Tel Aviv'deki güvenlik kaynakları, dün (Çarşamba) Mescid-i Aksa'nın avlusunda kurban kesme girişiminde bulundukları için gözaltına alınan üç Yahudi yerleşimcinin serbest bırakıldığını duyurdu. Bu gelişme, söz konusu girişimlerin arkasındaki derneğe ve bu adımı tekrar tekrar atmalarının nedenlerine dikkat çekti.
İsrail medyasına göre yerleşimcilerin serbest bırakılması, aşırılık yanlısı görüşleriyle tanınan ve yakın çevresi Mescid-i Aksa'da kurban kesmeye çalışan yerleşimcilerin üye olduğu Dağa Dönüş Derneği’yle bağlantılı olan Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in müdahalesiyle gerçekleşti.
Yerleşimciler, Hamursuz (Fısıh) Bayramı için kurban olarak kesmeyi planladıkları keçilerle birlikte Mescid-i Aksa'ya giderken gözaltına alındılar.
2015'ten beri faaliyet gösteren Dağa Dönüş Derneği, Yahudileri Mescid-i Aksa'ya girmeye ve orada dua ve dini ritüelleri yerine getirmeye teşvik etmek için çalışan birçok Yahudi dernek ve hareketten biri. Bu hareketler Tapınak Tepesi'ndeki gerçekliğin değiştirilerek Yahudilerin inanç özgürlüğü çerçevesinde ibadet edebilmeleri için çağrıda bulunurken, Dağa Dönüş Derneği, Müslümanların Mescid-i Aksa'ya girmesini engellemek ve burayı sadece Yahudiler için kutsal bir yer haline getirmek için çalışıyor.
Cazip meblağlar
Dağa Dönüş Derneği üyeleri her yıl Mescid-i Aksa'da kurban kesme girişiminde bulunuyor. Filistin lehçesinde Arapça öğrenmiş olan liderleri, tutuklanan her aktiviste 120 dolar, keçisini getirmeye çalışırken tutuklanan herkese 240 dolar ve keçisini Mescid-i Aksa'da kesmeyi başaran herkese iki bin 600 dolar ödül veriyor.
Dağa Dönüş Derneği, Mescid-i Aksa’ya girmelerine yardım edecek ya da Yahudiler gelip keçiyi Mescid-i Aksa'ya götürene kadar evinde saklayacak her Arap'a yüklü bir meblağ teklif ediyor. Polis, onları yolda gözaltına aldığı için keçileri Mescid-i Aksa’ya sokmayı başaramasalar da süreci tekrarlıyor. Dernek üyeleri ayrıca, provokatif yollarla dikkat çekmek için çeşitli faaliyetler yürütüyor. Örneğin, Yahudiler için en kutsal yer olan Ağlama (Burak) Duvarı avlusuna Arap kıyafetleri içinde bir grup giriyor ve defalarca ‘Allahu Ekber’ diye bağırıyor.
Derneğin Ben-Gvir ile ilişkisi
Haaretz gazetesine göre dernek Ben-Gvir ve ailesine yakın; sözcüsü derneğin lider kadrosunda yer alıyor ve eşi de dernek saflarında aktif.
Gazete, dernek üyelerinin dün, polisin kendilerini gözaltına aldığını ve Hamursuz (Fısıh) Bayramı boyunca soruşturma amacıyla gözaltında kalacaklarını bildirdiğini, ancak bir saat sonra soruşturma yapılmadan Ben-Gvir'in müdahalesiyle serbest bırakıldıklarını yazdıkları mesajlarını yayınladı.
Gazete, Ben-Gvir'in müdahalesinin yasalara aykırı olduğunu ve bakanın, polisin profesyonel çalışmasına müdahale etmesini yasaklayan Yüksek Adalet Mahkemesi kararıyla çeliştiğini vurguladı.
Ben-Gvir haberlerle ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, kendisine yakın çevreler “yasadışı olanın, tek amaçları dua etmek olan aktivistlerin utanç verici bir şekilde gözaltına alınması olduğunu” söyledi.
Dağa Dönüş Derneği Başkanı Raphael Morris, “kurbanlık hayvanların kesilmesinin Hamursuz Bayramı'nın en önemli dini ritüeli olduğunu” söyledi. Morris ayrıca, 15 haham tarafından Başbakan Binyamin Netanyahu ve Ben-Gvir'in ofisine gönderilen ve yerleşimcilerin Tevrat yasalarının gerektirdiği şekilde Hamursuz Bayramı kurbanlarını Mescid-i Aksa'da kesmelerine izin verilmesini talep eden mektuba atıfta bulundu.
Morris, “Bu yıl da görevimizde başarısız olduk ama şimdiden gelecek yıl için yeni bir girişimde bulunmaya hazırlanıyoruz. Sadece bir keçi değil, kızıl bir düve getirmeyi umuyoruz. Bu daha kutsal” ifadelerini kullandı.
Kırılmalar ve kapanmalar
703 yerleşimci, İsrail polis güçlerinin yoğun koruması altında dün el-Meğaribe Kapısı'ndan Mescid-i Aksa’ya girdi.
Kudüs İslami Vakıflar İdaresi'ne göre yüzlerce yerleşimci, 35 kişilik gruplar halinde Mescid-i Aksa'ya baskın düzenledi ve işgal polisinin koruması altında provokatif turlar gerçekleştirdi. İslami Vakıflar İdaresi tarafından yapılan açıklamada, İsrail polisi korumasındaki Yahudi grubun, Harem-i Şerif'in avlularında dolaşıp çeşitli dini ritüellerini yerine getirdikten sonra Mescid-i Aksa'dan ayrıldığı kaydedildi.
İşgal güçleri, Yahudi yerleşimcilerle birlikte Filistinlilerin de Eski Şehir ve Mescid-i Aksa'nın girişlerine erişimini kısıtladı ve kontrollerini sıkılaştırdı.
Kudüs askeri bir kışlaya dönüştü; 3 binden fazla işgal polisi şehrin dört bir yanına konuşlandırıldı. Polis, Eski Şehir ve Mescid-i Aksa'ya giden cadde ve yollara onlarca kontrol noktası kurdu ve Filistinlileri durdurarak, kimliklerini ve eşyalarını kontrol etti.
Harem-i İbrahim Camii Vakfı Müdürü Mutaz Ebu Suneyne, caminin kapatılmasını kınayarak, bunu kutsallığının açık bir ihlali ve Müslümanların ibadet yerlerine erişim hakkına yönelik provokatif bir saldırı olarak nitelendirdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan görgü tanıkları, Yahudi bayramlarını kutlama bahanesiyle yerleşimcilerin El Halil şehrine ve arkeolojik alanlara erişimini güvence altına almak için güçlerin Harem-i İbrahim Camii'ne giden tüm girişlerde varlıklarını yoğunlaştırdığını ve Eski Şehir'deki bazı pazarları kapattığını doğruladı.
İsrail’in, Yahudi bayramları bahanesiyle, Yahudilerin dini ritüellerini ve siyasi festivallerini gerçekleştirmelerine izin vermek için Harem-i İbrahim Camii'ni her yıl 10 gün tamamen Müslümanlara kapatması dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)
