Magen Oz... İsrail neden Han Yunus'ta yeni bir eksen inşa ediyor?

TT

Magen Oz... İsrail neden Han Yunus'ta yeni bir eksen inşa ediyor?

Magen Oz... İsrail neden Han Yunus'ta yeni bir eksen inşa ediyor?

İsrail ordusu bugün, aynı bölgede Hamas'a ait üç kilometreden uzun büyük bir tünelin imha edildiğini duyurduktan bir gün sonra, kuvvetlerinin “Majin Oz” adı verilen yeni bir eksenin açılışını tamamladığını açıklayarak Gazze Şeridi'ndeki Filistinlileri, özellikle de Han Yunus sakinlerini şaşırttı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, “188. Tugay ve Golani Tugayı güçleri Han Yunus'un doğusu ve batısını ayıran Majin Oz ekseninin açılışını tamamladı. Eksen yaklaşık 15 kilometrelik bir mesafe boyunca uzanıyor.”

Yeni “Majin Oz” ekseni Han Yunus'un doğusunu batıdan ayıracak ve Han Yunus'un Refah'tan ayrılmasını “Morag” ekseniyle de devam ettirecek.

Resim  İsrail ordusu tarafından yayınlanan, soldan sağa çapraz olarak uzanan ve Morag ekseni ile bir noktada kesişen Magen Oz ekseninin görüntüsü

Han Yunus bölgesindeki son hamleler, İsrail'in “insani şehir” olduğunu iddia ettiği ve Refah'taki (Gazze Şeridi'nin güneyi ve Han Yunus) yüz binlerce Gazzeli’nin bir çadır alanına tıkıştırılmasına yol açacak planla aynı zamana denk geliyor.

İsrail ordusuna göre bu yeni eksen, Hamas üzerindeki “baskının” ve Han Yunus Tugayı'na karşı yürütülen savaşın çözümünün merkezi bir parçası.

Bir parçalama politikası

Ancak İsrail, Gazze'yi parçalamak ve Doha'da devam eden dolaylı müzakerelerde İsrail'in Şerit'ten tamamen çekilmesinde ısrar eden Hamas üzerinde baskı kurmak için tesadüfi coğrafi eksenler dayatma politikası izliyor.

Gazze'deki saha kaynakları Şarku’l Avsat'a yaptıkları açıklamada, "Yeni eksen İsrail'in kontrolü altındaki birçok bölgeyi kapsıyor: Kizan en-Neccar, Curti el-Lut, Şeyh Nasır, Mean, Menara, Huza'a, Absan, al-Kara'a ve Beni Suheyla." Kaynaklar, “bu bölgenin, herhangi bir Filistinlinin sınıra yaklaşmasını önlemek için sınırdan 2 kilometreden daha uzağa ulaşan geniş tampon bölgeler oluşturmayı amaçladığını,

bunun da Han Yunus'un doğu bölgesinde yaşayan yüz binlerce kişinin İsrail güçlerinin orada kalması halinde, evlerine dönmesini engellemek anlamına geldiğini” belirtti.

İsrail ordusundan yapılan açıklamaya göre yeni “Magen Oz” ekseninin ilan edilmesiyle Hamas üzerinde daha fazla baskı kurulması amaçlanıyor.

İsrail, Refah'ı Han Yunus'tan ayıran Morag ekseninden çekilmemekte ısrar ederken, İbrani medyasının Refah'ın yaklaşık 2 kilometreye kadar olan bazı bölümlerinde askeri kontrolü sürdürmesi koşuluyla “eksenden çekilmek için müzakerelerde esneklik önerdiği” yönündeki haberleri Hamas reddediyor. Hamas, tamamen çekilene kadar kademeli bir çekilme için harita ve belirli tarihler konusunda ısrar ediyor.

Hamas, özellikle geçtiğimiz ocak ayında gerçekleşen ateşkes sırasında İsrail ordusu tarafından kurulan Netzarim ekseninin (Gazze Şehri'nin güneyinde, Gazze Şeridi'nin kuzeyini merkezinden ve güneyinden ayıran) büyük bir kısmı ve Gazze Şeridi'nin kuzeyinde geçici olarak kurulan eksenlerin bir kısmını ortadan kaldırmayı başardıktan sonra, kademeli geri çekilme ve bu yeni eksenlerin ortadan kaldırılması taleplerinde ısrarcı görünüyor.

Büyük Tünel Yıkıldı

Bu arada İsrail ordusu dün, iki aydan uzun bir süre önce Han Yunus'ta yapılan operasyonlar sırasında keşfedilen büyük bir Hamas tünelini yıktığını duyurdu.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, güçlerinin "merkezi bir yeraltı yolunda bulunan tüneli keşfettiğini ve tamamen yok ettiğini" belirterek, tünelin "yaklaşık 3,5 kilometre uzunluğunda olduğunu ve içinde birkaç sığınak bulunduğu" kaydedildi.

Şarku'l Avsat'a konuşan Filistinli saha kaynaklarına göre “bu tünel Hamas'ın askeri kolu olan El Kassam Tugaylarına ait en uzun tünellerden biri ve tünelden birçok tünel ve açılım bulunuyor, savunma tünelleri, komuta ve kontrol için kullanılan tüneller var.”

“Tünelin Mean, Al-Menara ve Han Yunus'un güneydoğusundaki diğer bölgelerde yer aldığını” belirten kaynaklar, “tünelin Kassam Tugayları savaşçıları için savaş düğümleri içerdiğine ve bu tüneli gerek bu bölgelerde gerekse büyük tünelin açıldığı yakın bölgelerde İsrail güçleriyle savaşmak için kullandıklarına” işaret etti.

Kaynaklar, son birkaç haftalarda bu bölgelerde çok sayıda operasyon gerçekleştirildiğini ve İsrail araçlarının patlayıcı düzenekler ve tanksavar füzeleriyle hedef alındığını belirtti.

Kaynaklar, savaşın belirli bir döneminde, büyük tünelin içinde, saha komutanlarının İsrail güçlerine karşı muharebeleri yönettiği, bu güçlerin hareketlerinin izlendiği ve onlara karşı saldırı planlamak için hareketlerinin belgelendiği komuta ve kontrol için özel tüneller bulunduğuna dikkat çekti.

rtgy6u
Gazze tünelinin içindeki bir İsrail askeri, Kasım 2023 (Reuters)

İsrail güçleri, savaşın başlangıcında ve Netzarim ekseninin kontrolünde duyurulduğu gibi, bazıları 2 ve 3 kilometre uzunluğa ulaşan, bazıları Gazze Şeridi'nin kuzeyi ile merkezini birbirine bağlayan ve araçların geçtiği çeşitli büyüklükteki tünellerin imha edildiğini sık sık duyurdu.

İsrail güçleri Gazze Şeridi'nde 20 aydan fazla bir süredir faaliyet göstermelerine, Hamas'ın kabiliyetlerini önemli ölçüde yok etmeyi başardıklarını iddia etmelerine rağmen, Han Yunus örneğinde olduğu gibi girdikleri bölgelere her yeniden girişlerinde daha fazla tünel ortaya çıkarmakta ve bunları yok etmek için çalışmaktadırlar. Saha kaynakları İsrail ordusunun daha önce bu bölgede en az bir kez, bazı bölgelerde ise iki kez operasyon düzenlediğini vurguluyor.



Hürmüz kaynıyor... İran ateş çemberini genişletti

İran'ın Bandar Abbas limanı açıklarında Hürmüz Boğazı'nda dün iki petrol tankeri demirledi (AP)
İran'ın Bandar Abbas limanı açıklarında Hürmüz Boğazı'nda dün iki petrol tankeri demirledi (AP)
TT

Hürmüz kaynıyor... İran ateş çemberini genişletti

İran'ın Bandar Abbas limanı açıklarında Hürmüz Boğazı'nda dün iki petrol tankeri demirledi (AP)
İran'ın Bandar Abbas limanı açıklarında Hürmüz Boğazı'nda dün iki petrol tankeri demirledi (AP)

Hürmüz Boğazı dün, ABD ordusunun seyrüseferi yeniden başlatmak ve mahsur kalan gemileri kurtarmak amacıyla başlattığı "Özgürlük Projesi" operasyonuyla eş zamanlı olarak, İran güçlerinin ABD donanması ve ticari gemilere yönelik seyir füzeleri, insansız hava araçları (İHA) ve sürat tekneleriyle saldırması sonucu açık bir çatışma alanına dönüştü.

Gerilimin artması, kırılgan ateşkesi doğrudan baskı altına aldı ve savaş ticari gemilere ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yayıldı.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), iki ABD gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini açıklarken, Tahran herhangi bir ticari geminin geçişini yalanladı İran Genelkurmay Başkanlığı ve Devrim Muhafızları Ordusu, koordinasyonsuz geçişlere karşı uyararak, yabancı güçlerin hedef alınacağını belirtti.

Çatışmaların boyutu BAE’ye de sıçradı. BAE Savunma Bakanlığı dün yaptığı açıklamada; İran tarafından ülkeye fırlatılan 12 balistik füze, 3 seyir füzesi ve 4 İHA’ya müdahale edildiğini duyurdu. Füceyre’deki yetkililer, petrol endüstrisi bölgesindeki bir tesisin İHA ile hedef alındığını ve olayda 3 kişinin yaralandığını bildirdi.

Hürmüz Boğazı yakınlarında başka gemiler de güvenlik olayları bildirdi; bunlar arasında Güney Kore bandıralı bir gemide yangın ve patlama meydana geldi. BAE, ADNOC'a ait boş bir tankerin iki İHA ile hedef alındığını açıkladı. Bu arada, denizcilik merkezleri Hürmüz Boğazı'ndaki tehdit seviyesini "kritik" olarak korudu.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, ABD kuvvetlerinin altı İran sürat teknesini imha ettiğini ve Tahran tarafından fırlatılan seyir füzeleri ve İHA’ların engellediğini belirterek, İran'ın ticari gemi trafiğini aksatmaya çalıştığını ancak başarısız olduğunu kaydetti.

Cooper, İran kuvvetlerine ABD askeri varlıklarından "tamamen uzak durmaları" tavsiyesinde bulunarak, İran üzerindeki askeri baskının "beklentilerin üzerinde" etki yarattığını vurguladı.


ABD ve Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı konusunda yeni bir BM karar tasarısı hazırlıyor

4 Mayıs 2026'da Lefkoşa'da çekilen fotoğrafta, bir kişi, gemi takip sitesi aracılığıyla Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini gösteren ekranın önünde duruyor (AFP)
4 Mayıs 2026'da Lefkoşa'da çekilen fotoğrafta, bir kişi, gemi takip sitesi aracılığıyla Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini gösteren ekranın önünde duruyor (AFP)
TT

ABD ve Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı konusunda yeni bir BM karar tasarısı hazırlıyor

4 Mayıs 2026'da Lefkoşa'da çekilen fotoğrafta, bir kişi, gemi takip sitesi aracılığıyla Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini gösteren ekranın önünde duruyor (AFP)
4 Mayıs 2026'da Lefkoşa'da çekilen fotoğrafta, bir kişi, gemi takip sitesi aracılığıyla Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini gösteren ekranın önünde duruyor (AFP)

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, yaptığı açıklamada, ABD ile Körfez ülkelerinin, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına tepki olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne sunulmak üzere bir karar taslağı hazırladığını söyledi.

Waltz, taslak üzerindeki müzakerelerin bu hafta gerçekleştirileceğini belirtti. Bu gelişme, geçen ay ABD’nin deniz yolunda seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlamaya yönelik uluslararası çabaları teşvik etmesini umduğu kararın, Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri Rusya ve Çin tarafından engellenmesinin ardından geldi.

Waltz, gazetecilere telekonferans yoluyla dün yaptığı açıklamada, ABD’nin yeni taslağı Bahreyn ile birlikte, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın katkılarıyla hazırladığını ifade etti.

Tahran'ın merkezinde, Hürmüz Boğazı'nı ve ABD Başkanı Donald Trump'ın dudaklarının dikilmiş olarak gösteren bir reklam panosu (AP)Tahran'ın merkezinde, Hürmüz Boğazı'nı ve ABD Başkanı Donald Trump'ın dudaklarının dikilmiş olarak gösteren bir reklam panosu (AP)

Karar taslağının İran’dan, ticari gemilere yönelik saldırıları ve boğazdaki seyrüseferden ücret alma girişimlerini durdurmasını talep etmesi bekleniyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre taslakta, İran’ın deniz mayınları döşemeye son vermesi ve bu mayınların yerlerini açıklaması çağrısı da yer alıyor.

Waltz, yeni taslağın önceki girişime kıyasla “daha spesifik bir çaba” olduğunu vurgularken, bunun İran ile yürürlükte olan ateşkes sürecine denk geldiğini belirtti.

ABD’li yetkili, “Bu karar, uluslararası su yollarına mayın döşenmesi ve tüm dünya ekonomilerini, özellikle Asya’dakileri etkileyecek geçiş ücretleri konularına daha fazla odaklanıyor” ifadelerini kullandı.


Gizli Servis ajanları Beyaz Saray yakınlarında bir silahlı saldırganı vurdu

Beyaz Saray yakınlarında bir ABD Gizli Servis personeli (AP)
Beyaz Saray yakınlarında bir ABD Gizli Servis personeli (AP)
TT

Gizli Servis ajanları Beyaz Saray yakınlarında bir silahlı saldırganı vurdu

Beyaz Saray yakınlarında bir ABD Gizli Servis personeli (AP)
Beyaz Saray yakınlarında bir ABD Gizli Servis personeli (AP)

ABD Gizli Servisi ajanları, dün Washington şehir merkezinde silahlı bir kişiye ateş açtı. Yetkililer, olayın Beyaz Saray’ın geçici olarak kapatılmasına yol açtığını bildirdi.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Gizli Servis Başkan Yardımcısı Matthew Quinn, ateş açma olayının National Mall yakınlarında ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in konvoyunun bölgeden geçmesinden kısa süre sonra meydana geldiğini açıkladı.

Quinn, gazetecilere yaptığı açıklamada, Başkan Yardımcısı’nın hedef alındığını düşünmediğini belirtirken, olayın eski Başkan Donald Trump’a yönelik son suikast girişimleriyle bağlantılı olup olmadığı konusunda yorum yapamayacağını söyledi.

“Bu konuda spekülasyon yapmayacağım” diyen Quinn, “Ateşin başkana yönelik olup olmadığını bilmiyorum, ancak bunu öğreneceğiz” ifadelerini kullandı.

Quinn ayrıca, Gizli Servis ajanlarının silah taşıdığı değerlendirilen “şüpheli bir kişiyi” tespit etmesinin ardından olayın yaşandığını belirtti.

Şüpheli, görevlilerin kendisine yaklaşması üzerine yaya olarak kaçtı, ardından silahını çekerek ateş açtı. Gizli Servis ajanları da karşılık vererek şahsı vurdu.

Yaralanan kişi hastaneye kaldırılırken, sağlık durumuna ilişkin henüz bilgi verilmedi.

Quinn, olay sırasında yoldan geçen bir çocuğun da hafif yaralandığını ifade etti.

Olay, yaklaşık bir hafta önce Washington’da Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinin düzenlendiği otele silahlı bir kişinin girmeye çalışmasının ardından meydana geldi.