Şarku’l Avsat'a konuşan kaynaklar: Hizbullah'ın kolektif liderliği savaşın bitmesini bekliyor

İbrahim Emin es-Seyyid'in yaşı Nasrallah'ın yerine geçme şansını azaltıyor

Beyrut Havaalanı’na giden yolda Nasrallah'ın fotoğrafları (AP)
Beyrut Havaalanı’na giden yolda Nasrallah'ın fotoğrafları (AP)
TT

Şarku’l Avsat'a konuşan kaynaklar: Hizbullah'ın kolektif liderliği savaşın bitmesini bekliyor

Beyrut Havaalanı’na giden yolda Nasrallah'ın fotoğrafları (AP)
Beyrut Havaalanı’na giden yolda Nasrallah'ın fotoğrafları (AP)

Lübnan'da Hizbullah’ın Siyasi Konsey Başkanı İbrahim Emin es-Seyyid'in ismi, iki hafta önce Beyrut'un güney banliyölerinde bir İsrail saldırısında öldürülen Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın olası halefi olarak dolaşıyor.

Xnjxj
Hizbullah’ın Siyasi Konsey Başkanı İbrahim Emin es-Seyyid (Es-Seyyid’in kişisel internet sitesi)

Nasrallah'ın yerine geçmesi muhtemel Hizbullah Yürütme Konseyi Başkanı Haşim Safiyuddin'in perşembeyi cumaya bağlayan gece İsrail savaş uçaklarının Beyrut'un güney banliyölerindeki bir yeraltı karargâhını vurması sonucu öldüğü henüz ne İsrail ne de Hizbullah tarafından doğrulanmamış olmasına rağmen es-Seyyid'in ismi ortaya atıldı.
Ancak Hizbullah’ın atmosferini bilen kaynaklar Şarku’l Avsat'a yaptıkları açıklamada tüm söylentileri yalanlayarak, “Şu anda hiç kimse Nasrallah'ın yerine aday değil. Ne Safiyuddin, ne es-Seyyid ne de başka bir figür. Zira Hizbullah’ın mevcut liderliği kolektif” dedi.
Hizbullah dün (Cumartesi) ‘bazı üst düzey Hizbullah yetkililerinin örgütsel statülerine ilişkin dolaşan yalan haberler ve değersiz söylentiler’ hakkında bir açıklama yayınladı ve bunun ‘direniş halkına karşı psikolojik savaş çerçevesinde’ olduğunu belirtti.

Jjjj
Hizbullah'ın üst düzey liderlerinden Haşim Safiyuddin, Suriye'nin İdlib kentinde öldürülen bir Hizbullah komutanının cenaze törenine katıldı. (AFP)

Hizbullah'a muhalif bir siyasi aktivist olan Ali el-Emin, Hizbullah’ın şu anda yeni bir genel sekreter atamasının mümkün olmadığını, ‘çünkü aday ya da atanan kişi her kim olursa olsun, ölüme aday olduğunu’ belirtti. El-Emin, ‘Hizbullah’ın zaten parçalanmış olduğunu ve böyle bir durumda böyle bir adımın atılamayacağını’ vurguladı.

Es-Seyyid kimdir?
Es-Seyyid 1955 yılında Lübnan'ın doğusundaki Bekaa bölgesinde doğdu ve yoğun bir dini eğitim aldı. 1980'lerin başında kuruluşundan itibaren Hizbullah'a katıldı ve grubun siyasi ve askeri hareketinin gelişimine katkıda bulundu. Hizbullah'ın kademelerinde yükselerek Siyasi Konsey'in başına geçti ve Hizbullah’ın genel politikalarını yöneterek Lübnanlı ve uluslararası siyasi güçlerle iletişim kurdu.
El-Emin'e göre es-Seyyid “İsrail'in Lübnan'ı işgalinden önce Emel Hareketi'nin İran'daki temsilcisiydi ve daha sonra Hizbullah'a katıldı. Hizbullah resmen kurulduğunda açık mektubunu ve ilk manifestosunu okudu. Şubat 1985'te örgütün sözcüsü oldu.”

Jxjdjd
Hizbullah’ın Siyasi Konsey Başkanı İbrahim Emin es-Seyyid, Maruni Patriği Beşara er-Rai'yi ziyaretlerinden birinde (Es-Seyyid’in kişisel internet sitesi)

“Kendisi 1992-1996 yılları arasında Direnişe Sadakat Bloğu Başkanı olan milletvekili Cemil es-Seyyid'in akrabasıdır” diyen el-Emin, ‘es-Seyyid'in 70 yaşına yaklaşmasının, özellikle bu koşullarda, onun Genel Sekreterlik için iyi bir seçim olmayacağını’ düşünüyor. El-Emin, “Muhtemelen es-Seyyid'in atanmasıyla ilgili konuşmalar Hizbullah dışından geliyor... Özellikle de son 15 yılda marjinalleştiği ve yarı emekli olduğu, Maruni Patrikhanesi'ne yaptığı ziyaretler dışında kendisini görmediğimiz ve çoğu suikasta kurban giden Hizbullah içindeki önemli liderlerden biri olarak görülmediği için” ifadelerini kullandı.

Resmi internet sitesi
Hizbullah’ın siyasi konseyinin ilk başkanı ve eski liderlik figürlerinden biri olarak kabul edilen es-Seyyid, Lübnan'da özellikle Emel Hareketi, Özgür Yurtsever Hareket ve diğer siyasi güçlerle siyasi ilişkiler ağının kurulmasında önemli bir role sahip.
Kamuya ve medyaya yansımaları sınırlı olan Safiyuddin'in aksine, es-Seyyid'in Aşure hutbeleri sırasında ve kamuya açık siyasi toplantılarda göründüğü kaydedildi.
Ayrıca çoğu Hizbullah yetkilisi ve liderinin sahip olmadığı, kendi adını taşıyan resmi bir internet sitesine sahip olması da dikkat çekicidir.

Xkkxdk
İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği saldırı sonucu meydana gelen büyük yıkım (AFP)

Söz konusu internet sitesi, en sonuncusu temmuz ayında olmak üzere, es-Seyyid’in ‘düşmana karşı kazanılan zaferin gelecek nesiller için büyük yansımaları olacağını’ söylediği konuşmalarını yayınlıyor.

Makamı reddettiği iddiası
İnternet sitelerinde Haşim Safiyuddin'in öldürülmesinin ardından Emin es-Seyyid'in Hizbullah Genel Sekreterliği görevini üstlenmeyi reddettiği ve kendisini ibadete adamak için Tahran'a gitmek istediği bildirildi. Ancak bu bilgi herhangi bir güvenilir kaynak tarafından doğrulanmadı.
Hizbullah içindeki atmosferi bilenler, “Siyasi Konsey Başkanı olarak konumu onu Hizbullah’ın iç ve dış politikalarını yönlendirmekten sorumlu kılıyor” diyor ve ‘bölgesel çatışmalarla ilgili siyasi tartışmalarda etkili bir figür’ olduğunu söylüyorlar



Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)
TT

Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)

Hizbullah'ın "Koordinasyon ve İrtibat Birimi" başkanı Vefik Safa istifasını sundu. Bu, partinin iki genel sekreterinin ve üst düzey askeri liderlerinin öldürüldüğü İsrail'in sert saldırılarının ardından yapısını yeniden kurmaya çalışan parti liderliği için bir ilk oldu.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre konuyla ilgili bilgili kaynaklar, Hizbullah liderliğinin bugün üst düzey güvenlik yetkilisi Vefik Safa'nın istifasını kabul ettiğini bildirdi.

Lübnan güvenlik kurumlarıyla irtibattan sorumlu olan Safa, Ekim 2014'te İsrail'in düzenlediği bir suikast girişiminden sağ kurtulmuştu.

Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)

İstifa, partinin Safa'nın yetkilerini azaltmasının ardından geldi. Bu durum, geçen yılın sonlarında başlayan ve bazı isimlerin görevden alınması ve yerlerine yeni isimlerin atanmasıyla sonuçlanan yapısal değişiklikle eş zamanlı olarak gerçekleşti.

Safa'nın halefinin kimliği konusunda çelişkili haberler ortaya çıktı, ancak kaynaklar partinin bazı gruplar için daha az kışkırtıcı ve devlet ve yabancı güçlerle ilişkilerinde farklı bir üslup benimseyecek bir isim aradığı konusunda hemfikirdi. Potansiyel halefler olarak adı geçen en öne çıkan isimler arasında Hüseyin Barada, Hüseyin Abdullah ve Muhammed Muhanna yer alıyordu.

Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)

Safa'nın son görünümü, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın suikastının yıldönümü olan 25 Eylül'de Raouche Kayası'nda, Başbakan Nevvaf Selam'a hakaretler yağdıran parti destekçilerinden bazılarıyla birlikte gerçekleşti.


Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
TT

Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)

Gazze anlaşmasının ikinci aşamasının 10 gün önce başlamasının ardından İsrail’in taleplerinin başında ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ yer alıyor. Ancak bu talebin nasıl hayata geçirileceğine dair belirsizlik sürerken, Hamas’ın Filistin devleti kurulmadan silahlarını teslim etmeye sıcak bakmaması süreci çıkmaza sokuyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, bu düğümün arabulucuları son derece sınırlı seçeneklerle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor. Buna göre, ya silahların tamamen tasfiyesi ya da dondurulması yönünde bir formül bulunması ve Hamas’ın buna ikna edilmesi ya da harekete baskı uygulanması gerekiyor. Uzmanlar, bu başlığın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu başta olmak üzere İsrail iç siyasetinde seçim amaçlı bir baskı aracı olarak giderek daha fazla kullanılacağına dikkat çekiyor.

İsrailli muhalif lider Benny Gantz dün X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ çağrısında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Hamas silah bırakmayı kabul etmezse İsrail bu yapıyı tasfiye edecek” dedi. Netanyahu da salı günü ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı görüşmenin ardından, ‘Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik herhangi bir adımdan önce Hamas’ın silahsızlandırılmasının vazgeçilmez bir şart olduğu’ konusunda ısrarcı olduğunu vurguladı.

Strateji uzmanı Tuğgeneral Semir Ragıb, arabulucuların seçeneklerinin sınırlı olduğunu ve önlerinde ya uzlaşı sağlamak ya da baskı uygulamak dışında bir yol kalmadığını ifade etti. Ragıb, silahsızlandırma talebinin İsrail, Washington, Avrupa Birliği (AB) ve bağışçı ülkeler tarafından defalarca dile getirildiğini ve artık savaşın durdurulması ile yeniden imarın önüne konulan temel engellerden biri haline geldiğini söyledi.

Ragıb’a göre Netanyahu ve benzer siyasi aktörler silahsızlandırma dosyasını seçimlerde kullanacak ve anlaşmayı her an sabote edebilecekler. Özellikle ikinci aşama çok sayıda mayın barındırıyor ve Netanyahu, özellikle çekilmeyle ilgili başlıklara yaklaşmak istemiyor.

 Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)

Askeri strateji uzmanı Tümgeneral Semir Ferec, mevcut seçeneklerin giderek daraldığını belirterek, silahların tamamen tasfiye edilmesinden ziyade dondurulması yönündeki bir seçeneğin daha olası olduğunu ifade etti. Ferec, Hamas’ın elindeki silahların füze ya da insansız hava aracı (İHA) niteliğinde olmadığını ve bu nedenle teslim edilebileceğini söyledi. ABD ve İsrail’in silah maddesinin uygulanmasında ısrarcı olduğunu kaydeden Ferec, bunun İsrail’in geri çekilmesiyle eş zamanlı gerçekleşmesi ve yeni bir savaşın önüne geçecek garantilerin sunulması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan Reuters’a konuşan Hamas kaynakları, çarşamba günü yaptıkları açıklamada, hareketin silahsızlanma konusunu diğer Filistinli gruplarla görüşmeyi kabul ettiğini, ancak Washington ya da bölgesel arabulucuların kendilerine silahsızlandırmaya dair ayrıntılı ve somut bir teklif sunmadığını belirtti.

İsrail’in Kanal 13 televizyonu, geçtiğimiz ocak ayının sonunda, ABD’nin Hamas’a silahlarını çok uluslu bir güce teslim etmesi için birkaç haftalık süre tanıyan bir belge hazırladığını bildirmişti. Habere göre, bu sürede uyum sağlanmaması halinde İsrail’e ‘dilediği gibi hareket etme’ konusunda yeşil ışık yakılacak.

Ferec, Hamas’ın manevra alanının son derece sınırlı olduğuna dikkat çekerek, özellikle Mısır, Katar ve Türkiye başta olmak üzere arabulucularla hızlı bir uzlaşıya varması gerektiğini, zira İsrail’in şu aşamada en büyük engeli bu dosya üzerinden yarattığını ifade etti.

Ragıb ise Hamas’ın önünde, Trump planı ve silahsızlanma maddesini uygulamaktan başka bir seçenek bulunmadığını savundu. Ragıb, bu sürecin uzatılmaması ya da dolaylı yollardan aşılmaya çalışılmaması gerektiğini, ‘çünkü kaybedilen her günün ateşkes anlaşması için bir tehdit anlamına geldiğini’ dile getirdi.

Ragıb, Gazze’de polis güçlerinin önümüzdeki günler ya da haftalar içinde konuşlandırılacağını, istikrar gücünün de devreye girebileceğini belirterek, bu aşamadan sonra manevra alanının daha da daralacağına dikkat çekti.


Maskat görüşmeleri sona erdi… Devamı diğer başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı

ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
TT

Maskat görüşmeleri sona erdi… Devamı diğer başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı

ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Wittkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

Umman Sultanlığı'nda bugün gerçekleştirilen İran ve ABD arasındaki görüşmeler sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki tarafın bugünkü görüşmelerde dile getirilen mesajlar konusunda her iki ülkenin başkentleriyle istişarede bulunduktan sonra görüşmelere devam etme konusunda anlaştığını açıkladı.

İran ve Amerikan heyetleri, Umman arabulucusu Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi aracılığıyla mesaj alışverişinde bulundular. El-Busaidi, bugünkü görüşmelerin "çok ciddi" olduğunu ve her iki tarafın pozisyonlarını netleştirmeye ve ilerleme kaydedilebilecek olası alanları belirlemeye yardımcı olduğunu söyledi.

Arakçi, görüşmelerin atmosferinin "iyi" olduğunu ve bir sonraki oturumun tarih ve yerinin birkaç gün içinde belirleneceğini ifade etti.

Washington, Tahran ile yapacağı görüşmelerde İran'ın nükleer programını, balistik füzelerini, bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği ve kendi halkına yönelik muamelesini de ele almak istiyor. Ancak İran, yalnızca nükleer konuları görüşmek istiyor.