Times of Israel'in ulaştığı plana göre, ABD'nin Gazze Şeridi'ndeki savaşı sona erdirme önerisi, Filistinlileri Gazze Şeridi'nde kalmaya teşvik ediyor ve gelecekteki bir Filistin devletine giden yolu açıyor.
ABD'nin bu hafta başında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu toplantıları sırasında bir dizi Arap ve Müslüman ülkeyle paylaştığı 21 maddelik belge, son aylarda farklı paydaşlar tarafından hazırlanan çeşitli önerilerin (tüm rehinelerin serbest bırakılmasından Hamas'ın iktidardan uzaklaştırılmasına kadar) merkezinde yer alan hükümleri içeriyor.
Ancak Filistinlileri Gazze Şeridi'nde kalmaya açıkça teşvik etme kararı, Trump'ın şubat ayında ABD'nin Gazze Şeridi'ni kontrol altına alacağını ve yaklaşık iki milyonluk nüfusu kalıcı olarak başka bir yere yerleştireceğini söyleyerek dünyanın çoğunu şok etmesi göz önüne alındığında, Trump yönetimi için bu konuda önemli bir gelişme oldu.
Bu açıklamalar, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyon ortakları ve hatta o zamandan beri Gazze sakinlerinin ‘gönüllü göçünü teşvik etmek’ için aktif olarak çalışan daha ılımlı İsrailli siyasi figürler arasında bile bu fikre güçlü bir destek sağladı.
Times of Israel tarafından ulaşılan ve konuyla ilgili iki kaynak tarafından doğrulanan plana göre, ABD, ‘barış içinde bir arada yaşamak için siyasi bir ufuk’ üzerinde anlaşmak üzere İsrail ve Filistinlilerle diyalog kuracak.
ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray'da (EPA)
21 madde neler var?
Şarku’l Avsat’ın Times of Israel’den aktardığı planın içeriği şu şekilde:
1. Gazze Şeridi, komşularına tehdit oluşturmayan, aşırılıkçılık ve terörizmden arındırılmış bir bölge olacak.
2. Gazze Şeridi, halkının yararına yeniden geliştirilecek.
3. Her iki taraf da öneriyi kabul ederse, savaş derhal sona erecek, İsrail güçleri tüm operasyonlarını durduracak ve Gazze Şeridi'nden kademeli olarak çekilecek.
4. İsrail'in anlaşmayı kabul etmesinden itibaren 48 saat içinde tüm canlı rehineler serbest bırakılacak ve ölü rehinelerin cenazeleri teslim edilecek.
5. Rehineler iade edildikten sonra İsrail, ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış yüzlerce Filistinli mahkûmu ve savaşın başlangıcından bu yana gözaltına alınan binden fazla Gazze sakinini serbest bırakacak. Ayrıca yüzlerce Filistinlinin cenazesi yakınlarına verilecek.
6. Rehineler serbest bırakıldıktan sonra, barış içinde bir arada yaşamaya kararlı Hamas üyeleri affedilecek. Gazze Şeridi'nden ayrılmak isteyen Hamas mensupları için ise kendilerini kabul eden ülkelere güvenli geçiş imkânı sağlanacak.
7. Bu anlaşmaya varıldığında, Ocak 2025'teki rehine anlaşmasında belirlenen standartlardan daha az olmayan oranlarda Gazze Şeridi'ne yardım akışı sağlanacak; günde 600 yardım tırı gönderilecek, hayati altyapının onarımı ve moloz kaldırma ekipmanlarının girişi sağlanacak.
8. Yardımlar, her iki tarafın da müdahalesi olmaksızın BM, Kızılay ve İsrail veya Hamas ile bağlantısı olmayan diğer uluslararası kuruluşlar tarafından dağıtılacak.
9. Gazze Şeridi, bölge sakinlerine günlük hizmetleri sağlamakla sorumlu Filistinli teknokratlardan oluşan geçici bir geçiş hükümeti tarafından yönetilecek. Geçiş hükümeti, ABD'nin Arap ve Avrupalı ortaklarıyla istişare ederek kurduğu yeni bir uluslararası kuruluş tarafından denetlenecek. Geçiş hükümeti, Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze Şeridi'nin yeniden inşası için bir finansman çerçevesi oluşturacak.
10. Gazze Şeridi'nin yeniden inşası için, yatırım çekmeyi ve istihdam yaratmayı amaçlayan mevcut planlar dikkate alınarak, modern Ortadoğu şehirlerinin inşasında deneyimli uzmanlar bir araya getirilerek bir ekonomik plan geliştirilecek.
11. Katılımcı ülkeler arasında müzakere edilerek, gümrük tarifelerinin indirildiği bir ekonomik bölge kurulacak.
Gazze şehrinin Tel el-Heva mahallesinde İsrail ordusunun düzenlediği operasyon sırasında boşaltılan bir alan (EPA)
12. Hiç kimse Gazze Şeridi'ni terk etmeye zorlanmayacak ve ayrılmayı seçenlerin geri dönmelerine izin verilecek. Ayrıca, Gazze sakinleri bölgede kalmaya teşvik edilecek ve orada daha iyi bir gelecek inşa etme fırsatı sunulacak.
13. Hamas, Gazze Şeridi'nin yönetiminde hiçbir rol oynamayacak. Tüneller dahil olmak üzere, saldırı amaçlı askeri altyapının yıkılması ve inşasının durdurulması konusunda taahhüt verilecek. Gazze Şeridi'nin yeni liderleri, komşularıyla barış içinde bir arada yaşamayı taahhüt edecekler.
14. Bölgesel ortaklar, Hamas ve diğer grupların taahhütlerine uymalarını ve Gazze Şeridi'nin artık İsrail veya halkı için bir tehdit oluşturmamasını sağlamak amacıyla güvenlik garantileri verecek.
15. ABD, Gazze Şeridi'ndeki güvenliği denetlemek üzere derhal Gazze Şeridi'ne konuşlandırılacak geçici bir uluslararası istikrar gücü oluşturmak için Arap ve diğer uluslararası ortaklarla birlikte çalışacak. Bu güç, uzun vadeli iç güvenlik aygıtı olarak hizmet verecek bir Filistin polis gücü kuracak ve eğitecek.
16. İsrail Gazze Şeridi'ni işgal etmeyecek veya ilhak etmeyecek. İsrail ordusu, yeni güvenlik güçleri Gazze Şeridi'nde kontrol ve istikrarı sağladıkça, şu anda işgal ettiği topraklardan kademeli olarak çekilecek.
17. Hamas bu öneriyi geciktirir veya reddederse, yukarıdaki noktalar çatışmanın olmadığı bölgelerde uygulanacak ve İsrail ordusu bu bölgeleri kademeli olarak uluslararası istikrar gücüne devredecek.
18. İsrail, Katar'a gelecekte saldırı düzenlememeyi taahhüt edecek. ABD ve uluslararası toplum, Doha'nın Gazze çatışmasında arabulucu olarak oynadığı önemli rolün farkında.
19. Nüfusun radikalleşmesini önleme süreci başlatılacak. Bu süreç, İsrail ve Gazze Şeridi'ndeki zihniyet ve anlatıları değiştirmek amacıyla dinler arası diyaloğu da içerecek.
20. Gazze Şeridi'nin yeniden inşası ilerledikçe ve Filistin Yönetimi'nin reform programı uygulandıkça, Filistin halkının arzusu olarak kabul edilen Filistin devletine giden güvenilir bir yol için koşullar olgunlaşabilir.
Bu maddede Filistin reform programıyla ilgili ayrıntılar yer almıyor, ayrıca devletleşmeye giden yolda bir tarih de belirtilmiyor.
21. ABD, barış içinde bir arada yaşamak için siyasi bir ufuk üzerinde anlaşmak üzere İsrail ve Filistinlilerle diyalog kuracak.
