İran'ı bombalamak için hangi İsrail savaş uçakları kullanılıyor?

İtalya'daki ortak eğitim sırasında ABD yapımı bir F-35 savaş uçağının önünde poz veren İsrailli pilotlar (İsrail ordusunun internet sitesi)
İtalya'daki ortak eğitim sırasında ABD yapımı bir F-35 savaş uçağının önünde poz veren İsrailli pilotlar (İsrail ordusunun internet sitesi)
TT

İran'ı bombalamak için hangi İsrail savaş uçakları kullanılıyor?

İtalya'daki ortak eğitim sırasında ABD yapımı bir F-35 savaş uçağının önünde poz veren İsrailli pilotlar (İsrail ordusunun internet sitesi)
İtalya'daki ortak eğitim sırasında ABD yapımı bir F-35 savaş uçağının önünde poz veren İsrailli pilotlar (İsrail ordusunun internet sitesi)

İsrail ordusu cuma günü, F-15'ler, F-16'lar ve F-35'ler de dahil olmak üzere hava filosunu kullanarak İran nükleer tesislerini hedef aldı.

İsrail ve İran arasında son dönemde gerilim ve tehditler artıyor. İsrail ordusu İran'daki nükleer tesisleri vururken, Tel Aviv Tahran'ı nükleer silah elde etmek istemekle suçladı.

İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin Cuma günü yerel saatle sabah 8'de yayınladığı mesajda, “Pilotlarımız İran'ın çeşitli bölgelerindeki askeri hedeflere ve nükleer programla ilgili hedeflere saldırdı ve saldırmaya devam ediyor” dedi. Yükselen Aslan Operasyonu cuma sabahı halen devam ediyordu.

İsrail, İran'ı hedef almak için hava kuvvetlerine başvurdu. İsrail ordusu cuma günkü saldırıda kullanılan uçakların fotoğraf ve videolarını sosyal medya platformu X'te yayınlayarak F-15, F-16 ve F-35 uçaklarının kullanıldığını gösterdi.

sd
İtalya'daki ortak eğitim sırasında ABD yapımı bir F-35 savaş uçağının önünde poz veren İsrailli pilotlar (İsrail ordusunun internet sitesi)

Eski bir askeri pilot ve savunma uzmanı olan Xavier Tytelman, Fransız gazetesi Le Parisien’e verdiği demeçte, “Sahip oldukları üç model F-15, F-16 ve F-35” dedi. Ona göre bu uçaklar, radarlar ve havada yakıt ikmali yapan uçaklar tarafından destekleniyor.

Hava kuvvetlerinin yüzde 60'ı

İsrail, İran'daki yaklaşık 100 hedefi vurmak için 200 savaş uçağı kullandı. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) tarafından yayınlanan ve CNN tarafından haberleştirilen Askeri Denge 2025 istatistiklerine göre bu sayı İsrail'in savaş kabiliyetine sahip uçaklarının yaklaşık yüzde 60'ını temsil ediyor.

Aynı kaynağa göre İsrail'in 39 adet F-35'i, 75 adet F-15'i ve yaklaşık 200 adet F-16'sı bulunuyor.

cdfvg
İsrailli pilotlar saldırıdan önce F-15 savaş uçağına binmek için yürüyorlar. (İsrail ordusu)

Tytelman, “Bu kadar çok uçağı aynı anda çalıştırabilmek hem teknik hem de lojistik açıdan operasyonel bir başarıdır. Uçak filosunun yaklaşık üçte biri bakım, yükseltme ve geçici arızalar nedeniyle (sürekli olarak) aktif hizmette değil. Filonun neredeyse üçte ikisini bir operasyon için havada tutabilmek, ülkenin potansiyelinin neredeyse yüzde 100'ünün bir göreve gittiği anlamına geliyor. Bu büyük bir olay” ifadelerini kullandı.

dcfvg
İsrail’e ait bir F-16 savaş uçağı

Tytelman, F-35'lerin havalandıktan sonra ‘derinlemesine saldırabilmek için düşman savunmasına nüfuz edebileceğini’ ve özellikle İran radarlarını ya da savunma tesislerini yok etmek için kullanılacağını belirtti.

F-15, İran mevzilerini hedef almak için bir ‘bomba taşıyıcı’ görevi görüyor. F-16 ise ‘çok yönlü ve manevra kabiliyeti yüksek bir savaş uçağı’. ABD Hava Kuvvetleri'nin tanımına göre F-16’lar ‘her türlü hava koşulunda hedefleri belirleyebilir ve alçaktan uçan uçakları tespit edebilir’.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ‘şiddetli misilleme’ ve ‘amansız’ karşılık sözü verdi. Tahran, bazıları Tel Aviv ve Ramat Gan'daki hedefleri vuran füzeler ateşledi.



İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi

İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi
TT

İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi

İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi

İran’ın, Pakistanlı aracılar üzerinden ABD’ye yeni bir teklif sunduğu; bu teklifte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ileri bir aşamaya ertelenmesinin yer aldığı bildirildi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın savaşın sona erdirilmesi için müzakere etmek isterse kendileriyle iletişime geçebileceğini belirtti. Trump, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın sonlandırılabileceğini ifade ederken, Tahran’ın nükleer silaha sahip olmasına kesinlikle izin verilemeyeceğini vurguladı.

Diplomatik trafiğe paralel olarak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin bugün Moskova’ya giderek ikili ilişkiler ve bölgesel konular hakkında görüşmeler yapacağı bildirildi. Görüşmelerde, İran ile ABD arasındaki çatışma dahil olmak üzere bölgesel gelişmelerin Rus yetkililerle ele alınması bekleniyor.


Trump: Silahlı saldırı sırasında endişelenmedim... Ben çocuk tacizcisi değilim

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump: Silahlı saldırı sırasında endişelenmedim... Ben çocuk tacizcisi değilim

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeği esnasında silahlı bir kişinin etkinlik salonuna zorla girmeye çalışmasının ardından gerçekleştirilen tahliye sırasında ‘endişeli olmadığını’ söyledi. Trump ayrıca, saldırganın kendisine yönelik ‘tecavüzcü ve çocuk istismarcısı’ suçlamalarını da reddetti.

Washington D.C.’deki Hilton Oteli’nde yaşanan silahlı saldırıdan bir gün sonra CBS News’in 60 Minutes programına verdiği röportajda Trump, “Endişeli değildim, hayatı anlıyorum. Çılgın bir dünyada yaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

Trump, şüpheli Cole Tomas Allen tarafından güvenlik kontrol noktasına yakın bir yerde ateş açılmasının ardından salondan tahliyesi sırasında süreci yavaşlatmaya çalıştığını da belirtti. Olayı daha iyi anlamak istediğini söyleyen Trump, “Neler olduğunu görmek istedim” dedi.

Trump, daha sonra güvenlik görevlilerinin kendisine yere yatması ve korunması yönünde talimat verdiğini aktararak, “O noktada durumun ciddi olabileceğini fark etmeye başladık. Güvenlik ekipleri bana yere yatmamı söyledi. Harika insanlarla çevriliydim” şeklinde konuştu.

Trump, saldırı anının ilk dakikalarında eşi Melania Trump’ın gergin göründüğünü ancak süreci ‘çok güçlü ve zeki bir şekilde’ yönettiğini belirterek, First Lady’nin tavrını övdü. Trump ayrıca, saldırıya müdahale eden ABD Gizli Servisi’nin hızlı reaksiyon göstererek saldırganı saniyeler içinde etkisiz hale getirdiğini söyledi.

Yetkililere göre Allen, Washington’daki Hilton Oteli’nde güvenlik kontrol noktasında görevli bir Gizli Servis mensubuna av tüfeğiyle ateş açtı. Saldırgan daha sonra yakalanarak gözaltına alındı.

Trump, saldırıda yaralanan Gizli Servis görevlisinin, kurşun geçirmez yelek sayesinde hayati tehlike yaşamadan kurtulduğunu ifade etti.

Röportaj sırasında Trump, 60 Minutes programının sunucusu Norah O'Donnell’i de sert şekilde eleştirdi. O’Donnell’in, şüpheliye ait olduğu iddia edilen ve Trump’a yönelik ağır suçlamalar içeren bir belgeyi okumasına tepki gösteren Trump, “Bunları okuduğun için utanmalısın. Ben bunların hiç biriyim. Ben bir tecavüzcü değilim, kimseye tecavüz etmedim, çocuk istismarcısı değilim” ifadelerini kullandı.

Söz konusu belgelerin ABD medyasında geniş yer bulduğu, ancak BBC News tarafından bağımsız olarak doğrulanmadığı aktarıldı. Belgede, saldırganın Trump yönetimine yönelik bir saldırı planladığı iddiasına da yer verildi.

Tüm yaşananlara rağmen Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinin iptal edilmesini istemediğini, etkinliğin güvenlik önlemleri artırılarak yeniden düzenlenmesini desteklediğini söyledi.


Silahlı saldırı zanlısı, ailesiyle yazışmalarında Trump'a karşı duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirmiş

Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)
Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)
TT

Silahlı saldırı zanlısı, ailesiyle yazışmalarında Trump'a karşı duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirmiş

Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)
Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)

Beyaz Saray Muhabirler Derneği akşam yemeği etkinliğinde ateş açmakla suçlanan kişi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin politikalarını eleştirmiş ve saldırıdan yalnızca birkaç dakika önce aile üyelerine gönderdiği mesajlarda kendisini ‘dostane bir federal katil’ olarak tanımlamış. Yetkililerin giderek artan bir kesinlikle siyasi güdümlü olduğuna inandığı saldırı öncesinde yazılan bu ifadeler dikkati çekti.

Cumartesi gecesi Washington Hilton Oteli'nde gerçekleşen ateş açma olayından kısa süre önce gönderilen bu mesajlarda Trump'a adı doğrudan anılmaksızın defalarca atıfta bulunulmuş. Mesajlarda ayrıca ABD tarafından Doğu Pasifik'teki uyuşturucu kaçakçılığı teknelerine düzenlenen saldırılar da dahil olmak üzere Trump yönetiminin bazı uygulamalarına ilişkin şikayetlere de yer verilmiş.

Dedektifler bu mesajları, sosyal medya paylaşımlarını ve aile üyeleriyle yapılan görüşmelerle birlikte şüphelinin düşünce yapısını ve olası güdülerini ortaya koyan şimdiye kadarki en açık kanıtlar olarak değerlendiriyor.

Yetkililer ayrıca bir kolluk görevlisinin ‘çok sayıda’ olarak nitelendirdiği, Başkan Trump karşıtı sosyal medya paylaşımlarının şüpheli Cole Thomas Allen ile ilişkilendirildiğini açıkladı. Kaliforniyalı 31 yaşındaki Allen, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından düzenlenen akşam yemeği sırasında üzerinde birden fazla silah ve bıçakla güvenlik kontrol noktasını geçmeye çalışmakla suçlanıyor.

Allen'ın kardeşi, söz konusu mesajları aldıktan sonra Connecticut eyaletinin New London şehrindeki polisi aradı. Bu bilgiyi, süregelen soruşturmayı tartışmaya yetkili olmadığı için kimliğinin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir kolluk yetkilisi aktardı.

New London Polis Departmanı tarafından yapılan açıklamada, ateş açma olayından yaklaşık iki saat sonra, saat 22.49'da olayla ilgili bilgi paylaşmak isteyen bir kişiden çağrı alındığı belirtildi. Polis Departmanı, federal kolluk kuvvetlerini derhal bilgilendirdiğini kaydetti.

Maryland'de yaşayan Allen'ın kız kardeşi, dedektiflere kardeşinin Kaliforniya'daki bir silah satış mağazasından yasal yollarla birden fazla silah satın aldığını ve bunları ebeveynlerinin Torrance'daki evinde onların haberi olmadan sakladığını anlattı. Aynı yetkiliye göre kız kardeş, kardeşini radikal açıklamalar yapmaya eğilimli biri olarak tanımladı.

Associated Press (AP) haber ajansına göre Allen’in mesajları bin kelimeyi aşıyor ve son derece kişisel, dağınık bir yazı izlenimi veriyor. Neredeyse şok edici biçimde ‘Herkese merhaba!’ ifadesiyle başlayan mesajlar, aile üyelerine, iş arkadaşlarına ve hatta şiddet olaylarına karışabileceğinden endişelendiği yabancılara yönelik özürlerle devam ediyor. Mesajlarda itiraf, şikayet ve veda gibi öğelere değiniliyor. Allen, saldırıyı açıklamaya çalışırken hayatındaki kişilere teşekkür ediyor.

Mesajların bir kısmında siyasi öfke, dini gerekçeler ve hayali eleştirmenlere yanıtlar arasında gidip geliyordu. Allen ayrıca Washington Hilton Oteli'nin güvenliğini alaycı bir dille eleştirerek gevşek olarak nitelendirdiği önlemlerle dalga geçiyor ve silahlarıyla fark edilmeden otele girebilmesi karşısında duyduğu şaşkınlığı dile getiriyor.

Şüpheliyle örtüştüğü değerlendirilen sosyal medya paylaşımları ise onun yükseköğretimde görev yapan bir öğretmen ve amatör bir video oyunu geliştiricisi olduğuna işaret ediyor.