Lübnan Cumhurbaşkanlığı'ndan bugün yapılan açıklamada Nevvaf Selam'a Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'dan hükümet kurma görevi verildi. Selam, parlamentoyu oluşturan 128 milletvekilinden 85'nin desteğini aldı.
Hizbullah ve müttefiki Emel çekimser oy kullanması, Selam'ın siyasi sistemi mezhepler arası kotalara dayanan bir ülkede Şii blokların desteği olmadan görevine başlayacağı anlamına geliyor.
Geçen yıl Uluslararası Adalet Divanı başkanlığına seçilen 71 yaşındaki Selam, küçük Akdeniz ülkesinin ötesinde siyasi, insan hakları ve diplomatik deneyimlere sahip olması nedeniyle yolsuzlukla ve devlet inşası yerine kotalara öncelik vermekle suçlanan Lübnan'ın geleneksel yönetici sınıfına yabancı bir isim.
Selam'ın destekçileri, özellikle de Hizbullah karşıtı siyasi güçler, onun başbakanlığa gelişinin resmi kurumların performansında bir değişim yaratması ve Hizbullah'ın siyasi hayat üzerindeki kontrolüne son vermesinin yanı sıra seçilmiş Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın yemin konuşmasında açıkladığı geniş başlıkları hayata geçirmesi için bir fırsat olacağını umuyor.
Şarku’l Avsat’ın Lübnan Ulusal Haber Ajansı'ndan (NNA) aktardığı habere göre, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın başbakan adayını belirlemek üzere yürüttüğü parlamento istişarelerinin ilk turunda Selam 12 oy alırken, Başbakan Necib Mikati 8 oy aldı.
İkinci ve son aşama saat 14:00'te başladı. İki saat içinde Selam'ı destekleyen milletvekillerinin sayısı 68'e ulaştı.
Reuters'a konuşan siyasi kaynaklar, İran destekli Hizbullah'ın bugün Cumhurbaşkanı Avn ile başbakan adayını müzakere edeceği toplantıyı ertelediğini ve bunun da süreçte bir gerilime işaret ettiğini söyledi. Avn'ın Lübnan'ın 128 milletvekili arasında en çok desteği alan adayı ataması gerekiyor.
Lübnan Cumhurbaşkanı bu sabah, önünde büyük zorluklar bulunan yeni hükümeti kurmakla görevlendirilecek kişinin belirlenmesi için parlamentodaki bloklarla istişarelere başladı.
Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre birçok adayın makamı devralmaya hazır olduğunu açıklamasının ardından, rekabet esas olarak Başbakan Necib Mikati ile halen UAD’ın başında bulunan ve Hizbullah'a muhalif siyasi güçler tarafından desteklenen deneyimli diplomat Nevaf Selam arasında yaşandı.
Mikati, perşembe günkü cumhurbaşkanlığı seçim oturumunun oturum aralarında yaptığı açıklamada, ‘herhangi bir gereklilik olması halinde ülkeye hizmet etmeye’ hazır olduğunu söyledi.
İki yılı aşkın bir süre boş kalan cumhurbaşkanlığı, derinleşen ekonomik çöküş ve Hizbullah ile İsrail arasında yıkıcı bir savaş döneminde ülkeyi yöneten Mikati'nin siyasi güçlerle iyi ilişkileri var ve birçok tarafla dış bağlara sahip.
Lübnan Kuvvetleri ve diğer küçük bloklar da dahil olmak üzere muhalefet güçlerinin dün Milletvekili Fuad Mahzumi'yi başbakanlığa aday gösterme kararlarını açıklamalarının ardından muhalif ve bağımsız milletvekilleri, Lübnan'da saygı duyulan ve her parlamento istişaresinde ismi öne sürülen deneyimli diplomat Nevaf Selam'ı desteklediklerini açıkladılar.
Dün gece geç saatlere kadar süren toplantı ve temasların ardından Mahzumi bu sabah ‘birden fazla muhalefet adayının olmasının kaçınılmaz olarak herkesin kaybetmesine yol açacağı’ gerekçesiyle başbakanlık adaylığından çekildiğini ve Selam üzerinde bir ‘uzlaşmanın’ yolunu açtığını duyurdu.
Yaptığı açıklamada ülkenin ‘yönetim anlayışında köklü bir değişikliğe, yeni egemen ve reformist dönemin özlemlerine ayak uyduran bir hükümete ihtiyacı olduğunu’ söyledi.
Muhalefet milletvekili İbrahim Muneymine de Selam lehine adaylıktan çekildiğini açıkladı.
Hizbullah'ın muhalifleri ve Mikati'nin atanmasına karşı çıkanlar, Mikati'nin Hizbullah'ın kontrolünü sıkılaştırdığı eski siyasi sistemin bir parçası olduğunu ve Hizbullah'ın İsrail ile son çatışmalarında yaşadığı gerilemeler ışığında ülke içindeki siyasi güç dengesinin yeni bir ismin atanmasına yol açması gerektiğini düşünüyor.
Lübnan Kuvvetleri lideri Semir Caca geçen hafta yaptığı açıklamada, “Yeni bir dönem başladı... Hoşumuza gitse de gitmese de Başbakan Mikati son grupla birlikteydi” ifadelerini kullandı.
Zorluklar
Tüm bloklar hangi adayı desteklediklerini açıklamadı. Yarışanlar arasında en çok oyu alan aday kazanır.
Lübnan anayasasına göre Cumhurbaşkanı, parlamento istişarelerinin sonuçları hakkında bilgi aldıktan sonra Meclis Başkanı ile istişarede bulunarak başbakan adayını belirler.
Yeni başbakanın hükümeti kurmakla görevlendirilmesi, hükümetin kurulmasının yakın olduğu anlamına gelmiyor. Zira bu süreç, sistemi kota ilkesine dayanan bir ülkede siyasi bölünmeler, koşullar ve karşı koşullar nedeniyle haftalar, hatta aylar sürüyor.
Lübnan Cumhurbaşkanı yemin töreninde yaptığı konuşmada, ‘Lübnan için yeni bir dönemin’ başladığını ilan ederek, hızlı bölgesel değişimler ve İsrail'le girdiği yıkıcı çatışma nedeniyle zayıflayan Hizbullah gibi önemli bir tarafın etkisinin azaldığı bir ortamda önümüzdeki döneme ilişkin eylem planının ana hatlarını çizdi.
Yeni hükümetin önünde, özellikle ülkenin güneyi ile Beyrut'un güney banliyölerini yerle bir eden son savaşın ardından yeniden yapılanma, İsrail'in güneyde girdiği bölgelerden çekilmesini öngören ateşkes anlaşmasının uygulanması, Hizbullah'ın sınırdan uzak durmasını ve Lübnan'daki tüm silahlı grupların silahsızlandırılmasını öngören 2006 tarihli 1701 sayılı Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararına uyulması gibi önemli zorluklar bulunuyor.
Bir diğer zorluk ise beş yılı aşkın süredir eşi benzeri görülmemiş bir çöküş yaşayan ekonomiyi canlandırmak için acil reformların hayata geçirilmesi.
