Vietnam nüfus krizine çözüm arıyor: İki çocuk politikası değişecek mi?

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Vietnam nüfus krizine çözüm arıyor: İki çocuk politikası değişecek mi?

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yaşlanan nüfus nedeniyle endişelerin yaşandığı Vietnam, doğum oranındaki keskin düşüşün üstesinden gelmek için iki çocuk politikasını gevşetiyor.

Sağlık Bakanlığı'nın, ülkedeki doğum oranının Güneydoğu Asya'daki en düşüklerden birine inmesinin ardından çiftlerin çocuklarının sayısına ve zamanlamasına karar vermesine imkan sunmayı düşündüğü bildiriliyor.

Devlet verilerine göre Vietnam'ın doğum oranı 2024'te rekor düşük seviyeye ulaştı ve toplam doğurganlık oranı kadın başına sadece 1,91 çocuğa düştü. Uzmanlar doğum oranının, nüfusun yaşlanmasından kaynaklanan olası işgücü sıkıntısı ve sosyo-ekonomik zorluklardan kaçınmak adına nüfusu sabit tutmak için gereken seviyenin altında olduğunu iddia ediyor.

Ülke aynı zamanda doğum oranlarındaki eşitsizliklerle de mücadele ediyor. Bazı bölgeler diğerlerinden daha düşük rakamlar bildiriyor. Ho Chi Minh Şehri kadın başına 1,39 çocukla Vietnam'daki en düşük oranı kaydederken, kuzeydeki Ha Giang eyaleti 2,69'la en yüksek sayıya sahip oldu.

Sağlık Bakanı Yardımcısı Nguyen Thi Lien Huong, nüfusun azalmasını önlemek için için hükümetin acil önlemler alması gerektiğini vurguladı. Vietnamnet Global'e göre, "İkiden fazla çocuk sahibi olmanın cezalarını azaltarak ve mali destek sunarak daha büyük aileleri teşvik etmeliyiz" dedi.

Vietnam'ın doğum oranı 1999'dan 2022'ye kadar 2,1 civarında sabit kaldı ancak 2023'te ve sonraki yıl düştü. Raporlara göre doğum oranının düşmeye devam edeceği ve altın nüfus döneminin 2039 itibarıyla sona ereceği öngörülüyor.

İki çocuk politikası ilk olarak 1960'larda yoksul ve kırsal nüfustaki bebek patlamasını yönetmek için uygulanmıştı. Kural, 2008'te yeniden uygulanmadan önce 2003'te kaldırılmıştı.

Vietnam, artan hayat pahalılığı, ekonomik belirsizlik ve yaşam kalitesine öncelik vermeye yönelik kültürel değişim nedeniyle doğum oranında istikrarlı bir düşüş bildiren birçok Asya ülkesi arasında.

Asya'daki en düşük doğum oranlarından birine sahip Güney Kore gibi ülkelerde kadınlar doğum yapmama eğilimine gerekçe olarak büyük ölçüde tek başlarına çocuk yetiştirmenin getirdiği ağır duygusal ve fiziksel yükü, mali krizleri ve kariyer fırsatlarını kaybetmeyi gösteriyor.

Japonya geçen yıl son 125 yılın en düşük doğum sayısını kaydetti. Hükümetin eğilimi tersine çevirme çabalarına rağmen 9. yıl üst üste düşüş görüldü. Sağlık Bakanlığı'nın şubatta yaptığı açıklamaya göre Japonya 2024'te bir önceki yıla göre yüzde 5 düşüşle 720 bin 988 doğum kaydetti.

Benzer şekilde geçen yıl evliliklerde yüzde 20'lik rekor bir çakılma yaşayan Çin, hükümetin çiftleri evlenmeye ve çocuk sahibi olmaya teşvik eden girişimlerine rağmen şimdiye kadar kaydedilen en sert düşüşe tanık oldu.

Independent Türkçe



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.