadınlar, kadın sorunlarını dünyanın geri kalanından ayrı ele almak yerine, başkalarının göremediği ayrıntıları fark eden kadınların gözünden bütün dünyayı anlatıyordu.

xcvfghyd
George Eliot

Bu edebi yolculuk, eş ya da kız evlat rolüne veya sessiz kadın imgesine hapsolmayı reddeden Aphra Behn ile başlıyor. Kadınların evlilik, sınıf ve aileye bağlılık üzerinden değerlendirildiği bir dönemde Behn; aşk, özgürlük ve bağımsızlık üzerine yazdı. Roman, tiyatro ve şiirde kadınlar açısından alışılmadık alanlara yöneldi.

Oroonoko adlı romanında kölelik, sömürgecilik ve farklı ırklardan insanlar arasındaki aşkı ele aldı. İngiliz edebiyatında bu konuların kolaylıkla işlenemediği bir dönemde kaleme aldığı eserleriyle yalnızca bir romancı olmadığını da ortaya koydu. Behn, yazının bir özgürleşme eylemi olabileceğini ve edebiyatın yalnızca toplumsal alışkanlıkları yansıtan değil, aynı zamanda onları sorgulayan ve çözümleyen bir araç olması gerektiğini erken dönemde kavrayan isimlerdendi.

Aphra Behn'den George Eliot'a geçildiğinde ise öncü bir yazarın yerini kimseye kolayca masumiyet atfetmeyen bir gözlemci alıyor. Mary Ann Evans, kadın yazarlara yönelik önyargıları aşabilmek için George Eliot adını kullandı. Ardından 19'uncu yüzyıl İngiliz toplumunu konu alan Middlemarch ve The Mill on the Floss gibi kapsamlı romanlara imza attı.

Eliot, kolaycı anlamda duygusal bir yazar değildi. Evliliği, kadınların ve erkeklerin kaderini birlikte belirleyen ekonomik, siyasi ve dini bir kurum olarak değerlendiriyordu. Sınıf, para ve iktidarı insanı anlamanın temel unsurları arasına yerleştirdi. Bu nedenle romanları, yazıldıkları dönemden bugüne uzanan mesafeye rağmen kimlik ve güç ilişkilerine yönelik çözümlemeleriyle güncelliğini koruyor.

7uk
Elizabeth von Arnim

Elizabeth von Arnim ise hicvi bir silaha dönüştüren yazar olarak öne çıkıyor. Elizabeth and Her German Garden ve Vera gibi romanlarında evliliği ve aile içindeki tahakkümü, Jane Austen'ı hatırlatan ancak daha sert ve tavizsiz bir mizahla ele aldı.

Von Arnim, idealize edilmiş aşkı değil, aşkın bir hapishaneye dönüştüğü anları ve özgürlüğün gündelik hayatta hayır diyebilme gücü haline gelişini anlattı. Eserlerinde aile her zaman güvenli bir sığınak değil; tahakkümün ve ikiyüzlülüğün sahnesi olabiliyor. Kadın ise dışarıdan gelecek bir kurtarıcıyı beklemek yerine çevresinde olup bitenleri görmeyi ve adlandırmayı öğreniyor.

Ardından, İngiliz ailelerini adeta cerrahi bir titizlikle inceleyen Ivy Compton-Burnett geliyor. Parents and Children ve A House and Its Head gibi romanlarında, geleneksel edebiyatın idealize ettiği İngiliz aile yaşamının karanlık yüzünü ortaya koyuyor.

Keskin diyalogları ve doğrudan açıklamalardan kaçınan anlatım tarzı, onu bazı okurlar için takip edilmesi zor bir yazar haline getirse de Compton-Burnett, ev içindeki güç ilişkilerini çözümleme konusunda en derinlikli isimlerden biri olarak değerlendiriliyor. Romanlarında hiç kimse bütünüyle masum ya da tamamen mağdur değil. Aile bir sığınaktan çok çatışma alanı, konuşma ise iletişim kurmanın değil, tahakküm ve intikamın aracı olarak karşımıza çıkıyor.

Yazarın edebiyat yolculuğu, Muriel Spark ile daha keskin bir modernizm çizgisine ulaşıyor. The Prime of Miss Jean Brodie ve The Driver's Seat gibi romanlarında iktidar, kontrol ve kimlik meselelerini kısa, çarpıcı ve beklenmedik bir anlatımla ele alan Spark, komedi ile psikolojik gerilimi bir araya getiriyor.

Spark, geleneksel anlamda duyguları anlatmaktan çok, duyguların nasıl birer iktidar aracına dönüştüğünü inceliyor. Onun dünyasında masumiyet ile suçluluk arasındaki sınır giderek belirsizleşiyor. Bu özellik, eserlerini hem zorlayıcı hem de ilgi çekici kılıyor. Yazar, insanı olmak istediği gibi değil, gerçekte olduğu gibi anlatırken iyiliğin, zekânın ve şefkatin karanlık yüzünü de gözler önüne seriyor.

Acımasız Kadınlar, kadın sorunlarını dünyadan ayrı ele almak yerine, başkalarının göremediği ayrıntıları fark eden kadınların gözünden bütün dünyayı anlatıyor.

Listenin son sırasında ise kendisinden önce gelenlerden daha az sert olmayan, ancak daha yeni kuşaktan bir yazar olan Penelope Fitzgerald yer alıyor. The Blue Flower ve Offshore gibi kısa ancak anlam bakımından yoğun romanlarında aile, yoksulluk, özlem ve hafıza konularını sakin fakat karanlık bir anlatımla işliyor.

Fitzgerald'ın romanları, İngiliz kadın edebiyatının mutlaka doğrudan kadın sorunlarını ele almak zorunda olmadığını, insan hayatının bütün karmaşıklığını anlatmanın da bu edebiyatın bir parçası olduğunu gösteriyor.

Bu yazarların ortak noktası türleri ya da üslupları değil, benimsedikleri tutum. Her biri, kendi yöntemleriyle, sessiz İngiliz hanımı, kusursuz eş ya da ikinci sınıf yazar rollerine indirgenmeyi reddetti. Aşkı, aileyi ve toplumu eleştirel bir bakış açısıyla kaleme aldılar ve başkalarını taklit etmeye çalışmadılar. Çünkü tarih yalnızca büyük isimlerin eserleriyle değil, samimiyetle yazdıkları halde hak ettikleri takdiri göremeyenlerin kalemleriyle de şekilleniyor.

Sonuç olarak Constance Gane, Acımasız Kadınlar kitabında alternatif bir yazarlar listesi sunmakla yetinmiyor; İngiliz edebiyatını okumak için yeni bir yöntem öneriyor. Yazara göre edebiyat, bir ismin okul kitaplarında, sinemada ya da çok satanlar listelerinde kaç kez yer aldığıyla değil, okurun zihninde ne ölçüde canlı kalabildiğiyle ölçülmeli.

Bu nedenle Acımasız Kadınlar’ın yazarları yalnızca unutulmuş kadın kalemler değil, İngiliz edebiyat tarihinin ayrılmaz bir parçası. Yeniden keşfedilmeyi hak ediyorlar. Bunun nedeni kadın olmaları değil, kelimenin tam anlamıyla büyük yazarlar olmaları.


Robert Pattinson'ın James Bond anlaşması "sızdı"

(AFP)
(AFP)
TT

Robert Pattinson'ın James Bond anlaşması "sızdı"

(AFP)
(AFP)

Jacob Stolworthy Kültür ve Yaşam Tarzı Editörü @Jacob_Stol

Robert Pattinson'ın olası James Bond anlaşmasına ilişkin ayrıntılar, role onun seçileceğine dair spekülasyonları artırdı.

Son dönemde Odyssey (The Odyssey) ve Primetime'la izleyici karşısına çıkan Pattinson, Nicholas Hoult'la birlikte sürpriz bir aday haline gelmişti. İki aktörün, 007 rolünü Daniel Craig'den devralmak üzere gizlice seçmelere katıldığı yönünde önceki haftalarda haberler çıkmıştı.

Puck News'a göre rol Pattinson'a teklif edilirse, oyuncu anlaşma kapsamında üç filmde Bond'u canlandıracak. Bu, 4 filmde rol alması beklenen Jack Lowden, Callum Turner ve Josh O'Connor gibi diğer adaylara kıyasla bir film daha az.

Yayın kuruluşu, "Örneğin O'Connor ve Lowden'ın seçilmeleri halinde 4 Bond filmi için sözleşme imzalaması gerekiyor" diye bildirdi. 

Öte yandan Pattinson, yıldız statüsü sayesinde bu taahhüdü üç filme indirmeyi başardı (ayrıca diğerlerinden çok daha fazla para alacak).

Muhabir Matthew Belloni, Pattinson'la anlaşmaya "varılmasının zor" görüldüğünü iddia etti. Bunun nedeni, aktörün bir başka dev serinin karakteri Batman'i canlandırması olabilir.

Ancak kaynaklar, seriyi geçen yıl satın alan Amazon ve yakında vizyona girecek Dune: Çöl Gezegeni Bölüm Üç'te (Dune: Part Three) Pattinson'la çalışan yönetmen Denis Villeneuve'ün, bunu hayata geçirmek için bu kadar çaba sarf ettiğine göre, rolü Pattinson'a verme fikrine epey sıcak bakıyor olması gerektiğini öne sürüyor.

Sıradaki Bond olacağına dair sürekli dolaşan söylentilere bu ay başında değinen Lowden, bunları "gurur verici" diye nitelemişti.

GQ'ya konuşan Lowden, "Herhangi bir rol için adımın anılması hoş bir şey ama tartışmalara katkıda bulunmayacağım" diyerek eklemişti:

Bu konuşmalara pek kulak asmıyorum.

Netflix'in Gurur ve Önyargı'dan (Pride and Prejudice) uyarladığı dizisinde Bay Darcy rolünü üstlenecek Lowden, sözlerine şöyle devam etmişti: 

Genç erkek oyuncular eksantrik bir sanatçı tipini canlandırmayıp takım elbise giydiği anda genellikle bu tür yorumlar yağıyor.

Görsel kaldırıldı.
Jack Lowden, Bond rolü için favori adaylardan biri (AFP)

Öte yandan Hollywood Reporter'a konuşan O'Connor, "Aynı kategoride değerlendirilmek olağanüstü bir şey" diyerek haberleri okuduğunda, "birinin onu çimdiklemesini isteyecek kadar inanılmaz tuhaf bir an" yaşadığını söylemişti.

Oyuncu, "Aynı cümlede adımın geçmesi ve böyle bir şey için değerlendirilmek bile inanılmaz" diye devam etmişti.

Yıllar içinde Timothy Dalton, Pierce Brosnan ve Daniel Craig'in Bond rolüne seçilmesinde rol oynayan emekli cast direktörü Debbie McWilliams, bu süreç hakkında önceki aylarda The Independent'a yaptığı açıklamada "[Bond'un] tam bir muamma olarak kalmasının kesinlikle şart olduğunu" söyleyerek eklemişti:

Onların kişisel hayatı hakkında mümkün olduğunca az şey bilmek istiyoruz çünkü casuslar böyledir.

Nereden alışveriş yaptığını, ebeveynlerinin kim olduğunu ya da nerede yaşadığını bilmemize gerek yok… O öldürme yetkisine sahip ve biz de bunu yapabileceğine inanmalıyız. Eğer inandıramazsa, o zaman izleyiciyi kaybeder.

Dune: Çöl Gezegeni'nin yönetmeni Denis Villeneuve'ün yöneteceği yeni Bond filmi, pandemi nedeniyle ertelenmesinin ardından Ekim 2021'de vizyona giren ve Daniel Craig'in Bond rolündeki son performansını sergilediği Ölmek için Zaman Yok'u (No Time To Die) takip edecek.

Ocak 2025'te Amazon, serinin uzun süredir yapımcılığını üstlenen MGM Studios'u tartışmalı bir hamleyle satın alarak çok sevilen serinin kontrolünü ele geçirmişti.

Independent Türkçe,independent.co.uk/arts-entertainment


İngiliz Yazar Harrison, Yapay Zekâyı konu alan romanıyla booker ödülü'nü kazandı

“The End of Everything” adlı romanıyla Booker Ödülü'nü kazanan İngiliz yazar M. John Harrison (EPA)
“The End of Everything” adlı romanıyla Booker Ödülü'nü kazanan İngiliz yazar M. John Harrison (EPA)
TT

İngiliz Yazar Harrison, Yapay Zekâyı konu alan romanıyla booker ödülü'nü kazandı

“The End of Everything” adlı romanıyla Booker Ödülü'nü kazanan İngiliz yazar M. John Harrison (EPA)
“The End of Everything” adlı romanıyla Booker Ödülü'nü kazanan İngiliz yazar M. John Harrison (EPA)

İngiliz yazar M. John Harrison, yapay zekâya ilişkin kaygıları hicivli ve karanlık bir anlatımla, felaket sonrası Britanya tasviri üzerinden ele aldığı “The End of Everything” adlı romanıyla Booker Ödülü'nü kazandı.

81 yaşındaki Harrison, 50 bin sterlin (67 bin dolar) para ödülüne sahip Booker Ödülü'nü kazanan en yaşlı yazar oldu. Ödül, kazanan yazarların kitap satışlarının artmasına ve edebiyat dünyasındaki prestijlerinin yükselmesine katkı sağlıyor.

Harrison, kısa listeye kalan Marlon James, Douglas Stuart, Elizabeth Strout, Luke Kennard ve Rebecca Perry'yi geride bıraktı.

Jüri Başkanı Mary Beard, basın toplantısında yaptığı açıklamada, “The End of Everything” adlı romanın “ustalıklı ve olağanüstü yazım tarzının yanı sıra muazzam iddiası sayesinde” öne çıktığını söyledi.

Harrison'ın 13'üncü romanı olan eser, İngiltere'nin fırtınalı kıyılarında zamanını sahilleri tarayarak geçiren Philip Tennant ile demans hastası halası Marnie'nin hikâyesini anlatıyor. İki karakterin yaşadığı kıyı bölgesi, “I-Ghoul” adı verilen gizemli varlıkların istilasına uğruyor.

Gizemli bir felaket, iki karakteri karanlık bir kıyamet sonrası dünyaya sürüklüyor. Bu dünyada Avrupa kıtasının ortadan kaybolduğu düşünülürken, insanları taklit edebilen “I-Ghoul” adlı varlıkların ortaya çıkması, yapay zekâyla etkileşime ilişkin soruları gündeme getiriyor.

198 sayfalık roman; Brexit'i, COVID-19 salgınını ve teknolojinin günlük yaşama giderek daha fazla nüfuz etmesini çağrıştırıyor. Yazar, daha önce romanın fikrini 2008 küresel finans krizinden aldığını ve “toplumun açıklama sunma konusundaki yetersizliğini” anlatan bir eser kaleme almak istediğini belirtmişti.

Geçen yıl yayımlanan ve İngilizce yazılmış uzun kurmaca eserler arasından, yazarın uyruğuna bakılmaksızın en iyi romanı ödüllendiren Booker Ödülü, dün Londra'da düzenlenen törenle sahibini buldu.

Geçen yıl ödülü, Londra'da yaşayan Macar göçmenin acı dolu hikâyesini anlatan “Flesh” adlı romanıyla İngiliz-Macar yazar David Szalay kazanmıştı.