Gökbilimciler, 2032'de düşük bir ihtimalle Ay'a çarpacağı tahmin edilen "şehir katili" asteroidi, çarpma enkazının uyduları yok etme riskini azaltmak için havaya uçurmayı düşünüyor.
2024 YR4 diye adlandırılan, Dünya'ya yakın uzay kayasının, daha önce düşük bir ihtimalle Dünya'ya çarpacağı tahmin ediliyordu.
65 metre uzunluğundaki kayaya dair daha sonraki gözlemler, Dünya'ya çarpma ihtimalinin neredeyse sıfır olduğunu, ancak Ay'a çarpma ihtimalinin hâlâ düşük de olsa sürdüğünü göstermişti.
Asteroidin yörüngesine ilişkin tahminler, yüzde 4 ihtimalle Aralık 2032'de Ay yüzeyine çarpacağına ve bu muhtemel çarpışmanın yaklaşık 1 km çapında bir krater oluşturacağına işaret ediyor.
Araştırmacılar daha önce 2024 YR4'ün Ay'da 100 milyon kilogramdan daha ağır bir enkaz bulutu oluşturabileceğini, bunun "birkaç gün içinde Dünya üzerinde birikebileceğini" ve Dünya yörüngesindeki uyduları yıllarca meteoritlere maruz bırakabileceğini hesaplamıştı.
Aralarında NASA'dan isimlerin de yer aldığı gökbilimciler bu ihtimali önlemek için "kinetik parçalama görevi" adını verdikleri bir görev kapsamında 2024 YR4'ü tamamen havaya uçurmayı öneriyor.
Henüz hakem değerlendirmesinden geçmeyen çalışmada, asteroide dair daha fazla keşif yapılması, uzay kayasının saptırılması ve patlayıcı cihazlarla parçalara ayrılması gibi üç olası görev değerlendirildi.
Araştırmacılar mevcut olanların yanı sıra yeni uzay araçlarını kullanarak farklı itme seçeneklerini değerlendirmeye aldı.
Ayrıca halihazırda en az 610 milyon kilometre uzaktaki asteroide ulaşmak için bu görevlerin her birinin yürütülmesi gereken farklı zaman çizelgelerini de incelediler.
Tüm bu seçenekler, NASA'nın Dimorphos adlı bir asteroide yüksek hızda bir uzay aracıyla çarparak rotasından çıkardığı 2022 Çift Asteroit Yönlendirme Testi'ne (DART) kıyasla birkaç kat daha fazla planlama ve kaynak gerektiriyor gibi görünüyor.
Bilim insanları, "Saptırma görevleri değerlendirildi ve bunlar uygulanabilir görünmüyor" diye yazıyor.
Önerilen bir diğer seçenekse 2024 YR4'ün "nükleer patlayıcı cihazlar"la patlatılması.
Asteroidin boyutu ve kütlesiyle ilgili belirsizlik nedeniyle muhtemelen saptırma yeterli olmayacağından, bu seçenek ciddi bir şekilde değerlendiriliyor.
Bilim insanları böyle bir görevin, gelecekte Dünya'ya çarpma rotasında olduğu keşfedilen, tehlikeli olma potansiyeli taşıyan diğer uzay kayalarını saptırmanın yeni bir yolunu açabileceğini söylüyor.
Ağırlığı 33 milyon ila 910 milyon kilogram olabilecek uzay kayasını parçalara ayırma görevinin geliştirilmesi 5 ila 7 yıl sürebilir. Bir sonraki fırlatma aralığıysa 2029 sonuyla 2031 sonu arasında.
Bilim insanları asteroide, her biri II. Dünya Savaşı'nın sonunda ABD'nin Nagazaki ve Hiroşima'ya attığı nükleer bombalardan yaklaşık 5 ila 8 kat daha güçlü, 100 kilotonluk iki nükleer bomba göndermeyi öneriyor.
Araştırmacılar "İhtiyaç duyulması halinde kullanılmak üzere ikinci bir nükleer patlayıcı cihaz da var. Gerek duyulmadığı takdirde, ilk cihaz asteroidi başarıyla saptırdıktan sonra ikinci cihaz derin uzayda patlatılarak güvenli bir şekilde imha edilebilir" diyor.
Burada açıkladığımız çeşitli görev seçeneklerini değerlendirirken, 2024 YR4'ün Ay'a çarpma olasılığının şu anda yaklaşık yüzde 4 olduğunu akılda tutmak önemli.
Independent Türkçe
