Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından dün (Salı) İsrail Savunma Bakanlığı görevinden alınan Yoav Gallant, Yahudi devletinin Gazze Şeridi'nde Hamas'a karşı yürüttüğü operasyonu şekillendiren ancak savaşın geleceği konusunda Başbakan’la temelde anlaşmazlığa düşen eski bir general.
Eylül ayında Lübnan'daki askeri operasyonların genişletilmesinin arkasındaki başlıca güç olan Gallant, İsrail'in en büyük siyasi ve askeri destekçisi ABD'nin başkanlık seçimleriyle meşgul olduğu bir günde ve Gazze Şeridi'nde Hamas'a karşı yürütülen savaşın sonucu konusunda Netanyahu ile aylardır süren görüş ayrılıklarının ardından görevden alındı.
Sert tutumuyla tanınan ve Netanyahu'nun partisinin bir üyesi olan Gallant, İsrail'in savaşı, İran destekli Hizbullah'ın 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısından sonra sınır ötesi saldırılar düzenlemeye başladığı Lübnan'a genişletmesi gerektiğinde ısrar etti.
İki yetkili Lübnan'la olan kuzey cephesinde hemfikirken, bir yıldır süren savaşın Hamas'ı zayıflattığı ancak esir sorununu çözemediği Gazze Şeridi'ndeki güney cephesinde derin bir anlaşmazlık yaşadı.
Netanyahu dün yaptığı açıklamada, “Geçtiğimiz aylar boyunca güven erozyona uğradı. Bunun ışığında bugün Savunma Bakanı'nın görevine son vermeye karar verdim” dedi. Dışişleri Bakanı Yisrael Katz, Gallant'ın halefi olarak atandı.
Gallant 18 Eylül'de İsrail'in askeri harekatının ‘ağırlık merkezinin kuzeye kayacağını’ duyurmuş ve bunu ‘savaşta cesaret, kararlılık ve sebat gerektiren yeni bir aşamanın başlangıcı’ olarak tanımlamıştı.
Günler sonra İsrail, Hizbullah'ın komuta yapısını zayıflatan bir dizi yıkıcı bombalamanın ardından kara kuvvetlerinin Lübnan toprakları içinde Hizbullah'a karşı operasyonlara başladığını duyurdu.
Ortadoğu merkezli güvenlik danışmanlık şirketi Le Beck International'ın jeopolitik uzmanı Michael Horowitz, “Gallant, 7 Ekim saldırılarından sadece birkaç gün sonra İsrail'in inisiyatifi kuzeye taşıması gerektiği fikrini destekleyen ilk kişiydi” ifadesini kullandı.
İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın eski analisti Kalev Ben-Dor, “Argüman, bir savaşta önce daha güçlü düşmanla savaşmanın tercih edileceğiydi ve Hizbullah'ın gücü Hamas'ınkinden çok daha fazla” dedi.
‘Sorumlu’ politikacı
Horowitz'e göre, Gazze savaşının başlamasından yaklaşık bir yıl sonra Gallant, doğru ya da yanlış, ileriyi gören ve İsrail'in inisiyatifi yeniden ele geçirebileceğine inanan biri olarak görülüyordu.
Ben-Dor, bir deniz komandosu, merhum Başbakan Ariel Şaron'un askeri danışmanı ve 2008-2009 yıllarında İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki askeri operasyonunu yöneten üst düzey askeri komutan olan Gallant'ın kendisini ‘sorumlu’ bir politikacı olarak empoze ettiğini belirtti.
‘Gallant’ın aptalca politikalar üzerinde durmak yerine savaşı kazanmaya ve ulusal çıkar olarak algılanan şeylere odaklanan bir figür’ olduğunu belirten Ben-Dor, bu özelliğinin ‘siyasi görüşlerini paylaşmayan’ İsrailliler arasında bile takdir gördüğünü ifade etti.
65 yaşındaki Gallant, İsrail'in Gazze Şeridi'nde devam eden ve Hamas'a bağlı Sağlık Bakanlığı'nın rakamlarına göre çoğu sivil en az 43 bin 391 kişinin ölümüne neden olan askeri harekatıyla bağlantılı olarak savaş suçu işlemekle suçlanıyor.
Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre İsrail, 7 Ekim 2023'te İsrail yerleşimlerinde çoğu sivil bin 206 kişinin ölümüne neden olan benzeri görülmemiş Hamas saldırısına yanıt olarak askerî harekâtını başlattı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Khan mayıs ayında, Netanyahu ve Gallant hakkında savaş suçları, insanlığa karşı suçlar, cinayet ve sivillerin kasıtlı olarak aç bırakılması gibi suçlamalarla tutuklama emri çıkarılmasını talep etti. Ancak Tutuklama emirleri henüz çıkarılmadı.
‘Saçmalık’
Gallant, 2023'ün başından bu yana protesto dalgasına yol açan tartışmalı yargı reformları ve Gazze Şeridi'nde ateşkes müzakereleri de dahil olmak üzere Netanyahu ile defalarca çatıştı.
Horowitz, daha önce kendisini görevden almaya yönelik en az bir girişimden kurtulan Gallant'ın İsraillileri bir araya getirebilecek ulusal bir figür olduğunu söyledi.
Görevden alındığı açıklanır açıklanmaz yüzlerce İsrailli protesto için sokaklara döküldü.
Üç çocuk babası Gallant, merkez sağ Kulanu Partisi’yle siyasete girdikten birkaç yıl sonra 2019 yılında Netanyahu'nun Likud Partisi’ne katıldı.
İsrail medyası ağustos ayında Gallant'ın, Netanyahu'nun savaşın amacının Gazze Şeridi'nde Hamas'a karşı ‘tam bir zafer’ elde etmek olduğu yönündeki açıklamasını ‘saçmalık’ olarak küçümsediğini aktardı.
