ABD Başkanı Donald Trump dün akşam yaptığı açıklamada, İsrail'in müzakereler sonucunda Gazze Şeridi'ndeki ilk geri çekilme hattını kabul ettiğini söyledi. Trump, “Bunu Hamas'a gösterdik ve onlarla paylaştık” dedi.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, Hamas'ın bu çizgiye onay verdiğini teyit ettiğinde ateşkesin derhal yürürlüğe gireceğini ve esir takasının başlayacağını bildirdi.
İsrail medyası, Trump'ın Gazze Şeridi'ndeki ilk geri çekilme hattını gösteren haritasının, Refah, Beyt Hanun ve Philadelphia Koridoru’nun İsrail kontrolü altında kalacağını gösterdiğini belirtti.
Trump, Gazze'deki barış planının uygulanmasında ‘Hamas'ın herhangi bir gecikmesini’ veya ‘Gazze'yi yeniden bir tehdit haline getirecek herhangi bir sonucu’ tolere etmeyeceğini vurguladı. “Bunu çabucak halledelim, aksi takdirde ne olacağını tahmin edemeyiz” diyen Trump, harekete ‘hızlı hareket etmesini, aksi takdirde tüm olasılıkların masada olduğunu’ söyledi.
Trump, bombardıman durmamış olmasına rağmen, ‘İsrail'in rehinelerin serbest bırakılmasına fırsat vermek için Gazze'ye yönelik bombardımanı geçici olarak durdurmasını’ övdü.
Geçtiğimiz cuma günü Trump, Hamas'ın silahsızlanma konusuna değinmeden, savaşı sona erdirmek için hazırladığı plana göre Gazze Şeridi'nde tutulan tüm rehineleri serbest bırakmayı kabul ettiğini açıklamasının hemen ardından İsrail'e Gazze'yi bombalamayı ‘derhal’ durdurması çağrısında bulundu.
Hamas, tüm rehineleri serbest bırakmayı ve Gazze'nin yönetimini ‘bağımsızlardan’ oluşan bir kuruma devretmeyi kabul ettiğini doğruladı. Bu iki nokta, İsrail'in de desteklediği ABD Başkanı’nın planında yer alıyor. Ancak Hamas, teklifte yer alan ‘Gazze Şeridi'nin geleceği’ ile ilgili diğer noktaların müzakere edilmesi gerektiğini vurguladı.
Trump, Truth Social'de şunları yazdı: “Hamas'ın yaptığı açıklamaya dayanarak, onların kalıcı bir barışa hazır olduklarına inanıyorum. İsrail, rehineleri güvenli ve hızlı bir şekilde kurtarabilmemiz için Gazze'ye yönelik bombardımanı derhal durdurmalı!”
Trump daha sonra Truth Social'de yayınladığı kısa bir videoda, barış planı kapsamında tüm tarafların ‘adil’ bir şekilde muamele göreceğini taahhüt etti.
İsrail dün Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarının hızını yavaşlattı. Günün başlangıcı önceki haftalara göre nispeten daha sakin geçse de, Trump'ın cuma günü geç saatlerde İsrail'e saldırılarını durdurması çağrısında bulunmasından bu yana, yıkıma uğramış Filistin topraklarında en az 21 kişi bombardıman ve hava saldırılarında hayatını kaybetti.
Sağlık görevlileri, ayrı saldırılarda 11 kişinin yaşamını yitirdiğini, Gazze şehrinin et-Tuffah mahallesindeki bir eve düzenlenen İsrail saldırısında ise çocuklar da dahil olmak üzere 10 kişinin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını bildirdi. Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığına göre saldırı, yakınlardaki birkaç binaya da zarar verdi.
Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı daha önce, İsrail'in ateş açması sonucu son 24 saat içinde Gazze Şeridi'nde en az 66 Filistinlinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.
Kahire el-İhbariyye televizyonu, bir Filistinli ve bir İsrailli heyetin Trump'ın planı hakkında ‘dolaylı görüşmeler’ için Mısır'a geleceğini duyurdu.
Hamas'ın plana verdiği yanıt, dünya liderlerinden 1948'deki kuruluşundan bu yana İsrail ile yaşanan en kanlı çatışmanın sona ermesi ve Gazze Şeridi'nde halen tutulan İsraillilerin serbest bırakılması çağrısında bulunan bir dizi iyimser açıklamaya yol açtı.
Barış umutlarına bir başka potansiyel destek, İran destekli İslami Cihad Hareketi'nin yaptığı destek açıklamasıyla geldi. Hamas'tan daha küçük bir grup olan bu örgüt, daha militan olarak görülüyor.
Rehinelerin bir kısmını elinde bulunduran İslami Cihad Hareketi, dün Hamas'ın yanıtını onaylayarak, her iki tarafın elinde tuttuğu İsraillilerin serbest bırakılmasına zemin hazırlayabilecek bir adım attı.
Bir umut ışığı
Hamas'ın tutumu ve İslami Cihad'ın desteği, birbiri ardına çöken ateşkeslerden mustarip olan Gazze sakinlerinin moralini yükseltebilir. İsrail'in bombardımanı, son iki yıldır bölgeyi harap etti, büyük bir insani krize yol açtı ve nüfusun çoğunu kaçmaya zorladı.
İşgal altındaki Batı Şeria'nın El Halil kentinde yaşayan Şerif el-Fahuri, “Allah Gazze halkını bu felaketten kurtarsın... Gazze halkı dünyadaki en savunmasız halklardan biri ve bu halk için en ufak bir umut ışığı bile bir zaferdir” ifadelerini kullandı.
Bu iyimserliğin ortasında, Hamas'ın İsrail'in temel taleplerinden biri olan silahlarını bırakmayı kabul edip etmeyeceği gibi birçok konu halen çözümsüz kalıyor.
Diğer Filistinliler ise İsrail tarihinin en sağcı hükümetinin başbakanı olan Binyamin Netanyahu'nun, savaşı sona erdirmek için yapılan herhangi bir plandan sonunda vazgeçeceğinden korkarak ihtiyatlı davranıyor.
Kudüs sakini Cemal Şehade, “Önemli olan Netanyahu'nun bunu mahvetmemesi. Çünkü Hamas kabul ettikten sonra, her zamanki gibi reddedebilir” dedi.
‘Korkunç savaşı’ sona erdirmek için küresel destek
Netanyahu'nun ofisi bu sabah erken saatlerde, İsrail'in Hamas'ın yanıtının ardından Trump'ın Gazze planının ilk aşamasını ‘derhal uygulamaya’ hazırlandığını açıkladı.
Kısa bir süre sonra İsrail medyası, İsrail'in siyasi liderliğinin orduya Gazze'deki saldırı faaliyetlerini azaltması talimatını verdiğini bildirdi.
Kendisini Gazze Şeridi'nde ateşkes sağlayabilecek tek kişi olarak gösteren Trump, on binlerce kişinin hayatına mal olan ve ABD'nin müttefiki İsrail'i uluslararası sahnede giderek daha fazla izole eden iki yıllık savaşı sona erdirmek için önemli siyasi kaynaklar harcadı.
İsrail'de ise Netanyahu, rehinelerin aileleri ve çatışmadan bıkmış İsrailliler tarafından savaşı sona erdirmesi yönünde artan baskı ile Gazze Şeridi'ndeki harekâtı sürdürmekte ısrar eden aşırı sağcı koalisyon hükümetinin sertlik yanlısı üyelerinin talepleri arasında sıkışmış durumda.
İsrail, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail’in güney yerleşimlerine düzenlediği saldırının ardından Gazze Şeridi’ne yönelik askerî harekât başlattı. İsrail verilerine göre, saldırıda yaklaşık bin 200 kişi öldü ve 251 kişi Gazze Şeridi’ne kaçırıldı. İsrail, kalan 48 rehineden 20'sinin hayatta olduğunu söylüyor.
Gazze Şeridi'ndeki sağlık yetkililerine göre, İsrail'in askerî harekâtı Gazze Şeridi'nde çoğu sivil olmak üzere 67 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.
Gazze Şeridi'nde tutulan rehinelerin ailelerinin oluşturduğu Rehineler ve Kayıp Aileleri Forumu üyesi ve ocak ayında serbest bırakılan rehine Gadi Musa'nın akrabası Efrat Machikawa şunları söyledi: “Bu korkunç savaşı sona erdirip tüm rehineleri evlerine döndürmenin zamanı geldi. Yeniden inşa ve rehabilitasyonun yanındayız. Savaştan bıktık. İntikam istemiyoruz. Hayata odaklanmak istiyoruz.”
İtalyan polisi sabotaj ihtimalini araştırıyor (Reuters)