Tanımlanamayan droneların ülkenin doğu semalarında görülmesinden yaklaşık bir ay sonra ABD'de gizem artmaya devam ediyor. Bu durum halk arasında korkuya ve uçan cisimlerin ne olduğu konusunda hararetli tartışmalara yol açtı.
ABD'li yetkililer konuyla ilgili kesin yanıtlar veremiyor; sadece söz konusu cisimlerin kamu güvenliği ya da ulusal güvenlik için bir tehdit oluşturduğuna inanılmadığını söylüyor.
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü John Kirby perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, mevcut görüntülerin rapor edilen droneların çoğunun aslında insanlı uçaklar olduğunu gösterdiğini belirtti.
Ancak BBC'nin haberine göre bazı temsilciler hükümetin krizi ele alış biçimini ve kamuoyuna sunulan bilgi eksikliğini eleştirdi. Peki bu dronelar hakkında ne biliyoruz?
Nerede görüldüler?
Yerel yetkililere göre, 18 Kasım'dan bu yana New Jersey'de onlarca droneun görüldüğü bildirildi.
Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığı habere göre ilk olarak New Jersey'in en büyük gölü olan Round Valley Rezervuarı’nı besleyen bir su yolu olan Raritan Nehri yakınlarında görüldüler.
Bazı dronelar hassas bir askeri araştırma tesisinin yanı sıra seçilmiş Başkan Donald Trump'ın Bedminster Township, New Jersey'deki golf sahasının yakınında görüldü.
CBS News'e konuşan bir polis yetkilisi, New York yakınlarında, 12 Aralık'ta Bronx üzerinde birkaç droneun uçtuğunun rapor edildiğini söyledi.
Olaya müdahale eden memurlar droneların bölge üzerinde uçtuğunu gördüler, ancak kısa bir süre sonra dronelar ortadan kayboldu. New York Eyalet Polisi’ne göre, eyaletin diğer bölgelerinde de drone görüldüğü bildirildi.
Connecticut Polisi de eyaletin çeşitli bölgelerinde ‘şüpheli drone faaliyeti’ olduğunu doğruladı. Groton ve New London kasabaları çevresinde bir drone tespit sistemi konuşlandırıldı.
Maryland'de eski Cumhuriyetçi Vali Larry Hogan, Washington DC'den yaklaşık 40 kilometre uzaklıktaki konutunun üzerinde onlarca drone gördüğünü iddia etti.
Kasım ayı sonlarında ABD Hava Kuvvetleri, İngiltere'deki üç ABD hava üssü üzerinde tanımlanamayan droneların görüldüğünü doğruladı. İngiliz savunma kaynakları BBC'ye bu saldırıdan bir ‘devlet aktörünün’ sorumlu olduğundan şüphelenildiğini söyledi.
Ekim ayında Wall Street Journal, Virginia'daki ABD askeri tesislerinin yakınlarında 17 gün boyunca tanımlanamayan droneların görüldüğünü bildirmişti.
Müfettişler bu konuda ne dedi?
Gazeteciler tarafından temasa geçildiğinde, çeşitli ABD güvenlik kurumlarından yetkililer, droneların ‘yabancı bir kuruluşun işi’ olmadığı ve ulusal güvenliğe tehdit oluşturmadığı konusunda kamuoyunu rahatlatmaya çalıştı. Bir FBI yetkilisi, “Sanırım biraz aşırı bir tepki oldu” dedi.
Kamuoyunun endişelerini önemsemeyen yetkililer, droneların görülmesiyle ilgili soruşturmaların devam ettiğini yineledi.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “İnsanların neden endişe duyduklarını kesinlikle anlıyoruz. Meseleye önemli kaynaklar ayırmamızın nedenlerinden biri de bu. Aynı zamanda, kamu güvenliğine yönelik bir tehdit olduğuna dair elimizde herhangi bir kanıt bulunmadığını anlamak önemli” ifadeleri yer aldı.
Nedir bu uçan cisimler?
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü John Kirby, drone olduğu söylenen cisimlerin çoğunun aslında insanlı uçaklar olduğunu belirtti. Federal ve eyalet yetkilileri, droneların tehlikeli olduğuna ya da ulusal güvenliğe tehdit oluşturduğuna inanmadıklarını ifade etti.
Federal Havacılık İdaresi cuma günü bir açıklama yayınlayarak daha fazla insanın drone kullandığını, bunun da daha fazla insanın onları gökyüzünde göreceği anlamına geldiğini söyledi.
Nereden geldiler?
BBC'ye göre cisimlerin drone olduğu doğrulanırsa -ki bu aşamada kesin değil- bunları kimin kullanıyor olabileceği belirsiz.
New Jersey Cumhuriyetçi Temsilcisi Jeff Van Drew, üst düzey kaynaklara atıfta bulunarak, Atlantik Okyanusu'ndaki bir İran gemisinden geldiklerini söyledi.
Pentagon bu yorumu reddetmekte gecikmedi ve “Bunun hiçbir gerçek temeli yoktur” açıklamasını yaptı. Savunma Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Sabrina Singh gazetecilere yaptığı açıklamada, “ABD kıyılarında İran'a ait bir gemi yok” dedi.
Çin Komünist Partisi'ni izleyen bir kongre komitesinin üyesi olan Illinois Demokrat Temsilcisi Raja Krishnamurthy medya kuruluşlarına verdiği demeçte, Çin'in olaya karışmış olmasının ‘önemsiz olmayan’ bir ihtimal olduğunu söyledi. Krishnamurthy, “Bu kesinlikle bir olasılık. Daha sonra bu dronelar tarafından toplanan verilere erişme olasılıkları çok yüksek” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray ve Pentagon, droneların arkasında ‘yabancı bir kaynak’ olmadığında ısrar ediyor.
Durdurulabilirler mi?
Bazı temsilciler droneların düşürülmesini ve kökenlerinin ve niyetlerinin belirlenmesi için analiz edilmesini önerdi. Böyle düşünenler arasında sosyal medya platformu Truth Social'da yazan seçilmiş Başkan Donald Trump da var: “Ülkenin her yerinde gizemli dronelar görülüyor. Bu gerçekten hükümetimizin bilgisi dışında gerçekleşiyor olabilir mi? Hiç sanmıyorum! Halkın bunu derhal bilmesi gerekiyor. Aksi takdirde, bırakın bu işi!!!”.
Federal Havacılık İdaresi, belirli bölgeler üzerinde drone uçuşlarını yasaklayan geçici uçuş kısıtlamaları getirdi. Yapılan açıklamada, ‘güvensiz veya tehlikeli’ operasyonlar yürüten drone operatörlerinin 75 bin dolara kadar para cezasına çarptırılabileceği ve ‘drone pilotu’ sertifikalarının iptal edilebileceği uyarısında bulunuldu.
Bölge sakinleri dronelara karşı kendilerinin harekete geçebileceğini belirttiler ki yetkililer bunun yasadışı olduğu konusunda şiddetle uyarıda bulundu.
