Dünyanın en eski bumerangı olabilecek bir tarihi eser keşfedildi

Araştırmacılar Paweł Valde-Nowak (solda), Sahra Talamo ve Adam Nadachowski mamut dişi bumerangla poz veriyor (Talamo ve ekip arkadaşları/Eurekalert)
Araştırmacılar Paweł Valde-Nowak (solda), Sahra Talamo ve Adam Nadachowski mamut dişi bumerangla poz veriyor (Talamo ve ekip arkadaşları/Eurekalert)
TT

Dünyanın en eski bumerangı olabilecek bir tarihi eser keşfedildi

Araştırmacılar Paweł Valde-Nowak (solda), Sahra Talamo ve Adam Nadachowski mamut dişi bumerangla poz veriyor (Talamo ve ekip arkadaşları/Eurekalert)
Araştırmacılar Paweł Valde-Nowak (solda), Sahra Talamo ve Adam Nadachowski mamut dişi bumerangla poz veriyor (Talamo ve ekip arkadaşları/Eurekalert)

Arkeologlar, Polonya'daki bir mağarada keşfedilen mamut dişinden yapılmış bir eserin Avrupa'nın en eski bumerangı ve hatta dünyada bu türden en eski alet olabileceğini açıkladı.

Hakemli dergi PLoS One'da yayımlanan araştırmaya göre Polonya'daki Obłazowa mağarasında bir insana ait serçe parmağı veya ayak parmağı kemiği fosili gibi görünen bir şeyle birlikte bulunan uzun diş, yaklaşık 40 bin yıllık olabilir.

Daha önce bilinen en eski ahşap bumerang Güney Avustralya'daki Wyrie Bataklığı'nda bulunmuştu. Aralarında Polonya'daki Jagiellonian Üniversitesi'nden isimlerin de yer aldığı araştırmacılar, bunun yaklaşık 10 bin yıl önceye tarihlendiğini söylemişti.

Avrupa'nın en eski ahşap fırlatma sopalarından biri Almanya'nın kuzeyindeki Schöningen'de keşfedilmiş ve yaklaşık 300 bin yıl öncesine tarihlenmişti.

Avustralya'nın güneydoğusındaki tarih öncesi Aborijin halkı bu tür kavisli sopaların çeşitli türlerini kullanarak kuş, balık ve küçük memelileri avlıyordu.

Orta Avustralya'da da çeşitli türlerde "geri dönmeyen bumeranglar" keşfedilmişti. Bunlar "hayvanları kesmek, kuyu ya da yemek pişirme çukurları kazmak, pişen leşlerden sıcak külleri kazımak, taş silahlara rötuş yapmak ve hatta müzikal sesler çıkarmak" gibi çeşitli görevlerde kullanılıyordu. Bu da bumerangların farklı kültürel ve ekonomik bağlamlarda çok yönlü araçlar olarak önemini gösteriyor.

Bugüne kadar çoğunlukla Avustralya'da bulunan çoğu antik bumerang genellikle ahşaptan yapılmış olsa da fildişinden yapılmış yeni bulgu, erken Homo sapiens atalarımızın becerilerini gözler önüne seriyor.

Araştırmacılar bunun "Queensland tipi Avustralya bumeranglarına" benzediğini saptarken deneyler, "geri dönmeyen bir bumerang" gibi uçabildiğine işaret ediyor.

8
Mamut dişinden yapılan bumerang, Obłazowa mağarasında bulundu (Talamo ve ekip arkadaşları/PLOS One)

Bumerangın üzerindeki işaretler, Avrupa'daki erken Homo sapiens gruplarındaki sembolik davranışların ortaya çıkışını ve çeşitliliğini anlamak açısından kritik öneme sahip kültürel bir bağlam sağlıyor.

Bumerangın, kolye ucu gibi eserlerle birlikte keşfedilmesi de 40 bin önce "ortaya çıkan bölgesel bir sanatsal kimliğin" altını çiziyor.

Araştırmacılar şöyle diyor: 

Bu, Svabya Alpleri'nin fildişi figürinleri ve flütleri gibi, Avrupa'da gözlemlenen farklı bölgesel geleneklerle paralellik gösteriyor.

Arkeologlar, Obłazowa mağarasında bumerangla birlikte keşfedilen insan parmağı fosilinin şamanistik bir ritüelin göstergesi olabileceğinden şüpheleniyor.

Araştırmacılar "Bu yorum, İber Yarımadası ve Fransa'da bulunan, parmakları eksik insan ellerinin tasvir edildiği kaya sanatı kanıtlarıyla paralellik gösteriyor" diyor.

Bulgular, toplumların zaman içinde ihtiyaçlarına uygun olarak geliştirdiği yaratıcı çözümleri vurgulayarak erken insanların teknolojik yeniliklerine dair bilgiler sunuyor.

Çalışmada şu sonuca varılıyor: 

Bulgular sadece Homo sapiens'in uyarlanabilir stratejilerine dair anlayışımızı derinleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda Orta Avrupa'daki insan dağılımlarının en erken aşamalarında teknoloji, sembolizm ve çevresel ilişkinin incelikli etkileşimini vurguluyor.

Independent Türkçe



Yasaklı gişe hattını aşan film izlenme listelerinde zirvede

Dava Adamı, 2000'lerin başlarında gizli bir ajanın Karaçi'nin yeraltı dünyasına sızmasını ve vahşi bir örgütü içeriden çökertmek için harekete geçmesini konu alıyor (Netflix)
Dava Adamı, 2000'lerin başlarında gizli bir ajanın Karaçi'nin yeraltı dünyasına sızmasını ve vahşi bir örgütü içeriden çökertmek için harekete geçmesini konu alıyor (Netflix)
TT

Yasaklı gişe hattını aşan film izlenme listelerinde zirvede

Dava Adamı, 2000'lerin başlarında gizli bir ajanın Karaçi'nin yeraltı dünyasına sızmasını ve vahşi bir örgütü içeriden çökertmek için harekete geçmesini konu alıyor (Netflix)
Dava Adamı, 2000'lerin başlarında gizli bir ajanın Karaçi'nin yeraltı dünyasına sızmasını ve vahşi bir örgütü içeriden çökertmek için harekete geçmesini konu alıyor (Netflix)

Ranveer Singh'in başrolünü üstlendiği, Hindistanlı bir gizli ajanın Karaçi'nin suç dünyasına sızmasını konu alan casus filmi Dava Adamı (Dhurandhar), Netflix'in küresel İngilizce dışı filmler listesinde zirveye yerleşti. Film ayrıca hem Hindistan'da hem de Pakistan'da bir numara oldu.

Netflix'in haftalık Tudum listesine göre Dava Adamı, İngilizce olmayan filmler arasında dünya genelinde 7,6 milyon izlenmeyle zirveye çıktı. Yapımın Güney Asya genelindeki performansı da dikkat çekici: Film, Bangladeş ve Sri Lanka gibi pazarlarda da üst sıralara tırmanarak bölgeye yayılan bir çekim gücüne sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Pakistan'daki başarı ise ayrı bir ağırlık taşıyor çünkü Hint filmleri yıllardır Pakistan sinemalarında yer bulamıyor. Bu durum, iki ülkenin artan ikili gerilimler nedeniyle son yıllarda karşılıklı olarak filmleri sinema salonlarında engellemesiyle daha da sertleşti. Başka bir deyişle, Hindistan'ın Pakistan içindeki istihbarat varlığını merkeze alan bu hikaye, normal koşullarda sınırın öte yanında izleyiciyle buluşmayabilirdi. Netflix sayesinde film, Pakistan'da geniş bir izleyici kitlesine ulaşmış görünüyor.

Yönetmen koltuğunda Aditya Dhar'ın oturduğu filmin Ranveer Singh'in başı çektiği oyuncu kadrosunda kötü karakteri canlandıran Akshaye Khanna da yer alıyor. 

Dhurandhar iki bölüm halinde anlatılıyor: İlk film, bir gizli ajanın Karaçi'nin yeraltı dünyasına sızdığı, 10 yıla yayılan bir Hint istihbarat operasyonunu izliyor. Dhurandhar: The Revenge adlı ikinci bölümünse 19 Mart'ta ülke sinemalarında gösterime girmesi bekleniyor. Devam filminin hem hikayeyi sürdürmesi hem de Singh'in canlandırdığı karakterin geçmişine ışık tutması öngörülüyor.

Serinin ilk bölümü, Hindistan'da en yüksek hasılata ulaşan Hintçe film konumuna yükselmişti. Yapım, ülkede 116 milyon dolar, uluslararası pazarlarda ise 32 milyon dolar gişe hasılatı elde etmişti.

Independent Türkçe, Variety, Mashable


Oscarlı yıldızdan "sınırları zorlayan" İskeletor yorumu

Sınırsızlar Kulübü'yle (Dallas Buyers Club) 2014'te En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını alan 54 yaşındaki Jared Leto, Masters of the Universe'te He-Man'in baş düşmanı rolünde (Amazon MGM Studios / Sony Pictures)
Sınırsızlar Kulübü'yle (Dallas Buyers Club) 2014'te En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını alan 54 yaşındaki Jared Leto, Masters of the Universe'te He-Man'in baş düşmanı rolünde (Amazon MGM Studios / Sony Pictures)
TT

Oscarlı yıldızdan "sınırları zorlayan" İskeletor yorumu

Sınırsızlar Kulübü'yle (Dallas Buyers Club) 2014'te En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını alan 54 yaşındaki Jared Leto, Masters of the Universe'te He-Man'in baş düşmanı rolünde (Amazon MGM Studios / Sony Pictures)
Sınırsızlar Kulübü'yle (Dallas Buyers Club) 2014'te En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını alan 54 yaşındaki Jared Leto, Masters of the Universe'te He-Man'in baş düşmanı rolünde (Amazon MGM Studios / Sony Pictures)

He-Man ve Kainatın Hâkimleri'nin (Masters of the Universe) canlı çekim uyarlamayla beyazperdeye taşınırken, popüler çizgi filmin ikonik kötü karakteri de sinemada yeni bir yorumla izleyici karşısına çıkmaya hazırlanıyor.

Yönetmen Travis Knight, Amazon MGM Stüdyoları ve Mattel imzalı filmde Jared Leto'nun seslendirdiği İskeletor hakkında konuştu. Knight, Empire'a verdiği röportajda, oyuncunun karaktere sınırları zorlayan bir yorum getirmesine alan açtığını söyledi.

"İskeletor gerçekten ilginç bir kötüydü" diyen Knight, "Havalı görünüyordu. Korkutucuydu. Komikti. Güvensizdi. Ve tabii o kendine özgü sesi vardı" ifadelerini kullandı. 

Knight sözlerini şöyle sürdürdü: 

Birinin karakteri kendi yorumuyla yeniden kurmasını istedim. Jared bize geldi çünkü İskeletor'u seviyor ve karakterle ilgili kendi geçmişi de var. Sınırları sonuna kadar zorlamak istedi. Sonunda da beni çok mutlu eden bir noktaya vardık. İskeletor, bir bakıma toksik erkekliğin vücut bulmuş hali.

Geçen ay yayımlanan ilk fragmanla birlikte hayranlar, İskeletor'un Nicholas Galatzine'in canlandırdığı He-Man'le karşı karşıya geldiği sahnelere de kısa bir bakış atmıştı.

Senaryosunu Chris Butler'ın kaleme aldığı filmde ayrıca Camila Mendes, Alison Brie, Idris Elba, Sam C. Wilson, Jóhannes Haukur Jóhannesson ve Morena Baccarin gibi yıldızlar rol alıyor.

Masters of the Universe, 10 yaşındaki Prens Adam'ın bir uzay gemisiyle Dünya'ya gelmesi ve Eternia'ya açılan tek bağ olan büyülü Güç Kılıcı'ndan ayrı düşmesiyle başlıyor. Prens Adam neredeyse 20 yıl sonra izini sürdüğü kılıcını bulduğunda, uzayın ötesine geri götürülüyor ve gezegenini İskeletor'a karşı savunmak zorunda kalıyor. Ancak böylesine güçlü bir düşmanı yenebilmek için geçmişinin sırlarını çözmesi ve evrenin en güçlü adamı He-Man'e dönüşmesi gerekiyor.

Masters of the Universe, 5 Haziran'da sinemalarda gösterime girecek.

Independent Türkçe, Deadline, Empire


Uzmanlar kalp-damar hastalıkları riskini sıçratan gıdalara işaret etti

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Uzmanlar kalp-damar hastalıkları riskini sıçratan gıdalara işaret etti

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Florida Atlantic Üniversitesi'ndeki (FAU) araştırmacılar perşembe günü, aşırı işlenmiş gıdalar açısından zengin bir beslenme biçiminin yetişkinlerde kardiyovasküler hastalık riskini yüzde 47 artırdığını belirtti.

Yeni çalışmaya göre, 2021'le 2023 arasında en çok bu tür gıdaları (örneğin füme et, şekerleme, kurabiye, dondurulmuş pizza, şekerli gazlı içecekler ve patates cipsi) tüketen ABD'liler, Amerika'nın en büyük ölüm nedeni olan kalp hastalığına yakalanma bakımından en yüksek risk altındaydı.

Bulgular, Amerikan beslenme tarzının yaklaşık yüzde 60'ını oluşturan ve genellikle daha sağlıklı seçeneklerden daha ucuz bu ürünler hakkındaki artan endişeleri artırıyor.

Birçok aşırı işlenmiş gıda, kalple bağırsaklara zarar verebilecek ve kanserle erken ölüm riskini artırabilecek yüksek miktarda sodyum, şeker ve zararlı yağ içeriyor.

Okulun Birinci Sör Richard Doll Tıp ve Koruyucu Hekimlik Profesörü Dr. Charles Hennekens, "Bu sonuçlar, gelecekteki araştırmalarla klinik bakım ve kamu politikası için büyük önem taşıyor" diye vurguladı.

Araştırmacılar, sağlık hizmeti sağlayıcılarının hastalarına gelecekte aşırı işlenmiş gıda tüketimlerini azaltmalarını tavsiye etmeleri gerektiğini söyledi.

Çalışma

ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması'ndan elde edilen verileri kullanan araştırmacılar, 4 bin 787 yetişkinin sağlık durumunu inceledi.

Hastaların en az bir günlük ayrıntılı beslenme kayıtları ve kalp krizi veya inme hakkında bilgileri vardı.

Araştırmacılar bu raporları kullanarak toplam kalorilerinin yüzde kaçının aşırı işlenmiş gıdalardan geldiğini hesapladı.

Daha sonra, yetişkinleri aşırı işlenmiş gıda alımlarına göre sıraladılar.

Ayrıca yaş, cinsiyet, ırk ve etnik köken, sigara kullanımı ve gelir gibi faktörleri de hesaba kattılar.

Endişe verici kanser bağlantısı

Araştırmacılar ayrıca kolorektal kanserle olan bağlantıları da ele aldı.

Kanser oranları 50 yaşın altındaki genç yetişkinlerde artıyor ve doktorlar bunun nedenlerinden birinin aşırı işlenmiş gıdalar olabileceğine işaret ediyor.

Amerikan Kanser Derneği'ne göre, günümüzde kolorektal kanser teşhisi konan genç yetişkinlerin sayısı sadece 10 yıl öncesine kıyasla neredeyse iki katına çıktı.

Bu yıl doktorlar 108 bin 860 yeni kolon kanseri ve 49 bin 990 yeni rektum kanseri vakası bekliyor.

Çalışmanın ortak yazarlarından ve FAU Schmidt Tıp Fakültesi Tıp Bölümü Başkanı Dr. Allison Ferris, "Aşırı işlenmiş gıda tüketimindeki artış, yaygın ve ciddi gastrointestinal hastalıkların birçoğunu etkileyen diğer beslenme ve yaşam tarzı etkileriyle birlikte katkıda bulunan bir faktör olabilir" dedi.

Farkındalık, önlemeye yönelik ilk adım.

Independent Türkçe