‘Ateş çemberi’ saldırısına yönelik ABD-İsrail koordinasyonu

İran parlamentosundan ‘caydırıcı karşılık’ desteği... Safadi, Ürdün hava sahasının ‘tarafsızlığını teyit etmek’ için Tahran'ı ziyaret etti

İsrail'in Demir Kubbe'si önceki gece Güney Lübnan'dan atılan roketleri Yukarı Celile üzerinde önledi. (AFP)
İsrail'in Demir Kubbe'si önceki gece Güney Lübnan'dan atılan roketleri Yukarı Celile üzerinde önledi. (AFP)
TT

‘Ateş çemberi’ saldırısına yönelik ABD-İsrail koordinasyonu

İsrail'in Demir Kubbe'si önceki gece Güney Lübnan'dan atılan roketleri Yukarı Celile üzerinde önledi. (AFP)
İsrail'in Demir Kubbe'si önceki gece Güney Lübnan'dan atılan roketleri Yukarı Celile üzerinde önledi. (AFP)

İran ve müttefiklerinin İsrail'e saldıracağı beklentisiyle Ortadoğu'da gerilim artarken, Washington Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü'nün ‘ateş çemberi’ olarak tanımladığı bu saldırıya çeşitli cephelerden karşı koymak üzere ABD ve İsrail arasındaki koordinasyon yoğunlaştı.

Beyaz Saray'dan dün (pazar) yapılan açıklamada, ABD'nin bölgede savunma önlemi olarak Ortadoğu'da ilave askeri kabiliyetler konuşlandıracağı belirtildi. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) bir savaş filosu göndermeye hazırlanırken, Bakan Lloyd Austin, USS Abraham Lincoln'ün şu anda Umman Körfezi'nde görev yapan USS Theodore Roosevelt'in yerini alacağını açıkladı.

İsrail, Hamas lideri İsmail Heniyye ve Hizbullah komutanı Fuad Şükür'ün öldürülmesinin ardından geçtiğimiz çarşamba gününden bu yana benzeri görülmemiş bir beklenti ve alarm halindeyken, Başbakan Binyamin Netanyahu dün İran'ı uyararak şunları söyledi: “Kırmızı çizgilerimiz biliniyor… Bir darbeye iki darbe ile karşılık vereceğiz.”

Diğer taraftan İran İslamî Şûra Meclisi (parlamento) İsrail'e ‘caydırıcı bir yanıt’ verilmesini talep ederek, ‘ne zaman ve nasıl yanıt verileceğine ilişkin her türlü kararı’ desteklediğini açıkladı.

Bu arada Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safadi Tahran'a bir ziyaret gerçekleştirdi ve İsrail'e ya da İsrail'den bir mesaj taşımadığını vurguladı. Ürdünlü bir kaynak Şarku’l Avsat'a ziyaretin ‘Ürdün hava sahasının tarafsızlığını vurgulamak için’ yapıldığını söyledi.



Netanyahu: İsrail'in savaşları "henüz bitmedi"

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,15 Haziran 2026'da Kudüs'te basın toplantısında (AFP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,15 Haziran 2026'da Kudüs'te basın toplantısında (AFP)
TT

Netanyahu: İsrail'in savaşları "henüz bitmedi"

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,15 Haziran 2026'da Kudüs'te basın toplantısında (AFP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,15 Haziran 2026'da Kudüs'te basın toplantısında (AFP)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkesinin son yıllarda elde ettiği “askerî başarıları” övdü ancak İsrail’in mücadelesinin henüz sona ermediğini ve “İran eksenine” karşı yapılacak daha çok iş olduğunu söyledi. Açıklamalarını, kendisine yakınlığıyla bilinen Kanal 14’e verdiği röportajda yaptı.

Netanyahu, İsrail’in son yıllarda İran, Hamas ve Hizbullah’a karşı yürüttüğü savaşların “sona erip ermediği” ya da “zaferle sonuçlanıp sonuçlanmadığı” yönündeki soruya, söz konusu cephelerde “büyük başarılar” elde edildiğini belirterek yanıt verdi. Ancak daha sonra gelen ısrarlı sorular üzerine, “Henüz bitmedi. Ortadoğu’da - ve dünyada - yaşamak istiyorsanız çok güçlü olmanız gerekir.” ifadelerini kullandı.

Netanyahu, “İsrail her zamankinden daha güçlü. Bu tehditleri püskürttük ve büyük ölçüde zayıflattık. Ancak hâlâ yapılacak çok iş var. İran ekseninin kalıntılarıyla mücadele etmeliyiz ve barış anlaşmaları için fırsatları değerlendirmeliyiz” ifadelerini kullandı.

Açıklamalar, İran destekli Hizbullah ile süren çatışmaların ve İsrail’in Lübnan ile yakın zamanda imzaladığı, İsrail’in kademeli çekilmesini ve uzun vadede ilişkilerin normalleşmesini hedefleyen çerçeve anlaşmanın olduğu bir dönemde yapıldı.


Avrupa'da sıcak hava dalgası devam ederken, yeni bir dalganın gelebileceği uyarısı yapılıyor

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Kahramanlar Meydanı'nda, sıcak hava dalgası sırasında polis su topuyla yoldan geçenlerin üzerine serinletici su püskürtülürken... 30 Haziran 2026 (AP)
Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Kahramanlar Meydanı'nda, sıcak hava dalgası sırasında polis su topuyla yoldan geçenlerin üzerine serinletici su püskürtülürken... 30 Haziran 2026 (AP)
TT

Avrupa'da sıcak hava dalgası devam ederken, yeni bir dalganın gelebileceği uyarısı yapılıyor

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Kahramanlar Meydanı'nda, sıcak hava dalgası sırasında polis su topuyla yoldan geçenlerin üzerine serinletici su püskürtülürken... 30 Haziran 2026 (AP)
Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Kahramanlar Meydanı'nda, sıcak hava dalgası sırasında polis su topuyla yoldan geçenlerin üzerine serinletici su püskürtülürken... 30 Haziran 2026 (AP)

Avrupa genelinde etkisini sürdüren sıcak hava dalgası, birçok ülkede rekor sıcaklıkların görülmesine neden olurken, uzmanlar önümüzdeki günlerde kıtanın bazı bölgelerini yeni bir sıcak hava dalgasının etkisi altına alabileceği uyarısında bulundu.

Mevcut sıcak hava dalgası bazı bölgelerde etkisini azaltmaya başlasa da Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığı verilere göre özellikle Doğu ve Güney Avrupa'da 95 milyondan fazla kişi 35 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla karşı karşıya bulunuyor.

Slovakya'da hava sıcaklığı 41,3 dereceye ulaşarak bütün zamanların en yüksek seviyesini gördü. Slovak Hidrometeoroloji Enstitüsü Sözcüsü Ivan Gartchar, rekorun ülkenin meteoroloji kurumu tarafından doğrulandığını açıkladı.

Eski Varşova'daki Kraliyet Kalesi önünde insanlar sıcak hava dalgası sırasında gölgede bekliyor. (Reuters)Varşova'daki Eski Kraliyet Kalesi önünde insanlar sıcak hava dalgası sırasında gölgede bekliyor. (Reuters)

Hırvatistan'da ise Split kentinde termometreler dün 39,5 dereceyi göstererek yeni bir rekora ulaştı. Hırvat Meteoroloji Kurumu'na göre bu değer, Temmuz 1950'de kaydedilen 38,6 derecelik önceki rekoru geride bıraktı.

Uzmanlar, Avrupa'da yaşanan mevcut sıcak hava dalgasının şimdiye kadarki en şiddetlisi ve iklim değişikliğinin bir sonucu olduğunu belirtiyor.

Sıcak hava Güney Avrupa'yı da etkisi altına alırken, İtalya'da yaklaşık 19 milyon, İspanya'nın güneybatısında ise 15 milyondan fazla kişi yüksek sıcaklıklarla mücadele ediyor.

Doğu ve Orta Avrupa'da, özellikle Macaristan'da nüfusun büyük bölümü 35 derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalıyor.

Her ne kadar bazı bölgelerde sıcak hava dalgasının etkisinin azaldığı görülse de uzmanlar, önümüzdeki günlerde yeni bir sıcak hava dalgasının etkili olabileceği konusunda uyarıyor.

Ukrayna'nın Odessa kentinde insanlar, Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası sırasında Karadeniz'de serinliyor, (AFP)Ukrayna'nın Odessa kentinde insanlar, Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası sırasında Karadeniz'de serinliyor, (AFP)

Fransa ve Portekiz için yeni uyarılar

Fransa Ulusal Meteoroloji Kurumu uzmanlarından Patrick Galois, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Cuma gününden itibaren ve hafta sonu boyunca güçlü bir yüksek basınç sistemi bekliyoruz. Sıcaklıkların yeniden 35 derecenin üzerine çıkması muhtemel" dedi.

Fransa'da son günlerde etkisini gösteren olağanüstü sıcak hava dalgası hafiflemeye başlasa da ülkenin güneydoğusundaki dört bölgede turuncu alarm devam ediyor.

Son iki haftada sıcak hava dalgasından görece daha az etkilenen Portekiz'de ise bugünden (Çarşamba) itibaren özellikle kıyı kesimlerini etkileyecek yeni bir sıcak hava dalgası bekleniyor.

Meteoroloji uzmanı Jorge Ponte, ülkenin iç kesimlerindeki birçok bölgede turuncu alarm ilan edileceğini ve uyarının daha sonra ülkenin büyük bölümünü kapsayacağını söyledi.

Beklenen sıcaklıkların, 2003 yılında kaydedilen 47,3 derecelik ulusal rekorun altında kalacağı tahmin ediliyor.

Ponte, "Bizi endişelendiren yalnızca en yüksek sıcaklıklar değil, bu aşırı sıcakların günler boyunca kesintisiz devam edecek olması" ifadelerini kullandı.

Belgrad'da bir kişi, şiddetli sıcak hava dalgası sırasında gölgede dinleniyor. (AFP)Belgrad'da bir kişi, şiddetli sıcak hava dalgası sırasında gölgede dinleniyor. (AFP)

Akdeniz'de "tarihi" deniz sıcaklığı

İspanya Deniz Bilimleri Enstitüsü verilerine göre, Akdeniz'in kuzeybatısında deniz sıcaklıkları mevsim normallerinin ortalama 5,2 derece üzerine çıkarak tarihi seviyeye ulaştı.

Enstitü araştırmacılarından Justino Martinez, "Bu olgunun ortalama şiddetini hesapladığımızda 5,2 dereceye ulaşıyoruz. Önceki yıllarla karşılaştırıldığında bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek değer" dedi.

Martinez, bu rekorun büyük ölçüde son dönemde Avrupa'yı etkileyen aşırı sıcak hava dalgasından kaynaklandığını belirtti.

Araştırmacı, İspanya'nın Balear Adaları'nın kuzeyi ile Korsika ve Sardinya'nın batısını kapsayan bölgede yaşanan deniz sıcaklığı artışının, bugüne kadar kaydedilen günlük ortalamaların en yükseği olduğunu ifade etti.

Romanya'nın başkenti Bükreş'te vatandaşlar, kent merkezine kurulan su püskürtme sisteminin altında serinlemeye çalışıyor. (EPA)Romanya'nın başkenti Bükreş'te vatandaşlar, kent merkezine kurulan su püskürtme sisteminin altında serinlemeye çalışıyor. (EPA)

Martinez, ölçümlerin yalnızca uydu verileriyle elde edilen deniz yüzeyi sıcaklıklarına dayandığını kaydetti.

Kuzeybatı Akdeniz'deki rekor seviyelerin, sıcak hava dalgasının merkezinin Doğu Avrupa'ya kaymasının ardından oluştuğunu belirten Martinez, okyanusların sanayi devriminden bu yana insan faaliyetlerinden kaynaklanan fazla ısının yaklaşık yüzde 90'ını emdiğine dikkat çekti.

Bilim insanlarına göre Avrupa, dünyada en hızlı ısınan kıta olma özelliğini sürdürüyor.

 Budapeşte'de polisi aracından sıcak hava dalgası sırasında yayaların üzerine serinletici su püskürtülüyor. (AP)Budapeşte'de polisi aracından sıcak hava dalgası sırasında yayaların üzerine serinletici su püskürtülüyor. (AP)

Atmosfer sıcaklığındaki artışın havanın daha fazla nem tutmasına neden olduğu, bunun da daha şiddetli fırtınalar ve daha yüksek sel riski yarattığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu aşırı hava olaylarının insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle daha da şiddetlendiğini vurguluyor.

Akdeniz'deki yüksek deniz suyu sıcaklıkları, Ekim 2024'te İspanya'nın son onlarca yıldaki en yıkıcı sel felaketlerinden birini tetikleyen fırtınayı da beslemişti. Felakette 230'dan fazla kişi hayatını kaybetmiş, ölümlerin büyük bölümü ülkenin doğusundaki Valensiya bölgesinde yaşanmıştı.


ABD-İsrail bombardımanları: İran’daki tarihi yapılar nasıl zarar gördü?

Tahran'daki Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi'ndeki binalarda ciddi hasarlar oluştu (Reuters)
Tahran'daki Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi'ndeki binalarda ciddi hasarlar oluştu (Reuters)
TT

ABD-İsrail bombardımanları: İran’daki tarihi yapılar nasıl zarar gördü?

Tahran'daki Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi'ndeki binalarda ciddi hasarlar oluştu (Reuters)
Tahran'daki Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi'ndeki binalarda ciddi hasarlar oluştu (Reuters)

İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik hava saldırılarında ülkenin en önemli tarihi ve kültürel miras alanları da zarar gördü.

Reuters’ın ateşkes öncesinde İran’da yaptığı saha incelemelerine göre bombardımanlarda en az 11 tarihi yapıda hasar meydana geldi.

UNESCO korumasındaki birçok alan da patlamaların şok dalgalarından zarar gördü.

Ajansın muhabirleri, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan İsfahan’daki Nakş-ı Cihan Meydanı ve Çehel Sütun Sarayı'nın yanı sıra Tahran'daki tarihi sarayları ziyaret ederek hasarı yerinde inceledi.

Uzmanlar ayrıca UNESCO listesindeki Trans-İran Demiryolu, İsfahan Ulu Camii ve yaklaşık 1800 yıllık Felakül Eflak Kalesi'nde de hasar oluştuğunu doğruladı.

İranlı yetkililerin ilk değerlendirmelerine göre İsfahan’da Sefeviler döneminden kalma Ali Kapu Sarayı'nda pencere ve kapılardaki camların yüzde 70'ten fazlası kırıldı, bazı bölümlerde sıvalar döküldü. Şah Camii'nde ise duvarlarda çatlaklar oluştu ve mavi çiniler parçalandı.

Tahran'daki UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Gülistan Sarayı da ABD ve İsrail'in bölgedeki bombardımanında zarar gördü. Haberde, saraydaki aynaların ve pencerelerin kırıldığı aktarılıyor.

Adının paylaşılmaması şartıyla Reuters’a konuşan, yaklaşık 30 yıldır sarayda çalışan bir arkeolog, saldırı sonrası gördüğü manzara karşısında "şoke olduğunu, donup kaldığını" söylüyor. Görevli, görünmeyen yapısal hasarlardan endişe duyduklarını ve bazı tavanların çökme riski taşıdığını ifade ediyor.

200'den fazla akademisyen, arkeolog ve uzmanın nisanda imzaladığı bildirgede, ABD ve İsrail'in bombardımanlarının İran'daki kültürel bölgelere "geri dönülmez zararlar verdiği" ifade edilmişti.

UNESCO henüz sahada inceleme yapmasa da uydu görüntülerini analiz ederek savaşta en az 7 kültürel alanda hasar oluştuğunu açıkladı. Ayrıca kurum, savaş öncesinde veya sırasında kendisine danışılmadığını bildirdi. Diğer yandan koruma altındaki alanların koordinatlarının çatışmanın tüm taraflarıyla paylaşıldığı ifade edilerek uluslararası hukuka uyulması çağrısı yapıldı.

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İsfahan'da UNESCO korumasındaki Çehel Sütun Sarayı'nın hemen yanındaki valilik binasının hedef alındığını doğruladı. Ancak yalnızca askeri hedeflerin vurulduğunu, uluslararası hukukun çiğnenmediğini savundu. Beyaz Saray da operasyonun balistik füze kapasitesi ve askeri altyapıya yönelik olduğunu, sivillerin kasıtlı şekilde hedef alınmadığını öne sürdü.

Independent Türkçe, Reuters, The Art Newspaper