Yemin töreninden kutlamalara... Trump'ın göreve başlama töreni hakkında ne biliyoruz?

ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)
ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)
TT

Yemin töreninden kutlamalara... Trump'ın göreve başlama töreni hakkında ne biliyoruz?

ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)
ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)

ABD Başkanı seçilen Donald Trump, resmî olarak ABD'nin 47’nci Başkanı olduktan sonra pazartesi günü Beyaz Saray'a dönecek.

Yemin günü, resmi bir yemin töreninin yanı sıra müzikal performanslar, tören geçidi ve bir dizi resmî etkinliği de içerecek.

xascdfegrt
Yemin töreni öncesinde Beyaz Saray'daki son rötuşlar yapılıyor. (AP)

Şarku’l Avsat’ın BBC'den aktardığına göre, seçilmiş Başkan Yardımcısı JD Vance de yemin edecek ve yeni yönetimlerini resmen başlatmak üzere sahnede Trump'a eşlik edecek.

Göreve başlama töreni nedir?

Göreve başlama töreni, bir başkanın görev süresinin sona erdiğini ve halefinin yönetiminin başladığını gösteren resmi bir etkinliktir ve Washington DC'deki hükümet liderleri arasındaki güç geçişinin en görünür kısmıdır.

zxscdf
ABD Başkanı Joe Biden (sağda) ve seçilmiş Başkan Donald Trump (Reuters)

Törenin önemli bir parçası da seçilmiş başkanın görev yeminini okumasıdır: “ABD Başkanlığı görevini sadakatle yerine getireceğime, ABD Anayasasını elimden geldiğince koruyacağıma, muhafaza edeceğime ve savunacağıma yemin ederim.”

Kasım ayındaki seçimleri kazanan Trump bu sözleri söylediği anda resmen 47’nci başkan olacak. Trump daha önce 2017-2021 yılları arasında 45’inci başkan olarak görev yapmıştı.

Vance de başkan yardımcılığı görevini resmen üstlenmeden önce yemin edecek.

Göreve başlama günü olan 20 Ocak'ta neler olacak?

Trump'ın ikinci göreve başlama günü Washington DC'deki Lafayette Meydanı'nda bulunan St. John Kilisesi’ndeki ayinle başlayacak ve ardından Beyaz Saray'da çay içilecek.

ABD Kongre Binası'nın batı çimenliğinde yer alan etkinlik sahnesinde müzikal performanslar ve açılış konuşmalarının 09:30'da (14:30 GMT) başlaması planlanıyor.

Bunu Trump ve Vance'in yemin töreninin yanı sıra Başkan'ın önümüzdeki dört yıl için hedeflerini özetleyeceği açılış konuşması izleyecek.

Trump daha sonra önemli belgeleri imzalamak üzere Senato Salonu'nun yakınındaki Başkanlık Odası'na geçecek. Ardından öğle yemeğine katılacak.

xscdfrgt
Yemin töreni öncesinde Beyaz Saray'daki son rötuşlar yapılıyor. (AP)

Bunu Kongre Binası'ndan Pensilvanya Bulvarı boyunca Beyaz Saray'a kadar sürecek bir geçit töreni izleyecek.

Akşamın ilerleyen saatlerinde Trump şehirdeki üç açılış balosuna katılacak: Commander - in - Chief Ball, Liberty Inaugural Ball ve Starlight Ball.

Trump’ın her üç etkinlikte de konuşma yapması bekleniyor.

Törene kimler katılacak?

Yerel ve federal yetkililer, Washington DC'de Trump destekçileri ve muhaliflerinden oluşan yaklaşık 200 bin kişinin törene katılmasını bekliyor.

Birçok ABD senatörü ve Temsilciler Meclisi üyesinin yanı sıra yeni yönetimin konukları da törende hazır bulunacak.

Trump ve Vance ile ailelerinden sonra en önemli katılımcılar, görevden ayrılan Başkan Joe Biden ve Başkan Yardımcısı olacak. Bu da Başkan Joe Biden ve kasım ayındaki seçimi Trump'a karşı kaybeden Kamala Harris'i eşleri Jill Biden ve Doug Emhoff ile birlikte göreceğimiz anlamına geliyor.

Eski başkanlar ve first ladyler genellikle davetli listesinde yer alırlar, ancak ofisinden yapılan açıklamaya göre eski first lady Michelle Obama bu yıl açılış törenine katılmayacak.

Bayan Obama, eski Başkan Jimmy Carter için düzenlenen devlet törenine de katılmayarak Hawaii'de kalmıştı. Trump'ın 2017'deki ilk yemin töreni de dahil olmak üzere, kocasının 2009'daki yemin töreninden bu yana her törene katıldı.

Eşi Barack'ın yanı sıra bir diğer eski Başkan George W. Bush ve eşi Laura Bush'un da törene katılması beklenirken eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi katılmayacak.

ABD medyasında yer alan haberlere göre, milyarder teknoloji patronları Elon Musk, Jeff Bezos ve Mark Zuckerberg de etkinliğe katılacak.

TikTok CEO'su Shou Zi Chew'in de, ABD'de sosyal medya platformuna yönelik olası bir yasağın yürürlüğe girmesinden sadece bir gün sonra orada olacağı bildirildi.

Kim şarkı söyleyecek?

Carrie Underwood tören sırasında ‘America the Beautiful’ şarkısını seslendirecek.

Underwood yaptığı açıklamada, “Ülkemi seviyorum. Yemin töreninde şarkı söylemem ve bu tarihi olayın küçük bir parçası olmam istendiği için onur duyuyorum. Hepimizin birlik ruhu içinde bir araya gelmesi ve geleceğe bakması gereken bir zamanda bu çağrıya yanıt vermekten gurur duyuyorum” dedi.

xsadfrgt
Seçilmiş Başkan Donald Trump'ın yemin töreni öncesinde Kongre Binası'nda son hazırlıklar yapılıyor. (AP)

Trump'ın arkadaşlarından şarkıcı Lee Greenwood ve opera sanatçısı Christopher Macchio da yemin töreninde sahne alacak.

Village People grubu, Trump'ın pazar günkü zafer mitinginde ve pazartesi günkü yemin töreni partilerinden birinde sahne alacak.

Aralarında Kid Rock, Billy Ray Cyrus, Jason Aldean gibi isimlerin bulunduğu sanatçıların da Trump'ın pazar günkü mitinginde ve akşamki partilerinde yer alması planlanıyor.

Töreni nasıl izleyebilirsiniz?

Yemin törenini şahsen izlemek için genellikle yüksek bir talep vardır ve bilet fiyatları yüksektir.

Kongre üyeleri tören için seçmenlerine dağıtabilecekleri belirli sayıda bilet alırlar. Bu biletler ücretsizdir, ancak temin edilmesi genellikle zordur. Amerikalılar bilet için Kongre üyeleri ile temasa geçebilirler.

Eğer şahsen katılamıyorsanız, töreni uzaktan izlemenin pek çok yolu var.

Beyaz Saray yemin törenini canlı olarak yayınlayacak.



Amerikan ordusu için üretilen mermiler, Meksika’daki kartellerin eline geçiyor

Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
TT

Amerikan ordusu için üretilen mermiler, Meksika’daki kartellerin eline geçiyor

Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)
Meksika hükümeti, Amerikan malı silahların ülkeye kaçak yollardan girişini engellemek isityor (Reuters)

Meksika'da kartellerin kullandığı mermilerin neredeyse yarısının, ABD ordusuna mühimmat üreten fabrikada yapıldığı tespit edildi.

Meksika Savunma Bakanı General Ricardo Trevilla Trejo, salı günkü açıklamasında, 2012'den bu yana yaklaşık 137 bin adet .50 kalibrelik merminin ele geçirildiğini söyledi. 

Uyuşturucu çeteleri tarafından kullanılan bu mermilerin yüzde 47'sinin, ABD'nin Missouri eyaletinde yer alan Lake City Ordu Mühimmat Fabrikası'nda üretildiğini bildirdi.

New York Times'ın haberine göre sözkonusu tesis, Amerikan ordusunda kullanılan tüfekler için mermi üreten en büyük fabrika.

Ayrıca General Trejo, Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'un göreve başladığı Ekim 2024'ten bu yana polislerin ülkede ele geçirdiği 18 bin ateşli silahtan yaklaşık yüzde 80'inin de ABD menşeli olduğunu söyledi. 

Baskınlarda el konan silahlar arasında .50 kalibrelik Barrett tüfekleri, el bombası fırlatıcıları, roketatarlar ve çeşitli kalibredeki makineli tüfekler var.

Meksika'da silah ruhsatları sıkı denetimlere tabi. Silahlar yasal olarak yalnızca Meksika ordusunun işlettiği iki mağazadan satın alınabiliyor. Belirli kalibre ve özelliklere sahip tabancalar ise sadece ordu ve kolluk kuvvetleri tarafından kullanılabiliyor.

Bu önlemlere rağmen Meksika hükümetinin verilerine göre her yıl 200 bin ila 500 bin adet ateşli silah, ABD'den ülkeye kaçak olarak sokuluyor. 

ABD Yüksek Mahkemesi, Meksika hükümetinin Amerikan silah üreticilerine karşı açtığı davayı geçen yıl oybirliğiyle reddetmişti. Kararda, üreticilerin bağımsız perakendecilerin yasadışı satışlarını durdurmamalarının yardım ve yataklık koşullarını karşılamadığı bildirilmişti. 

Diğer yandan mahkemenin açıklamasında, Meksika devletinin şikayetinde savunduğu gibi "silah satışlarının gerçekleştiğine ve üreticilerin bunun farkında olduğuna dair hiçbir şüphe yok" denmişti. 

Meksika hükümeti, Arizona'daki mahkemeye ABD'li 5 silah şirketi hakkında 2022'de bir dava daha açmıştı. Hukuki süreç devam ediyor. 

Cenevre merkezli sivil toplum kuruluşu Uluslararası Organize Suçla Mücadele Küresel Girişimi (GI-TOC) Direktörü Cecilia Farfan Mendez, şunları söylüyor:  

İronik olan, Meksika ve ABD hükümetlerinin aynı şeyi istemesi: Kartellerin yol açtığı ölümleri azaltmak. Ancak suç örgütleri bu kalibredeki tabancalara kolayca erişebildiği sürece ABD, sanki bu şiddetin ortaya çıkmasını destekliyormuş gibi görünüyor.

 Independent Türkçe, New York Times, BBC


İsrail’de Hamas istihbaratı skandalı: Netanyahu hiçbir şey yapmadı

Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
TT

İsrail’de Hamas istihbaratı skandalı: Netanyahu hiçbir şey yapmadı

Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)
Netanyahu, iki devletli çözüme giden süreci tıkayarak ateşkes görüşmelerini de çıkmaza sokmuştu (Reuters)

İsrail istihbaratı, Hamas'ın büyük bir saldırı düzenleyeceğine dair bilgileri Başbakan Binyamin Netanyahu'ya 2018'de doğrudan iletmiş.

İsrailli medya kuruluşları Ynet ve Yedioth Ahronoth'un aktardığına göre Hamas, 2018-2022'de İsrail'in güneyindeki askeri üsler ve sivil yerleşimlere karşı koordineli bir saldırı planlamış. 

İstihbarat yetkililerinin "Eriha Duvarı" adını verdiği kapsamlı harekat planının, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği Aksa Tufanı saldırısını özetler nitelikte olduğu aktarılıyor. 

New York Times, "Eriha Duvarı" kod adlı 40 sayfalık belgenin, İsrailli yetkililerle paylaşıldığını 2023'teki haberinde bildirmişti. Askeri ve istihbarat yetkililerinin, 2022'de haberdar olduğu planı "hayal ürünü" diye niteleyip gerçekleşmesini çok zor bularak dikkate almadığı öne sürülmüştü. 

Ancak İsrail medyasındaki yeni haberlerde, Başbakan Netanyahu'nun 2018'de planla ilgili birden fazla kez doğrudan bilgilendirildiği ortaya kondu. 

Adlarının paylaşılmaması koşuluyla konuşan yetkililer, "Hamas'ın askeri kanadı, topraklarımızın derinliklerine yönelik geniş çaplı bir saldırı için güç mü topluyor?" alt başlıklı istihbarat raporunun, doğrudan Netanyahu'nun masasına bırakıldığını söylüyor. 

Diğer yandan İsrail Başbakanlık Ofisi, ordunun 7 Ekim'deki başarısızlığına ilişkin devam eden soruşturmada, Hamas'ın saldırı planladığına dair önceden bilgi sahibi olunmadığını iddia etmişti. Ofisin, İsrail Kamu Denetçisi Matanyahu Englman'a gönderdiği açıklamada, "Eriha Duvarı" belgesinin Netanyahu'ya hiç sunulmadığı öne sürülmüştü. 

İsrail İstihbarat Kolordusu'na bağlı Birim 8200'den bazı analistlerin de Hamas'ın saldırı hazırlıklarına dair bilgileri 2018'de orduyla paylaştığı 2023'te ortaya çıkmıştı.  

Kaynaklar, bu planların iç güvenlik teşkilatı Şin Bet tarafından incelendikten sonra doğrudan Netanyahu'ya iletildiğini de savunuyor. 

2022 ve 2023'te "Eriha Duvarı" dosyasının yeni istihbarat bilgileriyle güncellendiği fakat bunların doğrudan Netanyahu'ya ulaşmadığı belirtiliyor. İsrail ordusu ve istihbarat kurumları, Gazze Savaşı'nın fitilini ateşleyen 7 Ekim saldırılarına tüm uyarılara rağmen hazırlıksız yakalandığı gerekçesiyle eleştirilmişti.

Başbakan Netanyahu'ya sunulan istihbaratlarla ilgili bilgi sahibi kaynaklardan biri şunları söylüyor: 

Ordu komutanları parçaları birleştirmekte başarısız olsa bile başbakanın görevi, Hamas'ın hedefleri hakkında yanıt talep etmektir. Netanyahu ise hiçbir şey yapmadı.

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel, Ynet 


Trump, Netanyahu’ya İran’la müzakereleri sürdürme mesajı verdi

 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.
TT

Trump, Netanyahu’ya İran’la müzakereleri sürdürme mesajı verdi

 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeye ait fotoğraf.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşmede nihai bir anlaşmaya varılmadığını, ancak İran’la müzakerelerin sürdürülmesi konusunda ısrarcı olduğunu belirtti.

Trump, Beyaz Saray’da üç saati aşk süren görüşmeyi “son derece verimli” olarak nitelendirerek, ABD ile İsrail arasındaki mükemmel ilişkilerin devam ettiğini vurguladı.

Toplantıda, İran’la yeni bir nükleer anlaşmaya varma ihtimali ele alındı. Trump, müzakerelerin başarıya ulaşmasının tercih ettiği seçenek olduğunu ve bu tutumunu Netanyahu’ya ilettiğini söyledi. Anlaşma sağlanamaması halinde ise “işlerin nereye varacağını göreceğiz” dedi. Trump, İran’ın geçmişte bir anlaşmayı reddettiğini ve bunun “gece yarısı çekici” olarak nitelendirdiği bir darbeyle sonuçlandığını hatırlatarak, Tahran’ın bu kez “daha rasyonel ve sorumlu” davranmasını umduğunu ifade etti.

cd
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun resmi internet sitesinde yayımlanan, bugün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeden bir fotoğraf.

Trump ayrıca Gazze ve genel olarak bölgede “büyük ilerleme” kaydedildiğini savunarak, “Ortadoğu’da barışın fiilen hüküm sürdüğünü” dile getirdi.

Görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner katıldı.

Netanyahu’nun Washington ziyareti, İsrail basını tarafından İran’a karşı stratejik koordinasyon açısından kritik olarak değerlendirildi. Görüşmelerde İran’ın nükleer programının geleceği ve diplomatik sürecin başarısızlığa uğraması halinde İsrail’in askeri hareket serbestisine ilişkin güvenceler öne çıktı.

Netanyahu’nun, müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalmaması; İran’ın balistik füze programı ve bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin de kapsama alınması için Trump yönetimine baskı yaptığı aktarıldı. ABD’nin diplomatik sürece şans tanıma konusundaki ısrarına karşın Netanyahu’nun, olası bir anlaşma durumunda dahi İsrail’in İran’a karşı “hareket özgürlüğünü” koruması gerektiğini savunduğu belirtildi.

ghyju
Tahran’da devrimin 47. yıl dönümü kutlamaları kapsamında sergilenen bir füzenin yanında konuşan iki din adamı (New York Times)

Görüşmede Gazze dosyası da ele alındı. Taraflar, İsrail’in resmen katıldığı “Barış Konseyi” çerçevesinde Gazze’nin yeniden imarına yönelik planın ikinci aşamasındaki ilerlemeyi değerlendirdi.

Beyaz Saray yetkilileri, görüşmenin Trump ile Netanyahu arasında yakın bir uyum sergilediğini ve İran’ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi konusunda ortak vizyon bulunduğunu belirtti. Ancak analistler, iki liderin önceliklerinde farklılıklar olabileceğine dikkat çekti. Trump’ın siyasi kazanım olarak sunabileceği hızlı bir diplomatik anlaşmaya eğilimli olduğu; Netanyahu’nun ise İran’a kısmi tavizler içeren bir mutabakata karşı daha katı şartlar talep ettiği ve askeri seçeneğin masada kalmasında ısrar ettiği ifade edildi.

Netanyahu, görüşmenin ardından Beyaz Saray’dan ayrıldı. Sabah saatlerinde Dışişleri Bakanı Rubio ve ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ile Blair House’ta bir araya gelen Netanyahu, ayrıca Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile de temaslarda bulundu. İsrail’in Washington Büyükelçisi Michael Leiter, görüşmelerde “önemli jeostratejik gelişmelerin” ele alındığını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, söz konusu temasların siyasi ve güvenlik koordinasyonu çerçevesinde gerçekleştirildiğini bildirdi.

Trump, salı günü yaptığı açıklamada anlaşma sağlanmaması halinde İran’a karşı sert adımlar atılabileceğini söylemişti. Axios’a konuşan Trump, Tahran’ın “bir anlaşma yapmak için güçlü istek duyduğunu” savunarak, İran’ın nükleer silah ya da füze sahibi olmasına izin verilmeyeceğini ifade etti. İsrail’in müzakere sürecini sekteye uğratacak adımlar atmasını istemediğini de sözlerine ekledi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de anlaşma sağlanamaması halinde “başka bir seçeneğin” masada olduğunu belirterek, Trump’ın tüm seçenekleri açık tuttuğunu söyledi. Vance, Washington’un önceliğinin İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu, rejim değişikliğinin ise İran halkının vereceği bir karar olduğunu kaydetti.

New York Times, ABD’nin İran’la yürüttüğü dolaylı müzakerelerde ilerleme sağlanmasının zor olduğuna işaret ederken; İsrail’in taleplerinin Washington’da yankı bulduğunu, ancak Tahran’ın balistik füze programı ve bölgesel vekil unsurlar konusunu müzakere kapsamına almaya yanaşmadığını yazdı.

Şarku’l Avsat’ın Wall Street Journal’den aktardığı analize göre ABD yönetiminin İran’a baskıyı artırmak amacıyla İran petrolü taşıyan tankerlerin müsaderesini değerlendiriyor. Ancak böyle bir adımın Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini tehdit edebileceği ve küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açabileceği uyarıları yapılıyor.

Gazete, ABD Hazine Bakanlığı’nın bu yıl 20’den fazla İran petrol tankerine yaptırım uyguladığını ve Beyaz Saray’ın olası müsadereler için hukuki zemin hazırlığı yaptığını aktardı. ABD’li bir yetkili, Trump’ın diplomatik yolu tercih ettiğini ancak görüşmelerin çökmesi halinde alternatif seçeneklerin hazır tutulduğunu söyledi.

ABD Ulaştırma Bakanlığı ise Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’nde ticari gemilere yönelik potansiyel tehditlere karşı uyarıda bulundu.