Zengezur Koridoru Rusya-İran ittifakını bozuyor

Tahran, Putin'in Azerbaycan planına verdiği desteği protesto etmek için Moskova Büyükelçisi’ni çağırdı

Rusya'nın Tahran Büyükelçisi Aleksey Dedov (IRNA)
Rusya'nın Tahran Büyükelçisi Aleksey Dedov (IRNA)
TT

Zengezur Koridoru Rusya-İran ittifakını bozuyor

Rusya'nın Tahran Büyükelçisi Aleksey Dedov (IRNA)
Rusya'nın Tahran Büyükelçisi Aleksey Dedov (IRNA)

İran dün (salı), Moskova'nın tartışmalı Karabağ bölgesinde Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ateşkes anlaşması kapsamında Zengezur Koridoru’nu açma taahhüdü üzerine Rusya büyükelçisini çağırdığını duyurdu. Söz konusu koridorun Rusya-İran ittifakını rahatsız ettiği görülüyor.

İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Avrasya İşleri Genel Müdürü Mücteba Demirçilo'nun Rus Büyükelçi Aleksey Dedov'a Tahran'ın ‘bölgesel barış ve istikrarı desteklediğini ve uluslararası tanınmış sınırlarda ve jeopolitik statükoda herhangi bir değişikliğe karşı olduğunu’ bildirdiği belirtildi. “İki diplomat Kafkasya'da devam eden olaylar hakkında görüş alışverişinde bulundu” denilen açıklamada, ulusal egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve devletlerin ortak çıkarlarına saygının ‘sürdürülebilir barış ve bölgesel iş birliğinin garantörü’ olduğu kaydedildi.

İran devlet medyasının Rus büyükelçinin çağrılmasından bahsederken üslubunu yumuşatmaya çalışması ve toplantı sırasındaki protestolara değinmemesi dikkat çekiciydi. Ancak diğer yandan İran'ın bu hamlesinin Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un pazartesi günü yaptığı ve Azerbaycan topraklarını izole edilmiş Nahçıvan bölgesine bağlayan Zengezur Koridoru’nun açılmasını da içeren ateşkes hükümlerinin yavaş uygulanmasını eleştirdiği açıklamalara yanıt olarak geldiği açıktı.

Lavrov'un Tahran'da yaptığı konuşma, Bakü'nün pozisyonlarına doğrudan destek verdiği ve bu anlaşmaları ticari ve ekonomik çıkarlarının ihlali olarak gören Tahran'ın itirazlarını görmezden geldiği şeklinde yorumlandı.



İran, savaşı yeniden başlatmaya hazırlanıyor

Dün İran'ın başkenti Tahran çevresinde düzenlenen tatbikatta DMO üyeleri (EPA)
Dün İran'ın başkenti Tahran çevresinde düzenlenen tatbikatta DMO üyeleri (EPA)
TT

İran, savaşı yeniden başlatmaya hazırlanıyor

Dün İran'ın başkenti Tahran çevresinde düzenlenen tatbikatta DMO üyeleri (EPA)
Dün İran'ın başkenti Tahran çevresinde düzenlenen tatbikatta DMO üyeleri (EPA)

İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Washington'ın teklifine verdiği yanıtı reddetmesinin ardından Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) Tahran çevresinde gerçekleştirdiği tatbikatlar ve Şura Meclisi’nin uranyumu yüzde 90 oranında zenginleştirme seçeneğini gündeme getirmesiyle olası bir savaş ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürdü.

Başkent Tahran'daki DMO Genel Komutanı Hasan Hasanzade, ani tatbikatların düzenlenmesinin hemen ardından yaptığı açıklamada, ‘düşmanın’ yeni bir hata yapması durumunda güçlerinin ‘yıkıcı darbeler’ indirmeye hazır olduğunu vurguladı.

Öte yandan Meclis Başkanı ve İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, Washington'ın önünde ya Tahran'ın 14 maddelik teklifini kabul etmesi ya da ‘art arda yenilgilere’ razı olması olmak üzere yalnızca iki seçenek bulunduğunu söyledi. Meclis Milli Güvenlik Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai ise, İran'ın yeni bir saldırıya maruz kalması halinde uranyumun yüzde 90 oranında zenginleştirilmesinin bir seçenek olarak değerlendirilebileceği uyarısında bulundu.

Washington cephesinde ise Trump, İran'ın zenginleştirme faaliyetlerini ‘yüzde yüz’ durduracağına olan güvenini dile getirdi. Dün yaptığı açıklamada ellerinde bir abluka bulunduğunu hatırlatan Trump, “Hiçbir şeyi aceleye getirmeyeceğiz” dedi.

Diğer taraftan Hürmüz Boğazı'nda ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik abluka kapsamında 65 geminin rotasının değiştirildiğini ve 4 geminin faaliyetlerinin engellendiğini açıkladı. DMO Deniz Kuvvetleri ise boğazın 200 ile 300 mil arasında uzanan bir alanının, yaklaşık 500 kilometrelik bir ‘geniş operasyon bölgesi’ olarak tanımlandığını bildirdi.

Öte yandan Trump'ın Pekin ziyareti öncesi Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşıyla gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde ateşkesin sürdürülmesinin ve Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının güvenliğinin sağlanmasının önemini vurguladı.


İsrail, Hizbullah’ın İHA’larını durdurmak için Litani Nehri'nin ötesine geçti

Lübnan'ın güneyindeki Raşaya el-Fuhar bölgesini hedef alan İsrail hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki Raşaya el-Fuhar bölgesini hedef alan İsrail hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
TT

İsrail, Hizbullah’ın İHA’larını durdurmak için Litani Nehri'nin ötesine geçti

Lübnan'ın güneyindeki Raşaya el-Fuhar bölgesini hedef alan İsrail hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki Raşaya el-Fuhar bölgesini hedef alan İsrail hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)

İsrail ordusu, kara kuvvetleri ve ağır zırhlı araçlarının Litani Nehri'nin kuzeyine geçerek Zutar eş-Şarkiyye beldesinin çevrelerine doğru ilerlediğini duyurdu. Bu dikkat çekici bu saha gerilimi, Washington'da yarın gerçekleştirilmesi planlanan üçüncü Lübnan-İsrail müzakere turunun hemen öncesinde yaşanırken bu gelişme, müzakere süreci ile sahadaki askeri gelişmeler arasında belirgin bir yarışın yaşandığına işaret etti. İsrail basınına göre ‘Egoz’ ve ‘Golani’ birliklerine bağlı güçler, bölgede birkaç gün boyunca süren operasyonlar düzenledi. Söz konusu operasyonlar, İsrail'in Hizbullah'a ait füze ve insansız hava araçlarının (İHA) kendi güçlerine yönelik fırlatma üssü olarak kullanıldığını öne sürdüğü bölgeleri hedef aldı.

Bu gelişme, Lübnan’ın güneyi ile Bekaa Vadisi’nin batısındaki çok sayıda beldeye yönelik tahliye uyarılarının yapılmasıyla eş zamanlı yaşandı. Nehrin kuzeyindeki birçok yere hâkim konumuyla Zutar eş-Şarkiyye, kritik bir askeri düğüm noktası olarak öne çıktı.

Emekli Tuğgeneral Bessam Yassin'e göre yaşananlar, büyük ölçüde eski güvenlik şeridinin yeniden üretilmesini andırıyor. İsrail, Hizbullah'ın ikinci savunma hattı sayılan bölgelerin derinliklerine yönelik her türlü ilerlemenin yüksek bedel gerektireceği gerçeğini göz önünde bulundurarak, şimdilik geniş çaplı bir işgale sürüklenmeksizin ateş gücü ve sınırlı mevzilenmeyle bir güvenlik kuşağı oluşturmaya çalışıyor.

Öte yandan Hizbullah, savaş kurbanları için yas tutulmasını yasaklandı.


7 Ekim’e karışanlara özel İsrail mahkemesi

Han Yunus yakınlarında İzzettin el-Kassam Tugayları savaşçılarının ele geçirdiği İsrail tankının üzerindeki Filistinliler, 7 Ekim 2023 (DPA)
Han Yunus yakınlarında İzzettin el-Kassam Tugayları savaşçılarının ele geçirdiği İsrail tankının üzerindeki Filistinliler, 7 Ekim 2023 (DPA)
TT

7 Ekim’e karışanlara özel İsrail mahkemesi

Han Yunus yakınlarında İzzettin el-Kassam Tugayları savaşçılarının ele geçirdiği İsrail tankının üzerindeki Filistinliler, 7 Ekim 2023 (DPA)
Han Yunus yakınlarında İzzettin el-Kassam Tugayları savaşçılarının ele geçirdiği İsrail tankının üzerindeki Filistinliler, 7 Ekim 2023 (DPA)

İsrail, Hamas Hareketi’nin 2023 yılının 7 Ekim'inde Gazze Şeridi’nin çevresindeki yerleşim birimlerine düzenlediği saldırıya ilişkin kendi anlatısını pekiştirme yolunda yeni bir adım daha attı. İsrail parlamentosu Knesset, pazartesi akşamı özel bir yasa kabul ederek askeri mahkeme kurulmasının önünü açtı. Bu mahkemede, İsrail makamlarının Hamas üyeliği ve 7 Ekim’e katılmakla suçladığı ve yaklaşık iki buçuk yıldır tutuklu bulunan yüzlerce silahlı Filistinli yargılanacak.

İsrail, gözaltındaki kişi sayısını resmi olarak açıklamazken 300 ile 400 arasında bir kişi olduğu tahmin ediliyor.

Söz konusu ‘özel yasa’, Knesset'teki 120 milletvekilinin 93'ünün oyuyla ezici bir çoğunlukla kabul edildi ve hükümet ile muhalefet arasında nadir görülen bir uzlaşının somut yansıması oldu. Yasa, militanlar hakkında idam cezasının uygulanmasının önünü açarken tahliyelerini de kalıcı olarak engelliyor; gelecekteki olası esir takası anlaşmaları kapsamında dahi serbest bırakılmalarına izin verilmiyor.

İsrail basınına göre sanıkların yargılanma süreci baştan sona kameralarca kayıt altına alınacak ve sosyal medya ile İsrail kanalları aracılığıyla yayınlanacak olan görüntüler birçok dile anında çevrilecek.