Hava kirliliği çocukların göz sağlığını tehdit ediyor

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Hava kirliliği çocukların göz sağlığını tehdit ediyor

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Araştırmacılar, hava kirliliğinin çocukların görme yetisine zarar verebileceğini ve daha temiz havanın görme yetilerini korumaya katkı sağlayabileceğini buldu.

Azot dioksit gibi zararlı emisyonların, çocuklarda 16 bin erken ölüm ve 30 bin yeni astım vakasıyla bağlantılı olduğu zaten biliniyordu.

Ancak trafikle ilişkili kirlilik, özellikle azot dioksit ve ince partikül madde (PM2.5), artık çocukların gözlüksüz ne kadar iyi görebildiğiyle de ilişkilendirildi.

Birmingham Üniversitesi'ndeki araştırmacıların çalışması, kirliliğe daha az maruz kalmanın, miyopinin (uzaktaki nesnelerin bulanık göründüğü görme bozukluğu) ilerlemesini yavaşlatabileceğini öne sürüyor.

Çalışmanın eş yöneticisi, Birmingham Üniversitesi'nden Profesör Zongbo Shi, "Genetik ve ekran süresi uzun zamandır çocukluk çağı miyopisine katkıda bulunan faktörler olarak kabul edilse de bu, hava kirliliğini anlamlı ve değiştirilebilir bir risk faktörü olarak izole eden ilk çalışmalardan biri" dedi.

Temiz hava sadece solunum sağlığıyla değil, aynı zamanda göz sağlığıyla da ilgili. Sonuçlarımız, hava kalitesinin iyileştirilmesinin, özellikle en hassas gelişim dönemlerinde çocukların görme yetisini korumak için değerli bir stratejik müdahale olabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, kirli havanın gözlerde iltihaplanma ve strese nasıl neden olabileceğini açıkladı. Ayrıca sağlıklı göz gelişimi için önemli olan güneş ışığına maruz kalmayı azaltabilir ve gözün şeklini değiştirerek miyopiye yol açan kimyasal değişimleri tetikleyebilir.

PNAS Nexus adlı akademik dergide yayımlanan çalışma, okul çağındaki 30 bin çocuğun çevresel, genetik ve yaşam tarzı faktörlerinin çocukların görme gelişimini nasıl etkilediğine dair verilerini analiz etti.

Veriler, daha temiz havaya sahip bölgelerde yaşayan çocukların daha iyi görme yetisine sahip olduğunu ve ilkokul çocuklarının özellikle kirlilik seviyelerine karşı hassas olduğunu ortaya koydu.

Bu küçük çocukların görmelerindeki en büyük gelişme daha temiz havaya eriştiklerinde gerçekleşti.

Daha büyük yaştaki öğrenciler ve miyopisi olanların çevresel değişikliklerden etkilenme olasılığı daha düşük olsa da bu durum görme sorunları ciddileşmeden önce erken müdahalenin fark yaratabileceğini gösteriyor.

Sınıflara hava temizleyicileri takmak, okulların çevresinde trafik kirliliğini azaltmak için "temiz hava bölgeleri" oluşturmak ve okula bırakma ve okuldan alma saatlerinde sokakları arabalara kapatmak göz sağlığını iyileştirebilir.

Birmingham Üniversitesi'nden ortak yazar Dr. Yuqing Dai şunları söyledi:

Miyopi dünya çapında artışta ve yaşamın ilerleyen dönemlerinde ciddi göz sorunlarına yol açabiliyor. Bir çocuğun genlerini değiştiremesek de çevresini iyileştirebiliriz. Ciddi miyopi ortaya çıkmadan önce erken harekete geçersek, gerçek bir fark yaratabiliriz.

Bu bulgular, Birleşik Krallık'ın en büyük toplu davasının gelecek ay Yüksek Mahkeme'de görülmesinin ardından geldi. Bu dava, kaç dizel araca emisyon hilesi cihazı takıldığını ortaya çıkarabilir.

Mums for Lungs ve ClientEarth kampanya grupları, Birleşik Krallık yollarında yasal sınırların çok üzerinde tehlikeli azot dioksit salınımı potansiyeli taşıyan 23 araç modeli olduğunu iddia ediyor.

Mums for Lungs'un kurucusu Jemima Hartshorn, "Sadece 2024'te Londra'da 120 binden fazla çocuk nefes almakta zorlanarak hastaneye kaldırıldı. Otomobil şirketleri, yasadışı ve zehirli seviyelerde gaz salan araçlar üretti ve küçük akciğerler bunun bedelini her gün ödüyor" dedi.

Dava, Volkswagen'in 2015'teki "dizelgate" vakasından 10 yıl sonra gerçekleşiyor. O vakada Volkswagen, 11 milyona yakın aracında emisyon testlerini manipüle eden bir yazılım bulunduğunu itiraf etmişti. Bu modeller, her yıl yasal sınırların 70 bin 300 ton üzerinde, fazladan nitrik oksit ve azot dioksit salıyor.

Independent Türkçe



Afrika'da "hamile bluzu" tartışması

Popüler Ganalı YouTuber Wode Maya, ülkesinin liderinin yerel kıyafetleri yurtdışında da tanıtmasının önemli olduğunu söyledi (Gana Cumhurbaşkanlığı)
Popüler Ganalı YouTuber Wode Maya, ülkesinin liderinin yerel kıyafetleri yurtdışında da tanıtmasının önemli olduğunu söyledi (Gana Cumhurbaşkanlığı)
TT

Afrika'da "hamile bluzu" tartışması

Popüler Ganalı YouTuber Wode Maya, ülkesinin liderinin yerel kıyafetleri yurtdışında da tanıtmasının önemli olduğunu söyledi (Gana Cumhurbaşkanlığı)
Popüler Ganalı YouTuber Wode Maya, ülkesinin liderinin yerel kıyafetleri yurtdışında da tanıtmasının önemli olduğunu söyledi (Gana Cumhurbaşkanlığı)

Bu hafta Lusaka'da düzenlenen Gana-Zambiya İş Forumu'na Batı Afrika ülkesinin lideri John Dramani Mahama da katıldı. 

67 yaşındaki Gana Cumhurbaşkanı, Afrika'nın güneyindeki Zambiya'nın başkentine çarşamba günü ulaştığında üstünde "fugu" diye bilinen geleneksel bir kıyafet vardı. 

Üç günlük devlet ziyaretine panço benzeri bu kıyafetle başlayan Mahama'yı, Zambiya Devlet Başkanı Hakainde Hichilema ve beraberindeki yetkililer takım elbiseleriyle karşıladı.

Gana Cumhurbaşkanı, Zambiya'da yaşayan yurttaşlarıyla bir araya geldiğinde de üzerinde aynı kıyafet vardı

Haftanın bir gününü "Fugu Cuması" ilan ederek geleneksel kıyafetlerin giyilmesini teşvik eden Mahama, sosyal medyada alaycı yorumlara konu oldu. 

BBC'nin yorumunu aktardığı Zambiyalılardan Malama Mulenga, "hamile bluzu" derken Master G, meşhur Cazcı Kardeşler (Blues Brothers) filmine gönderme yaparak "Bluz kardeşlerimizi seviyoruz" ifadesini kullandı.

Gana Dışişleri Bakanı Samuel Okudzeto Ablakwa bu kıyafetin sosyal medyada ses getirmesinin gençlerin kültürel miraslarına sahip çıkmaya niyetli olduğunun göstergesi olduğunu savundu. 

45 yaşındaki siyasetçi, fuguyu bir kıyafetten ibaret görmediklerini, Afrika kimliği, onuru ve mirasının bir sembolü olarak saydıklarını söyledi:

Sosyal medyada bu elbiseyi merak eden gençlere: Bu kıyafeti 6 Mart 1957'de ülkenin bağımsızlığını ilan eden, Gana'nın kurucusu Osagyefo Kwame Nkrumah giyiyordu.

63 yaşındaki Zambiya lideri de mevkidaşının kıyafet tercihini destekledi. Hichilema cuma günü yaptığı açıklamada Mahama'nın kendisine bir adet fugu hediye ettiğini hatırlattı. Ancak daha fazlasını almaya niyetli olduğunu da sözlerine ekledi: 

Sosyal medyadaki yorumlardan sonra Gana'dan daha fazla fugu isteyeceğiz.

Independent Türkçe, BBC, News Ghana


David Beckham'dan arasının açık olduğu oğlu Brooklyn'e gönderme

Brooklyn, Victoria ve David Beckham (Reuters)
Brooklyn, Victoria ve David Beckham (Reuters)
TT

David Beckham'dan arasının açık olduğu oğlu Brooklyn'e gönderme

Brooklyn, Victoria ve David Beckham (Reuters)
Brooklyn, Victoria ve David Beckham (Reuters)

David Beckham, Brooklyn'in ailesiyle barışma planı olmadığını açıklamasından sadece birkaç hafta sonra, en büyük oğlu hakkında düşük profilli bir gönderme paylaşmış gibi görünüyor.

26 yaşındaki Brooklyn, ocak ayında Instagram'da yayımladığı bomba etkisi yaratan açıklamada, babası David ve annesi Victoria'yı, oyuncu ve mirasyedi eşi Nicola Peltz Beckham'la ilişkisini "durmaksızın sabote etmeye" çalışmakla suçlamıştı.

"Tüm hayatım boyunca, ebeveynlerim basında ailemiz hakkındaki anlatıları kontrol etti" iddiasında bulunmuştu.

Yapmacık sosyal medya paylaşımları, aile etkinlikleri ve sahte ilişkiler, içine doğduğum hayatın değişmez bir parçası oldu.

Beckham ailesi henüz Brooklyn'in açıklamasına doğrudan yorumda bulunmadı ancak 50 yaşındaki eski futbolcu, son sosyal medya paylaşımında oğluna ince bir gönderme yaptı.

İngiltere milli takımının eski kaptanı, kariyeri boyunca kullandığı kramponların "arşivinin" fotoğrafını paylaştı; bazılarının üzerinde Brooklyn'in adı yazılmıştı.

Kramponların çoğunda Brooklyn'in küçük kardeşleri 23 yaşındaki Romeo, 20 yaşındaki Cruz ve 14 yaşındaki Harper'ın da adları yazıyordu.

sdfv
David Beckham, kişiselleştirilmiş krampon "arşivinin" fotoğrafını paylaştı (Instagram/Davidbeckham)

David, futbol kariyerine 1992'de Manchester United'da başlamış, 2003'te Real Madrid'e transfer olmuş ve daha sonra LA Galaxy'de oynamak için Atlantik'in ötesine geçmişti.

Bu hafta, Brooklyn'in babasına adanmış bir dövmesini kapattırdığı iddia edildi.

Gelecek vaat eden aşçı Brooklyn'in kolunda daha önce "Baba" kelimesi yazılmış bir çapa dövmesi vardı.

Ancak Brooklyn'in yakın zamanda çekilen bir fotoğrafında, yazının soyut şekillerle kapatıldığı anlaşılıyordu.

Brooklyn'in kayınpederi milyarder Nelson Peltz, yakın zamanda bir soru-cevap etkinliğinde aile dramasına değinerek, izleyicilere "uzun ve mutlu bir evlilikleri olmasını" umduğunu söyledi.

"Kızım ve Beckham ailesi bambaşka bir konu ve bugün burada bunun hakkında konuşmayacağız" dedi.

Şunu söyleyeyim, kızım harika, damadım Brooklyn harika ve onların uzun ve mutlu bir evlilik geçirmesini çok istiyorum.

Independent Türkçe


Netflix rekortmen Fransız filminin devamı için düğmeye bastı

49 yaşındaki Arjantin asıllı Fransız aktris Bérénice Bejo, Paris'in Altında'da cesur bir okyanus bilimciyi oynuyor (Netflix)
49 yaşındaki Arjantin asıllı Fransız aktris Bérénice Bejo, Paris'in Altında'da cesur bir okyanus bilimciyi oynuyor (Netflix)
TT

Netflix rekortmen Fransız filminin devamı için düğmeye bastı

49 yaşındaki Arjantin asıllı Fransız aktris Bérénice Bejo, Paris'in Altında'da cesur bir okyanus bilimciyi oynuyor (Netflix)
49 yaşındaki Arjantin asıllı Fransız aktris Bérénice Bejo, Paris'in Altında'da cesur bir okyanus bilimciyi oynuyor (Netflix)

Netflix, 2024'ün hit Fransız filmi Paris'in Altında'nın (Sous la Seine) devam projesi için nihayet harekete geçti. Platform, yeni filmi yönetmesi için korku türünün tanınmış isimlerinden Fransız yönetmen Alexandre Aja'yla anlaştı.

İlk filmin yönetmen koltuğunda Xavier Gens oturuyordu.

Mutant köpekbalığı dehşeti

Bérénice Bejo'nun bir deniz araştırmacısını canlandırdığı filmde karakter, hem travmatik geçmişiyle yüzleşmek hem de Paris'i, tatlı suda yaşayabilen "mutant" bir köpekbalığı ve yavrularından kurtarmak zorunda kalıyordu. Üstelik şehir, belediye başkanının iptal etmeyi reddettiği bir triatlona hazırlanan vatandaşlarla birlikte paniğe sürükleniyordu. 

Gens'in yönettiği ilk film, Netflix'te İngilizce olmayan filmler arasında 102,3 milyondan fazla izlenmeyle platformun rekor kıran yapımlarından biri olmuştu. Köpekbalığı saldırısı temalı bu korku filminin şoke edici finali de devam hikayesi için merak uyandıran bir kapı aralamıştı.

Film, absürt eğlence dozuyla kısa sürede viral hale gelip o yıl platformda dünya genelinde en çok izlenen yapımlardan biri haline gelmişti.

Bejo'nun devam filminde de rolünü yeniden canlandırması bekleniyor. Yapımcı Vincent Roget de projeye yeniden dönüyor.

İlk filmin ortak senaristlerinden biri olan Gens'in ise neden geri dönmediği net değil. Devam filminin senaryosunu kimin kaleme aldığı şu aşamada bilinmiyor. 

Korku türünün tecrübeli ismi

2003 tarihli Fransız yapımı korku filmi Yüksek Tansiyon'la (Haute Tension) çıkış yapan yönetmen, ardından ABD'de Wes Craven klasiği Tepenin Gözleri'nin (The Hills Have Eyes) yeniden çevrimine imza atmıştı.

Aja ayrıca, 2010'da kana susamış tropik balıkların Arizona'daki küçük bir kasabayı dehşete düşürdüğü Piranha 3D'yi çekmişti. 2019 yapımı Ölümcül Sular'da (Crawl) ise Kategori 5 kasırga sırasında su altında kalan Florida'daki evlerinde kapana kısılan bir baba-kızın, aç timsahlardan kaçma mücadelesini anlatmıştı. Eleştirmenlerden büyük ölçüde olumlu yorumlar alan filmde Kaya Scodelario ve Barry Pepper rol almıştı.

Aja'nın son yönetmenlik çalışması ise Oscarlı yıldız Halle Berry'nin başrolünde yer aldığı, hayatta kalma temalı Asla Bırakma (Never Let Go) olmuştu.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Bloody Disgusting