Salah Leben
İklim değişikliğinin yarattığı çevresel, ekonomik ve sosyal tehditlere rağmen bazı bölgeler ve topluluklar bu değişikliklerden farklı şekillerde faydalandığı için iklim değişikliğinin dünyanın belirli bölgelerinde olumlu etkileri de oldu. Çevresel koşullar, yeni mahsullerin yetiştirilmesi ve daha önce iklim olarak uygun olmayan yerlerde hayvan ve bitki türlerinin yayılması için elverişli hale geldi.
Yaşam alanlarını genişleten hayvanlar
İsviçre Sempach Kuş Araştırma Enstitüsü araştırmacılarından Alaa İsmail, eskiden Güney Avrupa'da yaşayan bazı hayvan türlerinin iklim değişikliği nedeniyle yaşam alanlarının değiştiğini ve bunun da gerçek yaşam alanlarına benzer çevresel koşulların bulunduğu Orta Avrupa'ya taşınmalarına yardımcı olduğunu söyledi.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia'dan aktardığı habere göre İsmail, iklim değişikliğinin hayvanlar ve kuşlar üzerindeki etkilerine ilişkin son araştırmalara ve çalışmalara atıfla iklim değişikliğinin etkilerinin tüm türler için olumsuz olmak zorunda olmadığını belirtti. İsmail, “Bazı türler bölgelerini genişletmek için iklim değişikliğinden yararlanırken, diğerleri mücadele etti ve uyum sağlayamadı” ifadelerini kullandı.
İsmail, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Avrupa'daki bazı kuş türlerinin sayıları iklim değişikliği nedeniyle artarken, bazı türler ise olumsuz etkilendi. Bu da bazı bölgelerde yok olmalarına yol açtı. Orta Avrupa'ya göç edebilen türler buradaki iklim koşullarını elverişli buldu. Bu durum sadece hayvanlarla sınırlı değil. İklim değişikliğinden yararlanan kuşlar için de geçerli.”
Kuşların incelenmesi ve korunması konusunda uzmanlaşmış, kar amacı gütmeyen İngiltere merkezli bir kuruluş olan Britanya Ornitoloji Vakfı (BTO) tarafından daha önce yayınlanan bir rapora göre iklim değişikliği su kuşu popülasyonunun artmasına ve genişlemesine katkıda bulundu.
Rapora göre araştırmalar, genel olarak üreyen türlerin yüzde 25'inin olumsuz etkilendiğini diğer dörtte birinin olumlu etkilendiğini, geriye kalan üreyen türlerin iklim değişikliğinden nispeten etkilenmediği gösteriyor.
Birleşmiş Milletler'de (BM) proje yönetimi, su kaynakları ve tarım konularında kıdemli bir uzman olan Ahmed Fevzi Diyab, iklim değişikliğinin sadece hayvanları ve kuşları değil, bitkileri ve mahsulleri de etkilediğini söyledi.
Eskiden sıcak ortamlara ihtiyaç duyan bazı ürünlerin artık Avrupa'nın farklı bölgelerinde yetiştirilebildiğini belirten Diyab, “Bu durum, yağış düzenindeki değişimler ve artan sıcaklıklar sayesinde gerçekleşiyor” ifadelerini kullandı.
İklim değişiğinin bazı ülkeler için artan mahsul verimi gibi ‘ekonomik faydaları’ olabileceğini kaydeden Diyab, bunun da onlara birçok ekonomik avantaj sağlayacağını vurguladı.
İklim değişikliğinden yararlanan bölgeler
RealClearPolitics'e (RCP) göre iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine ve yarattığı küresel tehdide rağmen bunun bazı bölgelere faydası olabilir. Örneğin, Minnesota’nın kuzeyinde ve Michigan'ın yukarı yarımadasında sıcaklıkların daha ılıman olması ve bu bölgelerin sıcak hava dalgalarına daha az duyarlı hale gelmesi bekleniyor.
Öte yandan Kuzey Amerika'daki Büyük Göller boyunca uzanan topluluklar iklim değişikliğinin etkilerinden nispeten korunmuş olabilir. Bunun nedeni, bu bölgelerdeki sıcaklıkları ılımlı tutan geniş su kütleleridir.
İsveç, Norveç ve Finlandiya gibi Kuzey Avrupa'da sıcaklıkların önümüzdeki on yıllarda küresel ortalamanın üzerine çıkması bekleniyor. Bu durum tarımsal büyüme mevsimlerinin uzamasına ve yeni yabani bitki ve hayvan türlerinin gelişmesine yol açacaktır.
Stanford Üniversitesi Gıda Güvenliği ve Çevre Merkezi Müdür Yardımcısı Marshall Burke, artan turizm, uzayan büyüme mevsimi, azalan altyapı maliyetleri ve Kuzey Kutbu'ndaki buzların erimesiyle artan nakliye gibi faktörler sayesinde ortalama milli gelirinin yüzde 247'ye kadar yükselmesi beklenen Kanada’nın iklim değişikliğinden en çok faydalanan ülke olabileceğini söyledi.
Geçici etki
Ancak iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma danışmanı ve eski Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) Koordinatörü Seyyid Sabri, iklim değişikliğinin olumlu etkilerinin dünyadaki bazı bölgeler için ‘geçici olabileceğine’ inanıyor. Sabri’ye göre daha önce belirli mahsullerin yetiştirilmesine uygun olmayan bazı bölgelerin iklim değişikliği sayesinde verimliliklerini artırmaya başlasa da bunlar kalıcı faydalar olmayabilir.
Sabri, Independent Arabia'ya yaptığı değerlendirmede, “Örneğin Rusya'nın kuzeyinde ve Almanya'nın kuzeyinde giderek artan sıcaklıklar sayesinde bazı mahsuller yetişmeye başlıyor. Daha yüksek sıcaklıklar tarım koşullarını iyileştirebilir ve ısınma için enerji ihtiyacını azaltabilir” diye konuştu.
Peki ya Arap bölgesi?
İklim değişikliğinin Arap bölgesindeki etkilerine gelince, Mısır Tarım Bakanlığı İklim Bilgi Merkezi Başkanı Muhammed Fehim, iklim değişikliğinin Mısır'ın güneyinde eskiden daha yüksek sıcaklıklara ihtiyaç duyan bölgelerde bazı tropikal ürünlerin yetiştirilmesine katkıda bulunduğunu ve Mısır’ın bu meyveleri ticari olarak üretmeye başladığını açıkladı. Mısırlı yetkili, bazı Arap ülkelerine düşen yağmur miktarındaki artışın yağışa dayalı ürünlerin yetiştirilmesini sağladığına dikkati çekti.
Ancak iklim değişikliğinin henüz ekosistemleri tamamen değiştirme noktasına ‘ulaşmadığını’ belirten Fehim, yakın gelecekte olumlu ve olumsuz iklim değişikliklerinin hızında bir artış olacağını ve bunun da uzun vadeli ciddi çalışmalar gerektireceğini düşünüyor. Fehim, Arap ülkelerindeki ilgili kuruluşlara potansiyel iklim değişikliği senaryolarını ve bu değişikliklere uyum sağlamak ya da elde edilebilecek faydaları en üst düzeye çıkarmak için takip edilmesi gereken prosedürler için gerekli çalışmaları başlatmaları çağrısında bulundu.
Fehim, rakip ülkelerde iklim değişikliği nedeniyle bazı ürünlerin yetiştirilmesinde sorunlar yaşanmasından ötürü Mısır'ın narenciye ihracatının iyi oranlarda artması ve son üç yılda önemli ölçüde yükselmesi gibi bazı olumlu ve dolaylı etkilerin de olduğunu vurguladı.
