Yaşlandıkça kanser riski neden artıyor?

Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)
Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)
TT

Yaşlandıkça kanser riski neden artıyor?

Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)
Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)

Kanserin çoğunlukla orta yaşlı ya da yaşlı insanları hedef aldığı gerçeği, bilim insanlarını her zaman büyüleyen en büyük gizemlerden biri.

Şarku’l Avsat’ın New York Post'tan aktardığına göre Colorado Üniversitesi Kanser Merkezi Müdür Yardımcısı Dr. James Degregori, “Hayatınızın ilk elli yılında bir araba kazasında ölme ihtimaliniz kanserden ölme ihtimalinizden iki kat daha fazladır. Ancak bu durum, kanser vakalarının yüzde 90'ının görüldüğü 50 yaşından sonra aniden değişir” ifadelerini kullandı.

Bunun neden böyle olduğuna dair çeşitli teoriler var. Yakın zamanda yayınlanan bazı araştırmalar ana faktörün ‘iltihaplanma’ olduğunu öne sürüyor.

Manhattan'daki Icahn Genomik Enstitüsü Direktörü Dr. Brian Brown konuya dair şu ifadeleri kullandı: “Yaşlanmayla ilişkili iltihaplanma, yaşlı insanlarda kanser riskinin artmasına katkıda bulunan etkili bir faktördür. İnflamasyon özünde iyi bir şeydir. Vücudun bağışıklık tepkisinin bir parçasıdır ve her enfeksiyon kaptığımızda ölmememizin nedenidir. Ancak yaşlandıkça bu durum değişir. Özellikle 40 yaşından sonra vücudumuz inflamasyonu azaltmakta zorlanır. Örneğin, yaşlı insanların ciddi Kovid-19 semptomları geliştirmesinin nedeni budur. Birçok yaşlı insanı öldüren virüs değildi. Virüsün neden olduğu iltihaplanmaydı. Bunu durduramadılar.”

Kolumbia Üniversitesi Tıp Merkezi'nde yardımcı doçent olan ve A Silent Fire: The Story of Inflammation, Diet, and Disease (Sessiz Bir Yangın: Enflamasyon, Diyet ve Hastalığın Hikayesi) kitabının yazarı Shilpa Ravella, “Bilimin bir zamanlar inflamasyon hakkında düşündüğü her şey değişiyor. İnflamasyon ve kanser arasındaki ilişki daha önce düşünüldüğünden daha karmaşık. İnflamasyon aslında kanserin ayırt edici özelliklerinden biri” şeklinde konuştu.

efdfe
Kanser hücreleri (Reuters)

The Full-Body Fat Fix: The Science-Based 7-Day Plan to Cool Inflammation, Heal Your Gut, and Build a Healthier, Leaner You! (Tüm Vücut Yağ Onarımı: İnflamasyonu Sakinleştirmek, Bağırsaklarınızı İyileştirmek, Daha Sağlıklı ve Daha Zayıf Olmak için 7 Günlük Plan!) kitabının yazarı Stephen Perrine, “İnflamasyon bağışıklık sistemini yüksek alarm durumuna geçirir, bu ise sanılanın aksine bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tespit edememesine ve onlara etkili bir şekilde saldıramamasına neden olur. Yaşla birlikte, beyaz kan hücrelerinin sitokin üretme kabiliyeti artar, bu da sürekli bir iltihap durumuna neden olarak bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tespit etmesini ve onlara saldırmasını zorlaştırır” ifadelerini kullandı.

San Diego'daki California Üniversitesi'nde tıp profesörü olan Dr. Ian Neal'a göre teori nispeten yeni ve tartışmalı.

“İnflamasyon kronik hastalığın bir belirteci midir yoksa kronik hastalığa mı neden olur?” diye soran Neal, “İnflamasyon ve çeşitli hastalık durumları arasında birçok ilişki bulduk. Ancak bunlar her zaman nedensel bir ilişkiye dönüşmüyor. Başka bir deyişle, kronik inflamasyon ve kanser arasındaki ilişki halen tartışmaya açık” dedi.

Ancak Ravella, inflamasyon ve kanser arasındaki ilişkiyi ‘çift yönlü’ olarak görüyor.

Ravella, “İnflamasyon kanseri besler ve kanserin kendisi de daha fazla inflamasyonu besler. İnflamasyon vücutta ister kanser teşhisinden önce ister sonra mevcut olsun, kanserin varlığının ve gelişiminin tüm aşamalarını ya da başka bir deyişle tümör ortamını etkiler. Doktorların genellikle test etmediği düşük seviyedeki enflamasyon bile kanseri teşvik edebilir” şeklinde konuştu.

Peki bu konuda ne yapabiliriz?

Geçmişte doktorlar iltihaplanmayı tamamen durdurarak bazı hastalıkları tedavi etmeye çalıştılar. Ancak bu biraz polis teşkilatının tamamını kovarak, polis yolsuzluğunu düzeltmeye çalışmaya benziyor.

Brown, “İnflamasyon doğal bağışıklık sürecinin bir parçasıdır. Bunu ortadan kaldırmak muhtemelen birinin bağışıklığını bastırmak anlamına gelecektir ki, bunu yapmak istemeyiz. Çünkü enfeksiyonlarla ve hatta kanserlerle savaşmak için inflamatuar süreçlere ihtiyacımız vardır. Yapmak istediğimiz şey sadece aşırı iltihaplanmayı engellemektir”dedi.

Bunun doğru beslenme yoluyla ele alınabileceğini söyleyen Perrine ise anti-inflamatuar diyetlerin, inflamasyonu artıran yüksek oranda işlenmiş gıdaları ortadan kaldırmayı ve bitki bazlı gıdaların çeşitli bir karışımını yemeyi içerdiğini belirtti.

Perrine, “Diyetinizde ne kadar çok bitki çeşidi olursa (haftada en az 30 farklı çeşit), mikrobuyomunuz o kadar sağlıklı olur ve o kadar az iltihaplanırsınız” dedi.



Üç bölümde büyük heyecan: Netflix'in İspanyol dizisi fenomen oldu

Álvaro Morte, geçen yıl korku filmi Arınma'da (Immaculate) Sydney Sweeney'yle birlikte rol almıştı (Netflix)
Álvaro Morte, geçen yıl korku filmi Arınma'da (Immaculate) Sydney Sweeney'yle birlikte rol almıştı (Netflix)
TT

Üç bölümde büyük heyecan: Netflix'in İspanyol dizisi fenomen oldu

Álvaro Morte, geçen yıl korku filmi Arınma'da (Immaculate) Sydney Sweeney'yle birlikte rol almıştı (Netflix)
Álvaro Morte, geçen yıl korku filmi Arınma'da (Immaculate) Sydney Sweeney'yle birlikte rol almıştı (Netflix)

Netflix izleyicileri, platformun yeni "rahatsız edici" gerilim dizisine adeta kilitlendi.

İki Mezar (Dos Tumbas), 29 Ağustos'ta yayımlanmasına rağmen sadece 24 saat içinde platformun en çok izlenen yapımlarından biri oldu. İlk günün ardından Birleşik Krallık'ta izlenme listelerinde 6. sıraya yerleşen yapım, Türkiye'de ise Netflix'in zirvesine oturdu. 

Yalnızca üç bölümden oluşan İspanyol yapımı dizi, kısa sürede bitirilebildiği için seyircilerce "tek oturuşta izlemek için ideal" bulunuyor. Başrolde La Casa de Papel'le tanıdığımız Álvaro Morte yer alıyor. Dizinin yaratıcısı ise ödüllü romancı Agustín Martínez.

Yayın devi, 18 yaş altına uygun olmadığını belirttiği gerilim dizisinin konusunu şöyle özetliyor:

Sakin bir sahil kasabası, iki genç kızın ortadan kaybolmasıyla sarsılınca acılı bir büyükanne gerçeği ortaya çıkarmak ve intikam almak için her şeyi riske atar.

TIME dergisi, diziyi "sadece üç bölümde rahatsız edici ama sürükleyici bir hikaye anlatıyor" sözleriyle övdü. Decider ise İki Mezar'ı tavsiye ederek, "Bol sürprizli olmasa da temposu güçlü bir hikaye" yorumunu yaptı.

Good Housekeeping ise diziyi "tüm gece uykusuz kalmanıza sebep olacak suç draması" ifadeleriyle tanımladı.

Sosyal medyada izleyiciler, tek gecede bitirilebilen mini diziye övgüler yağdırıyor.

Bir kullanıcı, "Gerilim insanı öldürüyor, sonuna kadar sizi bağlı tutuyor. Mutlaka izleyin! 10 üzerinden sağlam bir 8" diye yazdı.

Başka bir izleyici, "Uzun zamandır izlediğim en iyi dizi, kesinlikle bağımlılık yapıyor ve oyuncuların performansı müthiş" dedi.

Bir başkası ise "La Casa de Papel'de Profesör rolüyle tanıdığımız Álvaro Morte'nin başrolünde olduğu bu sürükleyici mini dizi; gerilim, dram ve beklenmedik anlarla dolu" yorumunu yaptı.

Independent Türkçe, Mirror, Manchester Evening News


95 puan da yetmedi: Sevilen dizi tek sezonda iptal

50 yaşındaki Amerikalı aktör Ryan Phillippe, Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum (I Know What You Did Last Summer) ve Seks Oyunları (Cruel Intentions) gibi filmlerdeki rolleriyle tanınıyor (Prime Video)
50 yaşındaki Amerikalı aktör Ryan Phillippe, Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum (I Know What You Did Last Summer) ve Seks Oyunları (Cruel Intentions) gibi filmlerdeki rolleriyle tanınıyor (Prime Video)
TT

95 puan da yetmedi: Sevilen dizi tek sezonda iptal

50 yaşındaki Amerikalı aktör Ryan Phillippe, Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum (I Know What You Did Last Summer) ve Seks Oyunları (Cruel Intentions) gibi filmlerdeki rolleriyle tanınıyor (Prime Video)
50 yaşındaki Amerikalı aktör Ryan Phillippe, Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum (I Know What You Did Last Summer) ve Seks Oyunları (Cruel Intentions) gibi filmlerdeki rolleriyle tanınıyor (Prime Video)

Amazon Prime Video, sevilen Motor Tutkunları'nın (Motorheads) ikinci sezonuna onay vermedi. 10 bölümlük ilk sezon 20 Mayıs'ta yayımlanmıştı.

Ancak dizinin sosyal medyada devam etmesi için kampanya yürüten tutkulu hayranları için hâlâ umut var. Yapımcılar, Amazon'un izniyle diziyi farklı platformlara taşımak için görüşmelere başladıklarını açıkladı.

Yönetici yapımcı Jason Seagraves, Deadline'a yaptığı açıklamada şunları söyledi:

Amacımız gündem yaratmayan, samimi bir yapım ortaya koymak ve ailelerin birlikte izleyebileceği bir dizi yapmaktı. Johnny ve ben Motor Tutkunları'nın Prime Video'da devam etmeyecek olmasından dolayı üzgünüz ama ekibin ortaya çıkardığı işten de son derece gururluyuz. Yayın öncesinde neredeyse hiç tanıtım yapılmadı ama tutkulu hayranlarımız diziyi görmezden gelinemez hale getirdi. Onların enerjisi bize de güç verdi ve diziyi destekleyecek yeni bir platform bulacağımıza inanıyoruz.

Prime Video, genç yetişkinlere hitap eden dizinin konusunu şöyle özetliyor:

Motor Tutkunları ilk aşkı, ilk kalp kırıklığını ve ilk arabanızın marşına basmayı anlatıyor.

Michael Cimino, Melissa Collazo, Ryan Phillippe ve Nathalie Kelley'nin rol aldığı Motor Tutkunları, ilk günden beri izlenme listelerinde yer aldı, hatta yeniden ilk 5'e girmeyi başardı. Eleştirmenlerden olumlu yorumlar alan dizi, izlemeye başlayanların büyük kısmını sezon sonuna kadar ekran başında tuttu.

Amazon MGM Stüdyoları televizyon başkanı Vernon Sanders, geçen ay Deadline'a yaptığı açıklamada şunları kaydetmişti:

Özellikle bu dizide gördüğümüz şey çok sevindirici; tamamlama oranlarımız çok yüksek. Yani izlemeye başlayan seyirciler genellikle sonuna kadar devam ediyor. Bu da bizim için çok önemli bir gösterge.

Dizinin eleştiri derleme sitesi Rotten Tomatoes'daki izleyici puanı yüzde 95 gibi son derece yüksek bir seviyede.

Independent Türkçe, Deadline, TVLine


Oscarlı yönetmenin tutku projesi, 15 dakika boyunca ayakta alkışlandı

Guillermo Del Toro'nun Frankenstein uyarlaması ilk olarak 2007'de duyurulmuş ancak 2014'te Universal tarafından rafa kaldırılmıştı (Netflix)
Guillermo Del Toro'nun Frankenstein uyarlaması ilk olarak 2007'de duyurulmuş ancak 2014'te Universal tarafından rafa kaldırılmıştı (Netflix)
TT

Oscarlı yönetmenin tutku projesi, 15 dakika boyunca ayakta alkışlandı

Guillermo Del Toro'nun Frankenstein uyarlaması ilk olarak 2007'de duyurulmuş ancak 2014'te Universal tarafından rafa kaldırılmıştı (Netflix)
Guillermo Del Toro'nun Frankenstein uyarlaması ilk olarak 2007'de duyurulmuş ancak 2014'te Universal tarafından rafa kaldırılmıştı (Netflix)

Oscar ve Altın Aslan ödüllü yönetmen Guillermo del Toro'nun yıllardır üzerinde çalıştığı tutku projesi Frankenstein, cumartesi akşamı İtalya'nın prestijli sinema etkinliği Venedik Film Festivali'nde dünya prömiyerini yaptı. Netflix yapımı film, coşkulu kalabalığın 15 dakikalık ayakta alkışıyla karşılandı.

Del Toro, daha önce de Venedik seyircisini büyülemişti. 2017'de Suyun Sesi'yle (The Shape of Water) festivalin en büyük ödülü Altın Aslan'ı kazanmış, ardından film 4 Oscar almıştı.

Mary Shelley'nin 1818 tarihli edebiyat klasiğinden uyarlanan Frankenstein, festivalde yarışma bölümünde gösteriliyor. Netflix, filmi 7 Kasım'da tüm dünyada yayımlayacak; sınırlı sinema gösterimi ise 17 Ekim'de başlayacak.

Filmde Oscar Isaac, kibirli ama dahiyane bilim insanı Dr. Victor Frankenstein'ı canlandırıyor. Jacob Elordi ise onun laboratuvarda hayat verdiği, kendisiyle birlikte yaratıcısını da trajediye sürükleyen yaratığı canlandırıyor. Kadroda ayrıca Mia Goth, Felix Kammerer, Lars Mikkelsen ve Oscar ödüllü Christoph Waltz yer alıyor.

Del Toro, basın toplantısında bu meşhur hikayeyi çekme nedenini anlatırken, 1931 yapımı Frankenstein ve filmin Britanyalı yıldızı Boris Karloff'a işaret etti:

Bu benim için adeta bir din gibiydi. Katolik olarak büyüdüm ama azizleri hiçbir zaman tam anlamıyla kavrayamadım. Sonra ekranda Boris Karloff'u gördüm ve bir azizin ya da mesihin nasıl görünebileceğini anladım. O günden beri yaratığın peşinden gidiyorum. Hep doğru koşulları bekledim; hem yaratıcı açıdan farklı bir şey ortaya koyabilmek hem de tüm dünyayı yeniden inşa edebileceğim bir ölçeğe ulaşabilmek için.

Del Toro'nun uzun yıllardır birlikte çalıştığı J. Miles Dale ve Scott Stuber da filmin yapımcılığını üstleniyor.

27 Ağustos'ta başlayan 82. Venedik Film Festivali 6 Eylül'e dek sürecek.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Variety, Deadline