Ay'ın manyetik alanının sanılandan daha uzun süre var olduğu ortaya çıktı.
Bilim insanları Ay'ın bugün olmasa da bir zamanlar koruyucu bir manyetik alana sahip olduğunu düşünüyor.
Uydudan getirilen örnekler, yaklaşık 3 milyar yıl önce böyle bir alanın varlığına işaret ediyordu.
Çin'in, Ay'ın karanlık yüzünden ilk kez örnek getiren Chang'e-6 aracının geçen sene topladığı kanıtlar da manyetik alanın, 2,8 milyar yıl önce tekrar güçlendiğini göstermişti.
Yeni bir çalışmada, Asya ülkesinin 2020'de uyduya gönderdiği Chang'e-5'in topladığı örnekleri inceleyen bilim insanları bu tarihi daha da yakına çekti.
Bulguları hakemli dergi Science Advances'ta 1 Ocak'ta yayımlanan çalışmada, Ay'ın iki milyar yıl önce manyetik alanı olduğu bulundu.
Bilim insanları, Chang'e-5'in getirdiği 3-8 milimetre uzunluğunda ve 0,3 gram ağırlığındaki 9 küçük bazalt parçasını inceledi.
Bu kayalar, oluştukları dönemdeki manyetik alanın kaydını tutabiliyor. Araştırmacıların seçtiği örnekler iki milyar yıl önceye tarihlenmişti.
Analizler sonucu Ay'ın bu dönemde çok zayıf da olsa manyetik alanı olduğu tespit edildi.
Bilim insanları alanın iki ila 4 mikrotesla gücünde olduğunu hesapladı. Mikrotesla, manyetik alanın yoğunluğunu ölçmede kullanılan birimi ifade ediyor.
Dünya'nın bugünkü manyetik alanı yaklaşık 30 mikrotesla gücüne sahip.
Bulgular, manyetik alanın uydunun yüzeyini güneş radyasyonundan korumuş ve su gibi uçucu bileşiklerin tutulmasını sağlamış olabileceği anlamına geliyor.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden (MIT) çalışmada yer almayan Benjamin Weiss, zayıf ama uzun ömürlü manyetik alanın, muhtemelen Ay çekirdeğinin kristalleşmesi ya da çekirdekle manto arasındaki etkileşimler gibi olaylarla yönlendirildiğini söylüyor.
Pekin'deki Jeoloji ve Jeofizik Enstitüsü'nden Ross Mitchell, ortak yazarı olduğu çalışma hakkında şöyle diyor:
Ay'ın çekirdeğinde oluşan böyle bir manyetik alan, derindeki iç kısmının hâlâ sıcak ve aktif olduğunu gösteriyor. Bulgular, Chang'e-5'in ilk örneklerinin ortaya çıkardığı, şaşırtıcı derecede geç dönemdeki volkanizmayı açıklayabilir.
Independent Türkçe, South China Morning Post, Science Advances, AA, Oxford Üniversitesi
